እምነት — ሉዓላዊ ስጦታ

ማንም ሰው አስተምህሮውን በተሞክሮ ላይ መገንባት የለበትም። በቅዱሳት መጻሕፍት ውስጥ የማይገኝን፣ ይልቁንም በልዩ ልዩ «ማስረጃ» ጥቅሶች በተተረጎመ በሌላ ሰው ተሞክሮ ላይ የተመሠረተን ትምህርት በማመናቸው እጅግ ብዙዎች ከእምነት ስተዋል። ሆኖም ቅዱሳት መጻሕፍት በተሞክሮ መረጋገጥ ባያስፈልጋቸውም፣ ተሞክሮ እንደሚደግፋቸው አምናለሁ።

ጌታ የተረክኋቸውን ተሞክሮዎች በመስጠት ይህን ያህል ለምን እንደ ባረከኝ ሳሰላስል፣ ዕብራውያን 11ን ከሌሎች ማብራሪያዎች ይበልጥ በሚያረካኝ መንገድ የሚተረጉም፣ ስለ እምነት ጉዞ ጥልቅ ማስተዋል አግኝቻለሁ። አስቀድሞ በፊቴ እያዘጋጃቸው ከአንዱ «የመሻገሪያ ድንጋይ» ወደ ሌላው «የመሻገሪያ ድንጋይ» እንደ መራኝ ግልጽ ነው። ይህ የሆነው በእኔ ታላቅ «ማመን» ወይም ለጥልቅ የጸሎት ሕይወት መልስ ሆኖ አይደለም፤ በሁለቱም ልመካ አልችልምና። እንዲያውም የእግዚአብሔርን ፈቃድ በሕይወቴ ለማየት ያለኝ ፍጹም መሰጠትና እርሱም በዚያ ፈቃድ እንደሚመራኝ ያለኝ ማረጋገጫ ካልሆነ በቀር፣ በክርስቲያናዊ ባሕርይ ከአብዛኞቹ አማኞች የሚለየኝ ብዙ ነገር አላገኝም። መጀመሪያ በብሪጅኤንድ ራግቢ ሜዳ አጠገብ የተናገርሁት ጸሎት ያልተነገረ ጩኸቴ ሆኗል።

እምነት በብዙ መንገድ ሲገለጽ ሰምቻለሁ፦ ማመን ነው፣ መታመን ነው፣ መደገፍ ነው፣ ማወጅም ነው። ሰባኪዎች «ተጨማሪ እምነት ይኑራችሁ!» ብለው መክረውናል። አንዳንዶች እንዲያውም ብዙዎች የሚታመሙት፣ የሚደኸዩት ወይም የማይሳካላቸው በቂ እምነት ስለሌላቸው ነው ይላሉ።

እንዲያውም አንዳንዶች ይህን ከኃጢአት ጋር ያስተካክሉታል! «ያለ እምነትም ደስ ማሰኘት አይቻልም» (ዕብራውያን 11:6) የሚለው እውነት ነው፤ ነገር ግን እምነት ምን እንደ ሆነ እንረዳ። በብዙ ሰዎች ሥነ መለኮት በእምነትና በድፍረት መካከል ያለው መስመር እጅግ ቀጭን ነው።

የስትሮንግ ሰፊ የመጽሐፍ ቅዱስ ቃላት ማውጫ እንደሚለው፣ «ፒስቲስ» የሚለው የግሪክ ቃል ከ225 ጊዜ በላይ «እምነት» ተብሎ ተተርጉሟል። «ኦሊጎፒስቶስ» ደግሞ «መተማመን ማጣት» (በክርስቶስ) በሚል ትርጉም አራት ጊዜ ይገኛል። ብዙውን ጊዜ «ተስፋ» (ቃል በቃል «በጉጉት መጠበቅ») ተብሎ የሚተረጎመው «ኤልፒስ» በእንግሊዝኛው የኪንግ ጄምስ ትርጉም በዕብራውያን 10:23 «እምነት» ተብሎ መተርጎሙ የሚያስገርም ነው።

ቅዱሳት መጻሕፍትን ሳጠና ሦስት የእምነት ገጽታዎችን አገኛለሁ፦ 1. የሚያድን እምነት ሊባል የሚችል አለ። «ጸጋው በእምነት አድኖአችኋልና፤ ይህም የእግዚአብሔር ስጦታ ነው እንጂ ከእናንተ አይደለም» (ኤፌሶን 2:8)።

እግዚአብሔር በታላቅ ምሕረቱ በልጁ በኢየሱስ ክርስቶስ በኩል እጁን ወደ ሰው ዘረጋ። መንፈስ ቅዱስ እርሱን ይገልጥልናል፤ እግዚአብሔርን በማወቅና በመቀበል ምላሽ እንድንሰጥ የሚያስችለንን የእምነት ስጦታም ይሰጠናል። ይህ መገለጥ እንዲገባን ለማድረግ ወይም እንድናገኘው ልናደርገው የምንችለው አንዳች ነገር አልነበረም። ራሱን የሚያሳውቀው በሉዓላዊነቱ ነው። በአርሞንኤም ተራራ ላይ ኢየሱስ ደቀ መዛሙርቱን «እናንተስ እኔን ማን እንደ ሆንሁ ትላላችሁ?» ብሎ በጠየቃቸው ጊዜ ጴጥሮስ «አንተ ክርስቶስ የሕያው እግዚአብሔር ልጅ ነህ» ብሎ መመለስ ቻለ። ኢየሱስም «የዮና ልጅ ስምዖን ሆይ፥ በሰማያት ያለው አባቴ እንጂ ሥጋና ደም ይህን አልገለጠልህምና ብፁዕ ነህ» ብሎ መለሰለት (ማቴዎስ 16:13-17)።

በክርስቶስ ኢየሱስ ያለውን የመዳን ስጦታ የሚያውቀውና የሚቀበለው እምነት ይህ ነው። በዚህም ኃጢአታችን እንደ ተሰረየልን እናውቃለን፤ ከአብ ጋርም አንድነት ይኖረናል። እኛ በ1ኛ ዮሐንስ 2:12-13 የተጠቀሱት «ልጆች» ነን። ያገኘኋቸው እጅግ ብዙ ክርስቲያኖች ከዚህ የእምነት ደረጃ አልፈው እንዳላደጉ በሐዘን አምናለሁ።

2. ሁለተኛ፣ የእምነት ፍሬ አለ። «የመንፈስ ፍሬ ግን ፍቅር፥ ደስታ፥ ሰላም፥ ትዕግሥት፥ ቸርነት፥ በጎነት፥ እምነት…» (ገላትያ 5:22-23)።

እንደ ማንኛውም ፍሬ እምነትም ለማደግ ጊዜ ይወስዳል። በክርስትና ጉዟቸው እየበሰሉ ባሉት ሰዎች ሕይወት ብቻ የሚገኝ፣ እያደገ የሚሄድ ፍሬ ነው። መዝሙር 1:3 ጻድቅ ሰው «በውኃ ፈሳሾች ዳር እንደ ተተከለች፥ ፍሬዋን በየጊዜዋ እንደምትሰጥ ዛፍ» እንደ ሆነ ያውጃል። ብርታታችንን የምንቀዳው ከመንፈስ ቅዱስ ፈሳሾች ነው፤ እንዲህ ያለው ፍሬ በሕይወታችን የሚያድገውም በእርሱ ስንኖር ብቻ ነው። የገላትያ 5:22-23ን ፍሬ ሳስብ ቅደም ተከተላቸው ያስደንቀኛል። በተሞክሮአችን እየሄዱ ይበልጥ ብርቅና ያልተለመዱ የሚሆኑ ይመስላሉ። አዲስ አማኞች ሁሉ ማለት ይቻላል በተመለሱ ጊዜ ስላገኙት አዲስ ፍቅር፣ ደስታና ሰላም ይመሰክራሉ። ይህ ጌታ ለሁላችንም ያዘጋጀውን አስቀድሞ የማጣጣም ያህል ይመስላል። ከጥቂት ጊዜ በኋላ የመጀመሪያው ደስታ ይበርዳል፤ ዘላቂ ፍሬ የሚያፈራው የደቀ መዝሙርነት የዕድገት ደረጃም ይጀምራል። በሌላው የመለኪያው ጫፍ ደግሞ እምነት፣ የውሃትና ራስን መግዛት ብርቅ ናቸው፤ ጳውሎስ ራሱ እንኳ ራስን በመግዛት ረገድ ያሳለፈውን ትግል መስክሯል (ሮሜ 7:15-25)።

3. የእምነት ስጦታ አለ። «…ለአንዱም በዚያው መንፈስ እምነት…» (1ኛ ቆሮንቶስ 12:9)።

በዚህ ምዕራፍና በሮሜ 12:6-9 እንዳሉት መንፈሳዊ ስጦታዎች (ካሪዝማታ) ሁሉ፣ እምነትም የሚሰጠው መላውን ጉባኤ ለማነጽ ነው። መንፈስ ቅዱስ ይህን ስጦታ በፈለገው ሰውና በፈለገው ጊዜ ይሠራበታል። አንድ ሰው ይህን ስጦታ የራሱ ገንዘብ አድርጎ አይዘውም፤ በተሰጠው ጊዜ ይጠቀምበታል እንጂ። የመሪነት ወይም የብስለት ልዩ መብት አይደለም፤ ማንኛውም አማኝ ሌሎችን ለማበረታታት በዚህ መንገድ ሊያገለግል ይችላል። የሚሠራውም ጌታ እንደ ሕዝብ፣ ሁኔታዎች ሁሉ ቢቃወሙንም፣ ወደ ፊት እንድንራመድ ሊያበረታታን በሚፈልግበት ጊዜ ነው።

ሦስቱም የእምነት ገጽታዎች ምንጫቸው እግዚአብሔር ነው። እምነትን በሰዎች ልብ ውስጥ በማኖርና እንዲያድግ በመንከባከብ በሉዓላዊነቱ ይሠራል። እኔ ማድረግ የምችለው ሁሉ በሕይወቴ ለሚሠራው ሥራ መገዛትና ለቃሉና ለውስጣዊ ምሪቱ በመታዘዝ መንቀሳቀስ ብቻ ነው። ይህ መታዘዝ ቃሉ እውነት እንደ ሆነ በመታመን የሚሰጥ ምላሽ ነው።

ስለዚህ ለእኔ «የእምነት ጉዞ» ማለት ጌታ የሚመራበትና እኔ የምከተልበት፣ አንዳንድ ጊዜ እያወቅሁ፣ ብዙውን ጊዜ ግን ሳላውቅ የምሄድበት ጉዞ ነው። አንዳንድ ጊዜ በሁኔታዎች ወይም «በመለኮታዊ ቀጠሮዎች» አቅጣጫዬን ይለውጣል። በመጽሐፍ ቅዱስ አስቀድሞ ካወጀው ውጭ ምሪቱን ወይም ለሕይወቴ ያለውን ፈቃድ ለማወቅ እንድፈልግ አይጠይቀኝም። አባቴ እጅግ ስለሚወደኝ በስሜቶቼ አይጫወትም። ፈቃዱን እንዳደርግ ጠርቶኝ፣ ከዚያም ያንን ፈቃድ በሰማይ በተሰወረ ውስብስብ «ንድፍ» ውስጥ ከእኔ አይደብቀውም።

ከፈቃዱና ከጸጋው እንድወድቅ የሚያደርግ ስሕተት እንዳልሠራ እየፈራሁ፣ ለሰዓታት በሚቆይ የልመና ጸሎት ፈቃዱን እንዳገኝ በመገዳደር አያሾፍብኝም፤ ይልቁንም መጽሐፍ ቅዱስ እስከ ገለጠው ድረስ በፈቃዱ እንድመላለስ ይጠብቅብኛል። ከዚያም በፊቴ በሚያኖራቸው ሁኔታዎች ወይም «በተከፈቱ በሮች» ለእኔ ባለው ልዩ ፈቃዱ ይመራኛል። እኔ ማድረግ ያለብኝ ሁሉ እጁን አጥብቄ መያዝ ብቻ ነው።

መዝሙረኛው «ዋላ ወደ ውኃ ምንጭ እንደሚናፍቅ፥ እንዲሁ ነፍሴ ወደ አንተ ትናፍቃለች» (መዝሙር 42:1) ብሎ እንደ ጻፈ፣ እኔም የእግዚአብሔር ፈቃድ በሕይወቴ እንዲሆን እናፍቃለሁ። እግዚአብሔርም ፈቃዱ በሕይወቴ እንዲሆን ይናፍቃል! ታዲያ ያንን ማን ወይም ምን ሊያግደው ይችላል? ሰይጣን እግዚአብሔር ፈቃዱን እንዳይፈጽም የማደናቀፍ ኃይል አለው ብዬ በእውነት አምናለሁን? ከእግዚአብሔር ልጆች ማንኛውንም ለማጥፋትና ከእግዚአብሔር ፈቃድ ውጭ ለማድረግ ዘወትር መንገድ እንደሚፈልግ አውቃለሁ፤ እኔን መጠበቅ ግን የአባቴ ሥራ ነው እንጂ የእኔ አይደለም።

የአባቴን እጅ ይዤ በእግረኛ መንገድ ላይ ስጓዝ የሚያሳይ ሥዕል በአእምሮዬ አለ። እርሱና እኔ እየተነጋገርንና ኅብረት እያደረግን ነው። ዛሬ ወዴት እንደሚወስደኝ አላውቅም፤ ምናልባት ወደ ሕይወት «ከረሜላ መሸጫ ሱቅ» ደስታዎች ይወስደኝ ይሆናል፤ ነገ ደግሞ ወደ ጥርስ ሐኪም ሊወስደኝ ይችላል! በሕይወት «ከረሜላ መሸጫ ሱቆች» ብዙ ጊዜ ማሳለፍ ብፈልግ አባቴ አንድ ቀን ወደ ጥርስ ሐኪም መውሰዱ እንደማይቀር ለማወቅ ይህን መንገድ ለረጅም ጊዜ ተጉዣለሁ! ችግሮችና ሐዘኖች ወደ ሕይወታችን እንዲመጡ የሚፈቅደውም ለዚህ ነው፤ የምንበስለው በዚህ መንገድ ብቻ እንደ ሆነ ያውቃልና።

መጽሐፍ «የመዳናቸውን ራስ በመከራ ይፈጽም ዘንድ» እንደሚል፣ አዳኛችን በመከራ ፍጹም እንደ ተደረገ አስታውሳለሁ (ዕብራውያን 2:10)። ወደ ጥልቅ የሸለቆ ተሞክሮ ሊያወርደኝ ይችላል፤ ነገር ግን እያንዳንዱ ሸለቆ ወደ ተራሮች ብቻ እንደሚያደርስ፣ ሸለቆው በጠለቀ መጠን ተራራውም ከፍ እንደሚል ተምሬአለሁ። ከጌታ ጋር የተራራውን ጫፍ ተሞክሮ ለማግኘት ከፈለግህ በሸለቆው ውስጥ የእምነትን ጉዞ መጓዝ ይኖርብሃል። አንዳንድ ጊዜ እንደ ማንኛውም ልጅ በመንገዱ ማዶ ባለ ነገር ትኩረቴ ይሰረቅና ዓይኖቼን ከአባቴ ላይ አንሥቼ ወደ መኪና መንገዱ እገባለሁ። ሰይጣን ሲጠብቃት የነበረችው ቅጽበት ይህች ናት። የ«አሥር ቶን ከባድ መኪናውን» ሞተር አስጓርቶ ሊጨፈልቀኝ ወደ እኔ ይገሠግሣል! እርሱ ከመድረሱ ብዙ ቀደም ብሎ ግን ጥበበኛውና አሳቢው አባቴ ወደ እግረኛ መንገዱ፣ ወደ ራሱ ጎትቶ መልሶኛል። እንድጠፋ ፈቃዱ አይደለም፤ ያዳነኝም የእኔ ታላቅ ማመን ወይም በራሴ ያመነጨሁት የእምነት መጠን አይደለም፤ የእርሱ ታማኝነት ነው እንጂ። እኔ የነበረኝ ሁሉ እጁን አጥብቄ ለመያዝ (በፈቃዱ ለመመላለስ) ያለኝ ጥልቅ ፍላጎትና ለምሪቱ በመታዘዝ መገዛት ብቻ ነበር።

ለእኔ እምነት ይህ ነው።

ዕብራውያን 11:1 እምነትን እንዲህ ብሎ ይተረጉመዋል፦ «እምነትም ተስፋ ስለምናደርገው ነገር የሚያስረግጥ፥ የማናየውንም ነገር የሚያስረዳ ነው»። የመጀመሪያው ሐረግ ስለ ስጦታ፣ ሁለተኛው ሐረግ ደግሞ ስለ ፍሬ ይናገረኛል። ሁላችንም በልደት ቀን ወይም በገና ስጦታ መቀበልን ተስፋ ማድረግ ምን እንደ ሆነ እናውቃለን። በመጨረሻ ስጦታው የእኛ ሆኖ እስክናጣጥመው ድረስ እሱን ለመቀበል እጅግ በጉጉት እንጠብቃለን። ተስፋ ነበረን፤ አሁን ደግሞ ተጨባጩ ነገር በእጃችን አለ።

ሁለተኛው ሐረግ፣ «የማናየውንም ነገር የሚያስረዳ»፣ ስለ ፍሬ ይናገራል። ምንጩን — የሚፈሰውን የዛፍ ሕይወት ፈሳሽ — ማየት አይቻልም፤ የሕይወት ማስረጃ ግን በፍሬው ይታያል። ሁለተኛው ቍጥር በእምነት ምክንያት ሰዎች መልካም ምስክርነት ሊሰጡ እንደ ቻሉ ይናገራል። ታሪኬ ስለ እግዚአብሔር ታማኝ ምሪት መልካም ምስክርነት እንደ ሆነ ተስፋ አደርጋለሁ። ከአንዱ ተሞክሮ ወደ ሌላው ባያንቀሳቅሰኝ ኖሮ እርሱን ሊያከብር የሚችል ስለ ሕይወቴ የምናገረው ብዙ ነገር ባልኖረኝ ነበር።

ሦስተኛው ቍጥር በእምነት ምክንያት ከማስተዋል በላይ የሆነውን ማስተዋል እንደምንችል ይናገራል። ይህም በሳይንስ ዕውቀት ሳይሆን ከመለኮታዊ መገለጥ በሚመጣ የነፍስ ጽኑ እርግጠኝነት ነው። ከዚያም እግዚአብሔር ለእነርሱና ለእኛ ባለው ፈቃዱ እንዲመላለሱ ለማስቻል ጣቱን በቀደሙት ዘመናት ወንዶችና ሴቶች ሕይወት ውስጥ እንዴት እንዳኖረ የሚያሳዩ የምሳሌዎች ዝርዝር ይከተላል። እነዚህ ሰዎች ነፍሰ ገዳዮችን፣ ውሸታሞችንና ተጠራጣሪዎችን፣ እንዲሁም አማኞችንና ሰማዕታትን ያካትታሉ። ሁሉም ያሸነፉት ወይም ጀግኖች የሆኑት ታላቅ እምነት ስለ ነበራቸው አይደለም፤ ነገር ግን እግዚአብሔር ስለ ራሳችን የእምነት ጉዞ እንድንማር የሚፈልገውን ትምህርት እንድንጨብጥ ታሪኮቻቸው ለእኛ ተመዝግበዋል።

እኔ እንደሚገባኝ፣ መጽሐፍ ቅዱሳዊው ተስፋ፣ «በጉጉት መጠበቅ» የሚል ትርጉም ያለው «ኤልፒስ»፣ ከማመንና ከመታመን ጋር የተያያዘ ነው። በግሪክኛ «እምነት» «ፒስቲስ» ነው፤ ይህም ይበልጥ ከመታዘዝ ጋር ይያያዛል። በእርግጥም እምነትን በመታዘዝ የሚገለጥ የልብ ባሕርይ፣ ተስፋን ደግሞ በመተማመን የሚገለጥ የአእምሮ ባሕርይ ብዬ እገልጸዋለሁ።