የምሥራቅ ዕንቍ

«የምሥራቅ ዕንቍ» የምትባለው ሆንግ ኮንግ በእርግጥም ስሟን የምትመጥን ነበረች። ካይ ታክ አውሮፕላን ማረፊያ ከደረስንበት ቅጽበት ጀምሮ ቀለሞቿን፣ ሽታዎቿን፣ ጫጫታዋንና ሕዝቧን ወደድናቸው። አን በጎዳና ገበያዎቿ ብዙ ጊዜ እስከ ሌሊት ድረስ ያለ አንዳች ፍርሃት ትገበያይ ነበር፤ እኔ ደግሞ በሳምንት ሁለት ጊዜ ቴኒስ በመጫወትና በጦር ኃይሎች ክበብ በመዋኘት በስፖርት መገልገያዎቿ እደሰት ነበር።

ብዙም ሳይቆይ በማኅበረሰቡ ክርስቲያናዊ ሕይወት ውስጥ ተሳታፊዎች ሆነን ራሳችንን አገኘነው። ጃኪ ፑሊንጀር በሆንግ ኮንግ ዕፅ ሱሰኞች መካከል ታላቅ ተጽዕኖ ያሳደረውን ሥራዋን ገና በጀመረችበት ጊዜ ከእርሷ ጋር የመወዳጀት ዕድል አግኝቼ ነበር። በቅጥር ወደ ተከበበችው ወደ ኮውሉን ከተማ ገብቼ «በዘንዶው ዋሻ» የሚካሄድ የመጽሐፍ ቅዱስ ትምህርት የተካፈልሁት ከእርሷ ጋር ነበር።

እኔና አን በየወሩ ገጠሩን አቋርጠን በእግር ወደ አንድ የሕፃናት ማሳደጊያ እንሄድ ነበር፤ በዚያም ስለ ኢየሱስ ታሪኮችን እንነግራቸው ነበር፤ ከዚያም የዶሮ እግር ሾርባና የተቀቀለ ሩዝ ይቀርብ ነበር። በአንድ የቻይና መዘምራን ቡድን ውስጥ እዘምር ነበር፤ እንዲያውም በአንድ የትንሣኤ ካንታታ ውስጥ ብቻዬን የምዘምራቸውን ክፍሎች ለመውሰድ ደፈርሁ… ያውም በካንቶንኛ!

ጆን ቤክተል ከሁለተኛው የዓለም ጦርነት በፊት ጀምሮ በሆንግ ኮንግ ሚስዮናዊ ሆኖ ቆይቶ ነበር። አንድ የኅትመት ቢሮ አቋቁሞ ነበር፤ የዋተርሉ ሮድ አላያንስ ቤተ ክርስቲያንንም በመጋቢነት መርቶ ነበር። አሁን ጡረታ ወጥቶ ነበር፤ ልጁ ጆን ጁኒየርም ሥራውን፣ እንዲሁም በሕንጻዎች ጣሪያ ላይ የሚካሄዱ በርካታ ትምህርት ቤቶችን ይቆጣጠር ነበር።

አንጋፋው ቤክተል ግን ጌታን ከማገልገል ጡረታ አልወጣም ነበር፤ በየሳምንቱ እስከ 30 የሚደርሱ የብሪታንያ ወታደራዊ ሠራተኞች ለመጽሐፍ ቅዱስ ጥናት በእንግዳ ክፍሉ ይሰበሰቡ ነበርና። ከእነዚህም መካከል በጀግንነታቸው የታወቁና በጓዶቻቸው ዘንድ እጅግ የተከበሩ አሥራ ሁለት የሚያህሉ የኔፓል ወታደሮች — ጉርካዎች — ነበሩ። በየሳምንቱ ይህን ጥናት የማስተማር ዕድል ነበረኝ፤ አንዳንድ ጊዜም ከጃፓን ወረራ በፊት በቻይና ጌታን ካገለገሉ ከአንዲት ውድ አሮጊት ሴት ጋር እየተፈራረቅን እናስተምር ነበር።

በሆንግ ኮንግ መሆኔና የዚህ የመጽሐፍ ቅዱስ ጥናት ቡድን አባል መሆኔ በወደ ፊት ሕይወታችን ላይ ጥልቅ ተጽዕኖ እንደሚያሳድር ብዙም አልተገነዘብሁም ነበር — ሌላ የእግዚአብሔር መለኮታዊ ቀጠሮ!

በዚህ ጊዜ፣ የማስተማር ሥራዎች ከእንግዲህ ከአገሩ ውጭ ማስታወቂያ ባይወጣላቸውም፣ ወደ ካናዳ ለመግባት እንደ ገና ቪዛ ጠየቅን። በዚያ ፈንታ ግን ከሳን ፍራንሲስኮ የትምህርት ቤቶች የበላይ ተቆጣጣሪ ደብዳቤ ደረሰኝ። የወንድሙ ልጅ ከቬትናም የጦር ግንባር ለዕረፍት ወጥቶ ሳለ በሆንግ ኮንግ ቤታችንን ጎብኝቶ ነበር፤ ወደ አገሩ ሲመለስም በካሊፎርኒያ እንዳስተምር እንዲጋብዘኝ አጎቱን ጠይቆት ነበር። እርሱም ወደ ሳን ፍራንሲስኮ ብንመጣ ሥራ ሊያገኝልኝ የሚችለውን ሁሉ እንደሚያደርግ ጻፈ።

ስለዚህ በ1969 በጋ ወደ ዩናይትድ ስቴትስ ምዕራብ ጠረፍ ለመብረር ሁሉን አዘጋጅተን ነበር፤ ነገር ግን በዌስትሚኒስተር መተላለፊያዎች የተደረገ የመንግሥት የፖሊሲ ለውጥ ያንን ሁሉ ለወጠው። የብሪታንያ ወታደራዊ ሠራተኞች ሁሉ ከየትኛውም የውጭ አገር የሥራ ቦታ በራሳቸው መንገድ ወደ «ቤታቸው» ለመመለስ የሚያስፈልጋቸው ወጪ በሙሉ ይሸፈንላቸው የሚል ፖሊሲ ነበር፤ ይህም ማለት ወደ ፈለግነው ቦታ መጓዝ እንችላለን፣ ወጪውንም ዩናይትድ ኪንግደም ትሸፍናለች ማለት ነበር።

በዚህ መንገድ ወደ ሳን ፍራንሲስኮም ሆነ ወደ ካናዳ ለምንሄድበት ወጪ ሁሉ ይሸፈንልን ነበር። በሜይ 1969 ግን እያሻቀበ በመጣው የወታደራዊ ወጪ ምክንያት ፖሊሲው ተለወጠ፤ ሠራተኞቹ ሁሉ ምንም የገንዘብ ክፍያ ሳይሰጣቸው በወታደራዊ አውሮፕላን ወደ አገራቸው እንዲመለሱ ተደረገ። የተረጋገጠ ሥራ ሳይኖረን ዕድላችንን ለመሞከር ብቻ ወደ ካሊፎርኒያ ወይም ወደ ምዕራብ ካናዳ ለመሄድ አቅም ስላልነበረን ዕቅዶቻችን እንደ ገና ቆሙ። ሌላ በር ተዘጋ! ሌላ ተስፋ መቍረጥ!

ሦስት «እምቢታዎችን» የሚያሳይ ማስረጃ ካገኘሁ የብሪታንያ ጦር ሠራዊት ለአንድ የትምህርት ወቅት (እስከ አዲሱ ዓመት ድረስ) ደመወዜን እንደሚሸፍን ስለማውቅ፣ በታላቋ ብሪታንያ ለሚገኙ የማስተማር ሥራዎች በችኮላ አመለከትሁ። እምቢታዎቹ መጡ፤ እኛም ወደ ዌልስና ወደ ቤተሰባችን በረርን።

አዲሱ የትምህርት ወቅት ሲጀመር፣ በውጭ አገር በነበርንበት ጊዜ በቤታችን ይኖሩ የነበሩት ተከራዮች ቤቱን እስኪለቁ ድረስ በአን ወላጆች ቤት እንኖር ነበር።

ሴቶች ልጆቻችን የሚማሩባቸውን ትምህርት ቤቶች ለማግኘት ስሞክር፣ በግላሞርጋን የትምህርት ቦርድ ቢሮዎች ያለች አንዲት ሴት ጥያቄዎቼን በቀላሉ መለሰችልኝ።

«አዎ፣ ወደ ቤታችሁ ተመልሳችሁ ለመግባት በሚወስደው በሁለቱ ሳምንታት ሴቶች ልጆቻችሁ ከትምህርት ቤት ቢቀሩ ችግር የለውም።»

«አይ፣ እዚያው ተመዝግበው ከሁለት ሳምንት በኋላ መዛወር አያስፈልጋቸውም።»

ስልኩን ልዘጋ ስል አንድ አስገራሚ ጥያቄ ጠየቀችኝ፦ «ይቅርታ ጌታዬ፣ ምናልባት ስምዎ አቶ ኢቫንስ፣ ከሆንግ ኮንግ የመጡት ጋሬዝ ኢቫንስ ይሆን?»

ስሜን እንዴት እንዳወቀች ገና እየተገረምሁ ስመልስላት፣ ወደ ኦግሞር ግራማር ትምህርት ቤት ብሄድ ሥራ እንደሚጠብቀኝ ነገረችኝ።

ኦግሞር ግራማር ከቤታችን ወደ ሰሜን ከሚዘረጉት ሸለቆዎች በአንዱ ራስ ላይ የሚገኝ እጅግ የተከበረ ትምህርት ቤት ነበር። ከተማሪዎቹ እጅግ የታወቀው ሊን «ዘላዩ» ዴቪስ ነበር — በ1968 በሜክሲኮ ሲቲ ኦሊምፒክ ቦብ ቢመን ክብረ ወሰኑን እስኪሰብረው ድረስ የረጅም ዝላይ የዓለም ክብረ ወሰን ባለቤት የነበረው። የሊን የትውልድ መንደር በሆነችው በናንቲሞኤል የእግረኛ መንገዶች በተለያዩ ቀለማት ተቀብተው ነበር፤ እያንዳንዱም የቀለም ክፍል የክብረ ወሰን ዝላዩን ትክክለኛ ርዝመት ይለካ ነበር።

ከሠርጋችን በኋላ ወዲያው ወደ ገዛናት ወደ ትንሿ ቤታችን፣ ወደ «ቤታችን» ከተመለስን በኋላ፣ በየቀኑ ወደዚያ በመኪና ለመሄድ 15 ደቂቃ ብቻ ይፈጅብኝ ነበር።

በመጀመሪያው ቀኔ ከርዕሰ መምህሩ ጋር ስገናኝ፣ ለአራት ወራት ያለ ሥራ ደመወዝ እንደሚከፈለኝ የተረጋገጠ ስለ ነበር፣ በዚያ ለምን ያህል ጊዜ እንዳስተምር እንደሚፈልግ ጠየቅሁት! በሆንግ ኮንግ ሳለሁ ለዚህ ቦታ አመልክቼ ምንም መልስ ስላልሰማሁ ቦታው ተይዟል ብዬ ገምቼ ነበርና፣ በቦታው የነበረው መምህር ታሞ ወይም በሌላ ምክንያት ፈቃድ ወጥቶ እንደ ሆነ ጠየቅሁ። እርሱም የአስተዳደር ቦርዱ ሊሾመኝ ፈልጎ እንደ ነበር፣ ነገር ግን ከውጭ አገር ያመለከተን ሰው ላለመሾም ፖሊሲ ስለ ነበረው ሊሾመኝ እንዳልቻለ ነገረኝ። በዚያ ፈንታ ለሌሎቹ አመልካቾች ሁሉ ቦታው መያዙን ነግረው፣ ወደ ዌልስ ስመለስ በሆነ መንገድ እንደማገኛቸው ተስፋ አድርገው ነበር — ልክ እኔም እንዳደረግሁት!