ጳውሎስና ጸሎቱ

በፍራንክ ክሮስሊ የሕይወት ታሪክ ውስጥ እንዲህ የሚል ተጽፎአል፦ በ1888 አንድ ቀን ወዳጆቹን ጄኔራል ቡዝንና ወይዘሮ ቡዝን በባቡር ጣቢያ ተሰናበታቸው፤ ባቡሩ ከመነሣቱ በፊት ግን ለድኅነት ሠራዊት ሊያደርገው የወሰነውን መሥዋዕት በዝርዝር የሚገልጽ ደብዳቤ ሰጣቸው። ወደ ቤቱ ተመልሶ ብቻውን ይጸልይ ነበር። እንዲህ አለ፦ «ስጸልይ እጅግ ያልተለመደ የደስታ ስሜት መጣብኝ። በትክክል በራሴ ውስጥ ወይም በልቤ ውስጥ አልነበረም፤ ከዚህ ቀደም ፈጽሞ ያላገኘሁትን ፍጹም ሐሴት የሞላብኝ አንድ እንግዳ እጅ ደረቴን እንደ ያዘ ያህል ነበር። ይህ የጌታ ደስታ እንደ ሆነ በልቤ ተረዳሁ።» ይህ የእግዚአብሔር አገልጋይ ወደ እግዚአብሔር በሚያደርገው ጉዞ ከቶ ወደ ኋላ ያልተመለሰበትን እርምጃ እንዲህ ወደ ፊት ተራመደ። በዚያን ጊዜ ቡዝ ባልና ሚስት ደብዳቤውን በባቡሩ ውስጥ አንብበው ይህ ለጸሎታቸው የተሰጠ መልስ ሊሆን እንደሚችል አሰበ፤ በኋላም ከማንቸስተር ወደ ምዕራብ እንደ ወጡ ወዲያው በባቡሩ ውስጥ ስለ እርሱ እንደ ጸለዩ ሰማ።— ቄስ ኤድዋርድ ሺሊቶ።

የጳውሎስን ጸሎት — ጸሎቶቹንም ስለ ጸሎት የሰጣቸውንም ትእዛዛት — የሚያጠና ሰው ምን ያህል ሰፊ፣ ሁሉን አቀፍ፣ ዝርዝርና ልዩ ልዩ ክልል እንደሚሸፍን ያገኛል። እንደ ዌስሊ፣ ብሬነርድ፣ ሉተርና በመንፈሳዊው ዓለም እንደ ተከተሏቸው ቅዱሳን ተተኪዎቻቸው ሁሉ ያሉት እነዚህ ሰዎች ታላቁንም ታናሹንም ነገር ሁሉ በጸሎት ሲያስተካክሉ፣ ዓለማዊውንና ሃይማኖታዊውን፣ ተፈጥሯዊውንና መንፈሳዊውን ነገር ሁሉ በጸሎት ለእግዚአብሔር አደራ ሲሰጡ በአክራሪነትም ሆነ በአጉል እምነት ጥፋተኞች እንዳልነበሩ ግልጽ ይሆናል። በዚህ የታላቁን ሐዋርያ የጳውሎስን ምሳሌና ሥልጣን መከተላቸው ብቻ ነበር።

ጳውሎስ እንዳደረገው እግዚአብሔርን በጸሎት መፈለግ፣ ጳውሎስ እንዳደረገው ከእግዚአብሔር ጋር መነጋገር፣ ጳውሎስ እንዳደረገው ኢየሱስ ክርስቶስን መለመን፣ ጳውሎስ እንዳደረገው መንፈስ ቅዱስን በጸሎት መፈለግ፣ ይህንንም ሳያቋርጡ ማድረግ፣ ሁልጊዜ ሯጭ መሆንና ጳውሎስ እንዳደረገው ክርስቶስን በጸሎት ማትረፍ — ይህ ሁሉ ቅዱስን፣ ሐዋርያንና ለእግዚአብሔር የሚሆንን መሪ ያፈራል። እንዲህ ያለው ሕይወት ሰውን ይይዛል፣ ይውጣል፣ ያበለጽጋል፣ በእግዚአብሔር ዘንድና ለእግዚአብሔርም ኃይል ይሰጣል። ጸሎት የሚከናወን ከሆነ ሁልጊዜ ሊይዘንና ሊውጠን ይገባዋል። እንዲህ ያለው ጸሎት የጳውሎስን ዘመናት ያመጣል፤ የጳውሎስን ስጦታዎችም ያስገኛል። የጳውሎስ ዘመናት መልካም ናቸው፤ የጳውሎስ ስጦታዎች ይበልጥ መልካም ናቸው፤ የጳውሎስ ዓይነት ጸሎት ግን ከሁሉ የሚበልጥ ነው፤ የጳውሎስን ዘመናት ያመጣልና፤ የጳውሎስን ስጦታዎችም ያስገኛልና። የጳውሎስ ዓይነት ጸሎት የሚያስከፍለውን ሁሉ ይገባዋል። ምንም የማያስከፍል ጸሎት ምንም አያገኝም። ቢበዛ የለማኝ ሥራ ነው።

ጳውሎስ ለጸሎት የሰጠው ግምት የሚታየውና የሚጸናው ጳውሎስ የጸሎት ሰው በመሆኑ ነው። በቤተ ክርስቲያን የነበረው ከፍ ያለ ስፍራ የሚደሰትበትና የሚቀማጠልበት የክብርና የሥልጣን ስፍራ አልነበረም። የባለ ሥልጣንነት ስፍራ አልነበረም፤ አድካሚና የማያልቅ ድካም ብቻ የሆነበት ስፍራም አልነበረም፤ ጳውሎስ ከሁሉ በላይ የሚጸልይ ሰው ነበርና።

ለክርስቶስ የሚያደርገውን ታላቅ ሩጫ የጀመረው በታላቁ የጸሎት ትግልና ትምህርት ቤት ውስጥ ነበረ። ሐናንያን ለማረጋጋት እግዚአብሔር የሰጠው አሳማኝና ድንቅ ማስረጃ «እነሆ፥ እርሱ ይጸልያልና» የሚል ነበረ። ሦስት ቀን ሳያይ፣ ሳይበላና ሳይጠጣ ቆየ፤ ትምህርቱን ግን በሚገባ ተማረ።

የመጀመሪያውን ታላቅ የሚስዮን ጉዞውን የጀመረው በጾምና በጸሎት ኃይል ነበረ፤ እነርሱም፣ ጳውሎስና በርናባስ፣ እያንዳንዱን ቤተ ክርስቲያን የመሠረቱት በዚያው መንገድ፣ በጾምና በጸሎት ነበረ። በፊልጵስዩስ ሥራውን የጀመረው «የጸሎት ስፍራ» በነበረበት ነበረ። «ወደ ጸሎት ስፍራ» ሲሄዱ የምዋርተኝነት መንፈስ ከገረዲቱ ወጣ። ጳውሎስና ሲላስ በወኅኒ በታሰሩ ጊዜም በመንፈቀ ሌሊት ጸለዩ፤ እግዚአብሔርንም በዜማ አመሰገኑ።

ጳውሎስ ጸሎትን ልማድ፣ ሥራና ሕይወት አደረገው። ራሱን በእውነት ለጸሎት ሰጠ። ስለዚህ ለእርሱ መጸለይ ውጫዊ ልብስ፣ ተራ ቀለም፣ ቅብ ወይም ውጫዊ ማሳመሪያ አልነበረም። ጸሎት የሃይማኖታዊ ሕይወቱ ይዘት፣ አጥንት፣ መቅኒና ማንነቱ ራሱ ነበረ። መለወጡ የጸጋና የኃይል ድንቅ ነበረ። የሐዋርያነት ተልእኮውም ሙሉና ንጉሣዊ ነበረ። ነገር ግን አገልግሎቱን የሚፈጽመው በሁኔታዎች ድንቅነትና በሰዎች መለወጥ በታዩት አስደናቂ ውጤቶች፣ ወይም በመለኮታዊ ሥልጣን በተፈረመውና በታተመው፣ ከፍተኛ ስጦታዎችንና የሐዋርያነት በረከቶችን ሁሉ በያዘው የሐዋርያነት ተልእኮ እንደ ሆነ በከንቱ አልጠበቀም፤ ይልቁንም በጸሎት፣ በማያቋርጥ፣ በሚታገል፣ በሚጋደልና በመንፈስ ቅዱስ በሆነ ጸሎት እንደሚፈጽመው ያውቅ ነበር። ጳውሎስ ሥራውን የሠራው፣ ሥራውንም ሕይወቱንም ሞቱንም በሰማዕትነት መርሆችና በሰማዕትነት ክብር ያቀዳጀው እንዲህ ነበረ።

ጳውሎስ እጅግ ጎልቶ የሚታይና በተለይ የላቀ አንድ መንፈሳዊ ጠባይ ነበረው፤ እርሱም ጸሎት ነበረ። ጸሎት ታላቅና የተቀደሰ ግዴታ እንደ ሆነ፣ ጸሎት ንጉሣዊ መብት እንደ ሆነ፣ ጸሎት ኃያል ኃይል እንደ ሆነ፣ ጸሎት እግዚአብሔርን መምሰልን እንደሚለካ፣ እምነትንም ብርቱና እጅግ ብርቱ እንደሚያደርግ፣ ለክርስቲያናዊ መከናወን ብዙ ጸሎት አስፈላጊ እንደ ሆነ፣ ጸሎት የእግዚአብሔር መንግሥት በምድር ላይ እንዲገሠግሥ ታላቅ ምክንያት እንደ ሆነ፣ እግዚአብሔርና ሰማይም ሰዎች እንዲጸልዩ እንደሚጠብቁ ጥልቅ እምነት ነበረው።

ቅድስና በኃጢአት ላይ፣ ሰማይ በሲኦል ላይ፣ ክርስቶስም በሰይጣን ላይ ለሚያገኙት ታላላቅ ድሎች በሆነ መንገድ በጸሎት ላይ ጥገኞች ነን። ጳውሎስ እግዚአብሔርን የሚያውቁ ሰዎች እንደሚጸልዩ፣ ለእግዚአብሔር የሚኖሩ ሰዎች አብዝተው እንደሚጸልዩ፣ የማይጸልዩ ሰዎችም ለእግዚአብሔር ሊኖሩ እንደማይችሉ እንደ ተረጋገጠ ነገር ቈጠረው። ስለዚህ ጳውሎስ አብዝቶ ጸለየ። የመጸለይ ልማድ ነበረው። መጸለይን ለምዶት ነበረ፤ ያም የጸሎትን ልማድ ፈጠረለት። ለጸሎት እጅግ ታላቅ ግምት ይሰጥ ስለ ነበረ ዋጋውን ፈጽሞ ያውቅ ነበር፤ ያም ልማዱን በእርሱ ላይ አጸናው። ጳውሎስ የመጸለይ ልማድ የነበረው እግዚአብሔርን ስለሚወድ ነበረ፤ እንዲህ ያለው ፍቅር በልብ ውስጥ ሲኖር ሁልጊዜ በመደበኛ የጸሎት ልማዶች ይገለጣል። ብዙ ጸጋ፣ ደግሞም ከዕለት ዕለት እየበዛ የሚሄድ ጸጋ እንደሚያስፈልገው ተሰማው፤ ጸጋ የሚመጣው በጸሎት መስመሮች ብቻ ነው፤ ይበልጥ እየበዛ የሚሄደውም ጸሎት ይበልጥ እየበዛ ሲሄድ ብቻ ነው።

ጳውሎስ የመጸለይ ልማድ ነበረው፤ ነገር ግን የጸለየው በልማድ ግፊት ብቻ አልነበረም። ሰው የልማድ ፍጡር ከመሆኑ የተነሣ ነገሮችን በቃል ብቻ፣ በተደጋጋሚ ሥርዓትና ለይስሙላ የማድረግ አደጋ ሁልጊዜ አለበት። የጳውሎስ ልማድ መደበኛም ከልብም ነበረ። ለሮሜ ሰዎች እንዲህ ብሎ ይጽፋል፦ «… እግዚአብሔር ምስክሬ ነውና፥ ሳላቋርጥ ሁልጊዜ በጸሎቴ እንዳሳስባችሁ።» የወኅኒ ደጆች የሚከፈቱትና የምድር መናወጥ የሚሆነው ጳውሎስ እንደ ጸለየው ባለ ጸሎት፣ እንዲያውም እንደዚያ ባለ ዜማ ያለው የጳውሎስ ዓይነት ጸሎት ነው። ጳውሎስና ሲላስ ይጸልዩት ለነበረው ዓይነት ጸሎት ሁሉም ነገር ይከፈታል። በጸሎት ሁሉም ነገር ይከፈታል። ጳውሎስን ከመስበክ ሊዘጉት ቻሉ፤ ይህ ግን ከመጸለይ ሊዘጋው አልቻለም። ወንጌልም በጳውሎስ ስብከት እንደሚያሸንፍ ሁሉ በጳውሎስ ጸሎትም መንገዱን ያሸንፍ ነበር። ሐዋርያው በወኅኒ ሊሆን ይችል ነበር፤ «የእግዚአብሔር ቃል ግን አይታሰርም»፤ ሐዋርያው በወኅኒ ታስሮ በጸሎት ሲበዛ፣ ቃሉ እንደ ተራራ ነፋስ ይሄድ ነበር።

እንዲህ ባለ እጅግ የሚያሠቃይና የሚያሳዝን ሁኔታ ውስጥ በምስጋናና በጸሎት እንዲህ በደስታና እንዲህ በጣፋጭነት የተገለጠው በኢየሱስ ያገኙት ደስታ ምንኛ ጥልቅ ነበረ! ጸሎት ከእግዚአብሔር ጋር ወደ ሙሉ ኅብረት አመጣቸው፤ ያም ኅብረት ሁሉን ነገር በመለኮታዊ መገኘት አንጸባራቂ አደረገው፤ ይህም «ስለ ስሙ ይናቁ ዘንድ የተገባቸው ሆነው ስለ ተቈጠሩ» ደስ እንዲላቸው፣ «ልዩ ልዩ ፈተናም ሲደርስባቸው ሙሉ ደስታ እንደ ሆነ እንዲቈጥሩት» አስቻላቸው። ጸሎት ሁሉን ነገር ያጣፍጣል፤ ሁሉን ነገር ይቀድሳልም። የሚጸልይ ቅዱስ መከራ የሚቀበል ቅዱስ ይሆናል። በጸሎት መከራ ሲቀበልም ጣፋጭ ቅዱስ ይሆናል። የሚጸልይ ቅዱስ የሚያመሰግን ቅዱስ ይሆናል። ምስጋና በዜማና በመዝሙር የተቃኘ ጸሎት ብቻ ነው።

ወደ ኢየሩሳሌም ሲሄድ ለኤፌሶን ሽማግሌዎች ከሰጠው ከዚያ ታላቅ አደራ በኋላ፣ በሐዋርያት ሥራ መጽሐፍ ውስጥ ይህ የጳውሎስን ጠባይ የሚያሳይ ዘገባ ተጽፎአል፦

«ይህንም ብሎ ተንበርክኮ ከሁላቸው ጋር ጸለየ። ሁሉም እጅግ አለቀሱ፥ ጳውሎስንም አንገቱን አቅፈው ይስሙት ነበር።»

«ተንበርክኮ … ጸለየ።» እነዚህን ቃላት ልብ በል። በጸሎት መንበርከክ ጳውሎስ የሚወድደው አቋም፣ ለትጉና ትሑት ለማኝ የሚገባ አኳኋን ነበረ። በሁሉን ቻዩ እግዚአብሔር ፊት በጸሎት እንዲህ ባለ አኳኋን ውስጥ ትሕትናና ብርታት አሉ። ይህ ሰው በእግዚአብሔር ፊት፣ ኃጢአተኛ በአዳኝ ፊት፣ ለማኝም በቸሩ ፊት ሊኖረው የሚገባ ትክክለኛ አቋም ነው። ለእነዚያ የኤፌሶን ሽማግሌዎች የሰጠውን ቅዱስና ሕያው አደራ በጸሎት ማተሙ አደራውን ውጤታማ፣ በጎና ዘላቂ ያደረገው ነበረ።

የጳውሎስ ሃይማኖት የተወለደው በሐናንያ ቤት ሳለ በዚያ በሦስት ቀን የጸሎት ትግል ምጥ ውስጥ ነበረ፤ በዚያም ወደ ዘላለማዊቱ ከተማ ደጆች እስኪያደርሰው ድረስ ፈጽሞ ያልቀዘቀዘ መለኮታዊ ግፊት ተቀበለ። በማያቋርጥ ጸሎት መስመር የተዘረጋው ያ መንፈሳዊ ታሪክና ሃይማኖታዊ ልምድ ወደ ከፍተኛው መንፈሳዊ ከፍታ አደረሰው፤ ታላቁንም መንፈሳዊ ፍሬ ያስገኛል። ጳውሎስ በጸሎት ከባቢ አየር ውስጥ ይኖር ነበር። የመጀመሪያው የሚስዮን ጉዞው የታቀደው በጸሎት ነበረ። ወደ ውጭ አገር የሚስዮን መስክ የተጠራው በጸሎትና በጾም ነበረ፤ በአንጾኪያ የነበረችው ቤተ ክርስቲያንም ጳውሎስንና በርናባስን ለመጀመሪያው የሚስዮን ጉዞአቸው እንድትልክ የተነሣሣችው በዚያው መንገድ ነበረ። የቅዱስ መጽሐፉ ዘገባ ይህ ነው፦

«በአንጾኪያም ባለችው ቤተ ክርስቲያን ነቢያትና መምህራን ነበሩ፤ እነርሱም በርናባስ፥ ኔጌር የተባለው ስምዖንም፥ የቀሬናው ሉክዮስም፥ የአራተኛው ክፍል ገዥ የሄሮድስም ባለምዋል ምናሔ፥ ሳውልም ነበሩ።»

«እነዚህም ጌታን ሲያመልኩና ሲጦሙ መንፈስ ቅዱስ። በርናባስንና ሳውልን ለጠራኋቸው ሥራ ለዩልኝ አለ።»

«በዚያን ጊዜም ከጦሙ ከጸለዩም እጃቸውንም ከጫኑ በኋላ አሰናበቱአቸው።»

ይህ ለሚስዮን መውጣት ሁሉ አርአያ፣ የመከናወንም ቅድመ ምልክት ነው። በዚህ መንፈስ ቅዱስ ለመለኮታዊ አመራር የምትታዘዝን የምትጸልይ ቤተ ክርስቲያን ሲመራ እናያለን፤ ይህም ሁኔታ በእነዚህ በሁለቱ የእግዚአብሔር ሰዎች ተልእኮ ውስጥ ሊገኝ የሚችለውን እጅግ ታላቅ ፍሬ አስገኘ። ጳውሎስ ጎልቶ የሚታይባት ማንኛውም ቤተ ክርስቲያን ጸሎት የለሽ ቤተ ክርስቲያን አትሆንም ብለን በእርግጠኝነት ልንናገር እንችላለን። ጳውሎስ በጸሎት ከባቢ አየር ውስጥ ኖረ፣ ደከመ፣ መከራም ተቀበለ። ለእርሱ ጸሎት የሃይማኖት ልብና ሕይወት፣ አጥንቱና መቅኒው፣ የወንጌል ሞተርና ወንጌል ድል የነሣበት ምልክት ነበረ። በጨለማ አልተተውንም፤ ያ መንፈስ ዘላለማዊውን የራስን መካድ መስፈርት በጾም መልክ፣ የጸሎትንም ልምምድ በውስጣቸው እያኖረ አብያተ ክርስቲያናትን መሥርቷልና። በዚህ ረገድ የጳውሎስ ሥራ መለኮታዊ ዘገባ ይህ ነው፦

«የደቀ መዛሙርትን ነፍሶች እያጸኑ፥ በሃይማኖትም ጸንተው እንዲኖሩ እየመከሩአቸው፥ በብዙ መከራም ወደ እግዚአብሔር መንግሥት ልንገባ ይገባናል እያሉ፤»

«በየቤተ ክርስቲያኑም ሽማግሌዎችን ከሾሙላቸው በኋላ ጦመውም ከጸለዩ በኋላ፥ ላመኑበት ለጌታ አደራ ሰጡአቸው።»

ጳውሎስ ለሰማያዊው ራእይ ታዝዞ ወደ አውሮፓ ደረሰ፤ ራሱንም በፊልጵስዩስ አገኘው። በዚያ ምኵራብ የለም፤ አይሁድም ቢኖሩ እጅግ ጥቂቶች ናቸው። ይሁን እንጂ ጥቂት እግዚአብሔርን የሚፈሩ ሴቶች የሚሰበሰቡበት የጸሎት ስፍራ ነበራቸው፤ ጳውሎስም በመንፈሳዊ መሳብና በመንፈሳዊ ዝምድና «የጸሎት ስፍራ» ወዳለበት ተሳበ። ጳውሎስ በአውሮፓ ወንጌልን ለመጀመሪያ ጊዜ የተከለውም በዚያች ትንሽ የጸሎት ስብሰባ ነበረ። በዚያ እርሱ ዋናው ጸላይና ዋናው ተናጋሪ ነው። ልድያ በዚያ የጸሎት ስብሰባ የመጀመሪያዋ አማኝ ነበረች። ስብሰባውን አራዘሙት። የጸሎት ስብሰባ ብለው ጠሩት።

ጳውሎስ የምዋርተኝነትን ጋኔን ከአንዲት ምስኪን ጋኔን ከያዛት ገረድ ያወጣው ወደዚያ ወደ ተራዘመው የጸሎት ስብሰባ ሲሄዱ ነበረ፤ እርስዋን አንዳንድ ገንዘብ ወዳድ ሰዎች የትርፍ ምንጭ አድርገዋት ነበር፤ የዚህም ውጤት በገዢዎቹ ትእዛዝ መገረፉና መታሰሩ ሆነ። በእግዚአብሔር ትእዛዝ የሆነው ውጤት ግን የወኅኒው ጠባቂና የቤተ ሰዎቹ ሁሉ መዳን ነበረ። ለሚጸልየው ሐዋርያ ምንም ተስፋ መቍረጥ አይፈቀድም። ጥቂት የሚጸልዩ ሴቶች ለሐዋርያዊ የሥራ መስክ በቂ ናቸው።

በዚህ በመጨረሻው ታሪክ ጳውሎስን በመንፈቀ ሌሊት እናየዋለን። ጨለማና ገዳይ በሆነው በውስጠኛው ወኅኒ ውስጥ ነው። በጽኑና በሚያሠቃይ ሁኔታ ተገርፏል፤ ልብሱ በደም ተሸፍኗል፤ በተቦጫጨቀውና በተቀደደው ሰውነቱ ላይ የረጋ ደም አለ። እግሮቹ በግንድ ታስረዋል፤ ነርቩ ሁሉ ትኵሳት ይዞታል፤ አብጧል፤ ስሜታዊና አሳማሚ ሆኗል። ነገር ግን በእነዚህ እጅግ አስቸጋሪና አሠቃቂ ሁኔታዎች ውስጥ የሚወድደውን ሥራ ሲሠራ እናገኘዋለን። ጳውሎስ ከጓደኛው ከሲላስ ጋር በደስታና በድል ቃና ይጸልያል። «በመንፈቀ ሌሊት ግን ጳውሎስና ሲላስ እየጸለዩ እግዚአብሔርን በዜማ ያመሰግኑ ነበር፥ እስረኞቹም ያደምጡአቸው ነበር። ድንገትም የወኅኒው መሠረት እስኪናወጥ ድረስ ታላቅ የምድር መንቀጥቀጥ ሆነ፤ በዚያን ጊዜም ደጆቹ ሁሉ ተከፈቱ የሁሉም እስራት ተፈታ። የወኅኒውም ጠባቂ ከእንቅልፉ ነቅቶ የወኅኒው ደጆች ተከፍተው ባየ ጊዜ፥ እስረኞቹ ያመለጡ መስሎት ራሱን ይገድል ዘንድ አስቦ ሰይፉን መዘዘ።»

«ጳውሎስ ግን በታላቅ ድምፅ። ሁላችን ከዚህ አለንና በራስህ ክፉ ነገር አታድርግ ብሎ ጮኸ።»

ጸሎት ከቶ እንዲህ ውብ ሆኖ፣ ከቶም ከዚህ የበለጠ ፍሬ አስገኝቶ አያውቅም። ጳውሎስ በጸሎት የተካነ፣ ጸሎትን የሚወድድ፣ በእንዲህ ያለ ተስፋ የመቍረጥና የጭንቀት ሁኔታ ውስጥ በእንዲህ ያለ የደስታ ዜማ ሊቀጥልበት የሚችል ድንቅ የጸሎት ሰው ነበረ። ጸሎት ለጳውሎስ ምንኛ ኃያል የመከላከያ መሣሪያ ነበረ! ምንኛ በዝማሬ የተሞላ ነበረ! እነዚያን ጸሎቶች ወደ ሰማይ የወሰደውን ዜማ ለማዳመጥ መላእክት ከፍተኛውንና ጣፋጩን ዜማቸውን ዝም ሳያሰኙ አልቀሩም። የምድር መናወጡ በጳውሎስ ጸሎት ኃያላን ኃይሎች በተዘጋጀው መንገድ ላይ ተራመደ። ሰንሰለቱ ሲፈታና እግሩ ከግንዱ ሲወጣ አልወጣም። ጸሎቱ እግዚአብሔር በዚያች ሌሊት ከራሱ የግል ነጻነት የበለጠ የከበረ ዓላማ እንደ ነበረው አስተማረው። ጸሎቱና የምድር መናወጡ ማስጠንቀቂያ ለዚያ ወኅኒ መዳንን ሊያመጡ ነበር፤ ይኸውም በሥጋው መፈታት በምሳሌ የተገለጠለትን ከኃጢአት ባርነትና ወኅኒ ነጻ መውጣትን ነው። የእግዚአብሔር ኃያል መግቦት የወኅኒውን ደጅ የከፈተውና የወኅኒውን እስራት የሰበረው ለእርሱ ነጻነትን ለመስጠት ሳይሆን ለወኅኒው ጠባቂ ነጻነትን ለመስጠት ነበረ። የእግዚአብሔር መግቦት የሚከፍታቸው በሮች ብዙ ጊዜ ከመሄድ ይልቅ የመቆየት ችሎታችንን ሊፈትኑ ነው። የጳውሎስንም የመቆየት ችሎታ ፈተነ።