ጸሎትና መለኮታዊ መግቦት

ደግሞም አንዲት ምስኪን ነፍስ የአምላክን ህልውና እንድትጠራጠር ትፈተናለች፤ በአእምሮና በጥበብ መንገድ የሚቀርቡ ማስረጃዎች ሊያሳምኗት ይችላሉ፤ ከእነርሱም ጥቂት ብርሃን ልታገኝ ትችላለች፤ ነገር ግን አንዳንድ ጊዜ እግዚአብሔር በቀጥታ በሚያበራ ጨረር ወደ ነፍሷ ይመጣል፤ ሺህ ማስረጃዎች ከሚያደርጉት በላይም ጥርጣሬዎቿን ሁሉ ይበትናል። አምላክ መኖሩን በዚህ መንገድ የማወቅ የጥበብ መንገድ ቋጠሮውን ይፈታል፤ ሌላው ግን ወዲያውኑ ቈራርጦ ይጥለዋል። በሌሎቹም ፈተናዎች ሁሉ እንዲሁ ነው፤ ሰው በጥበብና በተቀደሰ አእምሮ መንገድ ይሄዳል፤ ወደ ገዛ ልቡም ይመለከታል፤ በዚያም የጸጋን ሥራ ያያል፤ እግዚአብሔር ከእርሱ ጋር ካደረገው ነገር ሁሉ በመነሣትም ያመዛዝናል፤ ሆኖም ይህ ሁሉ ሰውን አያረካውም፤ ነገር ግን እግዚአብሔር በመንፈሱ ውስጥ ብርሃን ይዞ ይመጣል፤ መቀርቀሪያዎቹና እግር ብረቶቹም ሁሉ በቅጽበት ተሰብረው ይወድቃሉ። እዚህ ላይ የጥበብን መንገድና የመገለጥን መንገድ እናያለን።

— ቶማስ ጉድዊን

ጸሎትና መለኮታዊው መግቦት በቅርብ የተዛመዱ ናቸው። በቅርብ ኅብረት አብረው ይቆማሉ። በምንም ዓይነት ሊለያዩ አይችሉም። እጅግ የተቈራኙ ከመሆናቸው የተነሣ አንዱን መካድ ሌላውን መሻር ነው። ጸሎት መግቦት መኖሩን አስቀድሞ ይቀበላል፤ መግቦት ደግሞ የጸሎት ውጤት ነው፤ የጸሎትም ገንዘብ ነው። ለጸሎት የሚሰጡ መልሶች ሁሉ የእግዚአብሔር መግቦት በሰዎች ጉዳይ ውስጥ ጣልቃ መግባቱ እንጂ ሌላ አይደሉም። መግቦት በተለይ ከሚጸልዩ ሰዎች ጋር የተያያዘ ነው። ጸሎት፣ መግቦትና መንፈስ ቅዱስ እርስ በርሳቸው የሚተባበሩና ፍጹም በሆነ ስምምነት የሚሠሩ ሦስትዮሽ ኅብረት ናቸው። ጸሎት ሰው በመንፈስ ቅዱስ በኩል፣ እግዚአብሔር ስለሚጸልየው ሰው ጣልቃ እንዲገባ የሚያቀርበው ልመና እንጂ ሌላ አይደለም።

መግቦት የሚባለው በምድርና በጉዳዮቿ ላይ ያለው መለኮታዊ ቍጥጥር ነው። ሁሉን የሚችል እግዚአብሔር ሕይወት ላላቸውና ሕይወት ለሌላቸው፣ አስተዋይ ለሆኑና ላልሆኑ ፍጥረታቱ ሁሉ የሚያደርገውን የጸጋ ዝግጅት ያመለክታል። እግዚአብሔር የሰዎች ሁሉ ፈጣሪና ጠባቂ መሆኑን አንድ ጊዜ ከተቀበልን፣ ጠቢብና አስተዋይ መሆኑንም ካመንን፣ ሁሉን የሚችል እግዚአብሔር የፈጠራቸውንና በሕይወት የሚያቆያቸውን በቀጥታ ይቈጣጠራል ወደሚለው መደምደሚያ በአመክንዮ እንገደዳለን። በእርግጥም ፍጥረትና ጥበቃ የሚቈጣጠር መግቦትን አስቀድመው ይጠይቃሉ። መለኮታዊ መግቦት የሚባለው ሁሉን የሚችል እግዚአብሔር ዓለምን ለበጎ ጥቅሟ ሲያስተዳድርና ለሰው ልጆች መልካም ሲል ሁሉን ሲከታተል ነው እንጂ ሌላ አይደለም።

ሰዎች «ልዩ መግቦት» ከሚሉት ተለይቶ ስለሚታይ «አጠቃላይ መግቦት» ይናገራሉ። ከልዩ መግቦቶች ያልተሠራ አጠቃላይ መግቦት የለም። በእግዚአብሔር በኩል ያለ አጠቃላይ ቍጥጥር የእያንዳንዱን ሰው፣ አዎን፣ እንስሳትን ጨምሮ የእያንዳንዱን ፍጥረት ልዩና የግል ቍጥጥር አስቀድሞ ይጠይቃል።

እግዚአብሔር በየስፍራው አለ፤ የሰውን ከፍተኛ ጥቅም በማሰብ ሁሉን ይመለከታል፣ ይቈጣጠራል፣ ይከታተላል፣ ያስተዳድራል፤ በፍጥረትና በቤዛነት ያለውን ዕቅዱን ወደ ፊት ያራምዳል፤ ዓላማዎቹንም ይፈጽማል። እርሱ ከዓለሙ የራቀ አምላክ አይደለም። ዓለምን ከነሞላዋ ሠርቶ የተፈጥሮ ሕግጋት ለሚባሉት አሳልፎ ከሰጣት በኋላ ለእርሷም ሆነ ለሕግጋቱ አሠራር ምንም ሳይገደው ወደ ጽንፈ ዓለም ስውር ስፍራዎች ገለል አላለም። እጁ በመሪው ላይ ነው። ሥራው ከቍጥጥሩ ውጭ አይደለም። የምድር ነዋሪዎችና ጉዳዮቿ ሁሉን ከሚችል እግዚአብሔር ተለይተው በራሳቸው አይሄዱም።

ማናቸውም መግቦቶች ሁሉ ልዩ መግቦቶች ናቸው፤ ጸሎትና እንዲህ ያለው መግቦትም እጅ ለእጅ ተያይዘው ይሠራሉ። የእግዚአብሔር እጅ በሁሉ ነገር ውስጥ አለ። ከአቅሙ በላይ የሆነ ወይም እርሱ ሊያስተውለው የማይገባ ዝቅተኛ ነገር የለም። ይህ ማለት ግን የሚሆነውን ሁሉ እግዚአብሔር ያዝዛል ማለት አይደለም። ሰው አሁንም ነጻ ፈቃድ ያለው ፍጡር ነው፤ ነገር ግን ሰው ነጻ ቢሆንም፣ ዲያብሎስም በምድሪቱ ላይ እየተዘዋወረ ቢሆንም፣ እግዚአብሔር ለሰው መልካምና ለራሱ ክብር የምድርን ጉዳዮች ሊቈጣጠርና ወደ በጎ ሊመራ፣ የሰውንም ቍጣ እንኳ እንዲያመሰግነው ሊያደርግ እንደሚችል ስናስብ የሁሉን ቻዩ የእግዚአብሔር ጥበብ ይገለጣል።

ፍጹም ጠቢብና ፍጹም ጻድቅ በሆነ አምላክ ቍጥጥር ሥር ምንም ነገር በአጋጣሚ አይከሰትም። በእግዚአብሔር የሥነ ምግባርም ሆነ የተፈጥሮ አስተዳደር ውስጥ ምንም ነገር እንዲያው በዘፈቀደ አይሆንም። እግዚአብሔር የሥርዓት አምላክ፣ የሕግ አምላክ ነው፤ ቢሆንም ለአስተዋዮቹና ለተቤዡት ፍጥረታቱ ጥቅም የሚቈጣጠር ተቈጣጣሪ ከመሆን አያንስም። ያለ እግዚአብሔር እውቀት ምንም ነገር ሊፈጸም አይችልም።

«ሁሉን የሚያይ ዓይኑ ይቃኛል፣ መነሣታችንን፣ ዕረፍታችንን፤ በአደባባይ መራመዳችንን፣ በስውር መንገዳችንን፣ የልባችንንም ምሥጢር ሁሉ።»

ኢየሱስ ክርስቶስ ይህን ጉዳይ እንዲህ ብሎ ይዘጋዋል፦ «ሁለት ድንቢጦች በአምስት ሳንቲም ይሸጡ የለምን? ከእነርሱም አንዲቱ ያለ አባታችሁ ፈቃድ በምድር ላይ አትወድቅም። የእናንተስ የራሳችሁ ጠጉር ሁሉ እንኳ ተቈጥሮአል። እንግዲህ አትፍሩ ከብዙ ድንቢጦች እናንተ ትበልጣላችሁ።»

እግዚአብሔርን ከዓለም ማስወጣት አይቻልም። የጸሎት አስተምህሮ በቀጥታ ወደ ዓለም ያመጣዋል፤ በዚህም ዓለም ጉዳዮች ሁሉ ውስጥ በቀጥታ ጣልቃ እንዲገባ ያነሣሣዋል።

ሁሉን የሚችልን እግዚአብሔር ከሕይወት መግቦቶች ማስወጣት በጸሎትና በውጤታማነቱ ላይ ቀጥተኛ ምት መምታት ነው። በዓለም ላይ ያለ እግዚአብሔር ይሁንታ ምንም ነገር አይፈጸምም፤ ይህም ሲባል ግን የሚሆነውን ሁሉ ይደግፋል ወይም ለሚሆነው ሁሉ ተጠያቂ ነው ማለት አይደለም። እግዚአብሔር የኃጢአት ምንጭ አይደለም።

አንዳንድ ጊዜ፦ «እግዚአብሔር በሁሉ ነገር ውስጥ አለን?» የሚል ጥያቄ ይቀርባል፤ ይህም ከእግዚአብሔር አስተዳደር ውጭ የሆኑ፣ ከትኵረቱ ያለፉና እርሱም የማይገደው አንዳንድ ነገሮች ያሉ ይመስል ነው። እግዚአብሔር በሁሉ ነገር ውስጥ ከሌለ፣ ታዲያ ክርስቲያኑ ጳውሎስ ለፊልጵስዩስ ሰዎች በሰጠው መመሪያ መሠረት መጸለዩ ለምንድር ነው?

«በነገር ሁሉ በጸሎትና በምልጃ ከምስጋና ጋር በእግዚአብሔር ዘንድ ልመናችሁን አስታውቁ እንጂ በአንዳች አትጨነቁ።»

እግዚአብሔር ምንም በማይመለከተው ነገር ስለ አንዳንድ ነገሮች ልንጸልይ ነውን? እግዚአብሔር በሁሉ ነገር ውስጥ የለም በሚለው አስተምህሮ መሠረት እንግዲያስ «በነገር ሁሉ በእግዚአብሔር ዘንድ ልመናችንን ስናስታውቅ» ከእግዚአብሔር ግዛት ውጭ ነን ማለት ነው።

እንግዲያስ በዘመናት ሁሉና በየአገሩ ላሉት የእግዚአብሔር ቅዱሳን ሁሉ እጅግ የሚያጽናናውን፣ የጸሎት ገንዘብ የሆነውንና በልዩ መግቦት ውስጥ የተጠቃለለውን ያን ሰፊ የተስፋ ቃል ምን እናደርገዋለን? «እግዚአብሔርንም ለሚወዱት … ነገር ሁሉ ለበጎ እንዲደረግ እናውቃለን።»

እግዚአብሔር በሁሉ ነገር ውስጥ ከሌለ፣ «እግዚአብሔርንም ለሚወዱት» «ለበጎ እንዲደረግ» ከተባለው «ነገር ሁሉ» የምንጠብቃቸው ነገሮች የትኞቹ ናቸው? እግዚአብሔርም በመግቦቱ በሁሉ ነገር ውስጥ ከሌለ፣ ከጸሎታችን የሚቀሩት ነገሮች የትኞቹ ናቸው? ጽኑ መሠረት ባለውና መጽሐፍ ቅዱስ በሚደግፈው እውነት፣ ያለ እግዚአብሔር ይሁንታ ወደ ቅዱሳኑ ሕይወት ምንም ነገር ፈጽሞ እንደማይመጣ እንደ መርሕ ልናስቀምጠው እንችላለን። ያ ነገር ሲሆን እግዚአብሔር ሁልጊዜ በዚያ አለ። እርሱ ሩቅ አይደለም። ዓይኑ በድንቢጢቱ ላይ ያለው እርሱ ዓይኑ በቅዱሳኑም ላይ ነው። ወሰን የሌለውን ጽንፈ ዓለም የሚሞላው መገኘቱ ቅዱሳኑ ባሉበት ሁሉ ዘወትር አለ። «በእውነት እኔ ከአንተ ጋር እሆናለሁ» የሚለው ለእያንዳንዱ ልጁ የተሰጠ የእግዚአብሔር ቃል ነው።

«የእግዚአብሔር መልአክ በሚፈሩት ዙሪያ ይሰፍራል፥ ያድናቸውማል።» እግዚአብሔርን የሚፈሩትን ያለ እግዚአብሔር መልአክ ፈቃድ ምንም ሊነካቸው አይችልም። ያለ እግዚአብሔር ሠራዊት አለቃ ፈቃድ ምንም ነገር ሰፈሩን ጥሶ ሊገባ አይችልም። ኀዘን፣ መከራ፣ እጦት፣ ችግር፣ ሞትም እንኳ ቢሆን ያለ ሁሉን ቻዩ እግዚአብሔር ይሁንታ ወደዚህ መለኮታዊ ሰፈር ሊገቡ አይችሉም፤ በገቡም ጊዜ እግዚአብሔር ለቅዱሳኑ መልካምና ዕቅዱንና ዓላማዎቹን ለመፈጸም በዕቅዱ ውስጥ ይጠቀምባቸዋል፦

«ሞት ቢሆን፥ ሕይወትም ቢሆን፥ መላእክትም ቢሆኑ፥ ግዛትም ቢሆን፥ ያለውም ቢሆን፥ የሚመጣውም ቢሆን፥ ኃይላትም ቢሆኑ፥»

«ከፍታም ቢሆን፥ ዝቅታም ቢሆን፥ ልዩ ፍጥረትም ቢሆን በክርስቶስ ኢየሱስ በጌታችን ካለ ከእግዚአብሔር ፍቅር ሊለየን እንዳይችል ተረድቼአለሁ።»

እነዚህ ክፉ፣ ደስ የማያሰኙና የሚያስጨንቁ ነገሮች በመለኮታዊ ፈቃድ ሊመጡ ይችላሉ፤ ነገር ግን እግዚአብሔር በስፍራው አለ፤ እጁ በሁሉም ውስጥ አለ፤ በዕቅዱም ውስጥ ተሸምነው እንዲገቡ ያደርጋል። ለሕዝቡ መልካም እንዲሆኑ ይገዛቸዋል፤ ከእነርሱም የዘላለም መልካም ነገር ይወጣል። እነዚህና ሌሎች በመቶዎች የሚቈጠሩ ነገሮች ሁሉን የሚችል እግዚአብሔር ለሰው ልጆች መንግሥቱን በሚያስተዳድርበት የተግሣጽ ሂደቶች ውስጥ የሚካተቱ ናቸው።

የእግዚአብሔር መግቦት የጸሎት ግዛት እስከሚደርስበት ድረስ ይደርሳል። ከምንጸልይለት ነገር ሁሉ ጋር ይገናኛል። ለእግዚአብሔር ዓይን የሚያንስ፣ ለትኵረቱና ለጥበቃው የማይበቃ ኢምንት ነገር የለም። የእግዚአብሔር መግቦት የቅዱሳኑን እግር መሰናከል እንኳ ይመለከታል፦

«በመንገድህ ሁሉ ይጠብቁህ ዘንድ መላእክቱን ስለ አንተ ያዝልሃልና።»

«እግርህንም በድንጋይ እንዳትሰናከል በእጃቸው ያነሡሃል።»

ጌታችን ስለ ድንቢጢቱ የተናገረውን ቃል ደግሞ አንብብ፤ እንዲህ ይላልና፦ «አምስት ድንቢጦች በአሥር ሳንቲም ይሸጡ የለምን? ከእነርሱም አንዲቱ ስንኳ በእግዚአብሔር ፊት አትረሳም።» ጳውሎስም፦ «እግዚአብሔርስ ስለ በሬዎች ይገደዋልን?» ብሎ የሰላ ጥያቄ ይጠይቃል። ጥበቃው እስከ ትንንሾቹ ነገሮች ይደርሳል፤ ሰዎችን ከሚመለከቱ እጅግ ኢምንት ከሆኑ ጉዳዮች ጋርም ይገናኛል። በመግቦት አምላክ የሚያምን በሚገጥመው ነገር ሁሉ የእርሱን እጅ ለማየት የተዘጋጀ ነው፤ ስለ ሁሉም ነገርም መጸለይ ይችላል።

ይህ ማለት በመግቦት አምላክ የሚታመንና ሁሉን በጸሎት ወደ እግዚአብሔር የሚያቀርብ ቅዱስ የመለኮታዊውን መግቦት ምሥጢራት ሊያብራራ ይችላል ማለት አይደለም፤ ነገር ግን ጸሎተኞቹ እግዚአብሔርን በሁሉ ነገር ውስጥ ያውቁታል፤ በሚመጣባቸው ሁሉ ያዩታል፤ ዮሐንስም በገሊላ ባሕር ዳር ለጴጥሮስ እንዳለው፦ «ጌታ እኮ ነው» ለማለት የተዘጋጁ ናቸው።

የሚጸልዩ ቅዱሳን እግዚአብሔር ከእነርሱ ጋር የሚያደርገውን ለመተርጎም አይደፍሩም፤ የእግዚአብሔርንም መግቦቶች ለማብራራት አይሞክሩም፤ ነገር ግን በብርሃን እንደሚታመኑት ሁሉ በጨለማም በእግዚአብሔር መታመንን ተምረዋል፤ «ጭንቀት እንደ ዱር ጐርፍ ሲመጣ፣ የኀዘንም ማዕበል ሲወርድ» እንኳ በእግዚአብሔር እምነት እንዲኖራቸው ተምረዋል።

«ቢገድለኝ እንኳ በእርሱ ተስፋ አደርጋለሁ።» የሚጸልዩ ቅዱሳን ኢየሱስ ለጴጥሮስ በተናገረው ቃል ያርፋሉ፦ «እኔ የማደርገውን አንተ አሁን አታውቅም፥ በኋላ ግን ታስተውለዋለህ።» ከጸሎተኞቹ በቀር በሕይወት መግቦቶች ውስጥ የእግዚአብሔርን እጆች ሊያይ የሚችል የለም። «ልበ ንጹሖች ብፁዓን ናቸው፥ እግዚአብሔርን ያዩታልና።» — እግዚአብሔርን እዚሁ በመግቦቱ፣ በቃሉና በቤተ ክርስቲያኑ ያዩታል። እግዚአብሔርን ከምድር ጉዳዮች የማያስወጡት፣ እግዚአብሔርም ስለ እነርሱ በምድር ጉዳዮች ጣልቃ እንደሚገባ የሚያምኑት እነዚህ ናቸው።

የእግዚአብሔር መግቦት በሰዎች ሁሉ ላይ ቢሆንም፣ የመንግሥቱ ቍጥጥርና አስተዳደር ግን በተለየ ሁኔታ ለሕዝቡ ጥቅም ነው።

ጸሎት የእግዚአብሔርን መግቦት ወደ ሥራ ያስገባል። ጸሎት ለሰዎች መልካም የምድርን ጉዳዮች በመከታተልና በመምራት እግዚአብሔርን ሥራ ላይ ያሰማራዋል። መንገዱ ሲዘጋ ወይም ሲጠብ ጸሎት ይከፍተዋል።

መግቦት በተለይ ከምድራዊ ነገሮች ጋር ይሠራል። የእግዚአብሔር መግቦት ከሁሉ ይበልጥ የሚያበራውና ጎልቶ የሚታየው በዚህ ግዛት ውስጥ ነው። ከምግብና ከልብስ፣ ከንግድ ችግሮች፣ በሚያስደንቅ ሁኔታ ጣልቃ ገብቶ ከአደጋ ከማዳንና በተገቢውና ወሳኝ በሆነ ጊዜ በአስቸጋሪ ሁኔታዎች ከመርዳት ጋር ይገናኛል።

እስራኤላውያን በምድረ በዳ ጉዞ ሳሉ መመገባቸው እግዚአብሔር የሕዝቡን ምድራዊ ፍላጎቶች በመንከባከብ የሚያሳየውን መግቦት የሚገልጥ አስደናቂ ምሳሌ ነው። ከዚያ ሕዝብ ጋር ያደረገው ሁሉ በዚያ ረጅም ጉዞ የሚያስፈልጋቸውን እንዴት እንዳዘጋጀላቸው ያሳያል።

«ቀን በቀን መናው ወረደ፤ ይህን ትምህርት በሚገባ ልማር! በማያቋርጥ ምሕረት እየተመገብሁ፣ ጌታ ሆይ፣ የዕለት እንጀራዬን ስጠኝ።»

«ቀን በቀን የተስፋው ቃል ይላል፦ ለዕለቱ ችግር የዕለት ብርታት፤ የሚያሠጋውን ፍርሃት አርቀህ ጣል፣ የዛሬውን መና ውሰድ።»

ጌታችንም ሕዝቡን የሚያለብስና የሚመግብ መግቦትን ይህንኑ ትምህርት በተራራው ስብከት ያስተምራል፤ እንዲህ ሲል፦ «ስለ ነፍሳችሁ በምትበሉትና በምትጠጡት፥ ወይም ስለ ሰውነታችሁ በምትለብሱት አትጨነቁ።» ከዚያም የሰማይ ወፎችን የሚመግበው፣ የሜዳ አበቦችንም የሚያለብሰው የእግዚአብሔር መግቦት መሆኑን ያመለክታል፤ እግዚአብሔር ይህን ሁሉ ለወፎችና ለአበቦች የሚያደርግ ከሆነ ለእነርሱ አይገደውምን? ብሎም ይጠይቃል።

ይህ ትምህርት ሁሉ የሰውን ልጆች ምድራዊ ፍላጎቶች በሚከታተለውና ሁሉን በሚገዛው መግቦት ላይ እንደ ሕፃን ያለና ያለ ጥርጥር የሆነ መታመን እንደሚያስፈልግ ያደርሰናል። ይህ ትምህርት ሁሉ በጌታችን ቃል ውስጥ ስለ ጸሎት ከተናገረው ጋር በቅርብ የተያያዘ መሆኑን በተለይ እናስተውል፤ በዚህም መለኮታዊ ቍጥጥርን ከጸሎትና ከተስፋ ቃሎቹ ጋር በቅርብ ያቈራኛል።

በኤልያስ ታሪክ ውስጥ ስለ መለኮታዊ መግቦት የሚያስደንቅ ትምህርት አለን፤ እርሱ ወደ ኮራት ፈፋ በተላከ ጊዜ እግዚአብሔር ነቢዩን እንዲመግቡ በእርግጥ ቍራዎችን ተጠቀመ። ይህ እግዚአብሔርን ከሕይወት ምድራዊ ነገሮች ማስወጣት እስከማይቻል ድረስ ግልጽ የሆነ ጣልቃ ገብነት ነበር። እግዚአብሔር ባሪያው እንጀራ እንዲያጣ ከመፍቀድ ይልቅ የሰማይ ወፎች ትእዛዙን እንዲፈጽሙና ነቢዩን እንዲንከባከቡ ያነሣሣቸዋል።

ይህ ብቻም አልነበረም። ፈፋው በደረቀ ጊዜ እግዚአብሔር ለዚያች መልካም ሴትና ለልጇ አስቸኳይ ፍላጎት ብቻ የሚበቃ ዱቄትና ዘይት ወደነበራት ወደ አንዲት ድሃ መበለት ላከው። እርሷ ግን የመጨረሻዋን ቍራሽ እንጀራ ከእርሱ ጋር ተካፈለች። ውጤቱ ምን ሆነ? የእግዚአብሔር መግቦት ጣልቃ ገባ፤ ድርቁ እስከ ቆየበት ጊዜ ድረስ በማሰሮው ያለው ዘይት አልጐደለም፤ በማድጋውም ያለው ዱቄት አልተጨረሰም።

ብሉይ ኪዳን ሁሉን የሚችል እግዚአብሔር ለሕዝቡ ያደረገውን ዝግጅት በሚገልጡ ምሳሌዎች ያንጸባርቃል፤ እነርሱም የእግዚአብሔርን ሁሉን የሚገዛ መግቦት በግልጽ ያሳያሉ። በእርግጥም ብሉይ ኪዳን በአብዛኛው ከልዩ ሕዝብ ጋር ስለ ሠራው፣ ምድራዊ ፍላጎታቸውን ሁሉ አስቀድሞ ስላሰበው፣ በችግር ጊዜ ስላገለገላቸውና መከራዎቻቸውንም ስለ ቀደሰላቸው መግቦት የሚተርክ ታሪክ ነው።

በውስጡ ስለ እግዚአብሔር መግቦት እጅግ ብዙ የያዘውን ያን የኒውተንን ጥንታዊ መዝሙር ማንበብ ጠቃሚ ነው፦

«መከራ ቢያጠቃኝ፣ አደጋም ቢያስፈራኝ፣ ወዳጆች ሁሉ ቢከዱ፣ ጠላቶችም ሁሉ ቢተባበሩ፣ የሚሆነው ቢሆን አንድ ነገር ያጸናኛል፤ የተስፋው ቃል ያረጋግጥልናል፦ እግዚአብሔር ያዘጋጃል።»

«ወፎች ጎተራና ጓዳ ሳይኖራቸው ይመገባሉ፤ ለእንጀራችን መታመንን ከእነርሱ እንማር፤ ቅዱሳኑ የሚገባቸውን ከቶ አይከለከሉም፤ ‹እግዚአብሔር ያዘጋጃል› ተብሎ እስከ ተጻፈ ድረስ።»

በእርግጥም ብዙዎቹ ጥንታውያን መዝሙሮቻችን ስለ መለኮታዊ መግቦት በዝማሬ በተገለጹ ስሜቶች የተሞሉ ናቸው፤ በዚህ ዘመንም እንኳ ሊነበቡና ሊዘመሩ የሚገባቸው ናቸው።

እግዚአብሔር እጅግ በሚያሠቃዩና በሚያሳዝኑ የሕይወት ክስተቶች ውስጥ አለ። እንዲህ ያሉት ክስተቶች ሁሉ የጸሎት ርእሶች ናቸው፤ ምክንያቱም በሚጸልየው ሰው ሕይወት ውስጥ የሚመጣው ነገር ሁሉ በእግዚአብሔር መግቦት ውስጥ ነው፤ በሚቈጣጠረው እጁም ሥር ይፈጸማል። አንዳንዶች እግዚአብሔርን ከሕይወት አሳዛኝና አስቸጋሪ ነገሮች ማስወጣት ይፈልጋሉ። እንዲህ ያለ ኀዘን በሚያመጡብን በአንዳንድ ክስተቶች ውስጥ እግዚአብሔር ምንም ድርሻ እንደሌለው ይነግሩናል። እግዚአብሔር በሕፃናት ሞት ውስጥ የለም፤ በተፈጥሮ ምክንያት ይሞታሉ፤ ይህም የተፈጥሮ ሕግጋት አሠራር ብቻ ነው ይላሉ።

እስቲ እንጠይቅ፤ የተፈጥሮ ሕግጋት የእግዚአብሔር ሕግጋት፣ እግዚአብሔር ዓለምን የሚገዛባቸው ሕግጋት ካልሆኑ ምንድር ናቸው? ለመሆኑ ተፈጥሮ ምንድር ናት? ተፈጥሮንስ ማን ሠራት? እግዚአብሔር ከተፈጥሮ በላይ እንደ ሆነ፣ ተፈጥሮን እንደሚቈጣጠርና በተፈጥሮ ውስጥ እንዳለ ማወቅ ምንኛ ያስፈልጋል! ተፈጥሮ ወይም የተፈጥሮ ሕግጋት እነዚህን ሕግጋት የሠራው የሁሉን ቻዩ እግዚአብሔር አገልጋዮች ብቻ እንደ ሆኑ፣ እርሱም በቀጥታ በውስጣቸው እንዳለ፣ እነርሱም የእግዚአብሔርን የጸጋ ዕቅድ የሚፈጽሙ መለኮታዊ አገልጋዮች ብቻ እንደ ሆኑና የጸጋ ዓላማዎቹን እንዲፈጽሙ የተደረጉ እንደ ሆኑ ማወቅ ያስፈልገናል። የመግቦት አምላክ፣ ክርስቲያኖች የሚጸልዩለት አምላክ፣ ለሰው ልጆችም መልካም ሲል ስለ እነርሱ ጣልቃ የሚገባው አምላክ ከተፈጥሮ በላይ ነው፤ የተፈጥሮ በሆነው ሁሉ ላይ ፍጹምና ያልተገደበ ቍጥጥር አለው። ያለ እግዚአብሔር ይሁንታ፣ እንዲህ ያለው አሳዛኝ ክስተት ሁሉን በሚያየው ዓይኑ ፊት በቀጥታ ሳይፈጸም፣ እርሱም ወዲያውኑ በዚያ ሳይገኝ፣ የትኛውም የተፈጥሮ ሕግ የአንድን ሕፃን እንኳ ሕይወት ሊያጠፋ አይችልም።

ዳዊት ስለ ሕፃኑ ሕይወት ሲጾምና ሲጸልይ ይህን አስተምህሮ ያምን ነበር፤ ሕፃኑ ቢሞት እግዚአብሔር በሞቱ ምንም ድርሻ ከሌለው፣ ሕፃን እንዲተርፍ ለምን ይጸለያል፣ ለምንስ ይጾማል?

ደግሞስ እግዚአብሔር «ስለ በሬዎች ይገደዋል»፣ በምድር ላይ በሚወድቁ ድንቢጦችም ላይ ቀጥተኛ ቍጥጥር አለው፤ ሆኖም የማትሞት ነፍስ ያለው ሕፃን ከዚህ ዓለም በሚለይበት ጊዜ ምንም ድርሻ የለውምን? ከዚህም በላይ፣ አንዳንዶች እንደሚሉት የሕፃን ሞት በተፈጥሮ ሕግጋት አሠራር ብቻ ቢመጣ እንኳ፣ ለሕፃኑ ወላጆች ታላቅ መከራ መሆኑ ልብ ሊባል ይገባል። እንዲህ ባለ አስተምህሮ ውስጥ እነዚህ ንጹሐን ወላጆች ቦታቸው የት ነው? ለእናትና ለአባት ታላቅ ኀዘን ይሆናል። በሕፃኑ ሞት ውስጥ የእግዚአብሔርን እጅ ሊያውቁ አይገባቸውምን? ልጃቸው ከእነርሱ በተወሰደበት ሁኔታስ ውስጥ መግቦት ወይም መለኮታዊ ቍጥጥር የለምን? ዳዊት እግዚአብሔር ሕፃኑን በሕይወት ከማቆየት ጋር ግንኙነት እንዳለው፣ ጸሎት ሕፃኑን ከሞት በማዳን ሊጠቅም እንደሚችል፣ ሕፃኑም በሞተ ጊዜ እግዚአብሔር ስላዘዘው እንደ ሆነ እውነታዎቹን በግልጽ ተገንዝቦ ነበር። በዚህ ጉዳይ ሁሉ ጸሎትና መግቦት ተስማምተው በኅብረት ሠርተዋል፤ ዳዊትም ይህን በሚገባ ተረድቶት ነበር። ያለ ሁሉን ቻዩ እግዚአብሔር ቀጥተኛ ፈቃድ የሚሞት ሕፃን ከቶ የለም፤ እንዲህ ያለው ክስተትም ለጥበብና ለበጎ ዓላማ በእርሱ መግቦት ይፈጸማል። እግዚአብሔር ይህን ስለ ሕፃኑ ራሱ፣ ስለ ወላጆቹና ስለሚመለከታቸው ሁሉ ባለው ዕቅዱ ውስጥ ያስገባዋል። ከዚህም በላይ ሕፃኑ በሕይወት ቢኖርም ቢሞትም የጸሎት ርእስ ነው።

«በሕይወቴ ክስተት ሁሉ ውስጥ የሚገዛውን እጅህን ምንኛ በግልጽ አያለሁ፤ ለነፍሴ እጅግ የተወደደ በረከት ሁሉ ከአንተ ስለ ተሰጠ የተወደደ ነው።»