ስለ ውስጣዊ ሕይወት አንድ ትምህርት

በገና ሰሞን በብዙ የሱቅ መስኮቶቻችን ላይ ትርጉም ያለው አንድ ሥዕል ይታያል። ጭጋጋማና ባድማ የሆነ የክረምት ትዕይንት ነው። ጨለማና ዐውሎ የሞላበት ሰማይ፣ ቅጠል የሌላቸው ዛፎች፣ ቡናማ ሣርና የደረቁ አረሞች ይታያሉ፤ በላያቸውም እዚህም እዚያም በረዶ ተከምሯል። በሥዕሉ በአንድ በኩል ቅጠል በሌለው ዛፍ ላይ ባዶና በበረዶ የተሸፈነ ጎጆ አለ፤ በአጠገቡ ባለ ቅርንጫፍ ላይም አንዲት ትንሽ ወፍ ተቀምጣለች። ቅዝቃዜው፣ ጨለማውና ባድማነቱ ማንኛዋንም ወፍ ተስፋ ሊያስቈርጥና ወደ ተሻለ አገር ሊያባርራት የሚበቃ ነው። ይህች ወፍ ግን ረክታ በዚያ ተቀምጣለች። ትንሿን ራሷን በድፍረት ወደ ሰማይ አቅንታለች፤ ከትንሿ ጕሮሮዋም የክረምት ዝማሬ ሊፈልቅ ተቃርቧል።

ሁልጊዜ በመደርደሪያዬ ላይ የሚቆመው ይህ ሥዕል ብዙ ስብከት ሰብኮልኛል። ትምህርቱም ሁልጊዜ ያው ነው። በዚህ ጽሑፍ ራስ ላይ ባሉት በሁለቱ ቃላት ውስጥ ይገኛል፤ እነርሱም «ምንም እንኳ» እና «ግን» ናቸው።

«በለስ ባታብብ፥ በወይንም ግንድ ፍሬ ባይገኝ፥ የወይራም ሥራ ቢጐድል፥ እርሻዎችም መብልን ባይሰጡ፥ መንጎችም ከበረት ቢጠፉ፥ በጋጥም ውስጥ ላሞች ባይገኙ፥» (ዕንባቆም 3:17)። በብዙ ሰዎች ሕይወት ውስጥ፣ እንደዚህች የክረምት ወፍ፣ ነፍስ ያለ ምንም መጽናናት ራሷን የምታገኝበት ጊዜ ይመጣል። ሁሉ ነገር ጨለማና የተበላሸ ይመስላል። የታመንበት ነገር ሁሉ ይከዳናል። የተስፋ ቃሎች ያልተፈጸሙ ይመስላሉ፤ ጸሎታችንም መልስ ሳያገኝ ይቀራል። በምድርም ሆነ በሰማይ የምንደገፍበት አንዳች ነገር የቀረልን አይመስለንም። የዚህች ደፋር ትንሽ ወፍ መልእክት የሚያስፈልገው በእንደዚህ ያለው ጊዜ ነው። ምንም እንኳ በየስፍራው ሁሉ ነገር የተበላሸ ቢሆን፣ ደስ የምንሰኝበት አንድ ነገር ግን አለ፤ እርሱም እግዚአብሔር ነው። እርሱ የመድኃኒታችን አምላክ ነው። እርሱ አይለወጥም። ትናንትና ዛሬ እስከ ለዘላለምም ያው የሆነ ያው ቸር፣ አፍቃሪና ርኅሩኅ አምላክ ነው።

ሌላ ደስ የምንሰኝበት ነገር ቢኖረንም ባይኖረንም፣ በእርሱ ሁልጊዜ ደስ ሊለን ይችላል። በእርሱ ደስ መሰኘት ስል በራሳችን ደስ መሰኘት ማለቴ አይደለም። አብዛኞቹ ሰዎች የተፈለገው ይህ እንደ ሆነ ያስባሉ ብዬ እፈራለሁ። ስሜታቸው፣ መገለጦቻቸውና ተሞክሮዎቻቸው የደስታቸው መሠረት ይሆናሉ። ከእነዚህ አንዱም የሚያረካ ካልሆነ፣ ደስታን የማግኘት ዕድል ፈጽሞ አይታያቸውም። ነገር ግን ጌታ ሁልጊዜ ሁላችንን ሊያስተምረን የሚሞክረው ትምህርት የትሕትና ትምህርት ነው።

ከእኔነትና ከተሞክሮዎቹ ዓይናችንን እንድናነሣ ያዝዘናል። እኔነትን ልንሰቅለውና እንደ ሞተ ልንቈጥረው ይገባናል። ስለ እኔነት መጨነቃችንን ልናቆም ይገባናል። ከእግዚአብሔር በቀር ምንም ልናውቅም ልንሻም አይገባንም።

ምክንያቱም እግዚአብሔር ከእኔነት ሕይወት ይልቅ ከፍ ላለ ሕይወት ወስኖናል። አባጨጓሬ ቢራቢሮ እንድትሆን እንደ ወሰናት፣ ቢራቢሮዋ ስፍራዋን እንድትይዝ የአባጨጓሬዋ ሕይወት እንዲሞት ደነገገ። እንዲሁም መለኮታዊው ሕይወት በምትኩ የእኛ እንዲሆን የእኔነት ሕይወታችን እንዲሞት ደንግጓል። አባጨጓሬ ቢራቢሮ ለመሆን የትል መልኳን ታጠፋለች። በሕይወት ትኖር ዘንድ ትሞታለች። እኛም እንዲሁ ማድረግ ይገባናል።

ስለዚህ አሁን ከሁሉ የሚበልጠው አስፈላጊ ነገር ለእኔነት መሞትና በእግዚአብሔር ላለ ሕይወት ዳግመኛ መወለድ ነው። በእኔነት ሳይሆን በጌታ ደስ የመሰኘት ትምህርት መማር ያለበትም በዚህ ምክንያት ነው። ወደ ፊት የምትገሰግስ ነፍስ ሁሉ ዘግይታም ቢሆን በእግዚአብሔር መታመን አለባት። እንዲህ ብል ይፈቀድልኝና፣ ምንም ያልተጨመረበትን እግዚአብሔርን ራሱን። ስለ ተስፋ ቃሎቹ ወይም ስለ ስጦታዎቹ ሳይሆን ስለ ማንነቱ በእርሱ መታመን አለባት። ደስታዋን በእርሱ ብቻ ማግኘትን፣ በሰማይና በምድር ያለው ሌላው ሁሉ የከዳ በሚመስልበት ጊዜም በእርሱ ደስ መሰኘትን መማር አለባት።

ወደዚህ ስፍራ መድረሻው ብቸኛው መንገድ ይህ ይመስለኛል፦ ነፍስ በገዛ ተሞክሮዋ ውስጣዊም ውጫዊም የሆነውን የሁሉን ነገር ማጣት መጋፈጥ አለባት። ይህን ስል የሰው ወዳጆች ሁሉ መሞት ወይም ገንዘቡ ሁሉ መጥፋት አለበት ማለቴ አይደለም። ነፍስ ከውስጥም ሆነ ከውጭ በሚመጡ ምክንያቶች ራሷን የተተወች፣ የጠፋችና ከመጽናናት ሁሉ የተራቈተች ሆና ታገኛለች ማለቴ ነው። እግዚአብሔር ያልሆነው ነገር ሁሉ ወደሚያልቅበት መድረስ አለባት፤ በውስጥም በውጭም የምታርፍበት ሌላ ምንም ነገር ሊቀርላት አይገባም። ነቢዩ ያን «ምንም እንኳ» ሲጽፍ ምን ማለቱ እንደ ነበረ በትክክል በተሞክሮ ማወቅ አለባት።

በጭቃው ውስጥ ማለፍ፣ ከገደሉ ጫፍ መውደቅና በውኃው መሸፈን አለባት። በመጨረሻም በእነዚህ መካከልና ከበታቻቸው በዚያ ያለውን ሕያውና አፍቃሪ፣ ሁሉን የሚችል እግዚአብሔርን ማግኘት አለባት! ከዚያን ጊዜ በኋላ ብቻ የነቢዩን የደስታ የድል ጩኸት ትረዳለች። ከእርሱም ጋር እንዲህ ብላ ልትጮኽ ትችላለች፦ «እኔ ግን በእግዚአብሔር ደስ ይለኛል፥ በመድኃኒቴ አምላክ ሐሴት አደርጋለሁ።» (ዕንባቆም 3:18)። ከዚያን ጊዜ በኋላ እንጂ ከዚያ በፊት አይደለም የሚከተለውን ቍጥር ሙሉ ትርጉም የምታውቀው፦ «ጌታ እግዚአብሔር ኃይሌ ነው፤ እግሮቼንም እንደ ዋላ እግሮች ያደርጋል፥ በከፍታዎቼም ላይ ያስኬደኛል።» (ዕንባቆም 3:19)። ነፍስ ብዙ ጊዜ ከፍታዎች በሚመስሉ ስፍራዎች ላይ ትመላለሳለች። ነገር ግን እነዚህ በአብዛኛው በራስ የተሠሩና የስሜት ውጤቶች ናቸው፤ እግዚአብሔርም በውስጣቸው እጅግ ጥቂት ነው። በማጣትና በውድቀት ጊዜ እነዚህ ከፍታዎች ገደሎች ይሆናሉ። ጌታ በእርሱ ብቻ ደስ የምትሰኘውን ነፍስ የሚያደርሳቸው ከፍታዎች ግን አንዳች ጨለማም ሆነ ማጣት ሊነካቸው አይችልም። መሠረቶቻቸው ራሳቸው የተጣሉት እግዚአብሔር ያልሆነው ሁሉ ፈጽሞ በጠፋበትና በሞተበት መካከል ነውና።

የማይናወጥ ተሞክሮ እንድናገኝ በጌታ ብቻ ልንሻው ይገባናል። ከሌላው ሁሉ፣ ከስጦታዎቹና ከበረከቶቹም ተለይቶ ልንሻው ይገባናል። ከምድራዊ ሕይወታችን ጋር ሊለወጥ ከሚችለው ሁሉ ተለይቶ ልንሻው ይገባናል።

ዛሬ መልስ ያገኘው ጸሎት ነገ መልስ ያላገኘ ሊመስል ይችላል። በአንድ ወቅት የተፈጸሙት የተስፋ ቃሎች ከእንግዲህ እውነተኛ ሆነው ላይሰሙን ይችላሉ። በአንድ ወቅት ደስታ ያመጣልን መንፈሳዊ በረከት ሊጠፋ ይችላል። የሚቀርልን ሁሉ የተራበና የሚናፍቅ ትዝታ ብቻ ሊሆን ይችላል። ሌላው ሁሉ ሲያልፍ ግን እግዚአብሔር አሁንም አለ። እርሱን ምንም አይለውጠውም። እርሱ ትናንትና ዛሬ እስከ ለዘላለምም ያው ነው፤ በእርሱም ዘንድ መለወጥ ወይም በመዞር የተደረገ ጥላ የለም።

በእርሱ ብቻ ደስታዋን የምታገኝ ነፍስም ልትናወጥ አትችልም። በተስፋ ቃሎች መታመን ታላቅ ነገር ነው፤ በተስፋ ሰጪው መታመን ግን ከዚያ የበለጠ ታላቅ ነው። የተስፋ ቃሎች በተሳሳተ መንገድ ሊረዱ ወይም በተሳሳተ መንገድ ሊተገበሩ ይችላሉ። በእነርሱ ስንደገፍ የከዱን ሊመስሉ ይችላሉ። ነገር ግን በተስፋ ሰጪው ታምኖ ያፈረ ማንም የለም።

ከተስፋ ቃሎቹ በስተጀርባ ያለው እግዚአብሔር ከእነርሱ እጅግ በማይወሰን መጠን ይበልጣል። በማንኛውም የችግር ጊዜ ፈጽሞ ሊከዳን አይችልም።

በእርሱ የምትታመን ነፍስ ፍጹም ሰላምን ታውቃለች።

ትንሽ ልጅ የእናቱን የተስፋ ቃሎች ሁልጊዜ አይረዳም። እናቱን ግን ያውቃታል። መታመኑ የተመሠረተው በቃሏ ላይ ሳይሆን በራሷ ላይ ነው። የዚህን «ምንም እንኳ» እና «ግን» ትምህርት የተማርን ሰዎችም እንዲሁ ነን። በገዛ ስሜታችን መልስ ያገኘ አንድም ጸሎት ወይም የተፈጸመ አንድም የተስፋ ቃል ላይኖር ይችላል፤ ታዲያ ምን ይሁን? ከጸሎቶቹና ከተስፋ ቃሎቹ በስተጀርባ እግዚአብሔር አለ፤ እርሱም ይበቃል። ለእንደዚህ ያለችም ነፍስ «እግዚአብሔር አለ» የሚሉት ቀላል ቃላት ጥያቄን ሁሉ ይመልሳሉ፤ ጥርጣሬንም ሁሉ ይፈታሉ።

ለሚታመነው ትንሽ ልጅ የእናቱ መኖር ቀላል ሐቅ ብቻ ለፍላጎቶቹ ሁሉ መልስ ነው። እናቱ አንድም የተስፋ ቃል ላትሰጥ ወይም አንድም ዕቅድ በዝርዝር ላትነግረው ትችላለች፤ እርሷ ግን አለች፤ ይህም ለልጁ ይበቃዋል።

ልጁ በእናቱ ደስ ይለዋል፤ በተስፋ ቃሎቿ ሳይሆን በራሷ። ለልጁም እንደ እኛ ደስታ አለ።

ይህም ከሚለወጠውና ሊለወጥ ከሚችለው ሁሉ በስተጀርባ ያለው የማይለወጠው አንድ ነገር ነው፤ እርሱም የእናቱ መኖር ነው።

እናቱ በሕይወት እስካለች ድረስ ልጁ እንክብካቤ ማግኘቱ አይቀርም። ልጁም በማስተዋል ባይሆን እንኳ በደመ ነፍስ ይህን ያውቃል፤ በዚህም ደስ ይለዋል። እግዚአብሔርም ሕያው እስከ ሆነ ድረስ ልጆቹ እንክብካቤ ማግኘታቸው አይቀርም። ይህን ሊያውቁና ከሰው ልጅ ይበልጥ በዚህ ደስ ሊሰኙ ይገባቸዋል።

እግዚአብሔር እርሱ እንደ ሆነው ሆኖ ሌላ ምን ሊያደርግ ይችላል? ቸልተኝነት፣ ግድ የለሽነት፣ መርሳትና አለማወቅ ሁሉ ለእርሱ የማይቻሉ ናቸው። እርሱ ሁሉን ያውቃል። ስለ ሁሉ ነገር ግድ ይለዋል። ሁሉን ማስተዳደር ይችላል። ይወደናል። ከዚህ በላይ ምን ልንለምን እንችላለን? ስለዚህ የሚመጣው ቢመጣ፣ እንደ ደፋሯ ትንሽ አስተማሪያችን ወፍ ፊታችንን ወደ አምላካችን እናነሣለን። በጨለማዎቹ «ምንም እንኳ»ዎቻችን ውስጥ ደስ የሚያሰኘውንና የድል አድራጊነቱን «ግን» እንዘምራለን።

በዘመናት ሁሉ የነበሩት የእግዚአብሔር ቅዱሳን ሁሉ ይህን አድርገዋል። ኢዮብ ጥቂቶች ብቻ ሊተካከሉት ከሚችሉት ከኀዘንና ከመከራ ጥልቀት ውስጥ ሆኖ፦ «እነሆ፥ ቢገድለኝ እንኳ በእርሱ ተስፋ አደርጋለሁ፤ ነገር ግን መንገዴን በፊቱ አቀርባለሁ።» አለ (ኢዮብ 13:15)። ዳዊት በጥልቁ ጭንቀቱ ውስጥ፦ «በሞት ጥላ መካከል እንኳ ብሄድ አንተ ከእኔ ጋር ነህና ክፉን አልፈራም፤ በትርህና ምርኵዝህ እነርሱ ያጽናኑኛል።» ማለት ቻለ (መዝሙር 23:4)። ደግሞም፦ «አምላካችን መጠጊያችንና ኃይላችን፥ ባገኘን በታላቅ መከራም ረዳታችን ነው።» (መዝሙር 46:1)። ስለዚህ ምድር ብትነዋወጥ፥ ተራሮችም ወደ ባሕር ልብ ቢወሰዱ፥ ውኆቹም ቢጮኹና ቢታወኩ፥ ተራሮችም ከኃይሉ የተነሣ ቢናወጡ አንፈራም። ሴላ። የወንዝ ፈሳሾች የእግዚአብሔርን ከተማ፥ የልዑልን ቅዱስ ማደሪያ ደስ ያሰኛሉ። እግዚአብሔር በመካከልዋ ነው፥ አትናወጥም፤ እግዚአብሔር ማልዶ ይረዳታል።

ጳውሎስ በኀዘኖቹ ውስጥ እንዲህ ማለት ቻለ፦ «በሁሉ እንገፋለን እንጂ አንጨነቅም፤ እናመነታለን እንጂ ተስፋ አንቆርጥም፤ እንሰደዳለን እንጂ አንጣልም፤ እንወድቃለን እንጂ አንጠፋም፤ የኢየሱስ ሕይወት ደግሞ በሥጋችን ይገለጥ ዘንድ ሁልጊዜ የኢየሱስን መሞት በሥጋችን ተሸክመን እንዞራለን።

የኢየሱስ ሕይወት ደግሞ በሚሞት ሥጋችን ይገለጥ ዘንድ እኛ ሕያዋን የሆንን ከኢየሱስ የተነሣ ዘወትር ለሞት አልፈን እንሰጣለንና። ስለዚህ ሞቱ በእኛ ሕይወቱም በእናንተ ይሠራል።» (2ኛ ቆሮንቶስ 4:8-12)። በእግዚአብሔር ብቻ ደስ መሰኘትን የተማረች ነፍስ ይህን ሁሉ፣ ከዚህም የበለጠ ልትናገር ትችላለች።

መንፈሳዊ ደስታ አንድ ዕቃ አይደለም፤ እንዲህ ማለት ከተቻለ፣ ተመልክተን ደስ እንድንሰኝበት በልብ ውስጥ ተከማችቶ የተቀመጠ የደስታ ጕብታ አይደለም። ደስታ መልካም ነገር ከማግኘት ወይም ደስ የሚያሰኝ ነገር ከማወቅ የሚመጣ ሐሴት ነው።

የክርስቲያን ደስታም በቀላሉ ክርስቶስን በማወቁ፣ እንደዚህ ያለውንም አምላክና አዳኝ ገንዘቡ በማድረጉ የሚሰማው ሐሴት ነው። በምድራዊው ደረጃ እንኳ የምንደሰተው በደስታችን ሳይሆን ደስታችንን በሚያስገኘው ነገር ነው። በሰማያዊውም ደረጃ እንዲሁ ነው። «እኔ ግን በእግዚአብሔር ደስ ይለኛል፥ በመድኃኒቴ አምላክ ሐሴት አደርጋለሁ።» ልንል ይገባናል (ዕንባቆም 3:18)። ይህን ደስታ ሰውም ሆነ ዲያብሎስ ከእኛ ሊወስደው አይችልም። ምንም ምድራዊ ኀዘን ሊነካው አይችልም።

ስለ ውስጣዊ ሕይወት የጻፈ አንድ ጸሐፊ በመንፈሳዊ ጕዟችን ውስጥ እጅግ የተለያዩ ሦስት ክልሎች እንዳሉ በአጭሩ ይናገራል።

እያንዳንዱ በዕድገታችን ውስጥ አስፈላጊ ደረጃ ነው። በመጀመሪያ የጅማሬዎች ክልል አለ። ይህ የቀላል ደስታና የሐሴት፣ የብርቱ ተስፋና የጥልቅ ስሜት ጊዜ ነው። ብዙ ምሥጢራት እግዚአብሔርን ይገልጣሉ። ቀጥሎ በፈተናዎችና በመከራዎች የተሞላ ሰፊ ምድረ በዳ አለ። ይህም የማስተዋል ማጣትን፣ ድርቀትን፣ ውስጣዊና ውጫዊ ጨለማንም ያመጣል። ከረጅም መከራ በኋላ ምድረ በዳውን ታግሠህ ብታልፍ፣ የተራራ ከፍታዎች ክልል ይጠብቅሃል። በዚያም ከእግዚአብሔር ጋር አንድነትን፣ ከምድራዊ ነገሮች መላቀቅንና በፈቃዱ ፍጹም መርካትን ታገኛለህ። ወደ ክርስቶስ መልክም ትለወጣለህ።

ይህ ቅደም ተከተል ትክክል መሆኑን ልከራከርበት አልችልም። ነገር ግን በአንድ ነገር እርግጠኛ ነኝ። በዚህ «በጅማሬዎች ክልል» ውስጥ ደስታ ያገኙ ብዙ ነፍሳት በኋላ ያስገረማቸውና ግራ ያጋባቸው የምድረ በዳ ተሞክሮ ገጥሟቸዋል። እንደነዚህ ያሉት ምናልባት በዚህ ማብራሪያ ውስጥ ለችግራቸው መልስ ሊያገኙ ይችሉ ይሆናል ብዬ ከማሰብ አልቈጠብም። እግዚአብሔር ካልሆነው ነገር ሁሉ መላቀቅን እየተማሩ ናቸው። ይህም ነፍሳቸውን ከእርሱ ጋር አንድ ለማድረግ ነው፤ ይኸውም የሦስተኛውና ከሁሉ ከፍ ያለው የብፅዕና ክልል ሥዕል እንደሚያሳየው ነው።

የነፍስ መንገድ ሁልጊዜ በሞት በኩል ወደ ሕይወት ነው። አባጨጓሬ ቢራቢሮ ለመሆን መሞት አለባት። ይህንንም ማድረግ የምትችለው ሌላውን ሕይወት ለመኖር አንዱን ሕይወት በመተው ብቻ ነው። እኛም ከዚህ በሌላ መንገድ ልንሆን አንችልም። ስለዚህ ከዚያ ወዲያ ወዳሉት ጸጥ ያሉ የተራራ ከፍታዎች ለመድረስ በዚህ ባድማና ገዳይ ክልል ውስጥ ማለፍ ያስፈልገን ይሆናል። ይህን ካወቅን፣ እግዚአብሔር እግዚአብሔር ስለ ሆነ ሁሉ መልካም እንደ ሆነ ተረድተን በጨለማዎቹ ጊዜያት ውስጥ መመላለስ እንችላለን። ይህን ጽሑፍ ከሚያነቡት ብዙዎቹ ቢያንስ ከእነዚህ የምድረ በዳ «ምንም እንኳ»ዎች አንዱ አላቸው። አንዳንዶቹ ብዙ አላቸው።

ውድ ወዳጆቼ ሆይ፣ «ግን» የሚለውስ በዚያ አለን? የነቢዩን ትምህርት ተምራችኋልን? እግዚአብሔር ይበቃችኋልን?

«ክርስቶስ ሆይ፣ የምሻው አንተን ብቻ ነው፤ ከሁሉም በላይ በአንተ አገኛለሁ» ብላችሁ ከልባችሁ ልትዘምሩ ትችላላችሁን? ካልሆነ ግን ትንሿ ወፍ እንድትናገራችሁ ያስፈልጋችኋል።

በሚጮኸው የክረምት ዐውሎ ነፋስ ውስጥ በዚያ ባዶና ቅጠል በሌለው ዛፍ ላይ ተቀምጣ የምትዘምረው ዝማሬዋ የእናንተም ዝማሬ መሆን አለበት።

ዝናብ ቢዘንብ፣ ነፋስም ቢነፍስ፣ የክረምቱም ብርድ ቢያንዘፈዝፍ፤ ደመናማው ሰማይ ገና ቢጨልም፣ የደረቁ ቅጠሎችም በጋ ማለፉን ቢናገሩ፤ እኔ ግን ፊቴን ወደ ዐውሎው ሰማይ አነሣለሁ፤ ልቤ እንደ በጋ ባሕር ጸጥ ያለ ነው፤ አምላኬ የሰጠኝን፣ ምንም ቢሆን፣ በደስታ እቀበላለሁ።

ብርዱ ሲሰማኝ «እርሱ ይልከዋል» ማለት እችላለሁ። ነፋሱም በረከትን እንደሚነፍስ በእርግጥ አውቃለሁ። ያለ እርሱ ክትትል የመጣብኝ ነገር ከቶ የለምና። ነፋሳት ቢነፍሱም ልቤ በሙቀት ይመታል። ለስላሳውና ጣፋጩ በጋ ሞቃትና ደማቅ ነበረ። በየቅርንጫፉ ያሉት አበቦች ደማቅ ነበሩ። ጽጌረዳዎቹ ሲያብቡ በእርሱ ታመንሁ። አሁንም በእርሱ እታመናለሁ።

ጽጌረዳዎቹ ማበባቸውን ስላቆሙ ብቻ ቢናወጥ እምነቴ ትንሽና ደካማ በሆነ ነበር። የዐውሎ ደመናዎች ሲበዙ ፍቅሩን የሚጠራጠር፣ አሁን የሚለወጥ መታመን ደካማ ነው። አንድ ጊዜ በእርሱ ከታመንሁ፣ ሁልጊዜ በእርሱ ልታመን ይገባኛል። ብቆምም ብወድቅም መንገዱ ከሁሉ የተሻለ ነው። በነፋስም ሆነ በዐውሎ ከቶ አይተወኝም፤ ሁሉን የሚልከው እርሱ ነውና።