ሳሙኤል፣ የጸሎት ልጅ

ከሮማውያን አበው አንዱ የነበረው ጀሮም ያደረገው ታላቅ ተግባር ነበረ። የሚያጣድፉትን ሥራዎች ሁሉ ወደ ጎን ትቶ እግዚአብሔር የሰጠውን ጥሪ፣ ማለትም ቅዱሳት መጻሕፍትን የመተርጐሙን ጥሪ፣ ለመፈጸም ሄደ። ጉባኤዎቹ ከዛሬዎቹ ከብዙ ሰባኪዎች ጉባኤዎች ይበልጡ ነበር፤ እርሱ ግን ሕዝቡን፦ «አሁን ቅዱሳት መጻሕፍት መተርጐም አስፈላጊ ነው፤ ሌላ አገልጋይ ፈልጉ፤ እኔ ወደ ምድረ በዳ እሄዳለሁ፤ ሥራዬንም እስክፈጽም ድረስ አልመለስም» አላቸው። ተነሥቶም ሄደ፤ ዓለም እስካለች ድረስ የሚኖረውን የላቲኑን ቩልጌት እስኪያዘጋጅ ድረስ ደከመ፤ ጸለየም። እኛም እንዲሁ ለወዳጆቻችን፦ «መሄድ አለብኝ፤ ለጸሎትና ለብቸኝነት ጊዜ ሊኖረኝ ይገባል» ልንላቸው ይገባል። ቩልጌትን የመሰሉ የላቲን ትርጕሞችን ባንጽፍም ሥራችን የማይሞት ይሆናል፤ ክብር ለእግዚአብሔር ይሁን።—ቄስ ቻርልስ ስፐርጀን።

ሳሙኤል ወደዚህ ዓለም የመጣውና ሕልውናን ያገኘው ለጸሎት በተሰጠ ቀጥተኛ መልስ ነው። የተወለደው ልቧ ወንድ ልጅ ለማግኘት በብርቱ ምኞት ከተሞላ ከምትጸልይ እናት ነበር። ወደ ሕይወት የመጣው በጸሎት ከባቢ ውስጥ ነበር፤ በዚህ ዓለም የመጀመሪያዎቹ ወራቱም መጸለይን ከምታውቅ ሴት ጋር በቅርብ ተቈራኝቶ አለፉ። ልጁ ቢሰጣት «ለእግዚአብሔር የተዋሰ» እንዲሆን የተቀደሰ ስእለት ያጀበው ጸሎት ነበረ፤ ይህችም የምትጸልይ እናት ለዚያ ስእለት ታምና ልጁን በቀጥታ ከመቅደሱ አገልጋይ ጋር አገናኘችው፤ «የጸሎት ቤት» በሚባለው ስፍራ ተጽዕኖ ሥርም አኖረችው። ታዲያ የጸሎት ሰው ሆኖ ቢያድግ ምንም አያስደንቅም። በሕይወት እንዲህ ያለ ጅማሬና በልጅነቱ እንዲህ ያለ ከባቢ ኖሮት ሌላ ነገር ልንጠብቅ አንችልም ነበር። እንዲህ ያለ ከባቢ ሁልጊዜ በልጆች ላይ አሻራ ያሳርፋል፤ ጠባይንም ይቀርጻል፤ ዕጣ ፈንታንም ይወስናል።

እግዚአብሔር በተናገረው ጊዜ ሊሰማው በሚያስችለው ምቹ ስፍራ ነበረ፤ ወደ እርሱ የመጣውን መለኮታዊ ጥሪ እንዲያዳምጥ በሚያግዘው ከባቢ ውስጥም ነበረ። ከሰማይ ለሦስተኛ ጊዜ በተጠራ ጊዜ፣ የእግዚአብሔርን ድምፅ ባወቀ ጊዜ፣ የሕፃንነት ልቡ ወዲያውኑ፦ «አቤቱ፥ ተናገር፥ ባሪያህ ይሰማልና» ብሎ መመለሱ በዓለም ላይ ካሉ ነገሮች ሁሉ ይበልጥ ተፈጥሯዊ ነገር ነበር። ከብላቴናው መንፈስ የመገዛት፣ የፈቃደኝነትና የጸሎት ምላሽ በፍጥነት ወጣ።

ሌላ ዓይነት እናት ወልዳው ቢሆን፣ በሌላ ዓይነት ከባቢ ውስጥ ተቀምጦ ቢሆን፣ የልጅነት ዘመኑንም ከሌላ ዓይነት ተጽዕኖዎች ጋር ተቈራኝቶ አሳልፎ ቢሆን፣ ወደ አገልግሎቱ የሚጠራውን የእግዚአብሔርን ድምፅ በቀላሉ ሊሰማ፣ ለፈጠረውም አምላክ የወጣትነት ሕይወቱን እንዲያ በፈቃደኝነት ሊሰጥ ይችል ነበር ብሎ ለአንድ አፍታ እንኳ የሚያስብ ማን ነው? ከእግዚአብሔር ቤተ ክርስቲያን የተለየ፣ ዓለማዊ ከባቢና ዓለማዊ አስተሳሰብ ያላት እናት ያለችበት ዓለማዊ ቤት እንደ ሳሙኤል ያለ ጠባይን ያፈራ ነበርን? እንደ ሳሙኤል ያሉ የሚጸልዩ ሰዎችን ለማፍራት በልጅነት ዘመን እንዲህ ያሉ ተጽዕኖዎችና መንገዶች ያስፈልጋሉ። ልጅህ ገና በልጅነቱ ወደ መለኮታዊ አገልግሎት እንዲጠራና ከዓለም ተለይቶ ለእግዚአብሔር እንዲሆን ትወድዳለህን? በሕፃንነቱ በእግዚአብሔር መንፈስ እንዲጠራ የሚያስችል ስፍራ እንዲኖረው ትፈልጋለህን? በጸሎት ተጽዕኖ ሥር አኑረው። በእግዚአብሔር ሰው አጠገብና በቀጥታ በተጽዕኖው ሥር፣ «የጸሎት ቤት» ከሚባለውም ቤት ጋር በቅርብ ግንኙነት አኑረው።

ሳሙኤል በብላቴናነቱ እግዚአብሔርን ያውቅ ነበር። በዚህም ምክንያት በአዋቂነቱ እግዚአብሔርን አወቀ። በሕፃንነቱ እግዚአብሔርን አወቀ፤ ታዘዘው፤ ወደ እርሱም ጸለየ። ውጤቱም በአዋቂነቱ እግዚአብሔርን ማወቁ፣ መታዘዙና ወደ እርሱ መጸለዩ ነበር። ብዙ ልጆች ከሚጸልዩ እናቶች ቢወለዱ፣ «የጸሎት ቤት» ከሚባለው ስፍራ ጋር በቀጥታ ተቈራኝተው ቢያድጉ፣ በጸሎት ከባቢም ቢታነጹ፣ ብዙ ልጆች የሚናገራቸውን የእግዚአብሔርን መንፈስ ድምፅ በሰሙ ነበር፤ ወደ ሃይማኖታዊ ሕይወት ለሚጠሩአቸው ለእነዚያ መለኮታዊ ጥሪዎችም ፈጥነው በመለሱ ነበር። በአብያተ ክርስቲያናቶቻችን ውስጥ የሚጸልዩ ሰዎች እንዲኖሩን እንወድዳለንን? የሚወልዷቸው የሚጸልዩ እናቶች፣ ሕይወታቸውን የሚያቀልሙ የሚጸልዩ ቤቶች፣ በአእምሮአቸው ላይ አሻራ የሚያሳርፉና ለጸሎት ሕይወት መሠረት የሚጥሉ የጸሎት ከባቢዎች ሊኖሩን ይገባል። የሚጸልዩ ሳሙኤሎች የሚገኙት ከሚጸልዩ ሐናዎች ነው። የሚጸልዩ ካህናት የሚገኙት «የጸሎት ቤት» ከሚባለው ስፍራ ነው። የሚጸልዩ መሪዎች የሚገኙት ከሚጸልዩ ቤቶች ነው።

እስራኤል ለብዙ ዓመታት በፍልስጥኤማውያን ባርነት ሥር ነበሩ፤ ታቦቱም በአሚናዳብ ቤት ነበረ፤ ልጁ አልዓዛርም ይህን የተቀደሰ የእግዚአብሔር ምስክር እንዲጠብቅ ተሾመ። ሕዝቡ ወደ ጣዖት አምልኮ ገብተው ነበር፤ ሳሙኤልም በሕዝቡ ሃይማኖታዊ ሁኔታ ተጨነቀ። የእግዚአብሔር ታቦት አልነበረም፤ ሕዝቡ ለጣዖት አምልኮ ራሳቸውን ሰጥተው ነበር፤ ከእግዚአብሔርም ከባድ ኋላ መመለስ ሆኖ ነበር። እንግዶቹን አማልክት ከመካከላቸው እንዲያስወግዱ ጠርቶ፣ ልባቸውን ወደ እግዚአብሔር እንዲያዘጋጁና እንደ ገና እርሱን ማገልገል እንዲጀምሩ አጥብቆ መከራቸው — እግዚአብሔርም ከፍልስጥኤማውያን እጅ እንደሚያድናቸው ተስፋ ሰጣቸው። ሳሙኤል ከነበሩት ነገሮች ሁሉ ጋር የዘመኑ ሰባኪ ነበረና፣ እንዲህ በግልጽ የሰበከላቸው ስብከት ጥልቅ ተጽዕኖ አሳደረ፤ እንዲህ ያለ ስብከት ሁልጊዜ እንደሚያደርገውም የበለጸገ ፍሬ አፈራ። «የእስራኤልም ልጆች በዓሊምንና አስታሮትን አስወገዱ፥ እግዚአብሔርንም ብቻ አመለኩ።»

ይህ ግን በቂ አልነበረም። ጸሎት ከተሐድሷቸው ጋር መቀላቀልና አብሮት መሄድ አለበት። ስለዚህ ሳሙኤል ስለ ጸሎት ላለው ጽኑ እምነት ታምኖ ሕዝቡን፦ «እስራኤልን ሁሉ ወደ ምጽጳ ሰብስቡ፥ እኔም ስለ እናንተ ወደ እግዚአብሔር እጸልያለሁ» አላቸው። ሳሙኤል ስለ እነዚህ ክፉ እስራኤላውያን ጸሎት እያቀረበ ሳለ፣ ፍልስጥኤማውያን ሕዝቡን ሊወጉ ቀረቡ፤ እግዚአብሔር ግን በወሳኙ ቅጽበት ጣልቃ ገባ፤ በታላቅ ነጐድጓድም አንጐደጐደ፤ እነዚህንም የእስራኤል ጠላቶች አወካቸው፤ «በእስራኤልም ፊት ተመቱ።»

ሕዝቡ መጸለይ የሚችል፣ የጸሎትን ስፍራና ዋጋ የሚያውቅ ሰው፣ የእግዚአብሔርን ጆሮ ያገኘና በእግዚአብሔር ላይ ተጽዕኖ ሊያደርግ የሚችል መሪ ስለ ነበረው የታደለ ነበር።

የሳሙኤል ጸሎት ግን በዚያ አላበቃም። በሕይወቱ ዘመን ሁሉ በእስራኤል ላይ ፈረደ፤ ከዓመት ወደ ዓመትም ወደ ቤቴል፣ ወደ ጌልገላና ወደ ምጽጳ እየዞረ የሚሄድበት ጊዜ ነበረው። ከዚያም ወደሚኖርበት ወደ ቤቱ ወደ ራማ ይመለስ ነበር። «በዚያም ለእግዚአብሔር መሠዊያ ሠራ።» ይህ የመሥዋዕት መሠዊያ ነበረ፤ እንዲሁም የጸሎት መሠዊያ ነበረ። እንደ ከተማ ቤተ ክርስቲያን ለሚኖርበት ማኅበረሰብ ጥቅም ሆኖ ሊሆን ቢችልም፣ የቤተሰብ መሠዊያ እንደ ነበረ ችላ ሊባል አይገባም፤ ስለ ኃጢአት መሥዋዕት የሚቀርብበት፣ በዚያው ጊዜም ቤተሰቡ ለአምልኮ፣ ለምስጋናና ለጸሎት የሚሰበሰብበት ስፍራ ነበረ። በዚህ ቤት ሁሉን የሚችል እግዚአብሔር ይታወቅ ነበር፤ በዚህ ሃይማኖተኛ ቤት መሆኑ ይታወጅ ነበር፤ በዚህም አባትና እናት የእግዚአብሔርን ስም ይጠሩ ነበር፤ ይህም ቤታቸውን በዙሪያቸው ከነበሩት ዓለማዊና ጣዖት አምላኪ ቤቶች ሁሉ ይለየው ነበር።

በዚህ ሃይማኖት በሌለበትና እግዚአብሔርን በማያውቅ ዘመን እጅግ የሚያስፈልገው ዓይነት የሃይማኖተኛ ቤት ምሳሌ ይህ ነው። የመሥዋዕትና የጸሎት መሠዊያ ያለበት፣ የዕለት ምስጋና ወደ ሰማይ የሚያርግበት፣ ጠዋትና ማታም የሚጸለይበት ቤት ብፁዕ ነው።

ሳሙኤል የሚጸልይ ካህን፣ የሚጸልይ መሪ፣ የሚጸልይ አስተማሪና አለቃ ብቻ ሳይሆን የሚጸልይ አባትም ነበረ። የቤተሰብ ሃይማኖትን በሚመለከት ያለውን ሁኔታ የሚያውቅ ሰው ሁሉ፣ የዚህ ዘመን ታላቅ ፍላጎት ሃይማኖተኛ ቤቶችና የሚጸልዩ አባቶችና እናቶች እንደ ሆኑ በሚገባ ያውቃል። የሃይማኖት መፈራረስ የሚከሰተው፣ የአንድ ማኅበረሰብ ሃይማኖታዊ ሕይወት መበስበስ የሚጀምረው በዚህ ነው፤ በእግዚአብሔር ቤተ ክርስቲያን ውስጥ የሚጸልዩ ወንዶችንና ሴቶችን ለማስገኘት በመጀመሪያ መሄድ ያለብንም ወደዚሁ ነው። መነቃቃቱ መጀመር ያለበት በቤት ውስጥ ነው።

በዚህ ሕዝብ ታሪክ ውስጥ አንድ ወሳኝ ጊዜ መጣ። ሕዝቡ ሰው ንጉሥ በሚገዛው መንግሥት ክብር ተማርከው፣ ሁልጊዜ ንጉሣቸው የነበረውን እግዚአብሔርን ለመናቅ ተዘጋጁ። ስለዚህ ወደ ሳሙኤል መጥተው፦ «እንደ አሕዛብ ሁሉ ይፈርድብን ዘንድ ንጉሥ አድርግልን» የሚል ድፍረት የሞላበት ልመና አቀረቡ። ይህ ነገር ለጌታ አምላክ ስም፣ ክብርና ደስታ የሚቀናውን ይህን የእግዚአብሔር ሰው አላስደሰተውም። ሌላ ሊሆን እንዴት ይችላል? በሳሙኤል አምሳል የተሠራ ሰው ቢሆን ኖሮ እንዲሁ የማይከፋው ማን ነበር? በነፍሱ አዘነ። ጌታ ግን በዚያው ጊዜ በጉዳዩ ውስጥ እርሱን በግሉ የሚመለከተውን የሚያጽናና ማረጋገጫ ይዞ መጣለት፦ «አንተን አልናቁህም፤ በእነርሱ ላይ እንዳልነግሥ እኔን ናቁኝ እንጂ። በሚሉህ ሁሉ የሕዝቡን ቃል ስማ።»

ያን ጊዜም ሳሙኤል የልቡን ዝንባሌ ተከተለ፦ «ሳሙኤልም ወደ እግዚአብሔር ጸለየ።» ሳሙኤል በሚመለከተው በዚህ ሕዝብ ጉዳይ ሁሉ ሊጸልይበት የሚገባ ይመስል ነበር። ታዲያ የመንግሥቱ ሥርዓት ፈጽሞ ሊለወጥ፣ እግዚአብሔርም የሕዝቡ ገዢ ከመሆን ሊወገድ፣ ሰው ንጉሥም ሊነግሥ በተቃረበበት በአሁኑ ጊዜ ይልቁንስ እንዴት? የሕዝብ ጉዳዮች ሊጸለይባቸው ይገባል። የመንግሥትን ጉዳዮች በጸሎት ወደ እግዚአብሔር የሚያቀርቡ የሚጸልዩ ሰዎች ያስፈልጋሉ። ሕግ አውጪዎች፣ ዳኞችና ሕግ አስፈጻሚዎች ስለ እነርሱ የሚጸልዩ በእስራኤል ያሉ መሪዎች ያስፈልጓቸዋል። በሕዝባዊ ጉዳዮች ብዙ ጸሎት ቢደረግ ኖሮ ስሕተቶቹ ምንኛ ባነሱ ነበር!

ይህ ግን የጉዳዩ መጨረሻ አልነበረም። እግዚአብሔር ልመናቸውን ቢፈቅድላቸውም እንኳ ሕዝቡ ያደረጉት ነገር ምን ያህል ክፉ እንደ ሆነ ያውቁ ዘንድ፣ ሰው ንጉሥ እንዲሰጣቸው ባቀረቡት ልመና ያለውን ቍጣ በእርግጥና በግልጽ ማሳየት ነበረበት። እግዚአብሔር አሁንም እንዳለ፣ ከዚህ ሕዝብ፣ ከንጉሣቸውና ከመንግሥቱ ጉዳዮች ጋር ጉዳይ እንዳለው ማወቅ ነበረባቸው። ስለዚህ መለኮታዊውን ዓላማ ለመፈጸም የሳሙኤል ጸሎቶች እንደ ገና ወደ ሥራ መግባት ነበረባቸው። ሳሙኤልም ሕዝቡ ቆመው እንዲጠብቁ ጠራቸው፤ እግዚአብሔር በዓይናቸው ፊት የሚያደርገውንም እንደሚያሳያቸው ነገራቸው። እግዚአብሔርንም ጠራ፤ እግዚአብሔርም መልስ አድርጎ ሕዝቡን እጅግ ያሸበረ ብርቱ የነጐድጓድና የዝናብ ማዕበል ላከ፤ ንጉሥ በመለመናቸውም ታላቅ ኃጢአት እንደ ሠሩ እንዲናዘዙ አደረጋቸው። ሕዝቡ እጅግ ከመፍራታቸው የተነሣ ስለ እነርሱ እንዲጸልይና ጥፋት ከሚመስላቸው ነገር እንዲያድናቸው ሳሙኤልን ፈጥነው ለመኑት። ሳሙኤልም እንደ ገና ጸለየ፤ እግዚአብሔርም ሰማ፤ መለሰም፤ ነጐድጓዱና ዝናቡም ቆመ።

በሳሙኤል የጸሎት ሕይወት ውስጥ ልብ ሊባል የሚገባው አንድ ተጨማሪ ታሪክ አለ። ንጉሥ ሳኦል አማሌቃውያንን ሁሉ ከሥር መሠረታቸው ከንብረታቸውም ሁሉ ጋር እንዲያጠፋ ታዝዞ ነበር፤ ሳኦል ግን መለኮታዊውን ትእዛዝ ተላልፎ ንጉሡን አጋግንና ከበጎቹና ከከብቶቹ የተሻሉትን አስቀረ፤ ሕዝቡ ስለ ፈለጉት እንዲህ እንዳደረገ በመናገር ራሱን አጸደቀ።

እግዚአብሔርም በዚህ ጊዜ ይህን መልእክት ለሳሙኤል አመጣለት፦

«ሳኦልን ማንገሤ ተጸጸትሁ፤ እኔን ከመከተል ተመልሶአልና፥ ትእዛዜንም አልፈጸመምና።»

«ሳሙኤልም አዘነ፥ ሌሊቱንም ሁሉ ወደ እግዚአብሔር ጮኸ።» ሕዝቡን ለሚወድድ፣ ለእግዚአብሔር ታማኝ ለነበረና ከሁሉ በላይ የጽዮንን ብልጽግና ለሚመኝ እንደ ሳሙኤል ላለ ሰው እንዲህ ያለ ድንገተኛ አዋጅ የነፍስ ኀዘን ለማምጣት በቂ ነበር። በቤተ ክርስቲያን ክፋትና በዘመኑ ርኵሰት የሚሰማ እንዲህ ያለ የነፍስ ኀዘን ሁልጊዜ ሰውን በጸሎት ወደ ጕልበቱ ይነዳዋል። ሳሙኤል ጉዳዩን ወደ እግዚአብሔር ማቅረቡ የታወቀ ነው። የጸሎት ጊዜ ነበረ። ጉዳዩ ለጸሎት በጥልቅ እንዳይነሣሣ የሚያደርግ ቀላል ነገር አልነበረም። የሳሙኤል ውስጣዊ ነፍስ እጅግ ከመታወኩ የተነሣ ስለ ጉዳዩ ሌሊቱን ሁሉ ጸለየ። የእስራኤል የወደፊት ደኅንነት በሚዛን ላይ ተንጠልጥሎ ነበረና፣ በጉዳዩ ላይ ዓይኑን እንዲጨፍን፣ በግዴለሽነት እንዲያየውና እግዚአብሔርን በጉዳዩ ውስጥ ሳያስገባ እንዲያልፈው የማይፈቅድለት እጅግ ብዙ ነገር አደጋ ላይ ነበረ።