በእግዚአብሔር መንገድ መሥራት

ቀኑ መልካም ቀን አልነበረም! የእስራኤል ሠራዊት በዚያ ጠዋት ፍልስጥኤማውያንን ለመግጠም ሲወጡ በልበ ሙሉነት ተሞልተው ነበር፤ ያህዌ ከእነርሱ ጋር እንዳለና ይህን ጦርነት በምንም ዓይነት ሊሸነፉ እንደማይችሉ በእምነት ተሞልተው ነበር። ምልክቶቹ ሁሉ መልካም ነበሩ፤ በምድሪቱ አዲስ ነቢይ ተነሥቶ ነበርና፤ እግዚአብሔር በስፍራው ነበረ፤ በምድርም ሁሉ ነገር ሰላም ነበረ። ስፍራው እንኳ የተመቸ ነበር፤ ጠላት ጠንካራ ምሽግ (የዕብራይስጡ አፌቅ ትርጉም) የነበረው ቢሆንም፣ የእስራኤል ሠራዊት አቤንኤዘርን (በዕብራይስጥ፦ ዓለት ረዳታችን) ይዘው ነበርና።

ሆኖም አንድ ነገር እጅግ በሚያሰቅቅ ሁኔታ ተበላሽቶ ነበር። ደም የመሰለችው ፀሐይ ከኮረብቶቹ ባሻገር ስትጠልቅ፣ በጦርነቱ የዛሉት ሁለቱም ሠራዊቶች ቁስለኞቻቸውንና በሞት አፋፍ ላይ ያሉትን ተሸክመው ወደየሰፈራቸው ሲመለሱ፣ በእስራኤላውያን ሰልፍ መካከል የጭንቀት ጉርምርምታ ተሰማ። ወደ ቤታቸውና ወደ ወዳጅ ዘመዶቻቸው ዳግመኛ የማይመለሱ አራት ሺህ ያህል ጓዶቻቸው በደም በተጨማለቀው ሜዳ ላይ ወድቀው ነበር። አለቆቹ ተሰብስበው ተመካከሩ፤ ሰዎች ነገሮች እንደ ፈለጉት ሳይሄዱላቸው ሲቀሩ እንደሚያደርጉትም፣ ጌታ ለምን እንደ ተዋቸው መጠየቅ ጀመሩ።

«በእርግጥ ነቢዩ እነዚህን መከራዎች አስቀድሞ ማየት ነበረበት! በእርግጥ የያህዌ ካህናት ድልን ሊያረጋግጡልን ይችሉ ነበር! በእርግጥ ያህዌ ከእኛ ጋር ነው ብለን ያመንነው እምነታችን የተመኘነውን ውጤት ማምጣት ነበረበት!»

ከሽማግሌዎቹ አንዱ፦ «አንድ ሐሳብ አለኝ» አለ። «ካህናቱ ጌታን ወደዚህ ወደ ጦር ሜዳው እንዲያመጡት እንዲጠይቁ ለምን ጥቂት ሰዎችን ወደ ሴሎ መልሰን አንልክም? እርሱ በዚያ በማደሪያው ድንኳን ውስጥ ስለሚኖር ምናልባት የምናልፍበትን ነገር አያውቅ ይሆናል።»

ማደሪያው ድንኳን በኤፍሬም ከተማ በሴሎ ከተተከለ ሦስት መቶ ዓመት ሆኖት ነበር፤ በዚያም ብዙ የካህናት ትውልዶች አገልግለው ነበር። አምልኮው እየተበላሸ ሄዶ በአደባባዮቹ ውስጥ ማናቸውም ዓይነት ርኩሰት እስኪፈቀድ ድረስ ደርሶ ነበር። ሆኖም ሕዝቡ ሊቀ ካህናቱ ስለ ሕዝቡ ሁሉ ጌታን ይገናኝ ዘንድ በዓመት አንድ ጊዜ ወደ ቅድስተ ቅዱሳኑ እንደሚገባ ያውቁ ነበር። የዚህን መገናኘት ትርጉምም ሆነ ሥርዓት ፈጽሞ ዘንግተውት ነበር፤ ሌሎቹ ካህናትም ወደዚያ ወደ ተከለከለው ስፍራ ለመግባት ምንም ፍርሃት አልነበራቸውም።

ወደ ማደሪያው ራሱ የመግባት መብት ያልነበራቸው ተራው ሕዝብ፣ ካህናቱ ሳያቅማሙ በሚነግሯቸው ተረቶች እየተበረታቱ ልዩ ልዩ አጉል እምነቶችን አዳብረው ነበር፦ «ታቦት የሚባል የወርቅ ሣጥን በቅድስተ ቅዱሳኑ ውስጥ ተቀምጧል፤ ጌታም በሁለት የወርቅ መላእክት መካከል በዚህ ሣጥን ላይ ይቀመጣል።» ከጊዜ በኋላ ኢየሱስን በጉድጓዱ አጠገብ እንዳገኘችው ሳምራዊት ሴት ሁሉ፣ ለእነርሱም እግዚአብሔር የሚገኘው በአንድ በተወሰነ ስፍራ ብቻ ነበር፤ ይኸውም በዚያን ጊዜ በሴሎ በነበረው የማደሪያ ድንኳን ጥላ ውስጥ በኪሩቤል መካከል ተቀምጦ ነበር።

«ወደዚህ ችግር ያስገባን እግዚአብሔር ነው። ከዚህ እንዲያወጣን ወደዚህ እናምጣው! ታቦቱን አስመጡ!» በአቤንኤዘር የጦር ሜዳ ላይ ሐሳቡ በጉጉት ተቀባይነት አገኘ።

መልእክተኞቹ የአረጋዊውን ሊቀ ካህናት የዔሊን ልጆች አፍኒንና ፊንሐስን ታቦቱን ወደ ጦር ሜዳው እንዲያመጡ ማሳመን አልከበዳቸውም። ማንም በሥልጣናቸው እንዳይጠራጠር እነርሱ ራሳቸው እንኳ ከታቦቱ ጋር መጡ። ታቦቱ ተሸክሞ ወደ ጦር ሜዳው ሲገባ በታየ ጊዜ እስራኤላውያን ሁሉ በጠላቶቻቸው ልብ ፍርሃት እስኪያሳድር ድረስ ታላቅ እልልታ አሰሙ። ጠላቶቹም፦ «ወዮልን!» ብለው ጮኹ፤ «ግብፃውያንን የገደሉና እስራኤላውያንን ከባርነት ያዳኑ ኃያላን አማልክት ወደ እኛ መጥተዋልና!» እነርሱ እግዚአብሔርን ያከበሩትና የፈሩት የገዛ ሕዝቡ አይሁድ ካከበሩትና ከፈሩት አብልጠው ነበር!

እስራኤላውያን ትምክህታቸው ሳይቀንስ ጦርነቱን እንደ ገና ሲጀምሩ፣ ፍልስጥኤማውያን ሞት እንደ ተፈረደባቸው ሰዎች ሆነው ተዋጉ — እስራኤልም ተመታ፤ «እጅግም ታላቅ መግደል ሆነ፤ ከእስራኤልም ሠላሳ ሺህ እግረኞች ወደቁ።» የእግዚአብሔርም ታቦት ተማረከ፤ ሁለቱ የዔሊ ልጆችም ተገደሉ።

የፊንሐስ ሚስት የባሏን ሞት በሰማች ጊዜ በማሕፀኗ የነበረውን ሕፃን ወለደች፤ በዚያው ምጥም ሞተች፤ ነገር ግን ከመሞቷ በፊት ለሕፃኑ ኢካቦድ ብላ ስም አወጣችለት፤ ትርጉሙም ክብር ለቀቀ ማለት ነው።

ታቦቱ — የእግዚአብሔርን መገኘትና የቃል ኪዳን ተስፋዎቹን የሚወክለው — በእስራኤል ወደሚገባው ስፍራው እስኪመለስ ድረስ ረጅምና አስቸጋሪ የሆነ መቶ ዓመት ማለፍ ነበረበት።

ታቦቱ በፍልስጥኤማውያን መካከል የቆየው ጥቂት ወራት ብቻ ነበር፤ ከዚያም በተወሰደበት ስፍራ ሁሉ በመካከላቸው ብዙ ሞት ስለ ደረሰ ሊመልሱት ፈለጉ።

ሞቱ እየበዛ ሲሄድ፣ በእነዚህ ሞቶችና በታቦቱ መኖር መካከል ግንኙነት አለ የሚለው ነገር ከስውር ጥርጣሬ አልፎ ሄደ፤ ስለዚህ ጥርጣሬውን ለማረጋገጥም ችግሩን ለማስወገድም ዕቅድ ተዘጋጀ። ገና የወለዱ ሁለት ላሞች ተገኙ። ፈጽሞ ያልለመዱትን ነገር — አዲስ የእንጨት ሰረገላ መሳብን — አንድ ላይ ተጠምደው ሊሠሩ ነበር።

የተጠረጠረው ሣጥን ከወርቅ ጌጣጌጦች ከተዘጋጀ «የሰላም» መባ ጋር በአዲሱ ሰረገላ ላይ ተቀመጠ፤ ላሞቹም ወደ እስራኤል ድንበር አቅጣጫ እንዲሄዱ ተደረጉ። የተለመደው የእናትነት ደመ ነፍሳቸው ጥጆቻቸውን ፍለጋ እንዲሄዱ ያደርጋቸው ነበር፤ ያ ከሆነ የእስራኤል አምላክ ሣጥኑን መልሶ ለማግኘት ብዙም ግድ እንደሌለው፣ በፍልስጥኤም የደረሰውም ሞት ፍርድ ሳይሆን የአጋጣሚ ነገር እንደ ሆነ ያሳይ ነበር። ሆኖም ላሞቹ ልጆቻቸውን ችላ ብለው በቀጥታ ወደ እስራኤል ቢያቀኑ፣ ፍልስጥኤማውያን ሣጥኑን — እግዚአብሔርንም — ወደሚገባው ስፍራ በመመለሳቸው ጥበበኞች መሆናቸውን የሚያሳይ በቂ ማስረጃ ይሆን ነበር!

በእርግጥም ጥበበኞች ነበሩ! ላሞቹ ወደ ቀኝም ወደ ግራም ሳይሉ ወደ ቤትሳሚስ እርሻዎች እስኪገቡ ድረስ በቀጥታ ወደ እስራኤል ድንበር ሄዱ። በዚያ የነበሩ ሰዎች ታቦቱን በማየታቸው ደስ አላቸው፤ በሰረገላው እንጨት እሳት አንድደው ሁለቱን ላሞች በላዩ ለያህዌ የምስጋና መሥዋዕት አድርገው አቀረቡ። የአካባቢው ሌዋውያን ካህናት ታቦቱን ወስደው በአንድ ትልቅ ድንጋይ ላይ አኖሩት፤ በዚያም ለሕዝቡ ሁሉ መታያ ሆነ፤ በመጨረሻም ከሌሎቹ ይልቅ የማወቅ ጉጉት ያደረባቸው አንዳንዶች ወደ ውስጡ ለማየት መክደኛውን አነሡ። ድርጊታቸውን ሊያጸድቁ ይችሉ እንደ ነበር እርግጠኛ ነኝ። «የአሮን በትር፣ የትእዛዛቱ ጽላቶችና የመናው ማሰሮ አሁንም በውስጡ መኖራቸውን ማረጋገጣችን ብቻ ነበር!» ብለው ይከራከሩ ይሆናል።

ሆኖም ድምፃቸው ጸጥ ብሏል፤ ወዲያውኑ እነርሱና በዚያ አካባቢ የነበሩ ከአምሳ ሺህ የሚበልጡ ሌሎች ሰዎች የእግዚአብሔር ፍርድ ወርዶባቸው ሞተዋልና። ማደሪያው በረከሰ ክህነት ሲረክስ ለብዙ ዓመታት ዝም ብሎ ነበር፤ ፍልስጥኤማውያን በአገራቸው ሁሉ እያዞሩ ባሳዩት ጊዜ ራሱን ኃያል አድርጎ ገለጠ፤ ፍልስጥኤማውያን ታቦቱን ያለ አክብሮት ይዘው ርኩሳን ላሞች በሚስቡት ሰረገላ ላይ ባኖሩት ጊዜ ራሱን ጸጋና ምሕረት የሞላበት አድርጎ ገለጠ፤ የገዛ የቃል ኪዳን ሕዝቡ ግን ያለ አክብሮት ድንበር ባለፉ ጊዜ በቅድስናው የሚያስፈራ መሆኑን ገለጠ።

የቀሩትም ሕዝብ አለቀሱ፦ «በዚህ በቅዱሱ አምላክ በእግዚአብሔር ፊት ማን ሊቆም ይችላል? — ከእኛስ ወደ ማን ይሄዳል?» የቂርያትይዓሪም ሰዎች መጥተው ታቦቱን ወሰዱ፤ አሚናዳብ ወደሚባል ሰው ቤትም ተሸክመው አመጡት፤ ታቦቱንም እንዲጠብቅ ልጁን ካህን አድርገው ቀደሱት። በዚያም ለብዙ ዓመታት ቆየ፤ እስራኤል ሁሉ ስለ ሁኔታው ያዝኑ ነበር፤ ነገር ግን አንዳች ለማድረግ ፈሩ።

በዚያ ዘመን ሕዝቡ በዙሪያቸው እንዳሉት አሕዛብ ይሆኑ ዘንድ ነቢዩ ሳሙኤል ንጉሥ እንዲሾምላቸው ጠየቁት። «እግዚአብሔር በመካከላችን ከሌለና ክህነቱ ካበቃ፣ ነቢዩ ቢኖረንም እንኳ የሚገዛን ንጉሥ ያስፈልገናል» አሉ። ሳሙኤልም በእግዚአብሔር ፈቃድ ሳኦልን የእስራኤል የመጀመሪያ ንጉሥ አድርጎ ቀባው — ከሰው ሁሉ ከትከሻው ጀምሮ ወደ ላይ የሚረዝም ሰው ነበር። በሰው ዓይን ታላቅ፣ በእግዚአብሔር ፊት ግን ደካማ ሆኖ የተገኘ ሰው ነበር። በእርግጥም በዘመነ መንግሥቱ ሕዝቡ የተገዙት በሰው አሳብ እንጂ በመለኮታዊ ጥበብ አልነበረም። እግዚአብሔር በሕዝቡ መካከል (በሥራ ላይ) ስላልነበረ ቅባት እምብዛም አልነበረም — ታቦቱም በቂርያትይዓሪም ቀረ።

ሳኦል በእግዚአብሔር ምርጫ — ግዙፉን በገደለው ዳዊት፣ መዝሙረኛው ዳዊት — ከመተካቱ በፊት አርባ ዓመት ነገሠ። ዳዊት ዙፋኑን ሲወጣ ታቦቱ ከሰማንያ ዓመት በላይ ተሰውሮ ቆይቶ ነበር፤ አዲሲቱ ሴሎ ወደ ሆነችው ወደ ኢየሩሳሌም ሊመልሰው እስኪሞክር ድረስም ሌላ አሥራ አራት ዓመት ማለፍ ነበረበት። የእስራኤል ታማኞች ለመቶ ዓመት ያህል ታቦቱ በመካከላቸው ባለመኖሩ ሲያዝኑ ኖረዋል።

ንጉሡ ለተመረጡት ሰዎቹ ታላቅ ጉባኤ፦ «ኑ» አለ። «ወደ ቂርያትይዓሪም ወጥተን ታቦቱን በኢየሩሳሌም ወደሚገባው ስፍራው እንመልሰው።» «እጅግ ብዙ ጊዜ ከእኛ ርቆ ቆይቷል፤ በጌታ ፊት እንደ ገና እንድናመልክ መልሰን ልናመጣው ይገባናል።» በዚህ ስሜት ማን ሊከራከር ይችላል? ጌታ በዚህ ሥራ ደስ እንደሚለውና እንደሚያከብራቸው ሁሉም ያውቅ ነበር። ከተከታዮቹ መካከል ተግባራዊ አስተሳሰብ የነበረው አንዱ፦ «እንዴት አድርገን እንሸከመው?» ብሎ ጠየቀ። አንድ ሰው ፍልስጥኤማውያን ታቦቱን ሁለት ላሞች በሚስቡት ሰረገላ ላይ አድርገው ወደ እስራኤል እንዴት እንደ መለሱት የሚናገረውን ታሪክ አስታወሰ፤ ያም ታቦቱን ለማጓጓዝ ቀላል ዘዴ መሆኑ በግልጽ ታይቷል ብሎ ሐሳብ አቀረበ።

ሆኖም እነርሱ ከፍልስጥኤማውያን የበለጠ ጥበበኞች ናቸው፤ ስለዚህ ሁለት የሚታለቡ ላሞችን ሳይሆን ሁለት የሠለጠኑ በሬዎችን አዘጋጁ። ብዙም ሳይቆዩ ታቦቱን ከአሚናዳብ ቤት አውጥተው በአዲስ ሰረገላ ላይ አኖሩት — ይህም ከአሮጌው የፍልስጥኤማውያን ሰረገላ እጅግ የተሻሻለ ነበር፤ ሁለቱን በሬዎች ጠምደው ወደ ኢየሩሳሌም ጉዞ ጀመሩ። ኦ፣ እንዴት ያለ በዓል አደረጉ! ዳዊትና ወዳጆቹ ጨፈሩ፤ በመሣሪያዎቻቸውም ተጫወቱ፤ እጆቻቸውን በአየር ላይ አወዛወዙ፤ «ልባችን በደስታ ሞቀ!» የሚል ስሜትም ተሰማቸው። ደስ ያልተሰኘው ብቸኛው ጌታ ራሱ ነበር! ብዙም ሳይሄዱ የሠለጠኑት በሬዎች ተሰናከሉ፤ ታቦቱ ሊወድቅ ተቃረበ፤ አንድ ንጹሕ ካህንም ሊያረጋጋው እጁን ዘረጋ — በቅዱሱ አምላክ እጅም ወዲያውኑ ሞተ!

ታቦቱ በደስታ ወደ ኢየሩሳሌም ከመመለስ ይልቅ ፈቀቅ ተደርጎ የጌት ሰው ወደ ሆነው ወደ አቢዳራ ቤት ተወሰደ፤ በዚያም ለሌላ ሦስት ወር ሊቆይ ነበር፤ ዳዊት ደግሞ በቤቱ በብስጭት ባሕር ውስጥ ተቀመጠ። መጀመሪያ ላይ በጌታና ኢፍትሐዊ በሚመስለው ድርጊቱ እጅግ ተቆጣ። ከዚያም ማሰላሰልና ጌታን መፈለግ በጀመረ ጊዜ ስለ ታቦቱ፣ ስለ አሠራሩ፣ ስለ አጠቃቀሙና ከስፍራ ወደ ስፍራ እንዴት መሸከም እንዳለበት የሚናገሩትን የሙሴን መጻሕፍት እንዲያነብ ተመራ፦ «በመገናኛው ድንኳን ውስጥ የቀዓት ልጆች ሸክም ይህ ነው።»

ከዚያም ዳዊት በኢየሩሳሌም ታቦቱ የሚያርፍበትን ስፍራ አዘጋጀ፤ መጻሕፍትም እንዳሉት ታቦቱን ከአቢዳራ ቤት የሚሸከሙ ሰዎችንም አዘጋጀ። ከቀዓት ወገን የሆኑ ሌዋውያን ታቦቱን በትከሻቸው የመሸከምና እስከ ተወሰነለት የማረፊያ ስፍራ ድረስ ተሸክመው የማድረስ ሥራ እንዲሠሩ ተለይተው ተቀደሱ። ይህ — ዓለማውያኑ ፍልስጥኤማውያን እንደ ተጠቀሙት — የበሬዎችና የሰረገላ ሥራ አልነበረም፤ ይልቁንም እግዚአብሔር ራሱ የወሰነው አገልግሎት ነበር። በመጨረሻም ሕዝቡ ደስ ሊላቸው ቻለ፤ ታቦቱ — የጌታ መገኘትና የቅባቱ ምልክት — እንደ ገና በሕዝቡ መካከል ነበረና።

ከዚህ ታሪክ ምን እንማራለን? በሳሙኤል፣ በሳኦልና በዳዊት ዘመን አስፈላጊ እንደ ነበረ ዛሬም እንዲሁ አስፈላጊ የሆነ አንድ ነገር በግልጽ ጎልቶ ይታያል። የእግዚአብሔርን ሥራ ልትሠራ ስትፈልግ በእርሱ መንገድ ብትሠራው ይሻልሃል! ለሕዝቡ ግልጽ መመሪያ ሰጥቶ ነበር፤ እነርሱም ባለመታዘዛቸው ራሳቸውን ለአደጋ አጋለጡ። ፍልስጥኤማውያን በታቦቱ ላይ ያለ አክብሮት ሲያደርጉ ምሕረቱን ሊቀምሱ ይችሉ ይሆናል፤ የእግዚአብሔር ሕዝብ ግን ምንም ማመካኛ ስላልነበራቸው ሊቀምሱ የሚችሉት ፍርዱን ብቻ ነበር።

ዛሬም እንዲሁ፣ የዓለምን አሳቦችና ዘዴዎች የሚሠሩ ስለሚመስሉ ለመከተል እጅግ እንቸኩላለን፤ እግዚአብሔር ግን የሚሠራበትን መንገድ አስቀድሞ እንደ ወሰነ እስክናስተውል እየጠበቀ ቅባቱን ይሰበስባል። በቤተ ክርስቲያን ውስጥ ወንዶችንና ሴቶችን ለተለያዩ ድርሻዎች ሾሟል፤ ካሪስማታውንም ሰጥቷቸዋል (ቃሉ ከግሪክኛ የተወሰደ ሲሆን የጸጋ ስጦታዎች ማለት ነው — በነጻ የተሰጡ ቅዱሳን ችሎታዎች)።

ዓለም በንግድ ሥራዋ የምትጠቀምባቸው ብዙ መልካም የአመራር ስልቶች አሉ። ሆኖም ዓለማዊ የመምራት ወይም የማስተዳደር ችሎታ መኖር በቤተ ክርስቲያን ውስጥ ለማስተዳደር የሚያስፈልገው የአመራር የጸጋ ስጦታ አለ ማለት አይደለም። አንድ ሰው ጥሩ (ዓለማዊ) አስተማሪ እንዲሆን ሊሠለጥን ይችላል፤ ይህ ግን ለሽምግልና አስፈላጊ የሆነውን «ለማስተማር የሚበቃ» መሆኑን አያሳይም። አንድ ሰው በሥነ ልቡና ባለሙያነት እጅግ ብቁ ሊሆን ይችላል፤ ይህ ግን ለእርሱም ሆነ ለእርሷ መጽሐፍ ቅዱሳዊ ምክር የመስጠት ችሎታ አይሰጥም። በአብያተ ክርስቲያናታችን ውስጥ የአእምሮ ሕክምና ምክር የሚያስፈልጋቸው ብዙዎች እንዳሉ አምናለሁ፤ ነገር ግን እንዲህ ያለው ምክር መንፈሳዊ ሕመሞችን ፈጽሞ ሊፈውስ አይችልም።

«አራቱ መንፈሳዊ ሕግጋት»፣ «የሮሜ መንገድ»፣ «የወዳጅነት ወንጌል ስርጭት» በሚሉትና በሌሎችም ልዩ ልዩ የወንጌል ማዳረሻ ሥራዎችን በማቀድ እጅግ የተካንን ነን፤ ኢየሱስ ከመሞቱ በፊት በነበረው ሌሊት የዘረጋልንን ዘዴ ግን ቸል እንላለን።

«አባት ሆይ፥ በ(ቤተ ክርስቲያንህ፣ በከተማህ) ውስጥ በእኔ ለሚያምኑት ሁሉ እለምናለሁ። አባት ሆይ፥ አንተ በእኔ እንዳለህ እኔም በአንተ፥ ሁሉ አንድ እንዲሆኑ፥ እነርሱ ደግሞ በእኛ አንድ እንዲሆኑ እለምናለሁ፤ አንተ እንደ ላክኸኝ ዓለም ያምን ዘንድ… ፍጹማን ሆነው አንድ ይሆኑ ዘንድ፥ አንተም እንደ ላክኸኝ፥ እኔንም እንደ ወደድኸኝ እነርሱን እንደ ወደድሃቸው ዓለም ያውቅ ዘንድ።»

በክርስቶስ አካል ስላለን አንድነት (ስለ ተመሳሳይነታችን ወይም ሁሉም በሚስማሙበት ዝቅተኛ የጋራ ነጥብ ላይ በአጋጣሚ ስለ ተገኘው አስተምህሮአችን አይደለም) በቁም ነገር እስካልተያዝን ድረስ፣ የወንጌል ስርጭት ፕሮግራሞቻችን ሁሉ የሰው ንድፍ ይሆናሉ፤ ጌታም ቅባቱን የሚያፈስስበት ምክንያት እምብዛም አይኖርም።

ጌታ የገሃነም ደጆች የማይችሉአትን ቤተ ክርስቲያን ለመሥራት የሚያስፈልጉትን ሸክሞች፣ ስጦታዎችና አገልግሎቶች በቤተ ክርስቲያኑ ውስጥ አኑሯል። ዓላማዎቹን ለውጠን የራሳችንን ዕቅዶችና ፕሮግራሞች ስንጭን ራሳችንን ለአደጋ እናጋልጣለን፤ በዚህ በጠፋው ዓለም ላይም ታላቅ ኪሳራ እናደርሳለን።