ጸሎት — እውነታዎቹና ታሪኩ (የቀጠለ)

ጸሎትን ቸል ማለት ለቅድስና ታላቅ እንቅፋት ነው። «አትለምኑምና ለእናንተ አይሆንም።» ኦ፣ ብቻ ብትለምን ኖሮ፣ ዛሬ እንዴት የዋህና ገር፣ እንዴት በልብህ ትሑት፣ ለእግዚአብሔርም ለሰውም እንዴት በፍቅር የተሞላህ በሆንህ ነበር! በጸሎት ጸንተህ ብትቆይ ኖሮ! ጌታችን በተራራው ስብከት እጅግ ውብ አድርጎ የገለጠውን ያንን ሃይማኖት በሙሉ በጥልቅ እንድትለማመደውና ፍጹም አድርገህ እንድትፈጽመው ለምን።

— ጆን ዌስሊ

ጳውሎስ እንድንሄድ የሚመራን ወደ ጸሎት እልፍኝ ነው። ለሚያቈስልና ለሚያስጨንቅ ጭንቀት ሁሉ የማይወድቅ መድኃኒቱ ጸሎት ነው። ጌታ ቅርብ የሆነበት ስፍራ የጸሎት እልፍኝ ነው። በዚያ ዘወትር ይገኛል፤ በዚያም ሊባርክ፣ ሊያድንና ሊረዳ ቅርብ ነው። የጌታ መገኘትና ኃይል ከሌላ ከማንኛውም ስፍራ ይልቅ አብልጦ የሚታወቅበት ብቸኛው ስፍራ የጸሎት እልፍኝ ነው።

ጳውሎስ የእውነተኛ ጸሎት ማሟያ አድርጎ የተለያዩትን የጸሎት፣ የምልጃና የምስጋና ስሞች ይሰጣል። ነፍስ በእነዚህ መንፈሳዊ ልምምዶች ሁሉ ውስጥ መገኘት አለባት። መከራንና ውስጣዊ ጭንቀትን ከሚፈጥረው ከዚህ ከመጠን ያለፈ ሥጋት ነጻ መውጣት፣ አእምሮንም ሁሉ የሚያልፈውን የዚያን ሰላም ባለጸጋ ፍሬ መቀበል ከፈለግን፣ በግማሽ ልብ የሚቀርብ ጸሎት፣ ባሕርዩን የሚያሳንስ ነገርና ኃይሉን የሚያደክም ነገር ሊኖር አይገባም። የሚጸልይ ሰው በመንፈሳዊ ባሕርያት በሁሉ ረገድ የተሟላ፣ በብርቱ የሚተጋ ነፍስ መሆን አለበት።

ጳውሎስ፦ «በነገር ሁሉ … በእግዚአብሔር ዘንድ ልመናችሁን አስታውቁ» ይላል። በጸሎት ለመያዝ ወይም በጸሎት ለመፈለግ እጅግ ታላቅ የሆነ ምንም ነገር የለም። በጸሎት እልፍኝ ምሥጢራዊ ምክር ውስጥ ለመመዘን፣ በዚያም የመጨረሻ ውሳኔ ለማግኘት እጅግ ትንሽ የሆነ ምንም ነገር የለም። ጭንቀት ከየምንጩ እንደሚመጣ ሁሉ፣ ጸሎትም ወደ የምንጩ ይሄዳል። በጸሎት ውስጥ ትንንሽ ነገሮች እንደሌሉ ሁሉ፣ በእግዚአብሔር ዘንድም ትንንሽ ነገሮች የሉም። የራሳችንን ጠጉር የሚቈጥር፣ በምድር ላይ የምትወድቀውን ትንሿን ድንቢጥ ለማስተዋል እጅግ ከፍ ያለና የራቀ ያልሆነ እርሱ፣ የልጆቹን ደስታ፣ ፍላጎትና ደኅንነት የሚመለከተውን ነገር ሁሉ ልብ ለማለት እጅግ ታላቅና ከፍ ያለ አይደለም። ጸሎት ሰዎች የሕይወት ትንንሽ ጉዳዮች ብለው መጥራት ወደሚወዱት ነገር እግዚአብሔርን ያስገባል። የሰዎች ሕይወት በእነዚህ ትንንሽ ጉዳዮች የተገነባ ነው፤ ሆኖም ታላላቅ ውጤቶች ከትንንሽ ጅማሬዎች የሚመጡት ምን ያህል ጊዜ ነው?

«ጌታ ሆይ፣ ወደ አንተ በጸሎት ለማምጣት እጅግ ቀላል የሆነ ሐዘን የለም፤ ርኅራኄህን ለማነሣሣት እጅግ ትንሽ የሆነ የሚያስጨንቅ ሐሳብ የለም።»

«የምንተነፍሰው ምሥጢራዊ ቃትታ ሁሉ መለኮታዊ ጆሮህን ይደርሳል፤ ጌታ ሆይ፣ በመስቀልህ ጥላ ሥር መስቀል ሁሉ ይቀላል።»

ነገር ሁሉ በጸሎት ወደ ሁሉን የሚችል አምላክ ፊት የሚቀርብ እንደ ሆነ ሁሉ፣ እኛን የሚነካ ነገር ሁሉ እርሱን እንደሚመለከተው እርግጠኞች ሆነናል። ይህ ስለ ጸሎት የተሰጠ መመሪያ እንዴት ሁሉን አቀፍ ነው! «በነገር ሁሉ በጸሎት።» በዚህ ውስጥ በምድራዊና በመንፈሳዊ ነገሮች መካከል ልዩነት የለም። እንዲህ ያለው ልዩነት እምነትን፣ ጥበብንና አክብሮትን የሚቃወም ነው። እግዚአብሔር በተፈጥሮም በጸጋም ያለውን ነገር ሁሉ ይገዛል። ሰው ለዚህ ዘመንም ለዘላለምም በመንፈሳዊ ነገሮች እንደሚነካ ሁሉ በዓለማዊ ነገሮችም ይነካል። የሰው መዳን በጸሎቱ ላይ እንደሚንጠለጠል ሁሉ በሥራውም ላይ ይንጠለጠላል። የሰው ሥራ በትጋቱ ላይ እንደሚንጠለጠል ሁሉ በጸሎቱም ላይ ይንጠለጠላል።

ለመንፈሳዊነት ዋነኞቹ እንቅፋቶች፣ የዲያብሎስ እጅግ ተንኰለኛና እጅግ ገዳይ ፈተናዎች፣ በሥራ ውስጥ ያሉ ናቸው፤ ከዚህ ዘመን ነገሮችም ጎን ይተኛሉ። እጅግ ከባድ፣ እጅግ ግራ የሚያጋቡና እጅግ የሚያደነዝዙ ጭንቀቶች ከዓለማዊና ከምድራዊ ጉዳዮች ጎን ይገኛሉ። ስለዚህ ወደ እኛ በሚመጣውና እኛን በሚመለከተው ነገር ሁሉ፣ ወደ እኛ እንዲመጣ በምንፈልገው ነገር ሁሉ፣ ወደ እኛ እንዳይመጣ በምንፈልገውም ነገር ሁሉ፣ ስለ ሁሉም ጸሎት ሊቀርብ ይገባል። ጸሎት ሁሉን ይባርካል፣ ሁሉን ያመጣል፣ ሁሉን ያቃልላል፣ ሁሉንም ይከላከላል። ስፍራ ሁሉና ሰዓት ሁሉ እንደሚገባው ሁሉ ነገር ሁሉ በጸሎት ሊመራ ይገባል። ጸሎት እኛን የሚነካውን ነገር ሁሉ የመንካት ዕድል በውስጡ አለ። እነሆ፣ የጸሎት ሰፊ ዕድሎች እዚህ አሉ።

የሕይወት መራራነት በጸሎት ምን ያህል ይጣፍጣል! ደካሞች በጸሎት እንዴት ይበረታሉ! ሕመም ከጸሎት ጤንነት ፊት ይሸሻል። ጥርጣሬዎች፣ ሥጋቶችና የሚያንቀጠቅጡ ፍርሃቶች ከጸሎት ፊት ያፈገፍጋሉ። ጥበብ፣ እውቀት፣ ቅድስናና ሰማይ በጸሎት ትእዛዝ ሥር ናቸው። ከጸሎት ውጭ የሆነ ምንም ነገር የለም። በጌታችን በኢየሱስ ክርስቶስ ዝግጅት ውስጥ ያለውን ነገር ሁሉ የማግኘት ኃይል አለው። ጳውሎስ «በነገር ሁሉ በጸሎት» በማለት የሰውን ጉዳዮች፣ ሁኔታዎችና አጋጣሚዎች ክፍሎች ሁሉ ይሸፍናል፤ መስኩንም በሙሉ ያዳርሳል።

ምልጃና ምስጋና ከጸሎት ጋር ሊጣመሩ ይገባል። የሚጠቅመው የአምልኮ ክብር፣ የሥርዓቶች ግርማ፣ የሥርዓተ አምልኮው ታላቅነት ወይም የምሥጢራቱ ቀላልነት አይደለም። በዚህ የጸሎት አገልግሎት የሚጠቅመው የነፍስ በእግዚአብሔር ፊት የተቀደሰና ትሑት ዝቅ ማለት ብቻ፣ ወይም ቃል አልባው ፍርሃትና አክብሮት አይደለም፤ ይልቁንም የምልጃው ብርታት፣ ለሚፈለጉትና ልመና ለሚቀርብባቸው ነገሮች በብርቱ ተማኅፅኖ ነፍስን ወደ እግዚአብሔር ማቅናትና ማንሣት ነው።

የምስጋና ብርሃን፣ ውለታ ማወቅና አንደበት በዚያ መኖር አለባቸው። ይህ የውዳሴ ቅኔ ብቻ ሳይሆን ጥልቅ ድምፅ ያላቸው ቃላትና የምስጋና ንግግር ነው። ያለፈውን የሚያስታውስ፣ እግዚአብሔርን በዚያ ውስጥ የሚያይ፣ ያንንም እውቅና በቅን ምስጋና የሚገልጥ ከልብ የሆነ ምስጋና መኖር አለበት። በውስጥ የተሰወሩት ጥልቆች አንደበት ሊያገኙ ይገባል። ከንፈሮች የነፍስን ዜማ ሊናገሩ ይገባል። በእግዚአብሔር የተቃጠለ ልብ፣ በእርሱ መገኘት የበራ ልብ፣ በቀኝ እጁ የተመራ ሕይወት ለእግዚአብሔር በምስጋና የሚለው ነገር ሊኖረው ይገባል። እንዲህ ማድረግ ባለፈው ሕይወት ክስተቶች ውስጥ እግዚአብሔርን ማወቅ፣ ስለ ቸርነቱ እግዚአብሔርን ከፍ ማድረግና ያከበረውንም እግዚአብሔርን ማክበር ነው።

«በእግዚአብሔር ዘንድ ልመናችሁን አስታውቁ።» «ልመናዎቹ» በእግዚአብሔር ዘንድ መታወቅ አለባቸው። ዝምታ ጸሎት አይደለም። ጸሎት የሌለንን፣ የምንመኘውንና በጸሎት መልስ ሊሰጠን ቃል የገባውን ነገር ከእግዚአብሔር መለመን ነው። ጸሎት በእርግጥ በቃል መለመን ነው። በጸሎት ውስጥ ቃላት አሉ። ብርቱ ቃላትና እውነተኛ ቃላት በጸሎት ውስጥ ይገኛሉ። በጸሎት ውስጥ ምኞቶች በቃላት ይገለጣሉ። የሚጸልየው ሰው ተሟጋች ነው። ጸሎቱን በማስረጃዎች፣ በተስፋ ቃሎችና በፍላጎቶች ያጸናል።

አንዳንድ ጊዜ በጸሎት ውስጥ ከፍ ያሉ ቃላት አሉ። መዝሙረኛው «በማታና በጥዋት በቀትርም እጸልያለሁ፥ ድምፄንም ከፍ አድርጌ እጮኻለሁ» ብሏል። የሚጸልየው ሰው የሌለውን ነገር ይፈልጋል። እግዚአብሔር በእጁ ያለውን፣ እርሱም በመጸለይ ሊያገኘው የሚችለውን ነገር ይፈልጋል። ተቸግሯል፣ ግራ ተጋብቷል፣ ተጨንቋል፣ ተደናግሯልም። በምልጃ፣ በጸሎትና በምስጋና በእግዚአብሔር ፊት ነው። እነዚህ የዚህ ሰዓት አቋሞች፣ ዕጣኑ፣ ዕቃዎቹና ሥርዓቱ፣ ነፍሱ በእግዚአብሔር ፊት የምትቀርብበት የንጉሣዊ ችሎት ሥርዓት ናቸው።

«ልመናዎች» ለራስ መለመን ማለት ነው። ሰውየው በጭንቅ ውስጥ ነው። አንድ ነገር ያስፈልገዋል፤ ደግሞም እጅግ ያስፈልገዋል። ሌላው እርዳታ ሁሉ ከሽፏል። ያልተደረገ ነገር እንዲሰጥ የሚቀርብ ተማኅፅኖ ማለት ነው። ልመናው ለሰጪው ነው — ስጦታዎቹን ብቻ ሳይሆን ራሱን ለማግኘት ነው። የሚጸልየው ሰው ልመናዎች በእግዚአብሔር ዘንድ መታወቅ አለባቸው። ልመናዎቹ ወደ እግዚአብሔር እውቀት መቅረብ አለባቸው። ያን ጊዜ ጭንቀቶች ይበርራሉ፣ ሥጋቶች ይጠፋሉ፣ መረበሽም ይሄዳል፤ ነፍስም ታርፋለች። ያን ጊዜ «አእምሮንም ሁሉ የሚያልፍ የእግዚአብሔር ሰላም» በስውር ወደ ልብ ይገባል።

«ተጠራጣሪ ልብ ሆይ፣ ሰላም ይሁንልህ! እኔ የአምላኬ ነኝ፤ ሰው አድርጎ የሠራኝ እርሱ እንዳልፈራ ይከለክለኛል፤ ጌታ በስሜ ጠርቶኛል፤ ጌታ ይጠብቀኛል፣ ለዘላለምም ቅርብ ነው፤ ደሙ አንድ ጊዜ ለእኔ አስተሰረየ፤ አሁንም የራሱ የሆኑትን ይወዳል፣ ይጠብቃልም።»

በያዕቆብ አምስተኛ ምዕራፍ ስለ ጸሎትና ስለ ዕድሎቹ ሌላ አስደናቂ መግለጫ አለን። ከሕመምና ከጤና፣ ከኃጢአትና ከይቅርታ፣ ከዝናብና ከድርቅ ጋር የተያያዘ ነው። የያዕቆብ የጸሎት መመሪያ ይህ ነው፦

«ከእናንተ መከራን የሚቀበል ማንም ቢኖር እርሱ ይጸልይ፤ ደስ የሚለውም ማንም ቢኖር እርሱ ይዘምር።»

«ከእናንተ የታመመ ማንም ቢኖር የቤተ ክርስቲያንን ሽምግሌዎች ወደ እርሱ ይጥራ፤ በጌታም ስም እርሱን ዘይት ቀብተው ይጸልዩለት።»

«የእምነትም ጸሎት ድውዩን ያድናል ጌታም ያስነሣዋል፤ ኃጢአትንም ሠርቶ እንደ ሆነ ይሰረይለታል።»

«እርስ በርሳችሁ በኃጢአታችሁ ተናዘዙ። ትፈወሱም ዘንድ እያንዳንዱ ስለ ሌላው ይጸልይ፤ የጻድቅ ሰው ጸሎት በሥራዋ እጅግ ኃይል ታደርጋለች።»

«ኤልያስ እንደ እኛ የሆነ ሰው ነበረ፥ ዝናብም እንዳይዘንብ አጥብቆ ጸለየ፥ በምድርም ላይ ሦስት ዓመት ከስድስት ወር አልዘነበም።»

«ሁለተኛም ጸለየ፥ ሰማዩም ዝናብን ሰጠ ምድሪቱም ፍሬዋን አበቀለች።»

እነሆ፣ ለራስ ፍላጎቶች የሚቀርብ ጸሎትና ስለ ሌሎች የሚቀርብ የምልጃ ጸሎት፤ ለሥጋዊ ፍላጎቶች የሚቀርብ ጸሎትና ለመንፈሳዊ ፍላጎቶች የሚቀርብ ጸሎት፤ ለድርቅ የሚቀርብ ጸሎትና ለዝናብ የሚቀርብ ጸሎት፤ ለምድራዊ ጉዳዮች የሚቀርብ ጸሎትና ለመንፈሳዊ ነገሮች የሚቀርብ ጸሎት። የጸሎት ክልል እንዴት ሰፊ ነው! በእነዚህ ቃላት ውስጥ ያሉት ዕድሎቹ እንዴት አስደናቂ ናቸው!

እነሆ፣ ለየዓይነቱ መከራና ጭንቀት መድኃኒቱ፤ እዚህም ለሕመምና በድርቅ ጊዜ ለዝናብ መድኃኒቱን እናገኛለን። የኃጢአትን ይቅርታ የማግኛው መንገድ ይኸው ነው። አንድ የጸሎት ምት የተፈጥሮን ኃይላት ያሽመደምዳል፤ ደመናዋን፣ ዝናብዋንና ጠልዋን ይገታል፤ እርሻንና ማሳን እንደ በረሃ የሚያቃጥል ነፋስ ያደርቃል። ጸሎት ለተራበችውና ለተራቈተችው ምድር ደመናን፣ ዝናብንና ልምላሜን ያመጣል።

«የጻድቅ ሰው ጸሎት በሥራዋ እጅግ ኃይል ታደርጋለች።» የሚለው አጠቃላይ ቃል ጸሎትን እንደ ብርቱ ኃይል የሚገልጥ ቃል ነው። ሁለት ቃላት ተጠቅመዋል። አንዱ በሥራ ላይ ያለ ኃይልን፣ የሚሠራ ኃይልን ያመለክታል፤ ሌላው ደግሞ እንደ ተሰጠ ችሎታ ያለ ኃይል ነው። ጸሎት ኃይልና ብርታት ነው፤ እግዚአብሔርን የሚነካ፣ ለሰውም በሚያመጣው የጸጋ ጥቅም እጅግ የሚጠቅም፣ ሰፊና አስደናቂ የሆነ ኃይልና ብርታት ነው። ጸሎት እግዚአብሔርን ይነካል። እግዚአብሔር ለሰው የማድረግ ችሎታው የጸሎት ዕድል መለኪያ ነው።

«ወደ ንጉሥ እየመጣህ ነው፣ ታላላቅ ልመናዎችን ይዘህ ና፤ ጸጋውና ኃይሉ እንዲህ ናቸውና፣ ማንም ከቶ አብዝቶ ሊለምን አይችልም።»