የተመለሰ ጸሎት (የቀጠለ)

ከሁሉ በጨለመው ሰዓት ያለ እግዚአብሔር እርዳታ ምንም ማድረግ እንደማልችል በትሕትና ለመናዘዝ ተገድጄ፣ እርዳታውን በሰዎች ፊት እንደምመሰክር በዚያ የጫካ ብቸኝነት ውስጥ ስእለት ተሳልሁ። እንደ ሞት ያለ ጸጥታ ከብቦኝ ነበር፤ እኩለ ሌሊት ነበር፤ በሕመም ደክሜ፣ በድካም ዝዬ፣ ዕጣ ፈንታቸው ምሥጢር ስለ ሆነብኝ ስለ ነጮችና ስለ ጥቍሮች ጓደኞቼም በጭንቀት ተጐሳቍዬ ነበር። በዚህ የሥጋና የአእምሮ መከራ ውስጥ ሆኜ ሰዎቼን መልሶ እንዲሰጠኝ እግዚአብሔርን ለመንሁት። ከዘጠኝ ሰዓት በኋላ በታላቅ ደስታ እየፈነደቅን ነበር። ጨረቃ ያለበት ቀዩ ሰንደቅ ዓላማ በሁሉም ፊት በግልጽ ይታይ ነበር፤ ከሚውለበለበው እጥፋቱ ሥርም ለረጅም ጊዜ ጠፍቶ የነበረው የኋላው ጓድ ነበር።

— ሄንሪ ኤም. ስታንሊ

እግዚአብሔር በጸሎታችን ጉዳይ በቃሉ ለእኛ ራሱን አስገዝቷል። የእግዚአብሔር ቃል የጸሎት መሠረት፣ መነሣሻና ልብ ነው። ኢየሱስ ክርስቶስ የእግዚአብሔር ቃል፣ በተስፋ ቃልም ሆነ በፍጻሜ ወሰን የሌለው መልካምነቱ፣ ሕያው ማሳያ ሆኖ ይቆማል። እግዚአብሔር ምንም ነገር በግማሽ አይወስድም። ምንም ነገር በግማሽ አይሰጥም። እርሱ ሁለንተናችንን ሲይዝ እኛም ሁለንተናውን ልናገኝ እንችላለን። የተስፋ ቃሎቹ እጅግ ሩቅ የሚደርሱና ሁሉን የሚያቅፉ ከመሆናቸው የተነሣ ማስተዋላችንን ያደነዘዙና ጸሎታችንን ያሽመደመዱ ይመስላሉ። ይህም የሚታየው እነዚያን ታላላቅ ቃላት ስንመለከት ነው፤ በተስፋ ቃሎቹ የሰውን ቋንቋ ሊጨርሰው ሲቀርብ፣ ለምሳሌ «ምንም ቢሆን»፣ «ማናቸውንም ነገር»፣ ሁሉን በሚያጠቃልለው «የምትለምኑትን ሁሉ» እና «ሁሉ» በሚሉት ቃላት። እነዚህ ደጋግመው የተነገሩ እጅግ ታላላቅ የተስፋ ቃሎች ያፈዘዙን ይመስላሉ፤ ወደ መለመን፣ ወደ መፈተንና ወደ መቀበል እንዲያንቀሳቅሱን ከመፍቀድ ይልቅ በአድናቆት ተሞልተን፣ ነገር ግን ባዶ እጃችንንና ባዶ ልባችንን ይዘን እንመለሳለን።

ጌታችን ስለ ጸሎት ካስተማረው ትምህርት ሌላ ክፍል እንጠቅሳለን። እጅግ በተከበረ ማረጋገጫ እንዲህ ሲል ያውጃል፦

«በዚያን ቀንም ከእኔ አንዳች አትለምኑም። እውነት እውነት እላችኋለሁ፥ አብ በስሜ የምትለምኑትን ሁሉ ይሰጣችኋል።»

«እስከ አሁን በስሜ ምንም አልለመናችሁም፤ ደስታችሁ ፍጹም እንዲሆን ለምኑ ትቀበሉማላችሁ።»

በዚህ ክፍል ውስጥ መልሱን ሁለት ጊዜ ያውጃል፤ አባቱንም ዋስ አድርጎ «ይሰጣችኋል» ይላል፤ በሚያስደንቅና እጅግ ትርጕም ባለው ድግግሞሽም «ለምኑ ትቀበሉማላችሁ» ብሎ ያውጃል። ኢየሱስ መልሱን ለመጸለይ ማነሣሻ አድርጎና የጸሎት የማይቀር ውጤት አድርጎ እጅግ አጽንቶና ደጋግሞ ስላወጀውና ስለ ደገመው፣ ሐዋርያት ጸሎት እንደሚመለስ ፈጽሞ የተረጋገጠና የማይናወጥ እውነት አድርገው ያዙት፤ ሰዎችን እንዲጸልዩ መምከርና ማዘዝም ዋና ተግባራቸው እንደ ሆነ አመኑ። ጌታችን ስለ ደነገገው የጸሎት ሕግ እውነት እጅግ የጸኑ ከመሆናቸው የተነሣ፣ የጸሎት መልስ በትክክለኛ ጸሎት ሁሉ ውስጥ እንዳለና ከእርሱም ጋር የግድ የተሳሰረ እንደ ሆነ እስከ ማረጋገጥ ደረሱ። እግዚአብሔር አብና ልጁ ኢየሱስ ክርስቶስ በቃላቸው እውነት ሁሉና በባሕርያቸው ታማኝነት ጸሎትን ለመመለስ ሁለቱም አጥብቀው ራሳቸውን አስገዝተዋል።

እነዚህና የተስፋ ቃሎች ሁሉ ሁሉን የሚችለውን እግዚአብሔር ጸሎትን እንዲመልስ ዋስ የሚያደርጉት ብቻ ሳይሆኑ፣ መልሱ የተወሰነ እንደሚሆንና የጸለይንለት ያው ነገር ራሱ እንደሚሰጠን ያረጋግጡልናል።

የጌታችን የማይለወጥ ትምህርት የለመንነውን እንደምንቀበል፣ የፈለግነውን እንደምናገኝና ያንኳኳነው በር እንደሚከፈትልን ነበር። ይህም የሰማዩ አባታችን እንደ ሰጠን መመሪያና በለመንነው መጠን እንደሚሰጠን ነው። ባለመመለስ አያሳዝነንም፤ ያልለመንነውን ሌላ ነገር በመስጠት፣ ወይም ያልፈለግነውን ሌላ ነገር እንድናገኝ በማድረግ፣ ወይም ያላንኳኳነውን የተሳሳተ በር በመክፈት አይከለክለንም። እንጀራ ብንለምን እንጀራ ይሰጠናል። እንቍላል ብንለምን እንቍላል ይሰጠናል። ዓሣ ብንለምን ዓሣ ይሰጠናል። እንጀራ የሚመስል ነገር ሳይሆን እንጀራ ራሱ ይሰጠናል። ዓሣ የሚመስል ነገር ሳይሆን ዓሣ ይሰጠናል። ለጸሎት መልስ ሆኖ የሚሰጠን ክፉ ሳይሆን መልካም ነው።

ምድራውያን ወላጆች በተፈጥሮአቸው ክፉዎች ቢሆኑም፣ ልጆቻቸው ሲለምኑ ይሰጣሉ፤ ሲጮኹም ይመልሱላቸዋል። የጸሎት ማበረታቻ ከምድራዊ አባታችን ወደ ሰማያዊ አባታችን ይሸጋገራል፤ ከክፉው ወደ መልካሙ፣ ወደ ፍጹም መልካሙ፤ ከደካማው ሁሉን ወደሚችለው፣ ወደ ሰማያዊ አባታችን፤ እርሱ ከፍተኛ የአባትነት ሐሳቦችን ሁሉ በራሱ የያዘ፣ ከምርጡ ምድራዊ አባት የበለጠ የሚችል፣ የበለጠ ዝግጁ፣ ከእጅግ ችሎታ ካለው ምድራዊ አባትም እጅግ የሚበልጥ ነው። «እንዴት አብልጦ» — ማን ሊናገረው ይችላል? ከምድራዊ አባታችን እጅግ አብልጦ ፍላጎታችንን ሁሉ ይሞላል፣ መልካም ነገርን ሁሉ ይሰጠናል፤ ለሥጋና ለደም ከባድ ቢሆንም እንኳ በአባታችን ቸርና የማያልቅ እርዳታ ሙሉ አቅርቦት ቀላል የሆነውን ማንኛውንም አስቸጋሪ ተግባር እንድንወጣና ሕግን ሁሉ እንድንፈጽም ያስችለናል።

እዚህ በምሳሌና በመነሻ መልክ፣ በጸሎት የመጽናትን አስፈላጊነት ብቻ ሳይሆን፣ እየጨመረ በሚሄድ መንፈሳዊ ኃይል አጠቃቀም ውስጥ ያሉትን እየገፉ የሚሄዱ የትጋትና የጥረት ደረጃዎች አስፈላጊነትን፣ ከፍንጭ በላይ በሆነ መንገድ እናገኛለን። መለመን፣ መፈለግና ማንኳኳት። ይህ ከተራ የልመና ቃላት ወደ ጸና የመፈለግ አቋም፣ ከዚያም ወደ ቁርጥ፣ ወደሚጮኽና ወደ ብርቱ ቀጥተኛ የጸሎት ጥረት የሚያደርስ ወደ ላይ የሚወጣ መሰላል ነው።

እግዚአብሔር ሁልጊዜ፣ በየስፍራውና በነገር ሁሉ እንድንጸልይ እንዳዘዘን ሁሉ፣ እርሱም ሁልጊዜ፣ በየስፍራውና በነገር ሁሉ ይመልሳል።

እግዚአብሔር ጸሎትን ለመመለስ በግልጽና በቀጥታ ራሱን አስገዝቷል። የጸሎትን ቅድመ ሁኔታዎች ብንፈጽም መልሱ መምጣቱ አይቀርም። የተፈጥሮ ሕግጋት ለጸሎት ተስፋ እንደ ተሰጠበት መልስ የማይለወጡና የማይታጠፉ አይደሉም። የተፈጥሮ ሥርዓቶች ሊሻሩ ይችሉ ይሆናል፤ የጸጋ ሥርዓቶች ግን ፈጽሞ ሊሻሩ አይችሉም። የጸሎትን መልስ ሊያግዱ የሚችሉ ወይም የሚያግዱ ገደቦች፣ ተቃራኒ ሁኔታዎች፣ ድካም ወይም አለመቻል የሉም። ስንጸልይ እግዚአብሔር ለእኛ የሚያደርገው ገደብ የለውም፤ በራሱ ውስጥ ወይም በማንኛውም ጉዳይ ልዩ ሁኔታዎች ውስጥ ባሉ ቅድመ ገደቦች የታጠረ አይደለም። በእውነት ብንጸልይ እግዚአብሔር ነገርን ሁሉ ይገዛል፣ ይገዳደራልም፤ ከሁኔታዎችም ሁሉ በላይ ነው።

እግዚአብሔር በግልጽ «ወደ እኔ ጩኽ፥ እኔም እመልስልሃለሁ» ይላል። እግዚአብሔር የተስፋ ቃሉን እንዳይፈጽም በመንገዱ ላይ ገደብ፣ አጥር ወይም እንቅፋት የለም። ቃሉ በዚህ ውስጥ ተይዟል። ቃሉ በዚህ ውስጥ አለ። እግዚአብሔር ጸሎትን ለመመለስ በክብር ቃል ገብቷል። ሰው መልሱን ሊጠባበቅ፣ መልሱን በመጠበቅ ሊነሣሣ፣ በትሑት ድፍረትም መልሱን ሊጠይቅ ይገባዋል። ሊዋሽ የማይችል እግዚአብሔር ሊመልስ ግዴታ አለበት። በእውነት የሚጸልየውን ሰው ጸሎት ለመመለስ በፈቃዱ ራሱን በግዴታ ሥር አድርጓል።

«ፍላጎትህን ሁሉ ለእግዚአብሔር በአስቸኳይ ጸሎት አቅርብ፤ ሁልጊዜ ጸልይ፤ ጸልይ፣ ከቶ አትታክት፤ ሳታቋርጥ ጸልይ።»

«ከወንድሞች ጋር በኅብረትም ብቻህንም በእምነት ወደ እግዚአብሔር ቅረብ፤ ወደ አደባባዮቹ ገብተህ ዙፋኑን ለምን፣ በጸሎት ኃይል ሁሉ።»

የብሉይ ኪዳን ዘመን ነቢያትና የእግዚአብሔር ሰዎች እግዚአብሔር ለእነርሱ የሰጣቸውን የተስፋ ቃሎች እንደሚፈጽም ፍጹም እርግጠኛ በመሆናቸው በእምነታቸው የማይናወጡ ነበሩ። በእግዚአብሔር ቃል ላይ ተማምነው ያርፉ ነበር፤ እግዚአብሔር ጸሎትን በመመለስ ታማኝ ስለ መሆኑም ሆነ ስለ ፈቃደኝነቱ ወይም ስለ ችሎታው ምንም ጥርጣሬ አልነበራቸውም። ስለዚህ ታሪካቸው ደጋግሞ በመለመንና ከእግዚአብሔር እጅ በመቀበል የታወቀ ነው።

የጥንቲቱ ቤተ ክርስቲያንም እንዲሁ ናት። ጌታቸውና መምህራቸው ብዙ ጊዜ ያረጋገጠውን የጸሎት መልስ እርግጠኛ ነው የሚለውን ትምህርት ያለ ጥያቄ ተቀበሉ። የጸሎት መልስ እርግጠኛነት የእግዚአብሔር ቃል እውነት እንደ ሆነ ያህል የጸና ነበር። የመንፈስ ቅዱስ ዘመን የተከፈተው ደቀ መዛሙርት ይህን እምነት በተግባር በማዋላቸው ነው። ኢየሱስ «ከላይ ኃይል እስክትለብሱ ድረስ በኢየሩሳሌም ከተማ ቆዩ» ባላቸው ጊዜ፣ ትእዛዙን ቢታዘዙ መለኮታዊውን ኃይል በእርግጥ እንደሚቀበሉ የተሰጠ እርግጠኛ የተስፋ ቃል አድርገው ተቀበሉት። ስለዚህ ለአሥር ቀን በጸሎት በሰገነቱ ላይ ባለው ቤት ቆዩ፤ የተስፋ ቃሉም ተፈጸመ። መልሱ ልክ ኢየሱስ እንዳለው መጣ።

እንዲሁም ጴጥሮስና ዮሐንስ በመቅደሱ ውብ በር ተቀምጦ የነበረውን ሰው በመፈወሳቸው ተይዘው በኢየሩሳሌም አለቆች ከተዛተባቸው በኋላ ተፈቱ። «ተፈትተውም ወደ ወገኖቻቸው መጡ»፤ ከዓለም ሰዎች ዘንድ ሳይሆን ወደሚቀርቧቸው፣ ወደ መንፈስ ወገኖቻቸው ሄዱ። አሁንም በጸሎትና በውጤታማነቱ እያመኑ ራሳቸውን ለጸሎት ሰጡ፤ ጸሎቱም ራሱ በሐዋርያት ሥራ ምዕራፍ አራት ተመዝግቧል። አንዳንድ ነገሮችን በጌታ ፊት ዘረዘሩ፤ «ከጸለዩም በኋላ ተሰብስበው የነበሩበት ስፍራ ተናወጠ፥ በሁሉም መንፈስ ቅዱስ ሞላባቸው፥ የእግዚአብሔርንም ቃል በግልጥ ተናገሩ።»

እዚህ ለዚህ ልዩ አጋጣሚ በመንፈስ ቅዱስ እንደ ገና ተሞሉ። የጸሎቱ መልስ ለእምነታቸውና ለጸሎታቸው ምላሽ ሰጠ። የመንፈስ ሙላት ሁልጊዜ ድፍረትን ያመጣል። የጌታ ጠላቶች በሚዝቱበት ጊዜ ለፍርሃት መድኃኒቱ በመንፈስ መሞላት ነው። ይህም የጌታን ቃል በድፍረት ለመናገር ኃይልን ይሰጣል። ይህም ብርታትን ይሰጣል፤ ፍርሃትንም ያባርራል።