የመለኮታዊ ፈውስ መርሆች

ቅዱሳት መጻሕፍት ስለ ፈውስ የሚያስተምሩትን ትምህርት ሁሉ የሚደግፉ አንዳንድ መሠረታዊ መርሆች አሉ፤ እነዚህን መርሆች መረዳትና በየፈርጃቸው መለየት አስፈላጊ ነው፤ በትክክል ሲረዱም ለአስተዋይ እምነት እጅግ ጠቃሚ ናቸው።

1. የደዌና የመከራ መንስኤዎች በግልጥ ወደ ሰው ውድቀትና ኃጢአተኛ ሁኔታ ይመለሳሉ። ደዌ የነገሮች ተፈጥሯዊ ሥርዓት አካል ቢሆን ኖሮ፣ ሙሉ በሙሉ በተፈጥሯዊ መሠረትና በተፈጥሯዊ መንገድ ልንጋፈጠው በቻልን ነበር። ነገር ግን የኃጢአት እርግማን ክፍል ከሆነ፣ እውነተኛ መድኃኒቱ በታላቁ ቤዛነት ውስጥ ሊገኝ ግድ ነው። ደዌ የውድቀት ውጤትና ከኃጢአት ፍሬዎች አንዱ መሆኑን ማንም በእርግጥ ሊጠራጠር አይችልም። ሁሉ ኃጢአትን ስላደረጉ ሞት ለሰው ሁሉ ደረሰ ተብሎ ተነግሮናል፤ ትልቁም ትንሹን ያጠቃልላል። እግዚአብሔር ስለ እስራኤል ኃጢአት ሊያመጣቸው ከነበሩት በዘዳግም ከተዘረዘሩት እርግማኖች መካከልም ደዌ ተጠቅሷል። ደግሞም ከሰይጣን የግል ሥራ ጋር በግልጥ የተያያዘ ነው። የኢዮብ መከራ ቀጥተኛ መሣሪያ እርሱ ነበረ፤ ጌታችንም በዘመኑ የነበሩት ደዌዎች የሰይጣን ቀጥተኛ ኃይል ውጤት እንደ ሆኑ በግልጥ ተናገረ። ያችን ሽባ ሴት ከአሥራ ስምንት ዓመት ጀምሮ ሰይጣን ያሰራት ሰይጣን ነበረ፤ እርሱ ነጻ ያወጣቸውን ሰዎች ሥጋና ነፍስ ይዞ ያደቀቀውም የአጋንንት ተጽዕኖ ነበረ። ደዌ የክፉ መንፈሳዊ ኃይል ሥራ ውጤት ከሆነ፣ በተራ ተፈጥሯዊ ሕክምና ሳይሆን በሚበልጥ መንፈሳዊ ኃይል ሊገጥሙትና ሊያከሽፉት እንደሚገባ እጅግ ግልጥ ነው።

ደግሞም ደዌ መለኮታዊ ተግሣጽና ቅጣት ነው ብለን ብንወስድ፣ መወገዱ በሜካኒካዊ መሣሪያዎች ሳይሆን በመንፈሳዊ ምክንያቶች ሊመጣ እንደሚገባ ይበልጥ ግልጥ ይሆናል። የሰው ክንድ የቅጣቱን በትር ከአባት እጅ በሥጋዊ ኃይል ወይም በብልሃት ነጥቆ ለመውሰድ ቢደፍር አስቂኝም ከንቱም ይሆናል። ምቱን ለማስቀረት ያለው ብቸኛ መንገድ መንፈስን በንስሐ ለፈቃዱ ማስገዛትና ይቅርታውንና እፎይታውን በትሕትናና በእምነት መሻት ነው፤ ስለዚህ ደዌን ከየትኛውም አቅጣጫ ብንመለከተው፣ መድኃኒቱ በእግዚአብሔርና በቤዛነቱ ወንጌል ብቻ ሊገኝ እንደሚገባ ይበልጥ እየጐላ ይሄዳል።

2. ደዌ የውድቀት ውጤት ከሆነ፣ በቤዛነት ዝግጅት ውስጥ እንደሚካተት ልንጠብቅ እንችላለን፤ ከወንጌል በፊት በነበረው የዝግጅት ዘመንም የመድኃኒት ፍንጭ እንደሚገኝ በተፈጥሮ እንጠባበቃለን። ተስፋችንም አልከሸፈም። የእግዚአብሔር ጥንቃቄና አቅርቦት የሕዝቡን መንፈሳዊ ፍላጎት ብቻ ሳይሆን ጊዜያዊና ሥጋዊ ፍላጎታቸውንም እንደሚያጠቃልል የሚያሳየው ታላቅ መርሕ በብሉይ ኪዳን ሁሉ ውስጥ ይዘልቃል። በሙሴ ሥርዓቶች ሁሉ ለመለኮታዊ ፈውስ ግልጥ ዝግጅት ተደርጓል። ስለሚመጣውም ታዳጊ የተሰጠው የትንቢት ሥዕል የክብር ንጉሥና ቸር አዳኝ ብቻ ሳይሆን ታላቅ ሐኪምም መሆኑን ያሳያል። የአቢሜሌክ፣ የማርያም፣ የኢዮብ፣ የንዕማንና የሕዝቅያስ መፈወስ፤ የለምጻሙ ሰውና የናሱ እባብ ታሪክ፣ በማራ የተሰጠው ሥርዓት፣ በጌባልና በገሪዛን የተነገሩት በረከቶችና እርግማኖች፣ በአሳ ላይ የወረደው አስፈሪ ተግሣጽ፣ መቶ ሦስተኛው መዝሙርና የኢሳይያስ ኀምሳ ሦስተኛው ምዕራፍ፣ የሥጋ ቤዛነት መለኮታዊ መብትና ዕቅድ እንደ ነበረ የብሉይ ኪዳንን ምስክርነት ግልጥና የማያሻማ አድርገው ይተዉታል።

3. የኢየሱስ ክርስቶስ የግል አገልግሎት የእነዚህ መርሆች መገለጥ ቀጣዩ ታላቅ ደረጃ ነው። የገዛ ሕይወቱ የክርስትና ሙሉ ማጠቃለያ ነበረ፤ ከቃሉና ከሥራውም የቤዛነትን ታላቅ ዓላማ በእርግጥ ልንረዳ እንችላለን። ታዲያ ሕይወቱ ስለ ሥጋዊ ፈውስ የሰጠው ምስክርነት ምን ነበረ? በሕዝብም ያለውን ደዌና ሕማም ሁሉ እየፈወሰ በከተማዎቻቸው ይዞር ነበር። መፈወስ ያስፈለጋቸውን ሁሉ ፈወሰ፤ ይህም በነቢዩ በኢሳይያስ፦ «እርሱ ድካማችንን ተቀበለ ደዌያችንንም ተሸከመ» ተብሎ የተነገረው ይፈጸም ዘንድ ነው። እንግዲህ ይህ አልፎ አልፎ የሚሆን ድንገተኛ ነገር ሳይሆን የአገልግሎቱ ዋና ክፍል እንደ ነበረ፤ ሥራውን በእርሱ እንደ ጀመረና እስከ ሕይወቱ ፍጻሜ ድረስ እንደ ቀጠለበት፤ በተቻለው አጋጣሚ ሁሉና በልዩ ልዩ ዓይነት ሁኔታዎች ሁሉ እንዳደረገው፤ በሙሉ ልብ፣ በፈቃደኝነትና ስለ ፈቃዱ ምንም ጥርጥር ወይም ጥያቄ ሳያስቀር እንዳደረገው፤ ለተጠራጣሪው ለምጻም በግልጥ «እወዳለሁ» እንዳለውና ያዘነው ሰዎች ፈጽመው ሊታመኑበት ሲያመነቱ ብቻ እንደ ነበረ ስናስታውስ፤ ደግሞም በዚህ ሁሉ የታላቁን ቤዛነቱን እውነተኛ ዓላማ መግለጡና የራሱን የማይለወጥ ባሕርይና ፍቅር ማሳየቱ ብቻ እንደ ነበረ፣ አሁንም «ትናንትና ዛሬ እስከ ለዘላለምም ያው» እንደ ሆነ በግልጥ እንዳረጋገጠልን ስንገነዘብ—በእርግጥ እምነታችንን የምናሳርፍበት፣ እንደ ዘመናት ዓለት የጸና ታላቅ መርሕ አለን።

4. ነገር ግን የቤዛነት ማዕከሉ የኢየሱስ ክርስቶስ መስቀል ነው፤ የመለኮታዊ ፈውስንም መሠረታዊ መርሕ መፈለግ ያለብን በዚያ ነው። ፈውስ የተመሠረተው በጌታ ኢየሱስ ክርስቶስ የማስተስረያ መሥዋዕት ላይ ነው። ይህም ከገለጥነው ከመጀመሪያው መርሕ የግድ የሚከተል ነው። ደዌ የውድቀት ውጤት ከሆነ፣ «እርግማኑ በተገኘበት ስፍራ ሁሉ» በሚደርሰው በክርስቶስ ማስተስረያ ውስጥ መካተት አለበት።

ደግሞም፣ ቀደም ብለን እንዳየነው፣ ይህ በኢሳይያስ 53 እጅግ በግልጥ ተነግሯል፤ ደዌያችንን እንደ ተሸከመና ሕመማችንን እንደ ተቀበለ ተገልጧል፤ «መሸከም» የሚለውም ቃል ለኃጢአት ማስተስረያ የሚያገለግለው ያው ቃል ነው፤ በሌላ ስፍራ ለዓዛዜል የሚሆነው ፍየል የሕዝቡን በደል ተሸክሞ መውሰዱን ለመግለጥ የሚያገለግለው ያው ቃል ነው፤ በዚያው ምዕራፍም «የብዙዎችን ኃጢአት» ስለ መሸከሙ የተነገረበት ያው ቃል ነው። እንግዲህ ኃጢአታችንን ተሸክሞ ባስወገደበት በዚያው መንገድ ደዌያችንንም ተሸክሟል። ጴጥሮስም ደግሞ፦ «እርሱ ራሱ በሥጋው ኃጢአታችንን በእንጨት ላይ ተሸከመ፤ . . . . በመገረፉ ቁስል ተፈወስን» ይላል። በገዛ ሰውነቱ ስለ ኃጢአት የሚገባብንን የሥጋ ዕዳ ሁሉ ተሸክሟል፤ ሰውነታችንም ነጻ ወጥቷል። ያ የእርሱ አንድ ጨካኝ «ቁስል»—ቃሉ በነጠላ ነውና—የሚሠቃየውን ዓለም ስቃይና ሕመም ሁሉ በውስጡ ጠቅልሎ ያዘ፤ እርሱ በበቂ የተሸከመውን እኛ እንድንሠቃይ ከእንግዲህ ወዲህ አያስፈልግም። ስለዚህ ፈውሳችን ታላቅ የቤዛነት መብት ይሆናል፤ በመስቀሉ ደም የተገዛልን ርስታችን አድርገን በቀላሉ የምንጠይቀው ነው።

5. ነገር ግን ከመስቀሉም የሚበልጥ ነገር አለ። እርሱም የጌታችን ትንሣኤ ነው። የፈውስ ወንጌል የጥልቁን ሕይወት ምንጭ የሚያገኘው በዚያ ነው። የክርስቶስ ሞት የደዌን ሥር፣ ማለትም ኃጢአትን፣ ያጠፋል። ለተዋጀው ሰውነታችን የጤናና የሕይወት ምንጭ የሚያቀርበው ግን የኢየሱስ ሕይወት ነው። የክርስቶስ ሰውነት የሕያውነት ብርታታችን ሁሉ ሕያው ምንጭ ነው። በትንሣኤ አዲስ የሥጋ ሕይወት ከዮሴፍ መቃብር የወጣው እርሱ ለሕይወትና ለማይሞት ሕልውና የሕዝቡ ራስ ነው። የማይጠፋ ሕይወት ኃይልን የተቀበለው ለራሱ ብቻ አልነበረም፤ ሕይወታችን ሆኖ እንጂ። እግዚአብሔር ከሁሉ በላይም ራስ እንዲሆን ለቤተ ክርስቲያን ሰጠው፤ እርስዋም አካሉ ናት። እኛ የአካሉ ብልቶች፥ ከሥጋውና ከአጥንቱ ነን። ክርስቶስ የሚሰጠን ፈውስ ከገዛ ልቡ በቀጥታ ወደ ሰውነታችን የሚፈስና ከውስጣዊ ማንነቱ ጋር ኅብረት እንዲኖረን የሚያደርገን የራሱ አዲስ የሥጋ ሕይወት እንጂ ሌላ አይደለም። ያ የተነሣውና ያረገው እርሱ የብርታታችንና የሕይወታችን ምንጭና መለኪያ ነው። ሥጋውን እንበላለን ደሙንም እንጠጣለን፤ እርሱም በእኛ ይኖራል እኛም በእርሱ እንኖራለን። እርሱ በአብ ሕያው እንደ ሆነ፣ እንዲሁ የሚበላው ደግሞ ከእርሱ የተነሣ ሕያው ይሆናል። በኢየሱስ ስም የሚገኘው የሥጋ ፈውስ ታላቁ፣ ሕያዉና እጅግ የከበረው መርሕ ይህ ነው። ይህ በሚሞት ሥጋችን የሚገለጠው የኢየሱስ ሕይወት ራሱ ነው።

6. ከዚህ የሚከተለው፣ ይህ ፈጽሞ አዲስ ሕይወት መሆን እንዳለበት ነው። የኢየሱስ ክርስቶስ ሞትና ትንሣኤ በእያንዳንዱ የተዋጀ ሕይወት የአሁንና የቀድሞ ዘመን መካከል አስፈሪ ገደል አድርገዋል። ከእንግዲህ ወዲህ ማንም በክርስቶስ ቢሆን አዲስ ፍጥረት ነው፤ አሮጌው ነገር አልፎአል፤ ሁሉም አዲስ ሆኖአል። የኢየሱስ ሞት አሮጌውን ማንነታችንን ሁሉ ገድሎታል። የኢየሱስ ሕይወት የአዲስ ሕይወት ሁሉ ምንጭ ነው። ይህ ለሥጋዊ ሕይወታችንም እውነት ነው። አሮጌውን የተፈጥሮ ብርታት ወደ ሕይወት መመለስ አይደለም። የቀድሞውን የሰውነት አቋማችንን መገንባት አይደለም። አሮጌ መደገፊያዎችን ሁሉ መልቀቅ ነው። ብዙ ጊዜም የተፈጥሮ ብርታታችን ሁሉ መውደቅና መድቀቅ ነው። «ከድካም የበረታ»፣ የሚጀምርበት ምንም ሀብት የሌለው፣ እንደ ፍጥረት ከምንም የሚገኝ፣ እንደ ትንሣኤም ከጨለማው መቃብርና ቀድሞ የነበረው እርዳታና ተስፋ ሁሉ ከጠፋበት የሚወጣ ብርታት ነው። ይህ መርሕ በፈውስ ተግባራዊ ተሞክሮ እጅግ ታላቅ ጠቀሜታ አለው። በአሮጌው የተፈጥሮ ሕይወት ውስጥ እስከ ፈለግነው ድረስ ተስፋችን ይከሽፋል። ነገር ግን በሥጋም የማንታመን ሆነን ለመንፈሳችን ብቻ ሳይሆን ለሰውነታችንም ብርታት ወደ ክርስቶስና በውስጣችን ወዳለው ከተፈጥሮ በላይ ወደ ሆነው ሕይወቱ ብቻ ስንመለከት፣ ኃይልን በሚሰጠን በክርስቶስ ሁሉን እንደምንችል እናገኛለን።

7. ከዚህ የሚከተለው፣ ክርስቶስ የሚያመጣው የሥጋ ቤዛነት ፈውስ ብቻ ሳይሆን ሕይወትም እንደ ሆነ ነው። ሕይወታችንን በአሮጌው መሠረት ላይ እንደ ገና አስተካክሎ ከዚያ በኋላ እንደ ማሽን በተፈጥሮ ደረጃ እንዲሄድ መተው አይደለም፤ ነገር ግን አዲስ ዓይነት ሕይወትና ብርታት በውስጣችን ማፍሰስ ነው። ስለዚህ ለታመሙት እንደ ሆነ ሁሉ ጤነኞች ለሆኑትም ሙሉ በሙሉ የሚደረስበት ነው። የሕይወትን ውኃ ወደ ሰማያዊ የወይን ጠጁ የሚለውጥ፣ በቀላሉ ከፍ ያለ ዓይነት ሕይወት ነው። ስለዚህ ደግሞ በእርሱ ዘወትር በመኖርና ከእርሱ በመቀበል ሊጠበቅ ይገባዋል። ቋሚ ተቀማጭ ሳይሆን የዕለት ዕለት መደገፍ ነው፤ የውስጡ ሰውነታችን ዕለት ዕለት የሚታደስበት፣ በሚያስፈልገን ጊዜ ብቻ የሚመጣና በእርሱ እስከ ኖርን ድረስ ብቻ የሚቀጥል ብርታት ነው። እንዲህ ያለው ሕይወት እጅግ የተቀደሰ ነገር ነው። ለሰውነት እያንዳንዱ እይታ፣ ድምፅ፣ ድርጊት፣ ብልትና እንቅስቃሴ ልዩ ቅድስናን ይሰጣል። የምንኖረው በእግዚአብሔር ሕይወት ነው፤ ስለዚህ እንደ እርሱ ለእርሱም መኖር አለብን። እንዲህ በመለኮት ሕያው የሆነ ሰውነት ለነፍስና ለክርስትና ሕይወት አገልግሎት ሁሉ አሥር እጥፍ ኃይል ይጨምራል። በዚህ መለኮታዊ ኃይል የሚነገሩ ቃላትና በእግዚአብሔር ሕይወት ራሱ የሚሠሩ ሥራዎች፣ ሰዎች መንፈስ ብቻ ሳይሆን ሰውነትም በእውነት የመንፈስ ቅዱስ ቤተ መቅደስ እንደ ሆነ እንዲሰማቸው የሚያደርግ ግልጥ ውጤታማነትን ይለብሳሉ።

8. ይህን አዲስ ሕይወት ወደ ሕይወታችን የሚያመጣው ታላቁ ወኪል መንፈስ ቅዱስ ነው። የኢየሱስ የቤዛነት ሥራ ያለ እርሱ የተባረከ አገልግሎት ሊፈጸም አይችልም። ይህ የናዝሬቱ ኢየሱስ ድውዮችን፣ አንካሶችንና ዕውሮችን አሁን የሚገናኘው በሚታይ የሥጋ መገኘት ሳይሆን በመንፈሳዊ መገለጥ ነው። የጥንቱ የሥጋ ኃይል ሁሉ አለው፤ በሚሠቃየውም ሰውነት ላይ የጥንቱን ውጤቶች ሁሉ ያስገኛል፤ አቀራረቡ ግን መንፈሳዊ እንጂ ሥጋዊ አይደለም። መገኘቱ ወደ ንቃተ ኅሊናችን መምጣት አለበት፤ የፍላጎታችንና የሕይወቱ መገናኘት በመንፈስ ቅዱስ በኩል መሆን አለበት። ማርያም በትንሣኤው የመጀመሪያ ቅጽበት ይህን መማር ነበረባት። «አትንኪኝ—…ዓርጋለሁ።» ከዚያ ወዲያ እንደ ዐረገው ልታውቀው ይገባት ነበር። ጳውሎስም ክርስቶስ ኢየሱስን በሥጋ እንደ ሆነ ማወቁን ትቶ ነበር። እንዲሁም በቅፍርናሆም ደቀ መዛሙርቱን ማስጠንቀቅ ነበረበት፤ በዚያም ስለ ሕያው እንጀራ—የፈውስ ምንጭ ስለ ሆነው—ሲናገር እንዲህ ይጨምራል፦ «እንግዲህ የሰው ልጅ አስቀድሞ ወደ ነበረበት ሲወጣ ብታዩ እንዴት ይሆናል? ሕይወትን የሚሰጥ መንፈስ ነው፤ ሥጋ ምንም አይጠቅምም።» ብዙዎች ፈዋሹን ማግኘት የሚከብዳቸው ስለዚህ ነው። መንፈስ ቅዱስን አያውቁም። እግዚአብሔርን በመንፈስ አያውቁም። ሙቀቷንና ብርሃኗን ወደ እኛ የሚያመጣውና በዓለማችን ሁሉ የሚያሰራጨው አየር ባይኖር ኖሮ፣ በሰማያት ያለችው ፀሐይ ቀዝቃዛና የምታንጸባርቅ የበረዶ ኳስ ብቻ በሆነች ነበር። እንዲሁም ሕይወቱንና ብርሃኑን፣ ፍቅሩንና መገኘቱን በማንነታችን ውስጥ የሚያመጣውና የሚያፈስሰው፣ የኢየሱስን ነገሮች ወስዶ የሚገልጥልን፣ የሕይወቱንና የሰውነቱን ፍሬ ነገር አውጥቶ በማንነታችን የደም ሥር፣ ጅማት፣ ብልትና ተግባር ሁሉ በጣፋጭ የሚያሰራጨው መካከለኛው መንፈስ—ብርሃኑ፣ አየሩ፣ መለኮታዊው መካከለኛ—ከሌለ የክርስቶስ ሕይወትና ፍቅር ወደ እኛ ሊደርስ አይችልም። አዎን፣ እርሱ ታላቁ ሕይወት ሰጪ ነው። ኢየሱስ በምድር ሳለ አጋንንትን ያወጣው በመንፈስ ቅዱስ ነበረ፤—አሁንም ኢየሱስን ከሙታን ያስነሣው የእርሱ መንፈስ በእናንተ ዘንድ ቢኖር፥ ክርስቶስ ኢየሱስን ከሙታን ያስነሣው እርሱ በእናንተ በሚኖረው በመንፈሱ፥ ለሚሞተው ሰውነታችሁ ደግሞ ሕይወትን ይሰጠዋል።

9. ይህ አዲስ ሕይወት እንደ ክርስቶስ ቤዛነት በረከቶች ሁሉ የእግዚአብሔር ነጻ ጸጋ ሆኖ፣ ያለ ሥራ፣ ያለ ብቃት ልዩነትና ለሰው ፊት ሳያዳላ መምጣት አለበት።

በክርስቶስ በኩል የሚመጣ ነገር ሁሉ በጸጋ መምጣት አለበት። ከመጽደቅ በኋላ እንደ ፍሬው ከሚመጡት በቀር፣ ከሚያጸድቀው እምነት ጋር የሚደባለቅ ሥራ ሊኖር አይችልም። ሌሎቹ ሁሉ የሞቱ ሥራዎች ናቸው፤ ለመዳናችንም ገዳይ ናቸው። እንዲሁም ፈውሳችን ሙሉ በሙሉ ከእግዚአብሔር መሆን አለበት፤ አለዚያ ፈጽሞ ከጸጋ አይደለም። ክርስቶስ የሚፈውስ ከሆነ ብቻውን ሊያደርገው ይገባል። ይህ መርሕ ለፈውስ ከእምነት ጋር የሰው መንገዶችን የመጠቀምን ጥያቄ ለዘላለም ሊፈታው ይገባል። ተፈጥሯዊውና መንፈሳዊው፣ ምድራዊውና ሰማያዊው፣ የሰው ሥራና የእግዚአብሔር ጸጋ ሊደባለቁ አይችሉም፤ ኤሊን ከባቡር ሞተር ጋር አብሮ ለመጥመድ፣ ወይም ታላቅ የባሕር ውስጥ ገመድን ከፊሉን ከብረት ከፊሉን ከቃጫ ለመሥራት መጠበቅ እንደማይቻል ሁሉ። በአንድነት ሊሠሩ አይችሉም። የወንጌል ስጦታዎች ሉዓላዊ ስጦታዎች ናቸው። እግዚአብሔር እጅግ አስቸጋሪ የሆኑትን ነገሮች ራሱ ሊያደርግልን ይችላል። ነገር ግን እጅግ ቀላል የሆነውን እንዲያደርግ በራሳችን የመብቃት ትምክህታችንን ሊረዳ አይችልም። ስለዚህ ተስፋ የሌለው ጉዳይ፣ አንድ ነገር ራሳችን ልናደርግ እንችላለን ብለን ከምናስብበት ጉዳይ እጅግ የበለጠ ተስፋ ያለው ነው። እኛም፦ «በእርሱ ላይ ራስህን ጣል፤ ፈጽመህ ጣል፤ ሌላ መታመን ጣልቃ አይግባ» እንደሚባለው ማድረግ አለብን።

ፈውስ በተፈጥሯዊ መንገዶች የሚፈለግ ከሆነ፣ የክህሎትንና የልምድን ምርጥ ውጤቶች ሁሉ እናግኝ። ነገር ግን በኢየሱስ ስም የሚሆን ከሆነ በጸጋ ብቻ መሆን አለበት።

በዚሁ ግንኙነት ደግሞ የሚከተለው፣ ፈውስ የወንጌል ክፍልና የክርስቶስ ስጦታ ከሆነ፣ በወንጌሉ ታላቁ «ማንም ቢሆን» ብቻ የሚወሰን የማያዳላ ስጦታ መሆን እንዳለበት ነው። ለተወሰኑ ሰዎች ብቻ የሚሰጥ የአድልዎ ልዩ ስጦታ ሳይሆን የእምነትና የመታዘዝ ታላቅና የጋራ ርስት ነው። ቃሉ፦ «የወደደም የሕይወትን ውኃ እንዲያው ይውሰድ» ይላል። የሚመጡ ሁሉ ለታዛዥ እምነት ቀላል ቅድመ ሁኔታዎች ራሳቸውን ማስገዛት እንዳለባቸው እውነት ነው፤ እነዚህ ግን ለሰው ፊት የማያዳሉና ሁሉም ሊደርስባቸው የሚችሉ ናቸው።

10. የዚህ ታላቅ በረከት ቀላል ቅድመ ሁኔታ—የወንጌል በረከቶች ሁሉ ቅድመ ሁኔታም እንዲሁ—ሳያዩ ማመን ነው። ያለ ሥራ ጸጋና ሳያዩ ማመን የክብራማው ወንጌል መንታ መርሆች ሆነው ሁልጊዜ አብረው መሄድ አለባቸው። እግዚአብሔር ጸጋውን ከሚቀበሉ ሁሉ የሚጠይቀው አንድ ነገር፣ ከቃሉ በቀር ሌላ የሚታመኑበት ነገር በሌላቸው ጊዜ ቀላሉን ቃሉን እንዲታመኑ ነው። ነገር ግን ይህ እውነተኛ መታመን መሆን አለበት። ሳይጠራጠር ማመን አለበት። የእግዚአብሔር ቃል እውነት ከሆነ ፈጽሞና ሙሉ በሙሉ እውነት ነው። እጅግ ትንሽ የሰናፍጭ ቅንጣት ትበቃለች፤ በሕያው ሥሮቿም ታላላቅ ዓለቶችንና ተራሮችን ሰንጥቃ ትከፍታለች፤ ነገር ግን ሙሉ ቅንጣት መሆን አለባት። ቅንጣቲቱ ያልተጐዳች መሆን አለባት። አንድ ትንሽ መሰንጠቅ ሕይወቷን ይገድላል። እንዲሁም አንድ ጥርጥር የእምነትን ውጤታማነት ያጠፋል፤ ስለዚህ እምነት እግዚአብሔርን በቀላሉና ያለ ምንም ሌላ ድጋፍ በቃሉ በመያዝ በነፍስ ውስጥ መጀመር አለበት። ምልክትንና ማስረጃን የሚጠብቅ እምነት ፈጽሞ ብርቱ አይሆንም። በመደገፍ የሚጀምሩ ተክሎች ሁልጊዜ ደካሞች ይሆናሉ፤ መደገፊያም ያስፈልጋቸዋል። በእርግጥ በማየት ላይ የሚያርፍ እምነት እምነት አይደለም። ሳያዩ የሚያምኑ ብፁዓን ናቸው። አብርሃም ሊሆን እንደሚችል የሚያሳይ ምንም ምልክት ከመኖሩ በፊት፣ እንዲያውም የተፈጥሮ ምልክት ሁሉ ሲቃወመውና ሲያሾፍበት፣ እግዚአብሔርን ማመንና አዲሱን የእምነትና የአባትነት ስም መቀበል ነበረበት። በዘፍጥረት 17 ያለውን የአነጋገር ዘይቤ ማስተዋል ውብ ነው። በመጀመሪያ፦ «ለብዙ አሕዛብ አባት አደርግሃለሁ» ተባለ። ከዚያም የእምነቱ ምስክርነትና በሚያፌዝ ዓለም ፊት እግዚአብሔርን ማመኑን ማረጋገጫ የሆነው የአብርሃም ስም መለወጥ ይመጣል። ቀጥሎም የእግዚአብሔር ቀጣዩ ቃል ይከተላል። ነገር ግን እንዴት ድንቅ ነው! ጊዜው ፈጽሞ ተለውጧል። ከእንግዲህ የተስፋ ቃል አይደለም፤ የተፈጸመ እውነታ እንጂ፤ «ለብዙ አሕዛብ አባት አድርጌሃለሁ።» ተፈጽሟል። እምነት የወደፊቱን ወደ ያለፈው ለውጦታል፤ አሁንም እግዚአብሔር የሌለውን እንዳለ አድርጎ ይጠራል። እንዲሁ እኛም ማመንና የኢየሱስን የፈውስ ሕይወትና የወንጌልን በረከቶች ሁሉ መቀበል አለብን።

11. ከሥጋዊ ፈውስ ጋር በተያያዘ የእምነትን ግዴታ የሚያመለክት መርሕ አለን? እንዴት እንደምንፈወስ፣ እግዚአብሔርን እንደምንታመን ወይም ወደ ሰው እንደምንመለከት በእኛ ምርጫ የተተወ ጉዳይ ነውን? ለእኛ «ሥርዓትና ፍርድ»፣ የቀላል መታዘዝ ጉዳይስ ነውን? የዋጃቸውን ሰውነቶች መያዝ የእርሱ ታላቅ መብት፣ ሰው—ያውም ያልተቀደሰ ሰው—በእነርሱ ላይ እጁን ማስገባቱ ድፍረት፣ እኛም ከእርሱ መንገድ ሌላ መምረጣችን እኩል ድፍረት ነውን? የመዳን ወንጌል የተስፋ ቃል ብቻ ሳይሆን ትእዛዝም ነውን? የፈውስ ወንጌልስ እኩል ሥልጣን አለውን? ወደ ዓለሙ የገባው መቅሠፍት እንዴት መያዝ እንዳለበት ሕግ ሊያወጣ መርጧልን? በታላላቅ የጤና ሕጎቹስ ጣልቃ የመግባት ምን ጉዳይ አለን? እጅግ ታላቅ ዋጋ ከፍሎ የቤዛነቱ ክፍል አድርጎ ለልጆቹ መድኃኒት አዘጋጅቷልን? በዚህ ጉዳይ ስለ ውድ ልጁ ስም ክብርና መብትስ ይቀናልን? የልጆቹ ሰውነት ባለቤት መሆኑን ይናገራልን? እነርሱንም የመንከባከብ መብት እንዳለው ይናገራልን? ለደዌ አንድ ታላቅ የመድኃኒት ትእዛዝ ትቶልናልን? ሌላ ማንኛውም መንገድ ያልተፈቀደ፣ አለመታዘዝና በራሳችን ኃላፊነት የምንወስደው አደጋ ነውን? በእርግጥ እነዚህ ጥያቄዎች ራሳቸው መልስ ይሰጣሉ፤ ለእያንዳንዱ ቀላልና ታዛዥ የእግዚአብሔር ልጅም አንድ መንገድ ብቻ ክፍት አድርገው ይተዋሉ።

12. እግዚአብሔር ከነፍሳችንና ከሰውነታችን ጋር የሚያደርገው አያያዝ ሥርዓት በተወሰኑ ቋሚ መርሆች የሚመራ ነው።

ሀ. ከውስጥ ወደ ውጭ ይሠራል፤ ከመንፈሳዊ ባሕርያችን ይጀምርና ከዚያም ሕይወቱንና ኃይሉን በሥጋዊ ማንነታችን ሁሉ ያሰራጫል። ብዙ ሰዎች መንፈሳዊ ሕይወታቸው ፈጽሞ ጕድለት ያለበትና የተሳሳተ ሆኖ ሳለ ለፈውስ ወደ እግዚአብሔር ይመጣሉ። እግዚአብሔር ፈውሱን አይከለክልም፤ ነገር ግን በነፍስ ጥልቀት ይጀምራል፤ ነፍስ ሕይወቱን ለመቀበል ስትዘጋጅም ሰውነትን መፈወስ ሊጀምር ይችላል።

ለ. በነፍስና በሰውነት ሁኔታ መካከል የማያቋርጥ ተመሳሳይነት አለ። ዮሐንስ ለጋይዮስ፦ «ነፍስህ እንደሚከናወን፥ በነገር ሁሉ እንዲከናወንልህና ጤና እንዲኖርህ» ብሎ ይጸልያል። በልብ ላይ ያለች ትንሽ የኃጢአት ደመና በአንጎልና በጅማቶች ላይ ጥላ፣ በመላው ሰውነትም ላይ ጫና ትተዋለች። የመንፈሳዊ ክፋት አንዲት ተንኰለኛ እስትንፋስ ደምን ትመርዛለች፤ መላውን ሰውነትም ታደክማለች። ጥርት ያለ፣ የረጋና በእምነት የጸና መንፈስ ደግሞ ለሥጋዊ ሕይወት ሁሉ ብርታትን ያመጣል፤ የጌታ የራሱ ሕይወት ሙሉና ብርቱ ትርታዎች ሁሉ በውስጣችን እንዲመቱም መንገድ ይከፍታል።

ሐ. ስለዚህ ደግሞ መንፈሳዊ ሕይወት እያደገና እምነት ክርስቶስን ይበልጥ አጥብቆ እየያዘ ሲሄድ፣ ፈውስ ብዙ ጊዜ ቀስ በቀስ ይገለጣል። የመለኮታዊ ሕይወት መርሕ እንደ ተፈጥሯዊው ሕይወት፦ «በመጀመሪያ ቡቃያ ኋላም ዛላ ኋላም በዛላው ፍጹም ሰብል» ነው። ሁልጊዜ ብዙ የቅድሚያ ሥራ መኖር አለበት። ዘሩ መዘራትና መሞት አለበት። አገዳው ማደግና ከባዱን ፍሬውን ለመሸከም የሚበቃ ብርታት ማግኘት አለበት። ብዙ ሰዎች ቡቃያው ገና ለጋ ሳለ የስንዴውን ዛላ ይፈልጋሉ። አሁን ቢመጣ ግን በክብደቱ ብቻ ያደቅቀን ነበር። ከፍ ያለውን በረከታችንን ለመሸከም ጥልቅና ጸጥ ያለ ብርታት ሊኖረን ይገባል። አንዳንድ ጊዜ ይህ ዝግጅት ሁሉ አስቀድሞ ተጠናቅቋል። ያን ጊዜ እግዚአብሔር እጅግ በፍጥነት ሊሠራ ይችላል። ነገር ግን በእያንዳንዱ ሁኔታ ለመላው ሰው እድገት እጅግ የሚስማማውን ሥርዓትና ሂደት እርሱ ያውቃል፤ ይህም በእኛ ውስጥ በሚሠራው ሥራ ሁሉ ዘወትር ታላቅ ዓላማው ነው።

13. የፈውስ ገደቦችም እንዲሁ በተወሰኑ መርሆች የተወሰኑ ናቸው።

ሀ. ይህ የማይሞተው ሕይወት አይደለም። ክርስቶስ ሁልጊዜ የሚፈውስ ከሆነ ሰዎች ለምን ይሞታሉ? ምክንያቱም እምነት ሊሄድ የሚችለው የእግዚአብሔር ተስፋ ቃል እስከሚደርስበት ድረስ ብቻ ነው፤ እግዚአብሔርም በዚህ ዘመን ፈጽሞ እንደማንሞት የትም ስፍራ ተስፋ አልሰጠም። ተስፋው እስከ ተፈጥሯዊ ዕድሜያችን ልክና የሕይወት ሥራችን እስኪፈጸም ድረስ የሕይወት፣ የጤናና የብርታት ሙላት ነው። እውነት ነው፣ ያለን የትንሣኤ ሕይወት ነው፤ ነገር ግን ሙሉው አይደለም፤ በኩራቱ ብቻ ነው እንጂ። ሐዋርያው በ2ኛ ቆሮንቶስ 5 ስለ ማይሞተው ሕይወታችን ሲናገር እንዲህ ይላል፦ «ነገር ግን ለዚሁ የሠራን እግዚአብሔር ነው እርሱም የመንፈሱን መያዣ ሰጠን።» ይህም ማለት፣ መያዣችን ከተገዛው እርሻ አፈር ራሱ አንድ እፍኝ፣ ግን አንድ እፍኝ ብቻ እንደ ሆነ፣ እንዲሁ እግዚአብሔር አሁን በመንፈሱ፣ በአዲሱ የሥጋ ሕይወታችን፣ ከትንሣኤ ሕይወት ራሱ አንድ እፍኝ ሰጥቶናል። ነገር ግን አንድ እፍኝ ብቻ ነው፤ ሙላቱም እስከ መምጣቱ ድረስ አይመጣም። ያ እፍኝ ግን ከምድር አፈር ሁሉና ከተፈጥሯዊው ሕይወት መቶ እጥፍ ዋጋ አለው።

ለ. ቀጣዩ ገደብ በአሁኑ ሁኔታችን ይህን ሕይወት የምንጠብቅበትን መጠንና ደረጃ የሚመለከት ነው። ለማንኛውም ዓይነት ከተፈጥሮ በላይ የሆነ ጀብዱና ያልተለመደ ድካም ብርታት ይኖረናልን? ለእግዚአብሔር ፈቃድ ሁሉና ለክርስቶስ አገልግሎት ሁሉ የሚበቃ ብርታት ተስፋ አለን። ነገር ግን ለትዕይንት ብቻ የሚሆን ብርታት አይኖረንም፤ በግዴለሽነት የምናባክነው ወይም በራስ ወዳድነትና በኃጢአት የምናጠፋው ብርታት ደግሞ በእርግጥ አይኖረንም። እግዚአብሔር በሾመልን ሥራ ገደብ ውስጥ—እነዚህም ገደቦች እጅግ ሰፊ ሊሆኑ ይችላሉ፤ ከማንኛውም ተራ ተፈጥሯዊ ብርታት እጅግ የሰፉ—ኃይልን በሚሰጠን በክርስቶስ ሁሉን እንችላለን፤ ክርስቶስ በግልጥ በሚመራንና በሚጠራን ስፍራ፣ ለአደጋ መጋለጥ፣ ድካም፣ ጤና የማይሰጥ የአየር ንብረትና በብርታትና በጊዜ ላይ እጅግ የሚጫኑ ፍላጎቶች ቢገጥሙንም፣ ማንኛውንም ድካም፣ ራስን መካድና ችግር ያለ ፍርሃት ልንቀበል እንችላለን፤ የሚጠብቀንም ኃይሉ ይኖረናል፤ «እግዚአብሔርም በነገር ሁሉ ሁልጊዜ ብቃትን ሁሉ እያለን ለበጎ ሥራ ሁሉ እንድንበዛ ጸጋን ሁሉ ሊያበዛልን ይችላል» መሆኑንም እናገኛለን። ነገር ግን የተከለከለውን ምድር ብንነካ፣ ከዚያ የተቀደሰ የፈቃዱ ክበብ ብንወጣ፣ ወይም ብርታታችንን ለራሳችን ወይም ለኃጢአት ብናውል፣ ሕይወታችን—እንደ ዮናስ ቅልና እንደ ሶምሶን ክንድ—ይጠወልጋል። አዎን፣ በሕይወታችን እውነት መሆን አለበት፤ ሁሉም እውነት—አንድም ክፍል ሳይጐድል፦ «ሁሉ ከእርሱና በእርሱ ለእርሱም ነውና፤ ለእርሱ ለዘላለም ክብር ይሁን፤ አሜን።»