የተመለሰ ጸሎት (የቀጠለ)

አንድ ወጣት ወደ ውጭ አገር የሚስዮን መስክ ተጠርቶ ነበር። የመስበክ ልማድ አልነበረውም፤ ነገር ግን አንድ ነገር ያውቅ ነበር፤ እርሱም ከእግዚአብሔር ጋር ታግሎ እንዴት ማሸነፍ እንደሚቻል ነው። አንድ ቀንም ወደ አንድ ወዳጁ ሄዶ እንዲህ አለው፦ «እግዚአብሔር በሚስዮን መስኩ ላይ እንዴት ሊጠቀምብኝ እንደሚችል አይታየኝም። ምንም ልዩ ተሰጥኦ የለኝም።» ወዳጁም፦ «ወንድሜ ሆይ፣ እግዚአብሔር በመስኩ ላይ መጸለይ የሚችሉ ሰዎችን ይፈልጋል። ዛሬ ሰባኪዎች እጅግ በዝተዋል፤ ጸሎተኞች ግን እጅግ ጥቂት ናቸው» አለው። እርሱም ሄደ። በማለዳ ጎሕ ሲቀድ በገዛ ክፍሉ ውስጥ ስለ ነፍሳት እያለቀሰና እየተማጸነ የሚጸልይ ድምፅ ይሰማ ነበር። ቀኑን ሙሉ የተዘጋው በርና በዚያ የሰፈነው ጸጥታ በቀስታ እንድትራመድ ያደርግህ ነበር፤ አንዲት ነፍስ ከእግዚአብሔር ጋር ትታገል ነበርና። ሆኖም ሊቋቋሙት በማይችሉት በሆነ ኃይል ተስበው የተራቡ ነፍሳት ወደዚህ ቤት ይጎርፉ ነበር። አዎን፣ ምሥጢሩ ተፈታ። በስውሩ የጸሎት እልፍኝ ውስጥ ስለ ጠፉ ነፍሳት ምልጃ ይቀርብ ነበር፤ በእምነትም ለጌታ ይጠየቁ ነበር። መንፈስ ቅዱስ የት እንዳሉ በትክክል ያውቅ ነበር፤ ወደዚያም ይልካቸው ነበር።

— ጄ. ሃድሰን ቴለር

ይህን ከሁሉ በፊት እናስቀድመዋለን። ፈጽሞ በማይወርድና በማይታጠፍ ሰንደቅ ዓላማ ላይ እንዘረጋዋለን፦ እግዚአብሔር ጸሎትን ይሰማል፣ ይመልሳልም። እግዚአብሔር ሁልጊዜ ጸሎትን ሰምቷል፣ መልሷልም። እግዚአብሔር ለዘላለም ጸሎትን ይሰማል፣ ይመልሳልም። እርሱ ትናንትና ዛሬ እስከ ለዘላለምም ያው ነው፤ ለዘላለም ቡሩክ፣ ለዘላለም ሊሰገድለት የሚገባ ነው። አሜን። እርሱ አይለወጥም። ሁልጊዜ ጸሎትን እንደ መለሰ፣ እንዲሁ ለዘላለም መመለሱን ይቀጥላል።

ጸሎትን መመለስ የእግዚአብሔር ሁለንተናዊ ደንብ ነው። ጸሎትን መመለስ የማይለወጥና የማይሻር ሕጉ ነው። ጸሎትን ለመመለስ የሰጠው የተስፋ ቃል የማይዋዥቅ፣ ግልጽና የማይጣስ ነው። በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ የሚገኙት ለጸሎት የተሰጡ ጥቂት እምቢታዎች ከአጠቃላዩ ደንብ የወጡ ልዩ ሁኔታዎች ናቸው፤ በጥቂትነታቸው፣ በልዩነታቸውና በአጽንዖታቸውም ብዙ የሚያስተምሩና የሚያስደንቁ ናቸው።

እንግዲህ የጸሎት ዕድሎች የሚገኙት በዚህ ታላቅ እውነት ውስጥ ነው — በስፋቱ ወሰን በሌለው፣ በጥልቀቱ በማይመረመር፣ በሙላቱም በማያልቅ እውነት ውስጥ፦ እግዚአብሔር በእውነት ከሚጸልይ ከእያንዳንዱ እውነተኛ ነፍስ የሚቀርበውን ጸሎት ሁሉ ይመልሳል።

የእግዚአብሔር ቃል፦ «ወደ እኔ ጩኽ፤ በዚህም እንዴት እምቢ መባልን የማወቅን አስደሳች ጥበብ ትሠለጥናለህ። ለምን፤ ምንም ባለማግኘትም ጣፋጭ ትዕግሥትን ትማራለህ» አይልም። ፈጽሞ እንዲህ አይደለም። ይልቁንም ቃሉ የተወሰነ፣ ግልጽና እርግጠኛ ነው፦ «ለምኑ፥ ይሰጣችሁማል።»

በብሉይ ኪዳን ከብዙዎቹ መካከል ይህ ታሪክ አለን፦

«ያቤጽም፦ እባክህ፥ መባረክን ባርከኝ፥ ዳርቻዬንም አስፋ፥ እጅህም ከእኔ ጋር ትሁን፥ ክፉ ነገርም እንዳያሳዝነኝ ከክፉ ጠብቀኝ ብሎ የእስራኤልን አምላክ ጠራ።»

እግዚአብሔርም የለመነውን ነገር ወዲያው ሰጠው።

ሐና ልጅ ስላልነበራት በነፍሷ ተጨንቃ፣ ወንድ ልጅም ስለ ተመኘች ወደ ጸሎት ቤት ሄደች፤ ጸለየችም። ስለ ተቀበለችው ቀጥተኛ መልስም የምትሰጠው ምስክርነት ይህ ነው፦ «ስለዚህ ሕፃን ጸለይሁ፤ እግዚአብሔርም የለመንሁትን ልመናዬን ሰጠኝ።»

የእግዚአብሔር የተስፋ ቃሎችና ዓላማዎች በቀጥታ የሚያመለክቱት ለለመነ መስጠትን ነው። ለጸሎታችን የሚሰጠው መልስ እንድንጸልይ ሊያበረታታንና በዚህ መንፈሳዊ ልምምድ ሊያነቃቃን መጽሐፍ ቅዱስ ዘወትር የሚያቀርበው ምክንያት ነው። እንደሚከተሉት ያሉትን ብርቱና ግልጽ ክፍሎች ተመልከት፦

«ወደ እኔ ጩኽ፥ እኔም እመልስልሃለሁ።»

«ይጠራኛል፥ እመልስለትማለሁ።»

«ለምኑ፥ ይሰጣችሁማል፤ ፈልጉ፥ ታገኙማላችሁ፤ መዝጊያን አንኳኩ፥ ይከፈትላችሁማል።»

ይህ የኢየሱስ ክርስቶስ የጸሎት ሕግ ነው። «ለምኑ፥ የሆነ ነገር ይሰጣችሁማል» አይልም። ወይም «ለምኑ፥ በዚህም እግዚአብሔርን መምሰልን ትሠለጥናላችሁ» አይልም። ይልቁንም ስትለምን የለመንከው ያው ነገር ይሰጥሃል ማለቱ ነው። ኢየሱስ «አንኳኩ፥ አንድ በር ይከፈትላችሁማል» አይልም፤ ነገር ግን የምታንኳኳበት ያው በር ይከፈታል። ይህንንም እጥፍ እርግጠኛ ለማድረግ ኢየሱስ ክርስቶስ የመልሱን የተስፋ ቃል ደግሞ ይደግመዋል፦ «የሚለምነው ሁሉ ይቀበላልና፥ የሚፈልገውም ያገኛል፥ መዝጊያንም ለሚያንኳኳ ይከፈትለታል።»

የተመለሰ ጸሎት የፍቅር ምንጭ ነው፤ ለመጸለይም ቀጥተኛ ማበረታቻ ነው። «ድምፄንና ልመናዬን ሰምቶአልና እግዚአብሔርን ወደድሁ። ጆሮውን ወደ እኔ አዘንብሎአልና በዘመኔ ሁሉ እጠራዋለሁ።»

አብ እንደሚሰጥ እርግጠኛ የሚያደርገን አባትነቱ፣ የአብ ችሎታና ቸርነቱ ነው። ደካሞች፣ አቅመ ቢሶችና በቸርነትም በችሎታም ውስን የሆኑ ምድራውያን ወላጆች ልጃቸው ሲለምንና ሲፈልግ ይሰጣሉ። የወላጅ ልብ ለእንጀራ ጩኸት እጅግ ፈጥኖ ይመልሳል። የልጁ ረሃብ የአባቱን ልብ ይነካል፣ ያሸንፈዋልም። እንዲሁ ሰማያዊ አባታችን እግዚአብሔር ልክ እንደ ምድራዊ ወላጅ በጸሎታችን በቀላሉና በብርቱ ይነካል። «እንኪያስ እናንተ ክፉዎች ስትሆኑ ለልጆቻችሁ መልካም ስጦታ መስጠትን ካወቃችሁ፥ በሰማያት ያለው አባታችሁ ለሚለምኑት እንዴት አብልጦ መልካም ነገርን ይሰጣቸው?» «አብልጦ» — የእግዚአብሔር ቸርነት፣ ርኅራኄና ችሎታ ከሰው ቸርነት፣ ርኅራኄና ችሎታ በሚበልጥበት መጠን አብልጦ ይሰጣል።

ልመናው የተወሰነ እንደ ሆነ እንዲሁ መልሱም የተወሰነ ነው። ልጁ አንድ ነገር ለምኖ ሌላ ነገር አይቀበልም። እንጀራ ብሎ ጮኾ ድንጋይ አይቀበልም። እንቍላል ለምኖ ጊንጥ አይቀበልም። ዓሣ ለምኖ እባብ አይቀበልም። ክርስቶስ የተወሰነ ልመናን ይጠይቃል። ለተወሰነ ጸሎት በተወሰነ ስጦታ ይመልሳል።

ሌላ ነገር ሳይሆን የተጸለየለትን ያንኑ ነገር መስጠት የክርስቶስ የጸሎት ሕግ መሠረት ነው። ዕውር ዓይኖች እንዲፈወሱ የቀረበን ጸሎት ደንቆሮ ጆሮዎችን በመፈወስ መልሶ አያውቅም። የተጸለየለት ያው ነገር እርሱ የሚሰጠው ያው ነገር ነው። ከዚህ የወጡ ልዩ ሁኔታዎች ይህን ታላቅ የጸሎት ሕግ የሚያጸኑ ናቸው። እንጀራን የሚለምን ድንጋይን ሳይሆን እንጀራን ያገኛል። ዓሣን ቢለምን እባብን ሳይሆን ዓሣን ይቀበላል። እንደ ልጅ የእንጀራ ጩኸት እጅግ የሚማጸንና እጅግ ኃይል ያለው ጩኸት የለም። የረሃብ ጉጉት፣ የተሰማው ፍላጎትና የተገነዘበው ችግር ሁሉ የልጁን ጩኸት ይወልዳሉ፣ ይገፋፉታልም። ጸሎታችንም እንደ ተራበ ልጅ የእንጀራ ጩኸት የጋለ፣ ችግረኛና የተራበ መሆን አለበት። በክርስቶስ የጸሎት ሕግና እርሱ ስለ እግዚአብሔር አባትነት ባስተማረው ትምህርት መሠረት አጸላለያችን ቀላል፣ ያልተሸፋፈነ፣ ቀጥተኛና የተወሰነ መሆን አለበት።

የጸሎት ሕግ ማብራሪያውና ማጽኛው ለጸሎት በተሰጡት የተወሰኑ መልሶች ውስጥ ይገኛል። ልዩ ሁኔታ የሚመስለው ብቸኛው ጌቴሴማኒ ነው። ኢየሱስ ክርስቶስ በዚያ አስፈሪ የጨለማና የሲኦል ሰዓት ያቀረበው ጸሎት በእነዚህ ቃላት ላይ የተመሠረተ ነበር፦ «ቢቻልስ፥ ይህች ጽዋ ከእኔ ትለፍ።» ነገር ግን ከእነዚህ የጌታችን ቃላት ባሻገር የፈቃደኛውና የሚሠቃየው መለኮታዊ መሥዋዕት የነፍሱና የሕይወቱ ጸሎት ነበር፦ «ነገር ግን አንተ እንደምትወድ ይሁን እንጂ እኔ እንደምወድ አይሁን።» ጸሎቱ ተመለሰ፤ መልአኩ መጣ፤ ብርታት ተሰጠ፤ የዋሁ መከራ ተቀባይም በዝምታ መራራውን ጽዋ ጠጣ።

ከጌታችን የጌቴሴማኒ ጸሎት በተጨማሪ ያልተመለሱ ሁለት ጸሎቶች በመጽሐፍ ቅዱስ ተመዝግበዋል። የመጀመሪያው ዳዊት ስለ ሕፃን ልጁ ሕይወት ያቀረበው ነው፤ ነገር ግን ሁሉን ለሚችል አምላክ በሚታወቁ መልካም ምክንያቶች ልመናው አልተፈጸመም። ሁለተኛው ጳውሎስ የሥጋ መውጊያው እንዲወገድለት ያቀረበው ነው፤ እርሱም ተከልክሏል። ነገር ግን በመለኮታዊው ቃል ተመዝግቦ በሚገኘው የነቢያት፣ የካህናት፣ የሐዋርያትና የቅዱሳን ታሪክ እንደሚታየው፣ እነዚህ ከእግዚአብሔር ደንብ የወጡ ልዩ ሁኔታዎች በመሆናቸው ጎልተው የሚታዩ መሆን አለባቸው ብለን ለማመን እንገደዳለን። የተጸለየለትን የተወሰነ ነገር በመስጠት ጸሎትን ከመመለስ ከጸናውና ከተወሰነው ደንቡ እግዚአብሔር ፈቀቅ እንዲል ያደረጉት ያልተገለጡ ምክንያቶች መኖር አለባቸው።

ጌታችን ሲሮፊኒቃዊቱን ሴት እምነቷን ለመፈተንና ለማብሰል ብሎ ባልተመለሰ ጸሎት ትምህርት ቤት ውስጥ አላቆያትም፤ ደግሞም ባሏን በመፈወስ ወይም በማዳን ጸሎቷን አልመለሰም። እርሷ የለመነችው ልጇ እንድትፈወስ ነበር፤ ክርስቶስም ልጇን ፈወሰ። ጌታ ኢየሱስ ክርስቶስን የለመነችውን ያንኑ ነገር ተቀበለች። ጌታችን እምነቷን የገራውና ፍጹም ያደረገው በተመለሰ ጸሎት ትምህርት ቤት ውስጥ ነበር፤ ይህንም ያደረገው ለጸሎቷ የተወሰነ መልስ በመስጠት ነበር። ጸሎቷ ያተኮረው በልጇ ላይ ነበር። ስለ አንድ ነገር ጸለየች፤ ይኸውም ስለ ልጇ መፈወስ። የጌታችንም መልስ እንዲሁ በልጇ ላይ ያተኮረ ነበር።

በእግዚአብሔር ታላላቅና የከበሩ የተስፋ ቃሎች ላይ እጅግ በፍርሃትና በጥንቃቄ እንራመዳለን፤ ብዙ ጊዜም ፈጽሞ ቸል እንላቸዋለን። የተስፋው ቃል እምነት ከእግዚአብሔር ሲለምን የሚቆምበት መሬት ነው። ይህ የጸሎት ብቸኛው መሠረት ነው። የእግዚአብሔርን ችሎታ እንወስናለን። እግዚአብሔር ጸሎትን ለመመለስ ያለውን ችሎታና ፈቃደኝነት በሰው መለኪያ እንለካለን። የእስራኤልን ቅዱስ እንወስናለን። ያዕቆብ በመልእክቱ በአምስተኛው ምዕራፍ የሰጠን የተስፋ ቃሎች ለሚሠቃየው የሰው ልጅ ምን ያህል በበጎነትና በመድኃኒት የተሞሉ ናቸው! በጸሎት እግዚአብሔርን ምን ያህል የግልና የቅርብ ያደርጉታል! ለእምነታችን ቀጥተኛ ፈተና ናቸው። ከእግዚአብሔር በምንለምነው ልመና ሁሉ ታላቅ ነገርን እንድንጠብቅ ያበረታቱናል። ጸሎት እግዚአብሔርን በቀጥታ ይነካል፤ ግቡና መድረሻውም እርሱን መንካት ነው። ጸሎት እግዚአብሔርን ይይዛል፤ ለራሳችንም ሆነ ለሌሎች፣ ለጊዜያዊም ሆነ ለመንፈሳዊ፣ ለምድራዊም ሆነ ለሰማያዊ ነገር ታላላቅ ነገሮችን እንዲያደርግልን ያነሣሣዋል።

በመጽሐፍ ቅዱስ ለጸሎት በተሰጡ የተስፋ ቃሎችና ከጸሎት በሚገኘው ፍሬ መካከል ያለው ክፍተት ሊነገር በማይቻል መጠን ታላቅ ነው፤ ይህም እጅግ የበዛ የክሕደት ምንጭ እስከ መሆን ደርሷል። ጸሎት ታላቅ የሞራል ኃይል መሆኑን አለማመንን ይወልዳል፤ በእውነትም በጸሎት ውጤታማነት ላይ ጥርጣሬን ያስገኛል። ክርስትና ዛሬ ከምንም ነገር በላይ በጸሎት እግዚአብሔርን መፈተንና የተስፋ ቃሎቹን ማረጋገጥ የሚችሉ ወንዶችና ሴቶች ያስፈልጉታል። ይህ ለዓለም አስደሳች የሆነ ቀን ሲጀምር የምድር እጅግ ብሩህ ቀን፣ በምድርም ላይ የሰማይ ጎሕ የሚቀድበት ቀን ይሆናል። በዚህ ዘመናዊ ጊዜ በቤተ ክርስቲያን የሚያስፈልጉት እንደነዚህ ያሉ ወንዶችና ሴቶች ናቸው። ለዘመኑ የሚያስፈልጉት የተማሩ ሰዎች አይደሉም። የሚያስፈልገው ተጨማሪ ገንዘብ አይደለም። ተጨማሪ መሣሪያ፣ ተጨማሪ ድርጅት፣ ተጨማሪ የቤተ ክህነት ሕጎች አይደሉም፤ ነገር ግን እንዴት እንደሚጸልዩ የሚያውቁ፣ በጸሎት እግዚአብሔርን ይዘው ወደ ምድር ሊያወርዱት የሚችሉ፣ የምድርንም ጉዳዮች በኃይል እንዲይዝና በቤተ ክርስቲያንና በመሣሪያዎቿ ሁሉ ውስጥ ሕይወትንና ኃይልን እንዲያኖር ሊያነሣሡት የሚችሉ ወንዶችና ሴቶች ናቸው።

ቤተ ክርስቲያንና ዓለም በሚቀርበው ጸሎትና በሚገኙት ጥቂት መልሶች መካከል ያለውን ይህን ሰፊ ክፍተት ሊያገናኙ የሚችሉ ቅዱሳን እጅግ ያስፈልጓቸዋል። እግዚአብሔርን ለመፈተን የሚበቃ ድፍረትና ሩቅ የሚደርስ እምነት ያላቸው ቅዱሳን ያስፈልጋሉ። በሚልክያስ ዘመን እንደ ተሰማው፣ አሁንም ከሰማይ ለዛሬዋ ቤተ ክርስቲያን ሕዝብ እንዲህ የሚል ጥሪ ይመጣል፦ «አሁንም በዚህ ፈትኑኝ፥ ይላል የሠራዊት ጌታ እግዚአብሔር።» እግዚአብሔር በሕዝቡ በጸሎት ሊፈተን ይጠብቃል። በተስፋ ቃሎቹ ላይ መፈተን ደስ ያሰኘዋል። ጸሎትን መመለስ፣ የተስፋ ቃሎቹንም አስተማማኝነት ማረጋገጥ ከሁሉ የሚበልጥ ደስታው ነው። ይህ እስኪደረግ ድረስ ለእግዚአብሔር የሚገባ ወይም ለሰዎች ታላቅ ዋጋ ያለው ምንም ነገር አይፈጸምም።

ወንጌላችን የተአምራዊው ወገን ነው። የተዘረጋው በተአምራዊው ደረጃ ላይ ነው። ከተፈጥሮ በላይ በሆነው ኃይል ካልሆነ በቀር ሊጸና አይችልም። ከቅዱስ ሃይማኖታችን ከተፈጥሮ በላይ የሆነውን አውጣው፤ ሕይወቱና ኃይሉ ይጠፋሉ፤ ወደ ተራ የሥነ ምግባር ሥርዓትም ይወርዳል። ተአምራዊው መለኮታዊ ኃይል ነው። ጸሎትም ይህንኑ ኃይል በውስጡ ይዟል። ጸሎት ይህን መለኮታዊ ኃይል ወደ ሰዎች መካከል ያመጣዋል፤ ሥራም ላይ ያውለዋል። ጸሎት ከተፈጥሮ በላይ የሆነን ነገር ወደ ምድር ጉዳዮች ያስገባል። ወንጌላችን በእውነት ሲቀርብ የእግዚአብሔር ኃይል ነው። ሁሉን የሚችለውን እግዚአብሔርን መፈተን የሚችሉና የሚፈትኑ ሰዎች ቤተ ክርስቲያንን እንደ ዛሬ አስፈልገዋት አያውቁም። የእግዚአብሔርን ከተፈጥሮ በላይ የሆነ ኃይል መታሰቢያዎች — የጸሎት መልሶች መታሰቢያዎችን፣ የተፈጸሙ የተስፋ ቃሎች መታሰቢያዎችን — በየስፍራው ሊያቆሙ የሚችሉ ሰዎች ቤተ ክርስቲያንን እንደ አሁኑ አስፈልገዋት አያውቁም። እነዚህ ለወንጌል ስኬት ከሚወጣ ማንኛውም ዘመናዊ ዘዴ ወይም የዘመኑ ዕቅድ ይልቅ የነፍሳትን ጠላት፣ የእግዚአብሔርን ባላጋራና የቤተ ክርስቲያንን ተቃዋሚ ዝም ለማሰኘት እጅግ ብዙ ያደርጋሉ። በሚጸልዩ ሰዎች የቆሙ እንደነዚህ ያሉ መታሰቢያዎች የእግዚአብሔርን ጠላቶች አፍ ያስይዛሉ፣ ደካሞችን ቅዱሳን ያበረታሉ፣ ብርቱዎችንም ቅዱሳን በድል አድራጊ ሐሤት ይሞላሉ።

እጅግ የበዛው የክሕደት ምንጭ፣ ጸሎትን የሚያጣጥልና የሚያደናቅፍ፣ የእግዚአብሔርንም ህልውናና ክብር ከሁሉ ይበልጥ የሚጋርደው ያልተመለሰ ጸሎት ነው። ምንም መልስ የማያስገኝ፣ ለእግዚአብሔር ክብርን የማያመጣና ለሰው ምንም መልካም ነገር የማያቀርብ የሞተ ሥርዓትን ከመፈጸም ፈጽሞ አለመጸለይ ይሻላል። እንደዚህ ያለ ጸሎት አልባ አጸላለይ ልብን እንደሚያደነድንና ለማይታየውና ለዘላለማዊው እንደሚያሳውረን ያለ ምንም ነገር የለም።