ጸሎትና ጽናት (የቀጠለ)

«የምንጸልየው ጸሎት ሁለት ሦስተኛው ብንቀበለው ከፍተኛውን ደስታ ለሚሰጠን ነገር ነው። ይህ የምንሳተፍበት አንድ ዓይነት መንፈሳዊ ራስን ማስደሰት ነው፤ ስለዚህም ራስን ከመግዛት ፍጹም ተቃራኒ ነው። እግዚአብሔር ይህን ሁሉ ያውቃል፤ ልጆቹንም ደጋግመው እንዲለምኑ ያደርጋቸዋል። ጊዜ ሲያልፍ — በእርሱ ጊዜ — ልመናዎቻችን ሌላ መልክ ይይዛሉ፤ እኛም ሌላ መንፈሳዊ አቀራረብ እንይዛለን። እግዚአብሔር በጥበቡ ሊመልስ እስኪፈቅድ ድረስ እንድንጸልይ ያደርገናል። ከመናገሩ በፊት ምንም ያህል ጊዜ ቢያልፍ፣ ያን ጊዜም እንኳ ልንጠብቀው መብት ካለን ወይም ይገባናል ብለን ተስፋ ልናደርግ ከምንችለው ጊዜ እጅግ የቀደመ ነው።» — ደራሲው ያልታወቀ።

የክርስቶስ ትምህርቶች አጠቃላይ መንፈስ ሰዎች በልባዊነት እንዲጸልዩ — እምቢ ሊባል በማይችል ልባዊነት እንዲጸልዩ — የሚያውጅ ነው። ሰማይ የሚያደምጥ ጆሮ ያለው በሙሉ ልባቸውና በጥልቅ ልባዊነት ለሚጸልዩ ብቻ ነው። ሰማይ የሚያከብራቸውንና እግዚአብሔር የሚሰማቸውን ጸሎቶች ብርታት፣ ድፍረትና የማያቋርጥ ጽናት ሊደግፏቸው ይገባል። ለሚሠራ ጸሎት እጅግ አስፈላጊ የሆኑት እነዚህ የነፍስ ባሕርያት ሁሉ በእኩለ ሌሊት እንጀራ ለመለመን ወደ ወዳጁ በሄደው ሰው ምሳሌ ውስጥ ጎልተው ይታያሉ። ይህ ሰው ጉዳዩን የጀመረው በመተማመን ነበር። ወዳጅነቱ እንደሚሳካለት ተስፋ ሰጠው። ልመናው አጣዳፊ ነበር፤ በእርግጥም ባዶ እጁን ሊመለስ አይችልም ነበር። ግልጽ እምቢታው አሳዘነው፤ አስደነቀውም። እዚህ ወዳጅነት እንኳ ከሸፈ! ነገር ግን ገና የሚሞከር ነገር ነበረ — ጽኑ ቁርጠኝነት፣ የማይናወጥና የማይለወጥ ውሳኔ። በሩ እስኪከፈትና ልመናው እስኪፈጸም ድረስ እዚያው ቆሞ ጥያቄውን አጥብቆ ሊያቀርብ ወሰነ። ይህንም አደረገ፤ ተራ ልመና ሊያገኘው ያልቻለውንም በጽናቱ ኃይል አገኘ።

ይህ ሰው ግልጽ እምቢታ ፊት ለፊት ገጥሞት ሳለ ያገኘውን ስኬት መድኃኒቱ ወደ ሰማያዊው የጸጋ ዙፋን በሚቀርብ ልመና ውስጥ ችክ የማለትን አስፈላጊነት ለማሳየት ተጠቀመበት። መልሱ ወዲያውኑ ሳይሰጥ ሲቀር የሚጸልየው ክርስቲያን በእያንዳንዱ መዘግየት ድፍረትን መሰብሰብ፣ መልሱ እስኪመጣም ድረስ በአጣዳፊነቱ ወደ ፊት መግፋት አለበት፤ ልመናውን በብርቱ እምነት አጥብቆ የሚያቀርብበት እምነት ብቻ ካለው መልሱ በእርግጥ ይመጣል።

ልል መሆን፣ ልበ ድካም፣ ትዕግሥት ማጣትና ፍርሃት ለጸሎታችን ሞት ይሆናሉ። የጽናታችንንና የችክታችንን ግፊት የሚጠብቀው የአባት ልብ፣ የአባት እጅ፣ የአባት ወሰን የሌለው ኃይል፣ ልጆቹን ለመስማትና ለመስጠት ያለው የአባት ወሰን የሌለው ፈቃደኝነት ነው።

የጽናት ጸሎት ልብ ወደ እግዚአብሔር የሚያደርገው ልባዊና ውስጣዊ እንቅስቃሴ ነው። የመንፈሳዊውን ሰው ሙሉ ኃይል በጸሎት ተግባር ላይ መጣል ነው። ኢሳይያስ እግዚአብሔርን ለመያዝ የሚነቃ ማንም ባለመገኘቱ አለቀሰ። በኢሳይያስ ዘመን ብዙ ጸሎት ይጸለይ ነበር፤ ነገር ግን እጅግ ቀላል፣ ግድ የለሽና በራሱ የረካ ነበር። ነፍሳት ወደ እግዚአብሔር የሚያደርጉት ኃያል እንቅስቃሴ አልነበረም። እግዚአብሔርን ለመድረስና ከእርሱ ጋር ለመታገል፣ የጸጋውንም መዝገብ ከእርሱ ለመቅዳት የተሰለፉ የተቀደሱ ኃይሎች አልነበሩም። ኃይል የሌላቸው ጸሎቶች ችግሮችን ለማሸነፍ፣ ጉልህ ውጤቶችን ለማግኘት ወይም ፍጹም ድሎችን ለመቀዳጀት ኃይል የላቸውም። ልመናችንን ከማስፈጸማችን በፊት እግዚአብሔርን ማሸነፍ አለብን።

ኢሳይያስ ሃይማኖት የሚያብብበትን፣ እውነተኛ የጸሎት ዘመናት የሚመጡበትን ቀን በተስፋ ዓይን ተመለከተ። እነዚያ ዘመናት በመጡ ጊዜ ጠባቂዎቹ ንቃታቸውን አያላሉም፤ ይልቁንም ቀንና ሌሊት ይጮኻሉ፤ እግዚአብሔርን የሚያሳስቡትም ዕረፍት አይሰጡትም። አጣዳፊና የማያቋርጥ ጥረታቸው መንፈሳዊ ጉዳዮችን ሁሉ በሥራ ላይ ያቆያቸዋል፤ ከማያልቀው የእግዚአብሔር ግምጃ ቤትም እየበዛ የሚሄድ በረከት ይቀዳሉ።

የጽናት ጸሎት ፈጽሞ አይዝልም፤ አይታክትም፤ ተስፋ አይቆርጥም፤ ለፍርሃት ፈጽሞ እጅ አይሰጥም፤ ይልቁንም ተስፋ መቁረጥን በማያውቅ ተስፋና የያዘውን በማይለቅ እምነት ይደገፋል፤ ይጸናልም። የጽናት ጸሎት ለመጠበቅ ትዕግሥት፣ ለመቀጠልም ብርታት አለው። ጸሎትን ለማቋረጥ ፈጽሞ አይዘጋጅም፤ መልስ እስኪቀበልም ድረስ ከተንበረከከበት ለመነሣት እምቢ ይላል።

የዚያ ታላቅ ሚስዮናዊ የአዶኒራም ጃድሰን የታወቁና የሚያበረታቱ ቃላት በጸሎት የጸና ሰው ምስክርነት ናቸው። እንዲህ ይላል፦

«በአንድ ጉዳይ በጥልቅ ተነክቼ፣ ስለ እርሱም በቅንነትና በልባዊነት ጸልዬ፣ ቀኑ ምንም ያህል ቢርቅ በአንድ ጊዜ ያልመጣልኝ ነገር ፈጽሞ የለም። እንደ ምንም ብሎ፣ በአንድ መልክ — ምናልባትም እኔ ከማስበው ሁሉ በመጨረሻ በማስበው መልክ — መጣ።»

«ለምኑ፥ ይሰጣችሁማል፤ ፈልጉ፥ ታገኙማላችሁ፤ መዝጊያን አንኳኩ፥ ይከፈትላችሁማል።» እነዚህ ጌታችን ስለ ጸሎት ያሰማቸው የሚያስተጋቡ ጥሪዎች ናቸው፤ እውነተኛ ጸሎት ጸሎቱ እስኪመለስና የተፈለገው በረከት እስኪገኝ ድረስ መቆየትና በጥረትና በአጣዳፊነት ወደ ፊት መግፋት እንዳለበት የሰጠው ፍንጭም ናቸው።

ኢየሱስ መለመን፣ መፈለግ፣ ማንኳኳት በሚሉት ሦስት ቃላት፣ ባስቀመጣቸውም ቅደም ተከተል፣ በጸሎት የመጽናትን አስፈላጊነት አጥብቆ ያሳስባል። መለመን፣ መፈለግና ማንኳኳት በተሳካ ጸሎት መሰላል ላይ ወደ ላይ የሚያወጡ ደረጃዎች ናቸው። ድል የሚነሣ ጸሎት የሚጠብቅና የሚጸና ባሕርይን፣ ፈጽሞ እጅ የማይሰጥ ድፍረትን፣ ፈጽሞ የማይደክም ትዕግሥትንና ፈጽሞ የማይወላውል ቁርጠኝነትን በውስጡ መያዝ አለበት ከሚለው መርሕ ይበልጥ ክርስቶስ አጽንቶ ያስተማረው መርሕ የለም።

ከእኩለ ሌሊቱ ወዳጅ ምሳሌ ቀድሞ በሚገኘው ምሳሌ ውስጥ በዚህ ረገድ እጅግ ጉልህና አስተማሪ ትምህርት ተቀምጧል። የማይበገር ድፍረት፣ የማያቋርጥ ችክታና የማይናወጥ ዓላማ ክርስቶስ እጅግ ከፍ ያለውና እጅግ የተሳካው የጸሎት ዓይነት ብሎ ከሚቈጥራቸው ባሕርያት ዋነኞቹ ናቸው።

ጽናት ከብርቱነት፣ ከትጋት፣ ከትዕግሥትና ካለመታከት የተሠራ ነው። ጸሎት በመመለስ ረገድ የሚታየው መዘግየት የጽናት መሠረትና የሚጠይቀውም ነው። ማቴዎስ እንደ ጻፈው፣ በዕውር ላይ ስለ ተደረገ ተአምር በተመዘገበው የመጀመሪያው ታሪክ ውስጥ ጌታችን የፈለጉትን ወዲያውኑ የማይሰማ የመሰለበትን መንገድ የሚያሳይ ምሳሌ አለን። ሁለቱ ዕውሮች ግን «የዳዊት ልጅ ሆይ፥ ማረን» እያሉ መጮኻቸውን ቀጠሉ፤ በማያቋርጥ ልመናቸውም ተከተሉት። እርሱ ግን አልመለሰላቸውም፤ ወደ ቤትም ገባ። ቢሆንም ችግረኞቹ ተከተሉት፤ በመጨረሻም ዓይናቸውንም ልመናቸውንም አገኙ።

የዕውሩ በርጤሜዎስ ታሪክ በብዙ መንገድ ጉልህ ነው። በተለይም ይህ ዕውር ወደ ጌታችን ሲለምን ባሳየው ጽናት አስደናቂ ነው። እንደሚመስለው፣ የመጀመሪያው ጩኸቱ ኢየሱስ ወደ ኢያሪኮ ሲገባ ተጀምሮ ኢየሱስ ከስፍራው እስኪወጣ ድረስ ከቀጠለ፣ የጽናት ጸሎትን አስፈላጊነትና ሁሉን ነገራቸውን በክርስቶስ ላይ ለሚጥሉ፣ የልባቸውንም መሻት እስኪሰጣቸው ድረስ ዕረፍት ለማይሰጡት ሰዎች የሚመጣውን ስኬት ይበልጥ አጉልቶ የሚያሳይ ምሳሌ ነው።

ማርቆስ ታሪኩን ሁሉ በሕያው መልክ በፊታችን ያቀርባል። መጀመሪያ ኢየሱስ የማይሰማ ይመስላል። ሕዝቡ የበርጤሜዎስን የሚያስቸግር ጩኸት ይገሥጻል። ሆኖም ጌታችን ግድ የሌለው ቢመስልም፣ ትዕግሥት የሌለውና ቁጡ ሕዝብ ቢገሥጸውም፣ ዕውሩ ለማኝ አሁንም ይጮኻል፤ ኢየሱስ ልቡ እስኪነካና እስኪንቀሳቀስ ድረስም የጩኸቱን ድምፅ ያበረታል። በመጨረሻ ሕዝቡም ሆነ ኢየሱስ የለማኙን ልመና ሰምተው ከጉዳዩ ጎን ይቆማሉ። ጉዳዩ ይሳካለታል። ኢየሱስ ቸል ያለው በሚመስልበት ጊዜም፣ በዙሪያው ካለው ሕዝብ ተቃውሞና ተግሣጽ ቢኖርም፣ ጽናቱ ይሠራለታል። በግማሽ ልብ የሆነ ግድ የለሽነት በእርግጥ በሚወድቅበት ስፍራ ጽናቱ አሸነፈ።

ከጸሎት ጋር በተያያዘ እምነት የራሱ ድርሻ አለው፤ በእርግጥም ከጽናት ጋር የማይነጣጠል ትስስር አለው። ነገር ግን ጸሎትን እስከ ማመን ደረጃ የሚገፋው ጽናት ነው። የማይለቅ መንፈስ ሰውን እምነት የሚጨብጥበት፣ በረከቱንም የራሱ ብሎ የሚጠይቅበትና የሚወስድበት ስፍራ ያደርሰዋል።

በጽናት የመጸለይ ግድ አስፈላጊነት በእግዚአብሔር ቃል በግልጽ ተቀምጧል፤ ዛሬም ደጋግሞ መነገር ያስፈልገዋል። ይህን ወሳኝ እውነት ቸል የማለት ዝንባሌ አለን። ምቾትን መውደድ፣ መንፈሳዊ ስንፍናና ሃይማኖታዊ ዳተኝነት ሁሉ ይህን ዓይነቱን ልመና ይቃወማሉ። ሆኖም ጸሎታችን ፈጽሞ በማይደክም ብርታት፣ እምቢ ሊባል በማይችል ጽናትና ፈጽሞ በማይዝል ድፍረት አጥብቆ መቅረብና መከታተል ያስፈልገዋል።

ደግሞም ስለዚያ ምሥጢራዊ የጸሎት እውነታ — በልምምዱ ውስጥ መዘግየቶች፣ እምቢታዎችና ውድቀት የሚመስሉ ነገሮች እንደሚኖሩ ስላለው እርግጠኝነት — ማሰብ ያስፈልገናል። ለእነዚህ መዘጋጀት፣ መታገሣቸውና አጣዳፊ ጸሎታችንን አለማቋረጥ ይገባናል። ውጊያው እየከበደ ሲሄድ በመጀመሪያዎቹ የጦርነቱ ደረጃዎች ከነበረው የላቀ ድፍረት እንደሚያሳይ ጀግና ወታደር፣ የሚጸልይ ክርስቲያንም መዘግየትና እምቢታ ሲገጥመው ልባዊ ልመናውን ያበዛል፤ ጸሎቱ ድል እስኪያደርግም አያቋርጥም። ሙሴ በጸሎት የመጽናት ድንቅ ምሳሌ ነው። ወደ እግዚአብሔር መቅረቡና ከእርሱ ጋር ያለው የቅርብ ኅብረት ከጽናት አስፈላጊነት ነጻ እንዲያደርገው ከመፍቀድ ይልቅ፣ ለጽናት ይበልጥ የሚያበቁት እንደ ሆኑ ቈጠራቸው። እስራኤል የወርቅ ጥጃ ባቆሙ ጊዜ የእግዚአብሔር ቁጣ በእነርሱ ላይ ነደደ፤ ፍርድን ለመፈጸም የቆረጠው እግዚአብሔርም ሊያደርግ ያሰበውን ለሙሴ ሲገልጥለት፦ «ተወኝ!» አለው። ሙሴ ግን አልተወውም ። ኃጢአት ስለ ሠሩት እስራኤላውያን በጭንቅ ምልጃ በእግዚአብሔር ፊት ተደፋ፤ አርባ ቀንና አርባ ሌሊትም ጾመ፤ ጸለየም። ያ እንዴት ያለ የጽናት ጸሎት ወቅት ነበር!

በዚህ የወርቅ ጥጃ የጣዖት አምልኮ ጉዳይ መሪ ሆኖ በነበረው በአሮንም ላይ እግዚአብሔር ተቆጥቶ ነበር። ሙሴ ግን ለእስራኤላውያን ብቻ ሳይሆን ለአሮንም ጸለየ፤ ባይጸልይ ኖሮ እስራኤልም አሮንም በሚበላው በእግዚአብሔር የቁጣ እሳት በጠፉ ነበር።

ያ በእግዚአብሔር ፊት የቆየበት ረጅም የልመና ወቅት በሙሴ ላይ ኃያል አሻራ ተወ። ከዚያ በፊትም ከእግዚአብሔር ጋር የቅርብ ግንኙነት ነበረው፤ ነገር ግን ከዚህ ረጅም የጽናት ምልጃ ወቅት በኋላ በነበሩት ቀናትና ዓመታት ጠባዩ የደረሰበትን ታላቅነት ከዚያ በፊት ፈጽሞ ደርሶበት አያውቅም።

የጽናት ጸሎት እግዚአብሔርን እንደሚያንቀሳቅስና የሰውን ጠባይ ከፍ እንደሚያደርግ ምንም ጥያቄ የለውም! በዚህ ታላቅ የምልጃ ሥርዓት ከእግዚአብሔር ጋር ይበልጥ ብንሆን፣ ፊታችን ይበልጥ ባበራ ነበር፤ ሕይወታችንና አገልግሎታችንም የሰዎችን በጎ ፈቃድ በሚያተርፉና ለእግዚአብሔር ስም ክብር በሚያመጡ ባሕርያት ይበልጥ በበለጸጉ ነበር።