ጸሎት — ዕድሎቹ (የቀጠለ)

ሰይጣን ከጸሎት በቀር ምንም የሚፈራው ነገር የለም። … ክርስቶስን ያጣችው ቤተ ክርስቲያን በመልካም ሥራዎች የተሞላች ነበረች። ማሰላሰል እንዲገፋ እንቅስቃሴዎች ይበዛሉ፤ ጸሎትም ዕድል እንዳያገኝ ድርጅቶች ይስፋፋሉ። ነፍሳት በክፉ መንገድ እንደሚጠፉ ሁሉ በመልካም ሥራዎችም ውስጥ ሊጠፉ ይችላሉ። የዲያብሎስ ብቸኛ ጭንቀት ቅዱሳንን ከመጸለይ ማስቀረት ነው። ጸሎት ከሌለበት ጥናት፣ ጸሎት ከሌለበት ሥራ፣ ጸሎት ከሌለበት ሃይማኖት ምንም አይፈራም። በድካማችን ይስቃል፣ በጥበባችን ያፌዛል፤ ስንጸልይ ግን ይንቀጠቀጣል።

— ሳሙኤል ቻድዊክ

የጸሎት ዕድሎች በምድራዊ ጉዳዮች ላይ በሚያመጣው ውጤት ይታያሉ። ጸሎት ሰውን የሚመለከተውን ነገር ሁሉ ይደርሳል፤ ሥጋውም ይሁን አእምሮው ወይም ነፍሱ። ጸሎት የሕይወትን እጅግ ትንንሽ ነገሮች እንኳ ያቅፋል። ጸሎት የሥጋን ፍላጎቶች — ምግብን፣ ልብስን፣ ሥራን፣ ገንዘብን፣ በእርግጥም የዚህን ሕይወት ነገር ሁሉ — ከነፍስ ዘላለማዊ ጥቅም ጋር ከተያያዙት ነገሮች ጋር አብሮ ይይዛል። ሥራዎቹ የሚታዩት በምድር ታላላቅ ነገሮች ብቻ ሳይሆን፣ ይልቁንም የሕይወት ትንንሽ ነገሮች ሊባሉ በሚችሉት ውስጥ ነው። በሰው አነጋገር ታላላቅ ነገሮችን ብቻ ሳይሆን ትንንሾቹንም ነገሮች ይፈጽማል።

ምድራዊ ጉዳዮች ከመንፈሳዊዎቹ ያነሰ ደረጃ ያላቸው ቢሆኑም፣ እጅግ ይመለከቱናል። ምድራዊ ጥቅሞቻችን የሕይወታችንን ትልቅ ክፍል ይይዛሉ። የጭንቀታችንና የሐሳባችን ዋና ምንጮች እነርሱ ናቸው። ከሃይማኖታችን ጋር ብዙ ግንኙነት አላቸው። ፍላጎቶቻቸው፣ ሕመሞቻቸው፣ ድካሞቻቸውና ውስንነቶቻቸው ያሉባቸው ሥጋዎች አሉን። ሥጋችንን የሚመለከተው ነገር አእምሯችንን መያዙ አይቀርም። እነዚህ የጸሎት ርእሶች ናቸው፤ ጸሎትም ሁሉንም ያቅፋል፤ በዚህ በንጉሣችን ግዛት ውስጥም የጸሎት ሥራዎች ታላላቅ ናቸው።

ምድራዊ ጉዳዮቻችን ከጤናችንና ከደስታችን ጋር ብዙ ግንኙነት አላቸው። ግንኙነቶቻችንን ይቀርጻሉ። የታማኝነት መፈተኛዎች ናቸው፤ የፍትሕና የጽድቅም ክልል ናቸው። ስለ ምድራዊ ጉዳዮች አለመጸለይ እግዚአብሔርን ከማንነታችን ሰፊ ክልል ውጭ ማድረግ ነው። ጳውሎስ በፊልጵስዩስ አራተኛ ምዕራፍ እንዳዘዘን በነገር ሁሉ መጸለይ የማይችል ሰው የጸሎትን ባሕርይና ዋጋ በእውነተኛ መንገድ ፈጽሞ አልተማረም። ሥራንና ጊዜን ከጸሎት ውጭ ማድረግ ሃይማኖትንና ዘላለምን ከእርሱ ውጭ ማድረግ ነው። ስለ ምድራዊ ጉዳዮች የማይጸልይ ሰው ስለ መንፈሳዊ ጉዳዮች በእርግጠኝነት መጸለይ አይችልም። ለዕለት እንጀራው በሚታገልበት ድካም ውስጥ እግዚአብሔርን በጸሎት የማያስገባ ሰው ለሰማይ በሚያደርገው ትግል ውስጥም ፈጽሞ አያስገባውም። የሥጋን ፍላጎቶች በጸሎት የማይሸፍንና የማያሟላ ሰው የነፍሱንም ፍላጎቶች ፈጽሞ አይሸፍንም፣ አያሟላምም። ሥጋም ነፍስም በእግዚአብሔር ላይ የተደገፉ ናቸው፤ ጸሎትም የዚያ መደገፍ የጩኸት መግለጫ ብቻ ነው።

ሲሮፊኒቃዊቱ ሴት ስለ ጤና ነገር ጸለየች። በእርግጥም ብሉይ ኪዳን እግዚአብሔር በጸሎት መለኮታዊ ሥርዓት በኩል ከሕዝቡ ጋር ያደረገው ግንኙነት መዝገብ ብቻ ነው። አብርሃም ሰዶም ከጥፋት እንድትድን ጸለየ። የአብርሃም ሎሌ ጸለየ፤ ለይስሐቅ ሚስት በመምረጥም የእግዚአብሔርን አመራር ተቀበለ። ሐና ጸለየች፤ ሳሙኤልም ተሰጣት። ኤልያስ ጸለየ፤ ለሦስት ዓመትም ዝናብ አልዘነበም። ደግሞም ጸለየ፤ ደመናትም ዝናብን ሰጡ። ሕዝቅያስ በጸሎቱ ከሞት ሕመም ዳነ። የያዕቆብ ጸሎት ከዔሳው በቀል አዳነው። ብሉይ ኪዳን ለመንፈሳዊ በረከቶች እንደሆነ ሁሉ ለምድራዊ በረከቶችም የቀረበ የጸሎት ታሪክ ነው።

በአዲስ ኪዳንም ያው መርሆ በምሳሌ ተገልጦና ተጠናክሮ እናገኘዋለን። በዚህ የእግዚአብሔር ቃል ክፍል ጸሎት ምድራዊውንም መንፈሳዊውንም መልካም ነገር ሁሉ ይሸፍናል። ጌታችን በዓለም አቀፋዊ ጸሎቱ — በየአገሩ፣ በየዘመኑና በየሁኔታው ላለው የሰው ዘር ሁሉ በሰጠው ጸሎት — «የዕለት እንጀራችንን ዛሬ ስጠን» የሚለውን ልመና አስገብቶበታል። ይህም አስፈላጊውን ምድራዊ መልካም ነገር ሁሉ ያቅፋል።

በተራራው ስብከት ውስጥ ጌታችን አንድ ሙሉ ክፍል ስለ ምግብና ስለ ልብስ ይናገራል፤ በዚያም ስለ እነዚህ ነገሮች ከመጠን ያለፈ ሐሳብና ጭንቀት እንዳይኖር ያስጠነቅቃል፤ በዚያው ጊዜም እነዚህን አስፈላጊ የሥጋ ምቾቶችና መሠረታዊ ፍላጎቶች ሁሉ የሚያቅፍና የሚጠይቅ እምነትን ያበረታታል። ይህም ትምህርት ስለ ጸሎት ካስተማረው ትምህርት ጋር በቅርብ የተያያዘ ነው። ምግብና ልብስ የጸሎት ርእሶች እንደሆኑ ተምረናል። ታላቁ አምላክ ልብ ሊላቸው የማይገቡ ዝቅተኛ ነገሮች እንደሆኑ፣ ወይም እንደ ጸሎት ላለ መንፈሳዊ ተግባር እጅግ ቁሳዊና ምድራዊ እንደሆኑ ለአንድ አፍታ እንኳ ፍንጭ አልተሰጠም።

ሲሮፊኒቃዊቱ ሴት ስለ ልጅዋ ጤና ጸለየች። ጴጥሮስ ዶርቃ ወደ ሕይወት እንድትመለስ ጸለየ። ጳውሎስ ወደ ሮሜ ሲጓዝ መርከቡ ተሰብሮ በደሴቲቱ ላይ በተጣለ ጊዜ ስለ ፑፕልዮስ አባት ጸለየ፤ እግዚአብሔርም በንዳድ ታሞ የነበረውን ሰው ፈወሰው። በሮሜ ያሉት ክርስቲያኖች ከክፉ ሰዎች እንዲድን በጸሎት ከእርሱ ጋር አብረው እንዲጋደሉ አሳሰባቸው።

ሄሮድስ ጴጥሮስን በወኅኒ ባስገባው ጊዜ፣ ቤተ ክርስቲያን ጴጥሮስ ከወኅኒ እንዲፈታ አጥብቃ ትጸልይ ነበር፤ እግዚአብሔርም የእነዚህን የጥንት ክርስቲያኖች ጸሎት አከበረ። ዮሐንስ ጋይዮስ «ነፍሱ እንደሚከናወን፥ በነገር ሁሉ እንዲከናወንለትና ጤና እንዲኖረው» ጸለየ።

በያዕቆብ አምስተኛ ምዕራፍ ያለው መለኮታዊ መመሪያ እንዲህ ይላል፦ «ከእናንተ መከራን የሚቀበል ማንም ቢኖር እርሱ ይጸልይ። ከእናንተ የታመመ ማንም ቢኖር የቤተ ክርስቲያንን ሽምግሌዎች ወደ እርሱ ይጥራ፤ … ይጸልዩለት።»

ጳውሎስ ለፊልጵስዩስ ሰዎች በጻፈው በአራተኛው ምዕራፍ እንዲህ ይላል፦ «በነገር ሁሉ በጸሎትና በምልጃ ከምስጋና ጋር በእግዚአብሔር ዘንድ ልመናችሁን አስታውቁ እንጂ በአንዳች አትጨነቁ።» ይህ ለሁሉም ዓይነት ጭንቀት ይሆናል፤ ለሥራ ጭንቀት፣ ለቤት ጭንቀት፣ ለሥጋ ጭንቀትና ለነፍስ ጭንቀት። ሁሉም በጸሎት ወደ እግዚአብሔር መቅረብ አለባቸው፤ በምሕረት ዙፋን ፊትም አእምሯችንና ነፍሳችን ከሚነካን ወይም ጭንቀትንና እረፍት ማጣትን ከሚያመጣብን ነገር ሁሉ ሸክም መራገፍ አለባቸው። እነዚህ የጳውሎስ ቃላት በተለይ ስለ ምድራዊ ጉዳዮች ከሚናገረው ጋር በቅርብ የተያያዙ ናቸው፦ «ነገር ግን አሁን ከጊዜ በኋላ ስለ እኔ እንደ ገና ልታስቡ ስለ ጀመራችሁ፥ በጌታ እጅግ ደስ ይለኛል፤ ጊዜ አጣችሁ እንጂ፥ ማሰብስ ታስቡ ነበር። ይህን ስል ስለ ጉድለት አልልም፤ የምኖርበት ኑሮ ይበቃኛል ማለትን ተምሬአለሁና።»

ጳውሎስም ለእነዚህ ክርስቲያኖች የጻፈውን መልእክት መንፈሳዊ ፍላጎቶችን ብቻ ሳይሆን ምድራዊ ፍላጎቶችንም ሁሉ በሚያቅፉ በእነዚህ ቃላት ይዘጋል፦

«አምላኬም እንደ ባለ ጠግነቱ መጠን በክብር በክርስቶስ ኢየሱስ የሚያስፈልጋችሁን ሁሉ ይሞላባችኋል።»

ጸሎት ሥጋንና የሥራ ጉዳዮችን የሚመለከቱትን ነገሮች ሁሉ ይሸፍናል በሚለው ትምህርት አለማመን ስለ ምድር ጉዳዮች ከመጠን ያለፈ ጭንቀትን ይወልዳል፣ አላስፈላጊ ሐሳብን ያስከትላል፣ እጅግ ደስታ የሌለበትንም የአእምሮ ሁኔታ ይፈጥራል። ጸሎትን እነዚያን ጭንቀቶች የማስወገጃ መንገድ አድርገን ብቻ ብናምን፣ ጭንቀታችንንም ሁሉ «ስለ እኛ በሚያስበው» በእግዚአብሔር ላይ በጸሎት የመጣልን አስደሳች ጥበብ ብንማር፣ ስንት አላስፈላጊ ሐሳብን ከራሳችን ባስወገድን ነበር! ደስታችንንና ምቾታችንን የሚነኩትን እጅግ ትንንሽ ጉዳዮች እንኳ በሚመለከት አምላክ አለማመን የእስራኤልን ቅዱስ ይወስናል፤ ሕይወታችንንም ከእውነተኛ ደስታና ከጣፋጭ እርካታ ፈጽሞ ባዶ ያደርገዋል።

ኢየሱስ በመልክ መለወጥ ተራራ ላይ በነበረ ጊዜ አባቱ ወደ ደቀ መዛሙርቱ ካመጣው ከጨረቃ ታማሚ ልጅ ጋኔኑን ማውጣት ባቃታቸው ጊዜ፣ የእምነት፣ የጸሎትና የጦም አንድነትን፣ እንዲሁም የአንድን አጋጣሚ ዕድሎችና ግዴታዎች መድረስ አለመቻልን የሚያሳይ ብዙ የሚያስተምር ትምህርት አለን። ደቀ መዛሙርቱ ጋኔኑን ከልጁ ማውጣት ይገባቸው ነበር። ይህንኑ ሥራ እንዲሠሩ ተልከው ነበር፤ ጌታቸውና መምህራቸውም እንዲሠሩት ኃይል ሰጥቷቸው ነበር። ሆኖም በግልጽ ወደቁ። ክርስቶስ ባለማድረጋቸው በጠንካራ ወቀሳ ገሠጻቸው። የተላኩት ለዚህ ለተወሰነ ተልእኮ ነበር። ጌታችን ሲልካቸው ይህንኑ አንድ ነገር ለይቶ ጠቅሶ ነበር። ውድቀታቸው ኀፍረትንና መናዘዝን አመጣባቸው፤ ጌታቸውንና መምህራቸውን፣ ዓላማውንም አሳነሰ። እርሱን አስነቀፉት፤ በወከሉት ዓላማም ላይ ከባድ ነቀፋ አመጡ። ጋኔኑን ለማውጣት የነበራቸው እምነት በግልጽ የወደቀው በጸሎትና በጦም ስላልተመገበ ብቻ ነው። ጸሎትን መተው የእምነትን ችሎታ ሰበረ፤ ውድቀቱም የመጣው የጠንካራና ሥልጣን ያለው እምነት ብርታት ስላልነበራቸው ነው።

የተስፋው ቃል እንዲህ ይነበባል — ደጋግመን ብንጠቅሰው አይበዛም፤ የእምነታችን መሠረትና ስንጸልይ የምንቆምበት መሬት ነውና፦ «አምናችሁም በጸሎት የምትለምኑትን ሁሉ ትቀበላላችሁ።» «በጸሎት የምትለምኑትን ሁሉ» ሊቈጥር፣ ሊዘረዝርና ሊደምር የሚችል የትኛው የቍጥር ሰንጠረዥ ነው? የጸሎትና የእምነት ዕድሎች እስከ ማያልቀው ሰንሰለት ርዝመት ይደርሳሉ፤ የማይለካውንም ስፍራ ይሸፍናሉ።

በዕብራውያን አሥራ አንደኛ ምዕራፍ ቅዱሱ ጸሐፊ የእምነትን ምሳሌዎች በመዘርዘርና አስደናቂ የእምነት ጀብዱዎችን በመተረክ ደክሞ ለአንድ አፍታ ቆም ይላል፤ ከዚያም የጥንት ዘመን ቅዱሳን ያሳዩአቸውን ተሰምተው የማይታወቁ የሚመስሉ የጸሎትና የእምነት ሥራዎች እየሰጠን ይጮኻል። የሚለው ይህ ነው፦

«እንግዲህ ምን እላለሁ? ስለ ጌዴዎንና ስለ ባርቅ ስለ ሶምሶንም ስለ ዮፍታሔም ስለ ዳዊትና ስለ ሳሙኤልም ስለ ነቢያትም እንዳልተርክ ጊዜ ያጥርብኛልና።»

«እነርሱ በእምነት መንግሥታትን ድል ነሡ፥ ጽድቅን አደረጉ፥ የተሰጠውን የተስፋ ቃል አገኙ፥ የአንበሶችን አፍ ዘጉ፤»

«የእሳትን ኃይል አጠፉ፥ ከሰይፍ ስለት አመለጡ፥ ከድካማቸው በረቱ፥ በጦርነት ኃይለኞች ሆኑ፥ የባዕድ ጭፍሮችን አባረሩ፤»

«ሴቶች ሙታናቸውን በትንሣኤ ተቀበሉ፤ ሌሎችም መዳንን ሳይቀበሉ የሚበልጠውን ትንሣኤ እንዲያገኙ እስከ ሞት ድረስ ተደበደቡ።»

ይህ እንዴት ያለ የከበረ መዝገብ ነው! በሠራዊት፣ ወይም ከሰው በላይ በሆነ የሰው ኃይል፣ ወይም በአስማት ያልተሠሩ፣ ነገር ግን በእምነታቸውና በጸሎታቸው ብቻ በታወቁ ወንዶችና ሴቶች ብቻ የተፈጸሙ እንዴት ያሉ አስደናቂ ሥራዎች ናቸው! ወሰን ከሌለው የእምነት ክልል ከእነዚህ መዛግብት ጋር እጅ ለእጅ ተያይዘው የከበሩ የጸሎት መዛግብት አሉ፤ ሁሉም አንድ ናቸውና። ጸሎት የድሉ መሣሪያ ባልሆነበት፣ ጸሎትም አክሊሉን በዕንቍ ባላስጌጠበት ስፍራ እምነት ድልን ያሸነፈበት ወይም አክሊልን ያገኘበት ጊዜ ፈጽሞ የለም። «ለሚያምን ሁሉ ይቻላል» ከሆነ፣ ለሚጸልይ ሁሉ ይቻላል።

«በእርሱ ተደገፍ፤ ፈጽሞ አትወድቅም፣ ፍላጎትህንና ምኞትህን ሁሉ አስታውቅ፤ አትፍራ፤ የእርሱ ሥራ ያሸንፋል፣ በእምነት ብቻ ለምን፣ ይፈጸማል።»