ጸሎትና የእግዚአብሔር ቃል (የቀጠለ)

«ከጥቂት ዓመታት በፊት አንድ ሰው በኬንታኪ ምድረ በዳዎች ውስጥ ይጓዝ ነበር። ብዙ ገንዘብ ይዞ ነበር፤ በሚገባም የታጠቀ ነበር። አንድ ሌሊት ከግንድ በተሠራ ቤት ውስጥ አደረ፤ ነገር ግን ወደዚህ መኖሪያ የሚገቡትና የሚወጡት ሰዎች ሻካራ መልክ እጅግ አሳሰበው። ቀደም ብሎ ወደ መኝታው ሄደ፤ ነገር ግን ለመተኛት አልነበረም። እኩለ ሌሊት ላይ ውሾቹ በኃይል ሲጮኹና አንድ ሰው ወደ ጎጆው ሲገባ ሰማ። በክፍሉ ሳንቃዎች መካከል ባለ ስንጥቅ አጮልቆ ሲመለከት፣ ጠመንጃ በእጁ የያዘ እንግዳ ሰው አየ። ሌላ ሰው ደግሞ በእሳቱ ፊት ተቀምጦ ነበር። መንገደኛውም ሊዘርፉት እያሴሩ እንደ ሆነ ደመደመ፤ ራሱንና ንብረቱን ለመከላከልም ተዘጋጀ። ወዲያውም አዲስ የመጣው ሰው መጽሐፍ ቅዱስ አውርዶ አንድ ምዕራፍ ጮክ ብሎ አነበበ፤ ከዚያም ተንበርክኮ ጸለየ። መንገደኛው ፍርሃቱን አስወገደ፤ ሽጉጡን አስቀመጠ፤ ተኛም፤ እስከ ንጋት ብርሃንም በሰላም አንቀላፋ። ይህ ሁሉ የሆነው በጎጆው ውስጥ መጽሐፍ ቅዱስ ስለ ነበረና ባለቤቱም የጸሎት ሰው ስለ ነበረ ነው።» — ቄስ ኤፍ. ኤፍ. ሹፕ።

የቃሉ ስብከት ስኬት ሙሉ በሙሉ ከጸሎት ጋር የተያያዘ ነው። ጳውሎስ ለተሰሎንቄ ሰዎች ባቀረበው በዚያ የታወቀና አጣዳፊ ልመና ይህን በግልጽ ያስተምራል፦

«በቀረውስ፥ ወንድሞች ሆይ፥ የጌታ ቃል እንዲሮጥ እንዲከበርም ስለ እኛ ጸልዩ።»

ጸሎት የእግዚአብሔር ቃል ያለ እንቅፋትና ያለ መሰናክል እንዲሮጥ መንገድ ይከፍታል፤ ቃሉ ዓላማውን እንዲፈጽም የሚመችን ከባቢ አየርም ይፈጥራል። ጸሎት ከእግዚአብሔር ቃል በታች መንኰራኩሮችን ያኖራል፤ «በምድርም ለሚኖሩ ለሕዝብም ለነገድም ለቋንቋም ለወገንም ሁሉ ይሰብክ ዘንድ የዘላለም ወንጌል ያለው» ለጌታ መልአክም ክንፎችን ይሰጣል። ጸሎት የጌታን ቃል እጅግ ይረዳል።

የዘሪው ምሳሌ ስለ ስብከት የሚያስተምር ታላቅ ጥናት ነው፤ ስብከት የሚያስከትለውን ልዩ ልዩ ውጤት ያሳያል፤ የሰሚዎችንም ልዩነት ይገልጣል። በመንገድ ዳር ያሉ ሰሚዎች ስፍር ቁጥር የላቸውም። መሬቱ በቀደመ አሳብም ሆነ በጸሎት ፈጽሞ አልተዘጋጀም፤ ስለዚህም ዲያብሎስ ዘሩን (ዘሩ የእግዚአብሔር ቃል ነው) በቀላሉ ይወስዳል፤ መልካም ስሜቶችንም ሁሉ በትኖ የዘሪውን ሥራ ከንቱ ያደርጋል። ሰሚዎቹ የልባቸውን መሬት አስቀድመው በጸሎትና በማሰላሰል ቢያዘጋጁ ኖሮ የዛሬው ዘመን ዘር ይህን ያህል ፍሬ ቢስ ሆኖ እንደማይቀር ማንም ለአፍታ እንኳ የማይጠራጠረው ነው።

በጭንጫ መሬትና በእሾሃማ መሬት ያሉ ሰሚዎችም እንዲሁ ናቸው። ቃሉ በልባቸው ቢያርፍና ማቆጥቆጥ ቢጀምርም፣ ሁሉም ይጠፋል፤ ይህም በዋናነት ተከትሎ የሚመጣ ጸሎት ወይም ትጋት ወይም ኩትኮታ ስለሌለ ነው። በመልካም መሬት ያሉ ሰሚዎች ከዘሩ የሚጠቀሙት አእምሮአቸው ዘሩን ለመቀበል ስለ ተዘጋጀ፣ ከሰሙም በኋላ በልባቸው የተዘራውን ዘር በጸሎት ልምምድ ስለ ኰተኰቱት ብቻ ነው። ይህ ሁሉ ለዚህ አስደናቂ ምሳሌ መደምደሚያ ልዩ አጽንኦት ይሰጠዋል፦ «እንግዲህ እንዴት እንድትሰሙ ተጠበቁ»። ደግሞም እኛ እንዴት እንደምንሰማ እንድንጠነቀቅ ራሳችንን ዘወትር ለጸሎት መስጠት ያስፈልገናል።

ከእግዚአብሔር ቃል በታች ጸሎት እንዳለ፣ የመጨረሻ ስኬቱም በጸሎት ላይ እንደሚመሠረት የግድ ማመን አለብን። በኢሳይያስ መጽሐፍ ውስጥ እንዲህ እናነባለን፦

«ከአፌ የሚወጣ ቃሌ እንዲሁ ይሆናል፤ የምሻውን ያደርጋል የላክሁትንም ይፈጽማል እንጂ ወደ እኔ በከንቱ አይመለስም።»

በመዝሙር 19 ዳዊት የእግዚአብሔርን ቃል ስለ እርሱ በሚናገሩ ስድስት ቃላት ያከብራል። ነፍስን ይመልሳል፣ አላዋቂውን ጠቢብ ያደርጋል፣ ልብን ደስ ያሰኛል፣ ዓይንን ያበራል፣ ለዘላለም ይኖራል፣ ፈጽሞም እውነተኛና ጻድቅ ነው። የእግዚአብሔር ቃል ፍጹም፣ የታመነ፣ ቅን፣ ንጹሕ ነው። ልብን የሚመረምር፣ በዚያው ጊዜም በውጤቱ የሚያነጻ ነው። ስለዚህ መዝሙረኛው የእግዚአብሔርን ቃል ጥልቅ መንፈሳዊነት፣ የሰውን ውስጣዊ ተፈጥሮ የመመርመር ኃይሉንና ጥልቅ ንጽሕናውን ካሰላሰለ በኋላ ንግግሩን በዚህ ክፍል ቢደመድም አያስደንቅም፦

«ስሕተቱን ማን ያስተውላል?» ከዚያም እንዲህ ብሎ ይጸልያል፦ «ከተሰወረ ኃጢአት አንጻኝ። ባሪያህንም ከድፍረት ኃጢአት ጠብቀው፤ አይግዙኝ። አቤቱ፥ አምባዬና መድኃኒቴ፥ የአፌ ቃልና የልቤ አሳብ በፊትህ የተወደደ ይሁን።»

ያዕቆብ የቃሉን ጥልቅ መንፈሳዊነትና በውስጡ ያለውን የማዳን ኃይል በሚቀጥለው ምክር ይገነዘባል፦

«ስለዚህ ርኵሰትን ሁሉ የክፋትንም ትርፍ አስወግዳችሁ፥ ነፍሳችሁን ማዳን የሚችለውን በውስጣችሁም የተተከለውን ቃል በየዋህነት ተቀበሉ።»

ጴጥሮስም የእግዚአብሔርን ቃል የማዳን ኃይል ሲገልጽ በዚያው መስመር ይናገራል፦

«ዳግመኛ የተወለዳችሁት ከሚጠፋ ዘር አይደለም፥ በሕያውና ለዘላለም በሚኖር በእግዚአብሔር ቃል ከማይጠፋ ዘር ነው እንጂ።»

ጴጥሮስ በማይጠፋው በእግዚአብሔር ቃል ዳግመኛ ስለ መወለድ ብቻ አይናገርም፤ በጸጋ ለማደግ አሁን እንደ ተወለዱ ሕፃናት መሆንና «ተንኰል የሌለበትን የቃልን ወተት» መመኘት ወይም መመገብ እንዳለብን ይነግረናል።

ይህ ማለት ግን በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ የሚገኙት ቃላት ተራ መልክ በራሱ አንዳች የማዳን ኃይል አለው ማለት አይደለም። ነገር ግን የእግዚአብሔር ቃል በመንፈስ ቅዱስ የተሞላ መሆኑን እናስታውስ። በቅዱሳት መጻሕፍት ቃላት ውስጥ መለኮታዊ ነገር እንዳለ ሁሉ፣ ያው መለኮታዊ ነገር ነፍስን ሊያድንና ሊመልስ በሚችለው በእውነተኛ የቃሉ ስብከት ሁሉ ውስጥም ይገኛል።

ጸሎት ሁልጊዜ ለእግዚአብሔር ቃል ፍቅርን ይወልዳል፤ ሰዎችንም እንዲያነቡት ያነሣሣል። ጸሎት ሰዎችን ወደ እግዚአብሔር ቃል መታዘዝ ይመራል፤ በሚታዘዘውም ልብ ውስጥ የማይነገር ደስታን ያኖራል። የሚጸልዩ ሰዎችና መጽሐፍ ቅዱስ የሚያነቡ ሰዎች አንድ ዓይነት ሰዎች ናቸው። የመጽሐፍ ቅዱስ አምላክና የጸሎት አምላክ አንድ ነው። እግዚአብሔር በመጽሐፍ ቅዱስ ለሰው ይናገራል፤ ሰው በጸሎት ለእግዚአብሔር ይናገራል። ሰው የእግዚአብሔርን ፈቃድ ለማወቅ መጽሐፍ ቅዱስን ያነባል፤ ያንንም ፈቃድ ለማድረግ ኃይልን ይቀበል ዘንድ ይጸልያል። መጽሐፍ ቅዱስ ማንበብና መጸለይ እግዚአብሔርን ለማወቅና እርሱን ደስ ለማሰኘት የሚተጉ ሰዎች መለያ ጠባያት ናቸው። ጸሎት ለቅዱሳት መጻሕፍት ፍቅርን እንደሚወልድና ሰዎችን መጽሐፍ ቅዱስ እንዲያነቡ እንደሚያነሣሣ ሁሉ፣ ቅዱሳት መጻሕፍት ሲተረጐሙ ለመስማት ወንዶችና ሴቶች ወደ እግዚአብሔር ቤት እንዲሄዱም ያደርጋቸዋል። ወደ ቤተ ክርስቲያን መሄድ ከመጽሐፍ ቅዱስ ጋር በቅርብ የተያያዘ ነው፤ ይህም መጽሐፍ ቅዱስ «በአንዳንዶችም ዘንድ ልማድ እንደ ሆነው፥ መሰብሰባችንን አንተው» ብሎ ስለሚያስጠነቅቀን ብቻ ሳይሆን፣ በእግዚአብሔር ቤት የእግዚአብሔር የተመረጠ አገልጋይ ለሚሞቱ ሰዎች ቃሉን ስለሚያውጅ፣ ቅዱሳት መጻሕፍትን ስለሚያብራራና ትምህርታቸውንም በሰሚዎቹ ላይ አጽንቶ ስለሚያስረግጥ ነው። ጸሎትም በሚለማመዱት ሰዎች ውስጥ የእግዚአብሔርን ቤት ላለመተው የሚያስችል ቁርጥ ውሳኔን ያበቅላል።

ጸሎት ወደ ቤተ ክርስቲያን መሄድን ግዴታ የሚያደርግ ሕሊናን፣ ቤተ ክርስቲያንን የሚወድ ልብንና ቤተ ክርስቲያንን የሚደግፍ መንፈስን ይወልዳል። የቃሉን ስብከት መከታተል የሕሊና ጉዳይ የሚያደርጉት፣ በንባቡና በትርጓሜው ደስ የሚላቸው፣ በተጽዕኖአቸውና በገንዘባቸውም የሚደግፉት የሚጸልዩ ሰዎች ናቸው። ጸሎት የእግዚአብሔርን ቃል ከፍ ያደርገዋል፤ የጌታን ስም በታማኝነትና በሙሉ ልብ በሚጠሩት ሰዎች ግምት ውስጥም ቀዳሚነትን ይሰጠዋል።

ጸሎት ሕይወቱን የሚቀዳው ከመጽሐፍ ቅዱስ ነው፤ ከቅዱሳት መጻሕፍት ዋስትና ውጭም የሚቆምበት መሬት የለውም። መኖሩና ባሕርዩ እግዚአብሔር በቅዱስ ቃሉ ለሰው በሰጠው መገለጥ ላይ የተመሠረተ ነው። ጸሎት በበኩሉ ይህንኑ መገለጥ ከፍ ያደርገዋል፤ ሰዎችንም ወደዚያው ቃል ያዞራቸዋል። የጸሎት ምንነት፣ አስፈላጊነትና ሁሉን አቀፍ ባሕርይ በእግዚአብሔር ቃል ላይ የተመሠረተ ነው።

መዝሙር 119 የእግዚአብሔር ቃል መምሪያ ነው። ከሦስት ወይም ከአራት በስተቀር እያንዳንዱ ቁጥር የእግዚአብሔርን ቃል የሚያመለክት ወይም የሚጠቁም ቃል ይዟል። ጸሐፊው ብዙ ጊዜ ወደ ልመና ይገባል፤ በተደጋጋሚ «ሥርዓትህን አስተምረኝ» ብሎ ይጸልያል። በእግዚአብሔር ቃል ድንቆች፣ በዚያም ውስጥ የተመዘገቡትን ድንቅ ነገሮች ለማየትና ለማስተዋል በሚያስፈልገው መለኮታዊ ብርሃን እጅግ ከመነካቱ የተነሣ በግለት እንዲህ ብሎ ይጸልያል፦

«ከሕግህ ድንቅ ነገርን እንዳይ ዓይኖቼን ክፈት።»

ከዚህ ድንቅ መዝሙር መጀመሪያ እስከ መጨረሻው ድረስ ጸሎትና የእግዚአብሔር ቃል ተሳስረዋል። ይህ በመንፈስ የተነዳ ጸሐፊ የእግዚአብሔርን ቃል ገጽታዎች በሙሉ ማለት ይቻላል ይዳስሳል። መዝሙረኛው የእግዚአብሔር ቃል ባለው ጥልቅ መንፈሳዊ ኃይል እጅግ ከመረዳቱ የተነሣ ይህን ያውጃል፦

«አንተን እንዳልበድል ቃልህን በልቤ ሰወርሁ።»

እዚህ መዝሙረኛው ከኃጢአት የሚጠበቅበትን መከላከያ አገኘ። የእግዚአብሔርን ቃል በልቡ በመሰወር፣ ማንነቱ በሙሉ በዚያ ቃል እንዲረሰርስ በማድረግ፣ ሙሉ በሙሉ በቸርና በጸጋ የተሞላ ተጽዕኖው ሥር በመግባት፣ ከክፉው ጥቃት ተጠብቆና ከመንገድ ወጥቶ የመሳሳት ዝንባሌን ተከላክሎ በምድር ላይ ወዲያና ወዲህ ሊመላለስ ቻለ።

ከዚህም በላይ ጸሎት ለቅዱሳት መጻሕፍት እውነተኛ ፍቅርን የመፍጠርና በቃሉ ደስ የሚሰኝ ባሕርይን በሰዎች ውስጥ የማኖር ኃይል እንዳለው እናገኛለን። በቅዱስ ተመስጦ ሆኖ «አቤቱ፥ ሕግህን እንደምን እጅግ ወደድሁ! ቀኑን ሁሉ እርሱ ማሰላሰያዬ ነው» ብሎ ይጮኻል። ደግሞም፦ «ቃልህ ለጕሮሮዬ እንደምን ጣፋጭ ነው! ለአፌም ከማር ይልቅ ጣፋጭ ነው»።

ለእግዚአብሔር ቃል ጣዕም እንዲኖረን እንወዳለንን? እንግዲያስ ራሳችንን ዘወትር ለጸሎት እንስጥ። መጽሐፍ ቅዱስን ለማንበብ ልብ እንዲኖረው የሚሻ ሰው መጸለይን መርሳት የለበትም — ሊረሳም አይደፍርም። «በእግዚአብሔር ሕግ ደስ ይለዋል» ተብሎ የሚነገርለት ሰው፣ «የጸሎትን ስፍራ መጐብኘት ደስ ያሰኘኛል» ብሎ በእውነት ሊናገር የሚችል ሰው ነው። መጸለይን የማይወድ ሰው መጽሐፍ ቅዱስን አይወድም። በእግዚአብሔር ሕግ ደስ የማይሰኝ ሰው መጸለይን አይወድም።

ጌታችን የጸሎት ሰው ነበር፤ ከቅዱሳት መጻሕፍት ብዙ ጊዜ እየጠቀሰም የእግዚአብሔርን ቃል አከበረ። ኢየሱስ በምድራዊ ሕይወቱ ሁሉ ሰንበትን ማክበርን፣ ወደ ምኵራብ መሄድንና የእግዚአብሔርን ቃል ማንበብን ጠበቀ፤ ከሁሉም ጋርም ጸሎትን አዋሐደ፦

«ወዳደገበትም ወደ ናዝሬት መጣ፤ እንደ ልማዱም በሰንበት ቀን ወደ ምኵራብ ገባ፥ ሊያነብም ተነሣ።»

እዚህ ላይ፣ በመንፈስ ለተሞላ ሕይወት መጽሐፍ ቅዱስ ከማንበብና ከስውር ጸሎት የበለጠ አስፈላጊ የሆኑ ሁለት ነገሮች የሉም ሊባል ይገባል፤ በጸጋ ለማደግ፣ ከክርስቲያናዊ ሕይወት ታላቁን ደስታ ለማግኘት፣ አንድን ሰው በዘላለማዊ ሰላም መንገዶች ለማጽናት ከእነርሱ የበለጠ የሚረዱ ሁለት ነገሮች የሉም። እነዚህን እጅግ አስፈላጊ ግዴታዎች ቸል ማለት የነፍስን መክሳት፣ የደስታን መጥፋት፣ የሰላምን ማጣት፣ የመንፈስን መድረቅና ከመንፈሳዊ ሕይወት ጋር የተያያዘውን ሁሉ መበስበስ ያመለክታል። እነዚህን ነገሮች ቸል ማለት ለክህደት መንገድ ይጠርጋል፤ ክፉውም ቸል ሊለው የማይችለውን ብልጫ ይሰጠዋል። የእግዚአብሔርን ቃል አዘውትሮ ማንበብና «በልዑል መጠጊያ» በልማድ መጸለይ ሰውን ከነፍሳት ጠላት ጥቃት ፍጹም በሆነ ደኅንነት ውስጥ ያኖረዋል፤ በበጉ አሸናፊ ኃይል በኩልም መዳንንና የመጨረሻ ድልን ያረጋግጥለታል።