እምነትን የሚመለከቱ ችግሮች

ራስን ለእግዚአብሔር ከመቀደስ ቀጥሎ ያለው እርምጃ እምነት ነው። እምነት ነፍስን ከክርስቲያናዊ ተሞክሮ ምድረ በዳ አውጥቶ ወተትና ማር ወደምታፈስሰው ምድር ያስገባታል። በዚህም ስፍራ፣ ልክ እንደ መጀመሪያው እርምጃ፣ ጠላት ችግሮችንና እንቅፋቶችን በመፍጠር እጅግ የተካነ ነው። የእግዚአብሔር ልጅ በኢየሱስ ዘንድ ለእርሱ የተዘጋጀውን ሙላት አይቶ ሊይዘው ይናፍቃል። ነገር ግን የሚጠይቀው አስተማሪ ሁሉ ይህን ሙላት ሊቀበል የሚችለው በእምነት ብቻ እንደ ሆነ አጥብቆ ይነግረዋል። እርሱ ግን እምነት ለአእምሮው ምሥጢር ሆኖበታል። ስለዚህ ይህ አባባል ከመርዳት ይልቅ ነገሩን ከቀድሞው ሁሉ ይበልጥ አስቸጋሪና ውስብስብ ያደርግበታል።

እርሱም «በእርግጥ በእምነት መሆን አለበት» ይላል፤ «በክርስቲያን ሕይወት ያለው ነገር ሁሉ በእምነት እንደ ሆነ አውቃለሁና። ነገር ግን ነገሩን እጅግ ከባድ የሚያደርግብኝ ይኸው ነው፤ እምነት የለኝም፤ እምነት ምን እንደ ሆነም ሆነ እንዴት እንደሚገኝ እንኳ አላውቅም።» በዚህም ችግር ግራ ተጋብቶ በተስፋ መቍረጥ ውስጥ ይወድቃል። ይህ ችግር የሚመነጨው እምነትን በተሳሳተ መንገድ ከመረዳት ነው። በእውነቱ እምነት በዓለም ካሉ ነገሮች ሁሉ እጅግ ቀላሉ፣ ለማግኘትም እጅግ ቀላሉ ነው።

የእምነት ሐሳብህ እንዲህ ያለ እንደ ሆነ እገምታለሁ፦ እምነትን እንደ አንድ ዓይነት ቁስ ትመለከተዋለህ። ወይ የነፍስ ሃይማኖታዊ ልምምድ፣ ወይም የልብ የጸጋ ዝንባሌ ነው ብለህ ታስባለህ። የሚዳሰስ ነገር ነው ትላለህ። ሲኖርህ ደስ ልትሰኝበት ትችላለህ፤ ወደ እግዚአብሔር ሞገስ እንደሚያስገባ የይለፍ ፈቃድ፣ ወይም ስጦታዎቹን እንደሚገዛ ሳንቲም ልትጠቀምበት ትችላለህ። እምነት እንዲሰጥህ ስትጸልይ ቆይተሃል፤ እንዲህ ያለ ነገር እንደምታገኝም ጠብቀህ ነበር። ነገር ግን ምንም አላገኘህም።

ስለዚህ እምነት የለኝም ብለህ አጥብቀህ ትናገራለህ። እንግዲህ እምነት በእውነቱ ከዚህ ዓይነቱ ነገር ፈጽሞ አይደለም።

የሚዳሰስ ነገር ፈጽሞ አይደለም።

እምነት በቀላሉ እግዚአብሔርን ማመን ነው፤ እንደ ማየትም ከሚመለከተው ነገር ተለይቶ ምንም አይደለም። እምነት እንዳለህ ለማወቅ ወደ ውስጥህ መመልከት፣ የማየት ችሎታ እንዳለህ ለማወቅ ዓይንህን ጨፍነህ ወደ ውስጥ ከመመልከት አይለይም። አንድን ነገር ታያለህ፤ በዚህም የማየት ችሎታ እንዳለህ ታውቃለህ። አንድን ነገር ታምናለህ፤ በዚህም እምነት እንዳለህ ታውቃለህ። ማየት ማየት ብቻ እንደ ሆነ፣ እምነትም ማመን ብቻ ነውና። በማየት ረገድ የሚያስፈልገው ብቸኛው ነገር ነገሩን እንዳለ ማየት ነው። እንዲሁም በማመን ረገድ የሚያስፈልገው ብቸኛው ነገር ነገሩን እንዳለ ማመን ነው።

ብቃቱ ያለው በማመንህ ውስጥ አይደለም፤ በምታምነው ነገር ውስጥ ነው እንጂ። እውነትን ብታምን ትድናለህ፤ ሐሰትን ብታምን ትጠፋለህ። በሁለቱም ሁኔታ ማመኑ አንድ ነው፤ የሚታመኑት ነገሮች ግን ፈጽሞ ተቃራኒዎች ናቸው። ታላቁን ልዩነት የሚያመጣው ይህ ነው። መዳንህ የሚመጣው እምነትህ ስለሚያድንህ አይደለም፤ ከሚያድነው አዳኝ ጋር ስለሚያስተሳስርህ ነው እንጂ። እምነትህ በእውነቱ ማያያዣ እንጂ ሌላ ምንም አይደለም።

እንግዲህ የእምነትን ቀላልነት እንድታይ እለምንሃለሁ። እምነት እግዚአብሔር አንድን ነገር እንዳደረገልን ወይም እንደሚያደርግልን ሲናገር እርሱን ማመን ብቻ ነው። ከዚያም እንዲያደርገው መታመን አለብን። ነገሩ እጅግ ቀላል ከመሆኑ የተነሣ ለማስረዳት ያስቸግራል።

አንድ ሰው አንድን ሥራ እንዲሠራልኝ መታመን ምን ማለት እንደ ሆነ የሚጠይቀኝ ቢኖር፣ የምመልስለት ይህን ብቻ ነው፦ እንዲሠራው መተው ማለት ነው፤ ራሴ መሥራቱ አስፈላጊ እንዳልሆነ ይሰማኛል። ሁላችንም አስፈላጊ ሥራዎችን ለሌሎች በአደራ ሰጥተናል፤ በዚህም መታመን ፍጹም ዕረፍት ተሰምቶናል። ይህም የሆነው ሥራውን በተረከቡት ሰዎች ላይ መተማመን ስለ ነበረን ነው። እናቶች ውድ ሕፃናቶቻቸውን ያለ አንዳች ጭንቀት ለሞግዚቶች አደራ የሚሰጡት ስንት ጊዜ ነው?

ሁላችንም ጤናችንንና ሕይወታችንን ለምግብ አብሳዮች፣ ለጋሪ ነጂዎች፣ ለባቡር ሾፌሮችና ለባቡር ተቆጣጣሪዎች አደራ እንሰጣለን። ይህንንም ያለ ፍርሃት እናደርጋለን። እነዚህ ደመወዝ የሚከፈላቸው አገልጋዮች ቢፈልጉ ወይም ቢዘናጉ በቅጽበት ሊያጠፉን ይችሉ ነበር።

ይህን ሁሉ እናደርጋለን፤ ስለ እርሱም ምንም አናካብድም። ብዙ ጊዜ ሰዎችን ለአጭር ጊዜ ብቻ ካወቅናቸው በኋላ እንታመናቸዋለን። የሚያስፈልገን ስለ ሰው ተፈጥሮና ስለ ተለመዱት የማኅበራዊ ኑሮ ደንቦች ያለ አጠቃላይ ዕውቀት ብቻ ነው። አንዳች አስደናቂ ነገር እያደረግን እንዳለን ፈጽሞ አይሰማንም። ውድ አንባቢ ሆይ፣ አንተም ራስህ ይህን ሁሉ አድርገሃል፤ ዘወትርም እያደረግኸው ነው። ሰዎች ባልንጀሮችህን መታመን ባትችል በዚህ ዓለም ለአንድ ቀን እንኳ መኖር ባልቻልህ ነበር። መታመን አልችልም ለማለትም ፈጽሞ በልብህ አይታሰብም።

ነገር ግን አምላክህን መታመን እንደማትችል ዘወትር ለመናገር አታመነታም! እባክህ፣ በመንፈሳዊ ጉዳይህ እንደምታደርገው በሰዎች መካከል ባለህ ግንኙነትም ብታደርግ ምን እንደሚሆን አስብ። ነገ ጠዋት እምነት ስለሌለህ ማንንም መታመን አትችልም የሚል ሐሳብ በአእምሮህ ይዘህ ቀኑን መጀመር አለብህ እንበል። በቁርስ ጊዜ እንዲህ ትላለህ፦ «በዚህ ማዕድ ላይ ካለው ምንም ልበላ አልችልም። እምነት የለኝም። ምግብ አብሳዩ ቡናውን እንዳልመረዘው፣ ወይም ሥጋ ሻጩ በሽታ ያለበት ሥጋ እንዳልላከ ማመን አልችልም።» ስለዚህ በራብ ትሞታለህ። ከዚያም «በባቡር መሄድ አልችልም» ትላለህ፤ «እምነት የለኝም፤ ስለዚህ ማንንም መታመን አልችልም።»

በየስፍራው በእግርህ መሄድ ይኖርብሃል፤ እጅግም ትደክማለህ። ደግሞም በባቡር ልትደርስባቸው ትችል ከነበሩት ብዙ ስፍራዎች መድረስ አትችልም። ወዳጆችህ ወይም የንግድ ወኪልህ ሒሳብ ሲያመጡልህ፣ «አዝናለሁ፣ ግን ላምናችሁ አልችልም» ትላለህ፤ «እምነት የለኝም፤ ማንንም መታመን አልችልም።» ጋዜጣ ብታነብ ማስቀመጥ ይኖርብሃል፤ እንዲህም ትላለህ፦ «የሚናገረውን አንድ ቃል እንኳ ማመን አልችልም። እምነት የለኝም። ንግሥት እንዳለች አላምንም፤ አይቻት አላውቅምና። አየርላንድ የምትባል አገር እንዳለችም አላምንም፤ ሄጄባት አላውቅምና። እምነት የለኝም፤ ስለዚህ ራሴ በእውነት ያልተሰማኝንና ያልዳሰስሁትን ማንኛውንም ነገር ማመን እንደማልችል የታወቀ ነው። ታላቅ መከራ ነው፤ ነገር ግን ምን ላድርግ? እምነት የለኝምና።»

እንደዚህ ያለውን ቀን አስበው። ለአንተ ጥፋት በሆነ ነበር። ቀኑን ሙሉ ለሚመለከትህ ሰው ሁሉ ሞኝነት መስሎ በታየ ነበር። ወዳጆችህ እንደ ተሰደቡ በተሰማቸው ነበር፤ አገልጋዮችህም ሥራቸውን ትተው በሄዱ ነበር። ከዚያም ራስህን እንዲህ ብለህ ጠይቅ፦ ሰዎች ባልንጀሮችህን አለመታመን ይህን ያህል አስከፊ ከሆነ፣ እግዚአብሔርን «ልታመንህ አልችልም» ማለትማ ምን ያህል የከፋ ይሆን?

ታላቅ መከራ ነው፤ ግን ምን ላድርግ፣ እምነት የለኝም ትላለህ። ሰዎች ባልንጀሮችህን መታመን ትችላለህ፤ አምላክህን ግን አትችልምን? «የሰውን ምስክር» ትቀበላለህ፤ «የእግዚአብሔርን ምስክር» ግን መቀበል አትችልምን? ሰዎች የመሰከሩትን ማመን ትችላለህ፤ እግዚአብሔር የመሰከረውን ግን ማመን አትችልምን? እጅግ የምትወደውን ጉዳይህን ደካማና ወዳቂ ለሆኑ ፍጥረታት ባልንጀሮችህ አደራ ትሰጣለህ፤ ነፍስህን ግን ለብሩኩ አዳኝ አሳልፈህ ለመስጠት ትፈራለህ።

እርሱ አንተን ለማዳን ደሙን አፈሰሰ። «ፈጽሞ ሊያድንህ ይችላል።»

ውድ አማኝ ሆይ፣ «አማኝ» የሚለው ስምህ በእርግጥ ማመን እንደምትችል ያመለክታል። ስለዚህ ከእንግዲህ የእምነት ማጣትህን ምክንያት አድርገህ ለማቅረብ ፈጽሞ አትደፍርም። እምነት የለኝም ስትል፣ በእርግጥ በእግዚአብሔር ላይ እምነት የለኝም ማለትህ ነው። በራስህ ላይ እምነት እንዲኖርህ አልተጠየቅህም፤ እንዲህ ያለ እምነት ቢኖርህ እጅግ የተሳሳተ የነፍስ ሁኔታ በሆነ ነበር። እነዚህን ነገሮች ስታስብ ወይም ስትናገር፣ ዓረፍተ ነገሩን እንድትጨርሰው እለምንሃለሁ። «በእግዚአብሔር ላይ እምነት የለኝም፤ እግዚአብሔርን ማመን አልችልም» በል። ይህ ብዙም ሳይቆይ እጅግ አስፈሪ ስለሚሆንብህ እንዲህ ማለትህን ለመቀጠል እንደማትደፍር እርግጠኛ ነኝ።

ነገር ግን ያለ መንፈስ ቅዱስ ማመን አልችልም ትላለህ። መልካም፤ እንግዲያውስ የእምነት ማጣትህ ብሩኩ መንፈስ ሥራውን ስላልሠራ ነው ብለህ ትደመድማለህን? እንዲህ ከሆነ አንተ ተወቃሽ አይደለህም።

ምንም ዓይነት ኵነኔ ሊሰማህ አይገባም፤ እመን ብዬ የማቀርብልህ ልመናም ሁሉ ከንቱ ነው። ነገር ግን አይደለም! እምነት የለኝም፣ ማመን አልችልም በሚል አቋም ውስጥ ሆነህ «እግዚአብሔርን ሐሰተኛ እያደረግኸው» እንደ ሆነ አታይምን? በመንፈስ ቅዱስ ላይም ፈጽሞ እንደማትታመን እያሳየህ ነው። እርሱ ዘወትር ድካማችንን ሊያግዝ የተዘጋጀ ነውና።

እርሱን መጠበቅ ፈጽሞ አያስፈልገንም፤ እርሱ ነው ዘወትር እኛን የሚጠብቀን። በመንፈስ ቅዱስ ላይ ፍጹም እምነት አለኝ።

እርሱ ሥራውን ለመሥራት ዘወትር የተዘጋጀ ነው። ስለዚህ ለሁላችሁም እላለሁ፦ አሁን፣ በዚህች ቅጽበት ማመን ትችላላችሁ። ባታምኑ ጥፋቱ የመንፈስ አይደለም፤ የራሳችሁ ነው እንጂ።

እንግዲያውስ ፈቃድህን ወደ ማመን ወገን አሻግረው። «ጌታ ሆይ፣ ለማመን ቆርጫለሁ፤ አሁንም አምናለሁ» በል፤ ይህንንም መናገርህን ቀጥል። የጥርጣሬ ሐሳብ ሁሉ ቢፈትንህም እንኳ በማመን ጽና። ባለማመንህ መካከል ራስህን በእግዚአብሔር ቃልና በተስፋዎቹ ላይ ጣል። በጌታ በኢየሱስ የማዳን ኃይል ለመታመን ድፈር። ውድ የሆነ ነገርን ለወዳጅ አደራ ሰጥተህ የምታውቅ ከሆነ፣ አሁን ራስህን አደራ እንድትሰጥ አሳስብሃለሁ። መንፈሳዊ ጉዳይህን ለሰማያዊ ወዳጅህ አደራ ስጥ። ዳግመኛ ፈጽሞ፣ ፈጽሞ፣ ፈጽሞ አትጠራጠር።

ደግሞም አስታውስ፦ መታመንና መጨነቅ ከዘይትና ከውኃ ይበልጥ የማይስማሙ ናቸው። ይህን መታመን ትለዋለህን? አንድን ነገር እንዲያደርግልህ ወዳጅህን ትለምናለህ፤ ከዚያም በትክክል ያደርገው እንደ ሆነ ቀንና ሌሊት እየተጨነቅህ ታሳልፋለህ። ይህን መታመን ልትለው ትችላለህን? ነፍስህን በጌታ እጅ አስቀምጠሃል፤ ነገር ግን በየቀኑና በየሌሊቱ ብዙ ሰዓታትን እየተጠራጠርህ በጭንቀት ተሞልተህ ታሳልፋለህ። አማኝ አንድን ነገር በእውነት ሲታመን፣ ስለዚያ ስለ ታመነበት ነገር መጨነቁን ያቆማል።

ሲጨነቅ ደግሞ፣ ይህ እንደማይታመን ግልጽ ማስረጃ ነው። በዚህ መለኪያ ሲፈተን በክርስቶስ ቤተ ክርስቲያን ውስጥ ያለው እውነተኛ መታመን ምንኛ ጥቂት ነው! ጌታችን «የሰው ልጅ በመጣ ጊዜ በምድር እምነትን ያገኝ ይሆንን?» ብሎ ልብ የሚነካውን ጥያቄ መጠየቁ አያስደንቅም። ብዙ እንቅስቃሴና ትጋት ያገኛል፤ ራሳቸውን የሰጡ ብዙ ልቦችም ይኖራሉ። ነገር ግን እምነትን ያገኛልን? ከሁሉ አብልጦ ዋጋ የሚሰጠው ይህን አንድ ነገር ነው። ይህ የሚያስፈራ ጥያቄ ነው፤ የክርስቲያን ልብ ሁሉ በሚገባ ቢያሰላስለው እመኛለሁ። ነገር ግን ያለፈው ሕይወታችን ይበቃናል፤ በዓለም አለማመን ተካፍለናል። ስለዚህ ብሩክ ጌታችንን የምናውቅ እኛ እውነተኛነቱን እናረጋግጥ።

ታማኝነቱ ከቃል በላይ ነው። በፍጹም ልባችን ልንታመነው ይገባናል።

በክርስቲያን ሕይወቴ ገና መጀመሪያ ላይ፣ በአንድ የቆዩ ስብከቶች መጽሐፍ ውስጥ ያነበብሁትን አንድ ጥሪ አስታውሳለሁ። ርኅራኄ የተሞላበትንና ታማኝ የሆነውን የልቤን ስሜት ሁሉ አነሣሣ። ጌታ ኢየሱስን የሚወዱ ሁሉ በእርሱ ላይ ባላቸው የማይናወጥ እምነት እርሱ የሚታመን መሆኑን ለሌሎች እንዲያሳዩ ያሳስብ ነበር። ነፍሴ በናፍቆት እንደ ጮኸች አስታውሳለሁ። በእነዚያ ጨለማ መንገዶች ለመሄድ ናፈቅሁ፤ በዚያም ፍጹም መታመኔን ማሳየት የተባረከና የከበረ መብት እንደሚሆንልኝ ተሰማኝ።

ምናልባት «ከዚህ በፊት በዚህ መንገድ አላለፍህም» ይሆናል። ዛሬ ግን በጌታ ላይ ያለህን ታማኝ መተማመን ከቀድሞው ሁሉ ይልቅ ማረጋገጥ የደስታ መብትህ ነው። ፍጹምና እንደ ሕፃን ያለ መታመን በእርሱ ላይ የሚኖርበትን የእምነት ሕይወት ከእርሱ ጋር ጀምር። በጥቂት ነገሮች ታምነኸዋል፤ እርሱም አላሳፈረህም። አሁን በሁሉ ነገር ታመነው። ከምንለምነው ወይም ከምናስበው ሁሉ ይልቅ እጅግ አብልጦ ያደርግልህ እንደ ሆነ እይ። ይህም በአንተ ብርታት ሳይሆን በእርሱ ታላቅ ኃይል ይሆናል። ያም ኃይል እጅግ የተባረከውን የፈቃዱን በጎ ደስታ ሁሉ በአንተ ውስጥ ይሠራል።

ጌታ ዓለሙንና ፍጥረትን ሁሉ እንዲያስተዳድር ትታመነዋለህ። ያንተ ጉዳይ ከእነዚህ ይበልጥ ውስብስብ ሊሆን ይችላልን?

እርሱ ጉዳይህን እንዴት እንደሚያስተዳድረው መጨነቅ አያስፈልግህም። እንደዚህ ያለውን የማይገባ ጥርጣሬ አርቀው! በአምላክህ ታመን። ለማመን በቆረጠ ብርቱ ፈቃድ ፊት ችግሮች ሁሉ እንዴት ፈጥነው እንደሚጠፉ ተመልከት። በጨለማም በብርሃንም፣ በሌሊትም በማለዳም ታመን። እምነት በታላቅ ጥረት ቢጀመርም እንኳ፣ የነፍስ ተፈጥሯዊ ልማድ እንደሚሆን ታገኛለህ።

ለእግዚአብሔር ሁሉ ነገር ይቻላል። «ኢየሱስም። ቢቻልህ ትላለህ፤ ለሚያምን ሁሉ ይቻላል አለው።» (ማርቆስ 9:23)። «በቀድሞ ዘመን ‹በእምነት መንግሥታትን ድል ነሡ፥ ጽድቅን አደረጉ፥ የተሰጠውን የተስፋ ቃል አገኙ፥ የአንበሶችን አፍ ዘጉ፥ የእሳትን ኃይል አጠፉ፥ ከሰይፍ ስለት አመለጡ፥ … በጦርነት ኃይለኞች ሆኑ፥ የባዕድ ጭፍሮችን አባረሩ።› እምነት ዛሬም ይህንኑ ደግሞ ሊያደርግ ይችላል።» ጌታችን እንዲህ ይላል፦ «ስለ እምነታችሁ ማነስ ነው፤ እውነት እላችኋለሁ፥ የሰናፍጭ ቅንጣት የሚያህል እምነት ቢኖራችሁ፥ ይህን ተራራ። ከዚህ ወደዚያ እለፍ ብትሉት ያልፋል፤ የሚሳናችሁም ነገር የለም።» (ማቴዎስ 17:20)። የእግዚአብሔር ልጅ ከሆንህ ቢያንስ የሰናፍጭ ቅንጣት የሚያህል እምነት ሊኖርህ ይገባል። ስለዚህ እምነት ስለሌለኝ መታመን አልችልም ብለህ ዳግመኛ ልትናገር አትችልም። እንዲህ በል፦ «ጌታዬን መታመን እችላለሁ፤ እታመነዋለሁም። የምድርም ሆነ የሲኦል ኃይላት ሁሉ ክቡርና ታማኝ የሆነውን ቤዛዬን እንድጠራጠር አያደርጉኝም!»

የዚህ መቶ ዘመን ታላቁ ድርጊት፣ የአገራችን ባሪያዎች ነጻ መውጣት፣ ስለ እምነት ታላቅ ትምህርት ይሰጠናል። እኛ ነጻነታችንን መቀበል እንዳለብን ሁሉ፣ ባሪያዎቹም ነጻነታቸውን የተቀበሉት በእምነት ነበር። መንግሥት ነጻነታቸውን እንዳወጀ የምሥራቹን ሰሙ። አዋጁ በወጣበት ቅጽበት ነጻ ሆኑ።

ነገር ግን የምሥራቹን እስኪሰሙ ድረስ በእውነት አላመኑትም ነበር። ሐቁ መቅደም ነበረበት፤ ሆኖም ሐቁ ለእነርሱ እንዲጠቅም ማመን ነበረባቸው። ስሜቱ ከሁሉ በኋላ ይከተላል። ይህ ሁልጊዜ መለኮታዊው ሥርዓት ነው፤ የጤናማ አእምሮም ሥርዓት ነው።

1. ሐቁ።

2. እምነቱ።

3. ስሜቱ።

ሰው ግን ይህን ሥርዓት ገልብጦ እንዲህ ይላል፦ 1. ስሜቱ። 2. እምነቱ። 3. ሐቁ። ባሪያዎቹ ስለ ነጻነታቸው የሰውን ሥርዓት ተከትለው ቢሆን ኖሮ፣ ነጻነቱ እስኪሰማቸው ድረስ ለማመን እምቢ ብለው ለረጅም ጊዜ በባርነት በቀሩ ነበር። እንዲህ የሆነበትን አንድ አጋጣሚ ሰምቻለሁ። ከጦርነቱ ከሁለት ወይም ከሦስት ዓመት በኋላ፣ በአንዲት ሩቅ የደቡብ ከተማ፣ አንዲት የሰሜን ሴት ነጻነታቸውን ያልተቀበሉ አንዳንድ ባሪያዎችን አገኘች። ሰሜኑ ነጻ እንዳወጣቸው የተናገረችው ቃል የአንዲትን ጥቁር አሮጊት እማማ ቀልብ ሳበ። እማማዪቱም በጕጕት በጥያቄ አቋረጠቻት።

«ኧረ እመቤቴ፣ እኛ ነጻ ነን?»

እመቤቲቱም «አዎን፣ በእርግጥ ነጻ ናችሁ» ብላ መለሰች።

አሮጊቷም በብርቱ ጕጕት «ኧረ፣ እርግጠኛ ነሽ?» ብላ አጥብቃ ጠየቀች።

እመቤቲቱም በጸናና በተረጋጋ ድምፅ «አዎን፣ እርግጠኛ ነኝ» ብላ መለሰች። «ለመሆኑ ይህን ሳታውቁ ኖራችሁ?»

አሮጊቷም እንዲህ አለች፦ «እንግዲህ ነጻ እንደ ሆንን ሰማን፤ ስለዚህ አሳዳሪያችንን ጠየቅነው፤ እርሱም ነጻ አይደላችሁም አለ፤ ስለዚህ ለመሄድ ፈራን። ደግሞም ነጻ እንደ ሆንን ሰማን፤ ስለዚህ ወደ ኮሎኔሉ ሄድን፤ እርሱም ከቀድሞው አሳዳሪያችሁ ጋር ተቀመጡ አለን። ስለዚህ እስካሁን ግራ ተጋብተን ቆየን። አንዳንድ ጊዜ ነጻ የሆንን መሰለን፤ አንዳንድ ጊዜ ደግሞ ያልሆንን መሰለን። አሁን ግን እመቤቴ፣ ነጻ መሆናችንን እርግጠኛ ከሆንሽ፣ ነገሩን ሁሉ ልትነግሪኝ ትችያለሽ?» እመቤቲቱም ይህ እውነተኛ ችግር መሆኑን አይታ ለምስኪኗ ሴት ነገሩን ሁሉ አስረዳቻት።

ስለ ጦርነቱ፣ ስለ ሰሜኑ ሠራዊትና ስለ አብርሃም ሊንከን ነገረቻት። ስለ ነጻነት አዋጁና ስላመጣው ነጻነትም ተናገረች።

ምስኪኗ ባሪያ እጅግ በብርቱ ጕጕት አዳመጠች። የምሥራቹን ሰማች፤ አመነችውም። ታሪኩ ሲያልቅም ፍጹም ነጻ በሆነ ሰው ግርማ ከክፍሉ ወጣች፤ ስትወጣም እንዲህ አለች፦ — «ነጻ ነኝ! ከእንግዲህ ከዚያ ከቀድሞው አሳዳሪ ጋር አልቀመጥም!» በመጨረሻ ነጻነቷን ተቀበለች፤ የተቀበለችውም በእምነት ነበር። መንግሥት ከብዙ ጊዜ በፊት ነጻ መሆኗን አውጆ ነበር፤ ነገር ግን ይህ አልጠቀማትም ነበር፤ ይህን አዋጅ ፈጽሞ አላመነችውም ነበርና። የምሥራቹ ቃል «ከሰሚዎቹ ጋር በእምነት ስላልተዋሐደ» አልጠቀማትም ነበር። አሁን ግን አመነች፤ በማመንዋም ራሷን ነጻ እንደ ሆነች ለመቍጠር ደፈረች። ይህም በራሷ ወይም በአካባቢዋ ላይ በመጣ ለውጥ፣ ወይም በልቧ ውስጥ በተሰማት ስሜት ምክንያት አልነበረም፤ የነጻነቷን የምሥራች ይዞላት በመጣው ሰው ላይ እምነት ስለ ነበራት ነው እንጂ።

ትርጓሜውን ማስረዳት ያስፈልገኛልን? እግዚአብሔር በመቶ መልእክቶች ነጻነታችንን አውጇል። ራሳችንን ነጻ እንደ ሆንን እንድንቈጥር ያሳስበናል። እንግዲያውስ እምነትህ አዋጁን አጥብቆ ይያዝ፤ እውነት እንደ ሆነም ያረጋግጥ። ነጻ መሆንህን ለራስህ፣ ለወዳጆችህ፣ በነፍስህም ስውር ስፍራ ለእግዚአብሔር ተናገር። አሁንም ባሪያው እንደ ሆንህ የሚናገረውን የቀድሞ አሳዳሪህን የሐሰት ቃል ለአንዲት ቅጽበት እንኳ አትስማ። ውስጣዊ ስሜትም ሆነ ውጫዊ ምልክት፣ አንዳች ነገር ተስፋ አያስቍርጥህ። ተቃውሞ ሁሉ ቢነሣም በእምነትህ ጽና። በጌታችን ሥልጣን ቃል እገባልሃለሁ፤ እንደ እምነትህ ሲፈጸምልህ ታያለህ።

ለአምላካችን ልናቀርበው ከምንችለው አምልኮ ሁሉ፣ ራሳችንን ፈጽመን የምንሰጥበትን እንደዚህ ያለውን ፍጹም መታመን ያህል የሚጣፍጠው የለም፤ ይህን ያህል ክብርም የሚያመጣለት የለም። በጨለማ ሰዓት ሁሉ ይህን አስታውስ፦ «…ምንም እንኳ አሁን ለጥቂት ጊዜ ቢያስፈልግ በልዩ ልዩ ፈተና ብታዝኑም…» ነገሩ እንዲሁ ነው። «ይህም በእሳት ምንም ተፈትኖ ከሚጠፋው ወርቅ ይልቅ አብልጦ የሚከብር የተፈተነ እምነታችሁ ኢየሱስ ክርስቶስ ሲገለጥ ለምስጋናና ለክብር ለውዳሴም ይገኝ ዘንድ ነው።»