ነህምያ፣ የሚጸልየው ሠሪ

እንደ አገልጋይ ስላለህ ድንቅ ችሎታ፣ ወይም በሰዎች ፊት እንደ ተናጋሪ ስላለህ የተፈጥሮ ስጦታ ግድ የለንም። የነገሩ እውነት ይህ እንደ ሆነ እርግጠኞች ነን፦ ብርቱ ትጋት ዋጋው ካልሆነ በቀር ማንም ሰው ስኬትን በእጁ ሊያደርግና እውነተኛ የምትጸልይ ነፍስ ሊሆን አይችልም፤ ፈጽሞም አይሆንም። በእኛና እንደ ዌስሊ፣ ፍሌቸር፣ ኤድዋርድስ፣ ብሬነርድ፣ ብራምዌልና ባውንድስ ባሉት ቅዱሳን መካከል ያለው ልዩነት ብርታት፣ ጽናት፣ ለመከናወን ወይም በሙከራው ውስጥ ለመሞት የማይበገር ቍርጥ ውሳኔ እንደ ሆነ አሁንም እንኳ አምኛለሁ። እግዚአብሔር ይርዳን።—ቄስ ሆሜር ደብሊው ሆጅ።

የብሉይ ኪዳንን የሚጸልዩ ቅዱሳን ስንዘረዝር ሠሪውን ነህምያን ከዚያ ቅዱስ መዝገብ ልንተወው አይገባም። እርሱ ቀደም ብለን ካየናቸው ከሌሎቹ ጋር በእኩል ደረጃ ጎልቶ ይታያል። ከምርኮ በኋላ በተደረገው በኢየሩሳሌም መልሶ መሠራት ታሪክ ውስጥ ጉልህ ድርሻ አለው፤ በእነዚያም ዓመታት ጸሎት በሕይወቱ ውስጥ ጎልቶ ይታያል። በባቢሎን ምርኮኛ ነበረ፤ በንጉሡም ቤተ መንግሥት ውስጥ ከፍ ያለ ሹመት ነበረው፤ የንጉሡ ጠጅ አሳላፊ ነበርና። ንጉሡ አንድን ዕብራዊ ምርኮኛ ወስዶ በእንዲህ ያለ ሹመት ላይ እንዲያስቀምጠው ያደረገ ብዙ መልካም ነገር በእርሱ ውስጥ ሳይኖር አልቀረም፤ በዚያ ሹመት የንጉሡ ሕይወት በእውነት በእጁ ነበረ፤ ንጉሡ ለሚጠጣው የወይን ጠጅ ኃላፊው እርሱ ነበርና።

ነህምያ በባቢሎን በንጉሡ ቤተ መንግሥት ሳለ አንድ ቀን ወንድሞቹ ከኢየሩሳሌም መጡ፤ ነህምያም ስለዚያ ስፍራ ሕዝብ ወሬና ስለ ከተማይቱ ራሷ ዜና ለማወቅ መፈለጉ እጅግ የሚጠበቅ ነበር። የተነገረውም ዜና የሚያስጨንቅ ነበር፦ ቅጥሩ ፈርሶአል፤ በሮቹም በእሳት ተቃጥለዋል፤ በምርኮው መጀመሪያ በዚያ የቀሩት ቅሬታዎችም በታላቅ መከራና ውርደት ውስጥ ናቸው።

ይህ አሳዛኝ ዜና በዚህ የእግዚአብሔር ሰው ላይ ያስከተለውን ውጤት አንድ ቁጥር ብቻ ይነግረናል፦

«ይህንም ቃል በሰማሁ ጊዜ ተቀምጬ አለቀስሁ፥ አያሌ ቀንም አዘንሁ፤ በሰማይም አምላክ ፊት ጾምሁ ጸለይሁም።»

ልቡ አሁን ከሚኖርበት ስፍራ እጅግ ርቆ በገዛ አገሩ ላይ የነበረ ሰው እነሆ። እስራኤልን ይወድድ ነበር፤ ስለ ጽዮን ደኅንነት ይጨነቅ ነበር፤ ለእግዚአብሔርም ታማኝ ነበር። በኢየሩሳሌም ስለ ነበሩት ወንድሞቹ በሰማው ዜና እጅግ ተጨንቆ አዘነ፤ አለቀሰም። በዘመኑ ክፋትና ርኵሰት ማልቀስ የሚችሉ ብርቱ ሰዎች በዚህ ዘመን ምንኛ ጥቂቶች ናቸው! የጽዮንን ባድማነት አይተው ለቤተ ክርስቲያን ደኅንነት እስኪያዝኑ ድረስ ግድ የሚላቸውና የሚጨነቁ ምንኛ ብርቅ ናቸው! በሃይማኖት መዳከም፣ በመነቃቃት ኃይል መቀነስና ዓለማዊነት በቤተ ክርስቲያን ውስጥ በሚያደርገው አስፈሪ ወረራ ማዘንና ማልቀስ ከሞላ ጎደል የማይታወቅ ነገር ሆኖአል። ብሩህ ተስፋ እየተባለ የሚጠራው አመለካከት እጅግ ከመብዛቱ የተነሣ፣ መሪዎች የጽዮን ቅጥሮች መፍረሳቸውንና በዛሬው ዘመን ያሉ ክርስቲያኖች ያሉበትን የወረደ መንፈሳዊ ሁኔታ የሚያዩበት ዓይን የላቸውም፤ ስለዚህ የሚያዝኑበትና የሚጮኹበት ልብ ደግሞ ከዚያ ያነሰ ነው። ነህምያ በጽዮን የሚያለቅስ ሰው ነበረ። እንዲህ ያለ የልብ ሁኔታ ኖሮት ከልክ በላይ ተጨንቆ፣ ሌሎች የሚጸልዩ ቅዱሳን ያደረጉትን ያደርጋል — ወደ እግዚአብሔር ሄዶ ጉዳዩን የጸሎት ርእስ ያደርገዋል። ጸሎቱ በነህምያ 1 ተመዝግቦአል፤ ጸሎታችንንም የምንቀርጽበት አብነት ነው። በስግደት ይጀምራል፤ የሕዝቡን ኃጢአት ይናዘዛል፤ የእግዚአብሔርን የተስፋ ቃሎች ይዞ ይማልዳል፤ የቀድሞውን ምሕረት ያነሣል፤ ይቅር የሚል ምሕረትንም ይለምናል። ከዚያም ወደ ፊት እያየ — በሚቀጥለው ጊዜ ወደ ንጉሡ ፊት በተጠራ ጊዜ ኢየሩሳሌምን ለመጎብኘትና አሳዛኙን ሁኔታ ለማስተካከል በዚያ የሚቻለውን ለማድረግ ፈቃድ ለመጠየቅ እንዳቀደ ጥርጥር የለውምና — አንድ እጅግ የተለየ ነገር ሲለምን እንሰማዋለን፦ «ለባሪያህ ዛሬ አከናውንለት፥ እለምንሃለሁ፥ በዚህም ሰው ፊት ምሕረትን ስጠው።» ለማብራራትም ያህል፦ «እኔ የንጉሡ ጠጅ አሳላፊ ነበርሁና» ብሎ ይጨምራል።

ስለ ሕዝቡ መጸለይ ተገቢ መስሎ ታየ፤ ነገር ግን ለከተማውና በምርኮ አገር ለነበረው ሕዝቡ አሳዛኝ ሁኔታ ምናልባት ምንም ዓይነት ርኅራኄ ያልነበረው፣ ለጉዳዩም ምንም ግድ ያልነበረው አረማዊ ንጉሥ፣ ታማኝ ጠጅ አሳላፊውን ለቅቆ ለብዙ ወራት እንዲሄድ ለመፍቀድ እስኪስማማ ድረስ ልቡ እንዴት በጎ ሆኖ ሊነካ ይችላል? ነህምያ ግን የአረማዊን ገዢ አእምሮ እንኳ ሊነካና ወደ ሚጸልየው ባሪያው ልመና በጎ አድርጎ ሊያዘነብለው በሚችል አምላክ ያምን ነበር።

ነህምያ ወደ ንጉሡ ፊት ተጠራ፤ እግዚአብሔርም የአርጤክስስን ፈቃድ ለማግኘት የነህምያን የፊቱን ገጽታ እንኳ እንደ መክፈቻ ስንጥቅ ተጠቀመበት። ይህም ንጉሡ ምክንያቱን እንዲጠይቅ አደረገው፤ የመጨረሻውም ውጤት ንጉሡ ነህምያ ወደ ኢየሩሳሌም እንዲመለስ መፍቀዱ ብቻ ሳይሆን፣ ለጉዞውና ለሥራው መከናወን የሚያስፈልገውን ሁሉ አሟልቶ መስጠቱ ነበረ።

ነህምያም ስለዚህ ጉዳይ መጀመሪያ በጸለየ ጊዜ ብቻ ጸሎቱን አላቆመም፤ ከንጉሡ ጋር ሲነጋገር እንኳ፦ «ወደ ሰማይም አምላክ ጸለይሁ» የሚለውን ትርጕም ያለውን እውነት ተናገረ። ይህም ንጉሡ ስለ ልመናውና ስለሚቆይበት ጊዜ ርዝመት በሚጠይቀው ጊዜ፣ እርሱ በዚያው ቅጽበት በዚያው ስፍራ ስለ ጉዳዩ ከእግዚአብሔር ጋር ይነጋገር እንደ ነበረ የሚያሳይ ነው።

የነህምያ ብርቱና የማያቋርጥ ጸሎት አሸነፈ። እግዚአብሔር የአረማዊን ገዢ አእምሮ እንኳ ሊነካ ይችላል፤ ይህንንም ለጸሎት መልስ አድርጎ ነጻ ፈቃዱን በጥቂቱ እንኳ ሳይሽርና ፈቃዱን ሳያስገድድ ሊያደርገው ይችላል። ይህ ያልተጠራች ሆና ወደ ንጉሡ ፊት በገባች ጊዜ ሕዝቧ ስለ እርሷ እንዲጾሙና እንዲጸልዩ ከጠራቻቸው ከአስቴር ታሪክ ጋር ተመሳሳይ ነበር። በዚህም ምክንያት እጅግ ወሳኝ በሆነ ቅጽበት የንጉሡ አእምሮ በእግዚአብሔር መንፈስ ተነካ፤ ወደ አስቴርም በጎ ሆኖ አዘነበለ፤ የወርቁንም በትር ዘረጋላት።

ነህምያ እስከዚህ ድረስ በተከናወነለት ጊዜም ጸሎቱ አልቆመም። የኢየሩሳሌምን ቅጥር ሲሠራ ሕዝቡ የከተማዪቱን ቅጥሮች መልሰው ለመሥራት በሚያደርጉት ጥረት ከሚያፌዙት ከሰንባላጥና ከጦብያ ታላቅ ተቃውሞ ገጠመው። በእነዚህ ስድቦችና ለእግዚአብሔር ጉዳይ የሆነውን ነገር በሚቃወሙት በእነዚህ ክፉ ተቃዋሚዎች ብርቱ ተቃውሞ ሳይናወጥ የጀመረውን ሥራ ቀጠለ። ነገር ግን በሚያደርገው ሁሉ ጸሎትን ይቀላቅላል፦ «አምላካችን ሆይ፥ ተንቀናልና ስማ፤ ስድባቸውንም በራሳቸው ላይ መልስ፥ በምርኮም አገር ለብዝበዛ አሳልፈህ ስጣቸው።» ታሪኩንም በመቀጠል፦ «እኛ ግን ወደ አምላካችን ጸለይን» ይላል።

ይሠራው ስለ ነበረው ከፍ ያለና የከበረ ሥራ በሚነገረው ታሪክ ሁሉ ውስጥ ጸሎት ጎልቶ ወደ ፊት ሲወጣ እናገኘዋለን። ቅጥሮቹ ከተፈጸሙ በኋላ እንኳ እነዚሁ የእርሱና የእግዚአብሔር ሕዝብ ጠላቶች በሥራው ላይ እንደ ገና ተቃወሙት። እርሱ ግን ጸሎቱን ያድሳል፤ ይህንንም ትርጕም ያለውን ጸሎት ራሱ መዝግቦታል፦ «አሁንም፥ አቤቱ፥ እጆቼን አበርታ።»

ከዚያም በኋላ ሰንባላጥና ጦብያ ነህምያን እንዲያስፈራውና እንዲያሰናክለው አንድ መልእክተኛ በገንዘብ በቀጠሩ ጊዜ፣ በዚህ አዲስ ጥቃት ፊት በቀጥታ ሲቆም እናገኘዋለን፤ ከዚያም እንደ ገና በጸሎት ወደ እግዚአብሔር ይመለሳል፦ «አምላኬ ሆይ፥ ጦብያንና ሰንባላጥን እንደዚህ እንደ ሥራቸው አስብ፤ ነቢይቱንም ኖዓድያንና ያስፈሩኝ ዘንድ የወደዱትን የቀሩትን ነቢያት አስብ።» እግዚአብሔርም ታማኝ ሠራተኛውን መለሰለት፤ የእነዚህንም የእስራኤል ክፉ ተቃዋሚዎች ምክርና ዕቅድ አከሸፈ።

ነህምያ የሌዋውያን ድርሻ እንዳልተሰጣቸው፣ በዚህም ምክንያት የእግዚአብሔር ቤት እንደ ተተወ አውቆ ደነገጠ። የእግዚአብሔር ቤት ለሃይማኖታዊ አገልግሎቶች ሁሉ ክፍት ይሆን ዘንድ በሕግ የታዘዘው አሥራት እንዲመጣ እርምጃ ወሰደ፤ ይህንንም ሥራ የሚከታተሉ ገንዘብ ያዦችን ሾመ። ነገር ግን ጸሎት ችላ ሊባል አይገባውም፤ ስለዚህ በዚህ ጊዜ ያቀረበውን ጸሎት ተመዝግቦ እናገኘዋለን፦ «አምላኬ ሆይ፥ ስለዚህ አስበኝ፤ ለአምላኬም ቤትና ለሥርዓቱ ያደረግሁትን በጎ ሥራዬን አትደምስስ።»

ይህ በጌታችን ዘመን ለመጸለይ ብሎ ወደ መቅደስ ወጥቶ በእግዚአብሔር ፊት የራሱን ጽድቅ እንደ ሰልፍ ያሳየው የፈሪሳዊው ዓይነት የራስ ጽድቅ ልመና ነበረ ተብሎ አይታሰብ። ይህ ለእግዚአብሔር ያለውን ታማኝነትና ልቡ በፊቱ ቅን መሆኑን እግዚአብሔርን እንዳሳሰበው እንደ ሕዝቅያስ ያለ ጸሎት ነበረ።

ነህምያ እንደ ገና በእግዚአብሔር ሕዝብ መካከል ክፋትን አገኘ። የእግዚአብሔርን ቤት ያስዘጋውን ክፋት እንዳስተካከለ ሁሉ፣ አሁን ደግሞ ሰንበትን የመሻር ልማድ አገኘ፤ በዚህም ጊዜ ሕዝቡን መምከርና በለዘብተኛ መንገድ ሊያስተካክላቸው መሞከር ብቻ ሳይሆን፣ በሰንበት ቀን መግዛትና መሸጣቸውን ካልተዉ ሥልጣኑን ሊጠቀም ተዘጋጀ። ነገር ግን ይህንንም የሥራውን ክፍል በጸሎት መዝጋት አለበት፤ ስለዚህ በዚያ ጊዜ ያቀረበውን ጸሎት እንዲህ መዝግቦታል፦

«አምላኬ ሆይ፥ ይህን ደግሞ ለእኔ አስብ፤ እንደ ምሕረትህም ብዛት ራራልኝ።»

በመጨረሻም እንደ ተሐድሶ አራማጅ በሕዝቡ መካከል ሌላ ታላቅ ክፋት አገኘ። ከአዛጦን፣ ከአሞንና ከሞዓብ ወንዶችና ሴቶች ጋር ተጋብተው ነበር። ከእነርሱም ጋር ተከራክሮ በዚህ ጉዳይ እንዲታረሙ አደረጋቸው፤ የመዝገቡም መደምደሚያ ጸሎት አለበት፦

«አምላኬ ሆይ፥ ክህነትንና የክህነትን ቃል ኪዳን የሌዋውያንንም ቃል ኪዳን አርክሰዋልና አስበኝ።»

ከእንግዶች ሁሉ ካነጻቸው በኋላ የካህናትንና የሌዋውያንን ሰሞነኞች ሾመ፤ የተመዘገበው የሥራው ዘመንም በዚህች አጭር ጸሎት ይዘጋል፦ «አምላኬ ሆይ፥ ለበጎ አስበኝ።»

መሪዎቿ የጸሎት ሰዎች የሆኑላት ቤተ ክርስቲያን የታደለች ናት። የቤተ ክርስቲያን ሕንጻ ለመሥራት የሚያስብ ጉባኤ መሠረቱን በጸሎት የሚጥሉ፣ ቅጥሮቹም ከጸሎት ጋር ጎን ለጎን እንዲወጡ የሚያደርጉ መሪዎች ቢኖሩት ብፁዕ ነው። ጸሎት አብያተ ክርስቲያናትን ለመሥራትና የአምልኮ ቤቶችን ቅጥሮች ለማቆም ይረዳል። ጸሎት የእግዚአብሔርን ሥራ የሚያካሂዱትን ሰዎች ተቃዋሚዎች ድል ያደርጋል። ጸሎት ከቤተ ክርስቲያን ጋር ግንኙነት የሌላቸውን ሰዎች አእምሮ እንኳ በበጎ ይነካል፤ ወደ ቤተ ክርስቲያን ጉዳዮችም ያዘነብላቸዋል። ጸሎት የእግዚአብሔርን ጉዳይ በሚመለከቱ ነገሮች ሁሉ እጅግ በብርቱ ይረዳል፤ በዚህ ዓለም ሥራውን በእጃቸው የያዙትንም ሰዎች ልብ በሚያስደንቅ ሁኔታ ይረዳል፤ ያበረታታልም።