ጸጋን ድል አድራጊ የሚያደርጉ መንገዶች

ሁለተኛውን፣ ማለትም መመሪያዎቹን በተመለከተ።

ክርስቶስ ይህን ድል ለማምጣት ኃላፊነት ቢወስድም፣ ድሉን የሚፈጽመው የእርሱን ውጊያዎች እንድንዋጋ እያሠለጠነን መሆኑን ማወቅ አለብን፤ መዳን የሚገኝበትን ጥበብ በመስጠት ጥበበኞች አድርጎን በውስጣችን ያሸንፋል (2ኛ ጢሞቴዎስ 3:15)፤ ክርስቶስ ድል እንደሚያደርግ በምናምንበት መጠን፣ በዚያው መጠን እኛም ድል እንድናደርግ በጸጋው እንተጋለን፤ እምነት የሚታዘዝና ጥበበኛ ጸጋ ነውና። ክርስቶስ ነገሮችን እንድናሰላስልና እንድንመዝን፣ ከዚያም ከሁሉ የሚበልጠውን ይበልጥ በተገባ ሁኔታ እንድንመርጥ ደረጃቸውን እንድናስይዝና በሥርዓት እንድናስቀምጣቸው ጥበበኞች ያደርገናል። በመፍረድ የሚረዱን አንዳንድ ሕጎች እነዚህ ናቸው፦

ነገሮችን ዋናውን ነገር በመርዳታቸው ወይም በማሰናከላቸው መጠን መመዘን፤ ለመጨረሻው ሒሳባችን በመጥቀማቸው ወይም በማሰናከላቸው፤ ይበልጥ ወይም ያነሰ መንፈሳውያን በማድረጋቸውና በዚህም ወደ በጎነት ምንጭ፣ ወደ እግዚአብሔር ራሱ፣ በማቅረባቸው፤ በመጨረሻ ሰላምን ወይም ኀዘንን በማምጣታቸው፤ በእግዚአብሔር ዘንድ ይበልጥ ወይም ያነሰ ተቀባይነትን በማሰጠታቸው፣ በምንስ ነገር ራሳችንን ለእርሱ ከሁሉ ይበልጥ የተመሰገንን አድርገን እንደምናቀርብ በመመልከት መመዘን፤ እንዲሁም ነፍስ ለመፍረድ ከሁሉ ይበልጥ በምትችልበት ጊዜ ወደ ፊት እንደምንመዝናቸው አሁንም ነገሮችን መመዘን፤ ለምሳሌ ሕዝባዊ መቅሠፍት በደረሰብን ጊዜ፣ ወይም ነፍስ ከሌሎች ነገሮች ሁሉ ራሷን ሰብስባ ወደ ራሷ በምትመለስበት በሞት ሰዓት። ወደ ቀድሞው ልምድህ ወደ ኋላ ተመልከት፤ ከእርሱ ጋር ይበልጥ የሚስማማው ምን እንደ ሆነ፣ በከፋው ዘመናችን የተሻለ የነበረው ምን እንደ ሆነ እይ። ያን ጊዜ ጸጋ የተሻለ ከሆነ ወይም ከነበረ፣ አሁንም የተሻለ ነው። ደግሞም የሚፈርድብን እርሱ እንደሚፈርድ፣ በመንፈስም የሚመሩ ቅዱሳን ሰዎች እንደሚፈርዱ ነገሮችን ለመመዘን ትጋ፤ በተለይም በጥያቄ ላይ ካለው ነገር ሊገኝ በሚችል በማናቸውም ጥቅም ድርሻ የሌላቸው ሰዎች የሚፈርዱትን ተመልከት፤ ውጫዊ ነገሮች የጥበበኞችን ዓይን እንኳ ያሳውራሉና፤ የሮማ ካቶሊክ ተከታዮች ክብራቸው፣ ምቾታቸው ወይም ጥቅማቸው በተያዘባቸው ነገሮች እጅግ የተበላሹ መሆናቸውን እናያለን፤ እነዚህን ነገሮች በማይነካው በቅድስት ሥላሴ ትምህርት ግን ትክክለኞች ናቸው። ነገር ግን ፍርድ ትክክል መሆኑ ብቻ በቂ አይደለም፤ ዝግጁና ብርቱም መሆን አለበት።

ክርስቶስ አገዛዙን ባቆመበት ስፍራ ፍርድን ጥርትና ትኩስ አድርጎ ለመጠበቅ የሚያስችል ጥንቃቄን ያሳድራል፤ ፍርድ ቀጥ ብሎና ጸንቶ እስከ ቆመ ድረስ የነፍስ ሥሪት ሁሉ ብርቱና የማይደፈር ሆኖ ይኖራልና። በእኛ ውስጥ ያለ እውነተኛ ፍርድ ክርስቶስን ከፍ ያደርጋል፤ ክርስቶስም እርሱን ከፍ ያደርገዋል። ኃጢአት ሁሉ ከሐሰተኛ መርሆች፣ ወይም እውነተኛ መርሆችን ካለማወቅ፣ ወይም ካለማስታወስ፣ ወይም ካለማመን ይመነጫል። ሔዋን መጀመሪያ ይዞታዋን ያጣችው ባለማስተዋልና እሺ ባለችበት ድካም ነው (ዘፍጥረት 3)። ስለዚህ እውነተኛ መርሆችን በልባችን ማከማቸትና ብዙ ጊዜ ማደስ መልካም ነው፤ በእነርሱ ኃይል የልብ ዝንባሌዎቻችንና ተግባሮቻችን ይበልጥ ብርቱዎች ይሆኑ ዘንድ። ፍርድ በተመሸገ ጊዜ ክፉ ነገር መግቢያ አያገኝም፤ መልካም ነገሮች ግን በውስጣችን የሚቀበላቸው ወገን አላቸው። እውነተኛና የሚያሳምን ብርሃን እስከ ቀጠለ ድረስ ከቅጣት ክፉዎች ሁሉ ታላቁን ለማምለጥ ብለን እንኳ ከኃጢአት ክፉዎች ሁሉ ታናሹን አናደርግም። ክንፍ ባለው ፍጥረት ዓይን ፊት መረብ መዘርጋት ከንቱ ነው (ምሳሌ 1:17)። ነፍስ በከፍታ ተጠብቃ እስካለች ድረስ በታች ካሉ ወጥመዶች የሚመጣው አደጋ ጥቂት ነው፤ ወደ ማናቸውም ኃጢአት ከመሳባችን በፊት ስለ ነገሮች የነበረንን ከፍ ያለ ግምት አስቀድመን እናጣለን።

ዕውቀትና የልብ ዝንባሌ እርስ በርሳቸው ስለሚረዳዱ፣ በጣፋጭ ማባበያዎችና በመለኮታዊ ማበረታቻዎች ሁሉ የፍቅርንና የደስታን የልብ ዝንባሌዎቻችንን ሕያው አድርጎ መጠበቅ መልካም ነው፤ ልብ ከሁሉ ይበልጥ የወደደውን አእምሮ ከሁሉ ይበልጥ ያጠናዋልና። ልባቸውን በክርስቶስ ደስ እንዲሰኝ ማድረግ የሚችሉ መንገዶቹን ከሁሉ ይበልጥ ያውቃሉ። ጥበብ የሚወድዳትን ትወድዳለች። ፍቅር ለእውነት ከሁሉ የሚሻል አስተናጋጅ ነው፤ እውነት ይህን ያህል የምትወደድ ሆና ሳለች በፍቅሯ ካልተስተናገደች (2ኛ ተሰሎንቄ 2:10) ልብን ትታ ትሄዳለች፤ ከዚያ በኋላም አትቆይም። ፍርድን ለማበላሸት በመጀመሪያ ፍቅርን ማራቅ ብዙ ጊዜ የተሳካ ዘዴ ሆኖአል፤ እንደምንወድደው እንዲሁ መፍረድ ልማዳችን ነውና፤ ስለዚህ በምድራዊ ነገሮች ስሜታዊ መሆንና ጥበበኛ መሆን በአንድነት አስቸጋሪ ነው፤ በሰማያዊ ነገሮች ግን፣ አስቀድሞ ፍርድ በትክክል በተማረበት ስፍራ፣ የልብ ዝንባሌዎቻችን ባደጉ መጠን ፍርዳችን ይበልጥ የተሻለና የጠራ ይሆናል፤ የልብ ዝንባሌዎቻችን ብርቱዎች ቢሆኑም እንኳ እስከ ነገሮቹ ታላቅነት ድረስ ከፍ ሊሉ ከቶ አይችሉምና። በሰማዕታት እንደምናየው፣ የክርስቶስ ጣፋጭ ትምህርት አንድ ጊዜ ልባቸውን ከያዘ በኋላ የጭካኔ ብልሃት ሊፈጥራቸው በቻለው ሥቃዮች ሁሉ እንኳ ዳግመኛ ሊወጣ አልቻለም። ክርስቶስ አንድ ጊዜ የልብ ዝንባሌዎችን ከያዘ በኋላ ዳግመኛ ከይዞታው የሚያስወጣው የለም። በልብ ውስጥ ያለ እሳት በውጭ ያሉትን እሳቶች ሁሉ ያሸንፋል።

3. ጥበብ ደግሞ ድካማችን የት እንዳለና የጠላታችን ብርታት የት እንዳለ ታስተምረናለች፤ በዚህም የምንጠበቅበት የቅንዓት ፍርሃት በውስጣችን ይነሣሣል፤ ከዚህ ከእግዚአብሔር ከሆነ ቅንዓት የተነሣ፣ እሳትን ከባሩድ እንደምናርቅ፣ ንቁና የሚሠሩ የሆኑትን ቈስቋሾች በውስጣችን ካለው ተቀባይና በቀላሉ ከሚያያዝ ነገር እናርቃቸዋለን። ጎጂ ፍጥረታት እንዳይራቡ የሚከለክሉ ሰዎች ተባዕቱንና እንስቲቱን ለያይተው በማስቀመጥ በመጀመሪያ ጽንሱን ይከለክላሉ። ይህ ቅንዓት በውስጣችን ያለውን ጸጋ የሞላበትን የነፍስ ሁኔታ የረዳውን ወይም ያሰናከለውን በጥንቃቄ በመመልከት እጅግ ይበረታል፤ በራሳችንም ሆነ በሌሎች ውስጥ ካለው ከሥጋና ከደም ጋር እንዳንማከርም እንድንጠነቀቅ ያደርገናል። ያለዚያ ከእርሱና ከእኛ ጠላቶች ምክር እየወሰድን ሳለ ክርስቶስ ወደ ድል ይመራናል ብለን እንዴት ልናስብ እንችላለን?

4. ክርስቶስ ደግሞ ትኩስ አሳቦችና የልብ ዝንባሌዎች በውስጣችን የሚነሣሡባቸውንና የሚጠበቁባቸውን መንገዶች ሁሉ በጥንቃቄ እንድንከተል ያደርገናል፤ ክርስቶስ መንገዶችን መጠቀምንና በውስጣችን የሚያኖረውን ጥንቃቄ እጅግ ከማክበሩ የተነሣ መጠበቅንም ድልንም ራሳችንን ለመጠበቅ ለምናደርገው ጥንቃቄ ይሰጣቸዋል። ከእግዚአብሔር የተወለደው ራሱን ይጠብቃል (1ኛ ዮሐንስ 5:18)፤ በራሱ ግን አይደለም፤ መንገዶችን እየተጠቀመ በእርሱ በመደገፍ በጌታ ነው እንጂ። ራሳችንን ለመልካም ባልንጀርነትና ለመሳሰሉት መልካም አጋጣሚዎች ሁሉ ለማቅረብ ጥበበኞች እስከ ሆንን ድረስ ብቻ በደኅና እንኖራለን። ከእግዚአብሔር መንገዶች ስንወጣ ከአገዛዙ እንወጣለን፤ በዚህም የነፍሳችንን ሥሪት እናጣለን፤ ተቃራኒ ዝንባሌም ፈጥኖ ሲሸፍነን እናገኛለን። በሥርዓቶቹ ወደ ክርስቶስ ስንቀርብ እርሱ ወደ እኛ ይቀርባል (ያዕቆብ 4:8)።

5. ጸጋን በሥራ ላይ አቆይ፤ የሚጠብቀን አንቀላፊ ልማዶች አይደሉም፣

በሥራ ላይ ያለ ጸጋ ነው እንጂ። ነፍስ በአንዳች የዕለት ተዕለት ወይም ቅዱስ ሥራ ላይ ተሰማርታ ሳለች፣ በውስጣችን ያሉ ርኵሰቶች እጅግ ይታፈናሉ፤ የሰይጣንም መተላለፊያዎች ይዘጋሉ፤ መንፈስም በውስጣችን ራሱን የሚያሰፋበት ክፍት መንገድ ያገኛል፤ ደግሞም የመላእክት ጥበቃ በዚያን ጊዜ ከሁሉ ይበልጥ በቅርብ ያጅበናል፤ ይህም አካሄድ ብዙ ጊዜ በቀጥታ ከመቃወም ይልቅ በመንፈሳውያን ጠላቶቻችን ላይ ይበልጥ ያሸንፋል። በሥራው ላይ ያሉትን መደገፍ የክርስቶስ ክብር ጉዳይ ነው።

ስድስተኛ፣ በመመሪያዎች ሁሉ ሕይወትን ወደሚሰጠው መንፈስ ወደ ክርስቶስ ቀና ብለን መመልከትና በብርታቱ መወሰን አለብን፤ በልብ ፈቃድ በጌታ ጸንተን እንድንኖር ብንመከርም (የሐዋርያት ሥራ 11:23)፣ ከዳዊት ጋር እንዲህ ብለን መጸለይ አለብን፦ አቤቱ፣ ይህን በልባችን አሳብ ለዘላለም ጠብቅ፤ ልባችንንም ወደ አንተ አዘጋጅ (1ኛ ዜና መዋዕል 29:18)፤ ልባችን በራሱ እጅግ የላላና ያልጸና ነው፤ አቤቱ፣ ስምህን እንድንፈራ ልባችንን ወደ አንተ አንድ አድርግ (መዝሙር 86:11)፤ ያለዚያ ያለ እርሱ ከሁሉ የተሻሉ ውሳኔዎቻችን መሬት ላይ ይወድቃሉ። እርሱ ደስ የሚሰኝበትን እንዲህ ያለ የነፍስ ሥሪት ለእግዚአብሔር ካለ ፍቅር የተነሣ ከእርሱ መለመን ደስ የሚያሰኝ ልመና ነው፤ ስለዚህ መንገዶችን ሁሉ ስንጠቀም ብርታትንና ርዳታን ለማግኘት ምኞታችንንና ብሶታችንን ወደ ሰማይ፣ ወደ እርሱ፣ መላክ አለብን፤ ያን ጊዜም ፍርድን ድል ለመንሣት እንደሚያወጣ እርግጠኞች መሆን እንችላለን።

በመጨረሻም ነፍሳችንን በዚያው መሠረት እናስተካክል ዘንድ ነፍስ በምን ዓይነት ሁኔታ ልትሆን እንደሚገባት ማወቅ የነፍስን ሁኔታ ያሳድጋል፤ ሁልጊዜ ከእግዚአብሔር ጋር ለኅብረት የተገባን፣ በምድራዊ ሥራ መካከልም ሰማያዊ አሳብ ያለን፣ ለተሻሉ ነገሮች ዘመኑን እንድንዋጅ ከምድራዊ ሥራዎች ለመለየት ፈቃደኞች ልንሆን ይገባናል፤ በማናቸውም ጊዜ ከዚህ ለመሄድ ዝግጁዎች ሆነን፣ ለመሞት ደስ በሚለን ሁኔታ ውስጥ ልንኖር ይገባናል፤ ለመልካም መንፈሳዊ ተግባር ሁሉ የተዘጋጀ፣ ለመልካም አጋጣሚ ሁሉ የተከፈተ፣ ለፈተና ሁሉ ግን የተዘጋ ልብ ሊኖረን፣ ዘብ እየጠበቅንና ዘወትር ታጥቀን ልንኖር ይገባናል፤ ከእነዚህ ነገሮች በጐደልን መጠን በዚያው መጠን ራሳችንን ለማዋረድ ትክክለኛ ምክንያት አለን፤ ቢሆንም በራሳችን ላይ ይበልጥ እንድናሸንፍ፣ እነዚህንም ነገሮች ይበልጥ የለመድናቸውና የወደድናቸው እንድናደርጋቸው ወደ ፊት እንዘርጋ፤ ነፍሳችን በማናቸውም መንገድ ወደ ታች ስታዘቀዝቅ ባገኘናት ጊዜ፣ በአንዳንድ በሚያነቁ ማሰላሰሎች ወዲያውኑ ከፍ ማድረግ ከሁሉ የተሻለ ነው፤ ለምሳሌ ስለ እግዚአብሔር መገኘት፣ ልንሰጠው ስላለብን ጥብቅ ሒሳብ፣ በክርስቶስ ስላለው ወሰን የሌለው የእግዚአብሔር ፍቅርና ስለ ፍሬዎቹ፣ ስለ ክርስቲያን መጠራት ታላቅነት፣ ስለዚህ ሕይወት አጭርና እርግጠኛ ያልሆነ ዘመን፤ ልባችንን የሚሰርቁ እነዚያ ነገሮች ሁሉ በቅርቡ ምን ያህል ጥቂት ጥቅም እንደሚሰጡን፣ ይህችንም ጥቂት ጊዜ በመልካም ወይም በክፉ እንዳሳለፍናት ከዚያ በኋላ ለዘላለም እንዴት እንደሚሆንብን፣ ወዘተ.፤ እንደነዚህ ያሉ አሳቦች ወደ ልባችን ጠልቀው እንዲገቡ ይበልጥ ፈቀቅ ባልንላቸው መጠን፣ በሰማይ ወደምንደሰትበት የነፍስ ሁኔታ ይበልጥ እየቀረብን ከፍ እንላለን። ነፍሳችንን ለመጠበቅ ግድ የለሾች በሆንን ጊዜ እግዚአብሔር በከባድ መስቀሎች የመልካም ነገሮችን ጣዕም ዳግመኛ ይመልስልናል፤ ዳዊት፣ ሰሎሞን፣ ሶምሶንና ሌሎችም እንዲሁ ተመልሰዋል፤ ከጠፋ በኋላ ከመመለስ ይልቅ መጠበቅ እጅግ ይቀላል።

ነገር ግን ብተጋም ባለሁበት የቆምሁ ይመስለኛል።

ጸጋ በምሳሌው እንዳለው ዘር እንዴት እንደሚሆን ሳናውቅ ያድጋል፤ ቢሆንም እግዚአብሔር ከሁሉ የሚሻል ጊዜ ነው ብሎ ባየ ጊዜ ጥረታችን ሁሉ ከንቱ እንዳልነበረ በመጨረሻ እናያለን፤ ዛፍ የሚወድቀው በመጨረሻው ምት ነው፤ ቢሆንም ቀደም ያሉት ምቶች ሁሉ ወደ መውደቁ ያግዙታል።

አንዳንድ ጊዜ ድል የሚዘገየው አንድ አካን ስላልተገኘ ነው (መሳፍንት 20:26)፤ ወይም እስራኤል እስኪጾሙና እስኪጸልዩ ድረስ በብንያም ልጆች ፊት እንደ ተሸነፉ እኛም በቂ ትሑታን ስላልሆንን ነው፤ ወይም ረዳቶቻችንን አሳልፈን ስለምንሰጥ፣ በዘብ ጥበቃችንም ላይ ስለማንቆም፣ ብንሰማውስ ዘወትር ከሁሉ የተሻሉትን ነገሮች ለሚያሳስበን ለመንፈስ እንቅስቃሴዎች ወዲያውኑ እሺ ስለማንል ነው። ሕሊናችን እንዲናገር ብንፈቅድለት፣ ምክንያቱ ለራሳችን በኃጢአት ማድላታችን እንደ ሆነ ይነግረናል። በዚህ ሁኔታ የምናሸንፍበት መንገድ ይህ ነው፦ 1. በእግዚአብሔር ፊት በትሑት ኑዛዜ ኀፍረትን በራሳችን ላይ በመውሰድ በገዛ ተፈጥሮአችን ትዕቢት ላይ ድልን ማግኘት፤ ከዚያም 2. ለይቅርታው ተስፋ ቃል እሺ በማለት የልባችንን አለማመን ማሸነፍ፤ ከዚያም 3. በክርስቶስ ርዳታ በመተማመን ባሸነፉን ኃጢአቶች ላይ ራሳችንን ማቆም፤ ከዚያም በራሳችን ላይ ስናሸንፍ ጠላቶቻችንን ሁሉ በቀላሉ እናሸንፋለን፤ የምንገባባቸውንም ሁኔታዎች ሁሉ ድል እናደርጋለን።