ጸሎትና የእግዚአብሔር ቃል

«በቅዱሳት መጻሕፍት ውስጥ እንደ ‹እርሻ›፣ ‹ዘር›፣ ‹ዘሪ›፣ ‹አጫጅ›፣ ‹የዘር ወቅት›፣ ‹መከር› ያሉትን ቃላት ምንኛ ዘወትር እናገኛለን! እንዲህ ያሉትን ዘይቤዎች መጠቀም የተፈጥሮን እውነታ በጸጋ ምሳሌ መተርጐም ነው። እርሻው ዓለም ነው፤ መልካሙም ዘር የእግዚአብሔር ቃል ነው። ቃሉ የተነገረም ሆነ የተጻፈ፣ የእግዚአብሔር ኃይል ለማዳን ነው። በወንጌል ስርጭት ሥራችን ዓለም ሁሉ እርሻችን ነው፤ ፍጥረት ሁሉ የጥረታችን ዓላማ ነው፤ እያንዳንዱ መጽሐፍና ትንሽ በራሪ ጽሑፍም የእግዚአብሔር ዘር ነው።» — ዴቪድ ፋንት ጁኒየር።

የእግዚአብሔር ቃል የጸሎት መዝገብ ነው — የሚጸልዩ ሰዎችና የሠሯቸው ታላላቅ ሥራዎች፣ ለጸሎት የተሰጠው መለኮታዊ ዋስትናና ለሚጸልዩትም የተሰጠው ማበረታቻ መዝገብ ነው። ስለ ጸሎት የሚናገሩትን ታሪኮች፣ ትእዛዛት፣ ምሳሌዎችና ልዩ ልዩ ቃላት የሚያነብ ማንም ሰው፣ የእግዚአብሔር ጉዳይና በዚህ ዓለም ያለው የሥራው ስኬት ለጸሎት እንደ ተሰጠ፣ የሚጸልዩ ሰዎች በምድር ላይ የእግዚአብሔር እንደራሴዎች እንደ ነበሩ፣ የማይጸልዩ ሰዎች ደግሞ ፈጽሞ በእርሱ እንዳልተጠቀመባቸው ሳይገነዘብ አይቀርም።

ለእግዚአብሔር ቅዱስ ስም ያለ አክብሮት ለቃሉ ካለ ከፍተኛ ግምት ጋር በቅርብ የተያያዘ ነው። የእግዚአብሔር ስም መቀደሱ፣ ፈቃዱን በሰማይ እንደሚደረግ በምድርም የማድረግ ችሎታ፣ የእግዚአብሔር መንግሥት መመሥረትና ክብሩ — እነዚህ ሁሉ ኢየሱስ ሁሉን አቀፉን ጸሎት ለሰዎች ባስተማረበት ጊዜ እንደ ነበሩት ዛሬም በጸሎት ውስጥ የተያዙ ናቸው። ሰዎች «ሳይታክቱም ዘወትር ሊጸልዩ እንዲገባቸው» የሚለው ቃል፣ ኢየሱስ ክርስቶስ ያንን ታላቅ እውነት በምትወተውተው መበለት ምሳሌ ዘመን የማይሽረው ማዕቀፍ ውስጥ ባኖረበት ጊዜ እንደ ነበረው ዛሬም ለእግዚአብሔር ጉዳይ መሠረታዊ ነው።

የእግዚአብሔር ቤት ጸሎት ከቅዱሳት አገልግሎቶቹ ሁሉ እጅግ አስፈላጊ በመሆኑ «የጸሎት ቤት» እንደ ተባለ፣ በዚያው ምክንያት መጽሐፍ ቅዱስም የጸሎት መጽሐፍ ሊባል ይችላል። ጸሎት ለሰው ልጆች የሚያስተላልፈው መልእክት ታላቅ ርእሰ ጉዳይና ይዘት ነው።

የእግዚአብሔር ቃል የእምነት ጸሎት መመሪያ እንደ ሆነ ሁሉ መሠረቱም ነው። ቅዱስ ጳውሎስ፦ «የእግዚአብሔር ቃል በሙላት ይኑርባችሁ። በጥበብ ሁሉ እርስ በርሳችሁ አስተምሩና ገሥጹ። በመዝሙርና በዝማሬ በመንፈሳዊም ቅኔ በጸጋው በልባችሁ ለእግዚአብሔር ዘምሩ» ይላል።

ይህ በእኛ በሙላት የሚኖረው የክርስቶስ ቃል ተለውጦና ተዋሕዶ ሲሄድ ጸሎትን ያስገኛል። እምነት የሚገነባው ከቃሉና ከመንፈሱ ነው፤ እምነት ደግሞ የጸሎት አካልና ፍሬ ነገር ነው።

በብዙ ገጽታዎቹ ጸሎት በእግዚአብሔር ቃል ላይ የተመሠረተ ነው። ኢየሱስ እንዲህ ይላል፦

«በእኔ ብትኖሩ ቃሎቼም በእናንተ ቢኖሩ የምትወዱትን ሁሉ ለምኑ ይሆንላችሁማል።»

የእግዚአብሔር ቃል የጸሎት መወጣጫ የሚያርፍበትና ነገሮች በእርሱ በኃይል የሚንቀሳቀሱበት መደገፊያ ነው። እግዚአብሔር ራሱን፣ ዓላማውንና የተስፋ ቃሉን ለጸሎት አሳልፎ ሰጥቷል። ቃሉ የጸሎታችን መሠረትና መነሣሻ ይሆናል፤ በጽናት በሚቀርብ ጸሎት የተስፋ ቃሎቹን ተጨማሪ ወይም መስፋት የምናገኝባቸው ሁኔታዎችም አሉ። ስለ ጥንት ቅዱሳን «በእምነት» «የተሰጠውን የተስፋ ቃል አገኙ» ተብሎ ተነግሯል። በጸሎት ውስጥ ከቃሉ እንኳ አልፎ የመሄድ፣ ከተስፋ ቃሉም አልፎ ወደ እግዚአብሔር ራሱ ፊት የመግባት ችሎታ ያለ ይመስላል።

ያዕቆብ የታገለው ከተስፋ ቃል ጋር ሳይሆን ተስፋ ከሰጪው ጋር ነበር። የተስፋ ቃሉ ከንቱ ሆኖ እንዳይቀር ተስፋ ሰጪውን አጥብቀን መያዝ አለብን። ጸሎት እግዚአብሔርን ራሱን አጥብቆ በመያዝ የእግዚአብሔርን ቃል ሕያው የሚያደርግና የሚያበረታ ኃይል ተብሎ በሚገባ ሊተረጐም ይችላል። ጸሎት ተስፋ ሰጪውን በመያዝ የተስፋ ቃሉን እንደ ገና ያወጣዋል፤ የግልም ያደርገዋል። «እኔንም ለመያዝ የሚነቃ የለም» የሚለው የእግዚአብሔር አሳዛኝ ሐዘን ነው። «ከእኔ ጋር ሰላም ያደርግ ዘንድ ኃይሌን ይያዝ» የሚለው ደግሞ እግዚአብሔር ለጸሎት የሰጠው መድኃኒት ነው።

በመጽሐፍ ቅዱስ ዋስትና መሠረት ጸሎት በእምነት ልመናና በመገዛት ልመና ሊከፈል ይችላል። የእምነት ጸሎት የተመሠረተው በተጻፈው ቃል ላይ ነው፤ «እንግዲያስ እምነት ከመስማት ነው መስማትም በእግዚአብሔር ቃል ነው» ተብሎአልና። ያለ ጥርጥር መልሱን ይቀበላል — የሚጸልይለትን ያንኑ ነገር።

የመገዛት ጸሎት ደግሞ፣ እንዲህ ማለት ከተቻለ፣ የተወሰነ የተስፋ ቃል የለውም፤ ነገር ግን በትሑትና በተሰበረ መንፈስ እግዚአብሔርን አጥብቆ ይይዛል፤ ነፍስ የምትመኘውንም ነገር ከእርሱ ይጠይቃል፤ ይማጸናልም። አብርሃም እግዚአብሔር ሰዶምን እንደሚያድን የተወሰነ የተስፋ ቃል አልነበረውም። ሙሴ እግዚአብሔር እስራኤልን እንደሚምር የተወሰነ የተስፋ ቃል አልነበረውም፤ በተቃራኒው የቁጣውና የማጥፋት ዓላማው አዋጅ ነበረ። ያ ራሱን የሰጠ መሪ ግን በማያቋርጥ ጸሎትና በብዙ እንባ ስለ እስራኤላውያን በማለደ ጊዜ ልመናውን በእግዚአብሔር ዘንድ አገኘ። ዳንኤል እግዚአብሔር የንጉሡን ሕልም ትርጉም እንደሚገልጥለት የተወሰነ የተስፋ ቃል አልነበረውም፤ ነገር ግን በተለይ ጸለየ፤ እግዚአብሔርም በተለይ መለሰለት።

የእግዚአብሔር ቃል ውጤታማና ሥራ ላይ የሚውል የሚሆነው በጸሎት ሂደትና ልምምድ ነው። የእግዚአብሔር ቃል፦ «ሂድ፥ ለአክዓብ ተገለጥ፤ በምድርም ላይ ዝናብ እሰጣለሁ» ብሎ ወደ ኤልያስ መጣ። ኤልያስ ለአክዓብ ተገለጠ፤ ነገር ግን የጸሎቱ መልስ የመጣው የእሳት ጸሎቱን ሰባት ጊዜ በጌታ ፊት አጥብቆ ካቀረበ በኋላ ነበር።

ጳውሎስ «ከሕዝብና ከአሕዛብ እንደሚድን» ከክርስቶስ የተወሰነ የተስፋ ቃል ነበረው፤ ቢሆንም ስለዚሁ ጉዳይ የሮሜ ሰዎችን በአጣዳፊና በከባድ ሁኔታ ሲመክራቸው እናገኘዋለን፦

«ወንድሞች ሆይ፥ ስለ እኔ ወደ እግዚአብሔር እየጸለያችሁ ከእኔ ጋር ትጋደሉ ዘንድ በጌታችን በኢየሱስ ክርስቶስና በመንፈስ ፍቅር እለምናችኋለሁ፤ በይሁዳ ካሉት ከማይታዘዙ እድን ዘንድ፥ ወደ ኢየሩሳሌምም የማደርሰው አገልግሎቴ በቅዱሳን የተወደደ ይሆን ዘንድ።»

የእግዚአብሔር ቃል በጸሎት ታላቅ ረዳት ነው። በልባችን ውስጥ ከተቀመጠና ከተጻፈ፣ ሙሉና የማይገታ የጸሎት ፈሳሽ ጅረት ይሆናል። በምድር ውስጥ የተከማቸ የድንጋይ ከሰል በዐውሎ ነፋስ ቀናትና በክረምት ሌሊቶች ምቾታችንን እንደሚያገለግል ሁሉ፣ በልብ ውስጥ የተከማቹ የተስፋ ቃሎችም ጸሎት ሕይወትንና ሙቀትን የሚያገኝባቸው ማገዶ መሆን አለባቸው። የእግዚአብሔር ቃል ጸሎት የሚመገብበትና የሚበረታበት ምግብ ነው። ጸሎት እንደ ሰው «ከእግዚአብሔር አፍ በሚወጣ ቃል ሁሉ እንጂ በእንጀራ ብቻ አይኖርም»።

የጸሎት ሕያው ኃይሎች በእግዚአብሔር ቃል ካልተሰጡ፣ ጸሎት ልባዊ፣ እንዲያውም በአጣዳፊነቱ የሚጮኽ ቢሆን እንኳ በእውነቱ ልል፣ ጣዕም የሌለውና ባዶ ነው። በጸሎት ውስጥ የሕያው ኃይል አለመኖር፣ ያለቀውን የሚተካና ሕይወትን የሚያድስ የማያቋርጥ የእግዚአብሔር ቃል አቅርቦት ከመጥፋቱ ጋር ሊያያዝ ይችላል። በሚገባ መጸለይን ሊማር የሚሻ ሰው በመጀመሪያ የእግዚአብሔርን ቃል ማጥናትና በትዝታውና በአሳቡ ውስጥ ማከማቸት አለበት።

የእግዚአብሔርን ቃል ስንመረምር ከጸሎት ግዴታ የበለጠ አስገዳጅና የበለጠ የሚጠይቅ ግዴታ እንደሌለ እናገኛለን። በሌላ በኩል ደግሞ ከእርሱ የበለጠ ከፍ ያለ መብት፣ በእግዚአብሔርም ዘንድ የበለጠ ባለጠጋ ተቀባይነት ያለው ልማድ እንደሌለ እናገኛለን። ከጸሎት ጋር ከተያያዙት የተስፋ ቃሎች የበለጠ ብሩህ፣ የበለጠ የተትረፈረፉ፣ የበለጠ ግልጽና የበለጠ የተደጋገሙ የተስፋ ቃሎች የሉም። «በጸሎት የምትለምኑትን ሁሉ» ተብሎ ሁሉ ነገር ቃል ስለ ተገባ ሁሉ ነገር በጸሎት ይቀበላል። ለጸሎት በተሰጡት የተስፋ ቃሎች ውስጥ ለተካተቱት ስጦታዎች ገደብ የለም፤ ከተስፋ ቃሎቹም የሚገለል የለም። «የሚለምን ሁሉ ይቀበላልና»። የጌታችንም ቃል እንዲህ ሁሉን አቀፍ ነው፦ «ማናቸውንም ነገር በስሜ ብትለምኑ እኔ አደርገዋለሁ»።

ስለ ጸሎት፣ በጸሎት ሊያዙ ስለሚገባቸው ነገሮችና ለጸሎት መልስ ስለ ተሰጠው ብርቱ የተስፋ ቃል የእግዚአብሔር ቃል ከሚናገራቸው ሁሉን አቀፍና የተሟሉ ቃላት አንዳንዶቹ እነሆ፦

«ሳታቋርጡ ጸልዩ»፤ «በጸሎት እየነቃችሁ ለእርሱ ትጉ»፤ «በጸሎት ጽኑ»፤ «በነገር ሁሉ በጸሎትና በምልጃ ከምስጋና ጋር በእግዚአብሔር ዘንድ ልመናችሁን አስታውቁ»፤ «ሁልጊዜ ጸልዩ፤ ሳይታክቱም ዘወትር ሊጸልዩ ይገባቸዋል»፤ «ወንዶች በስፍራ ሁሉ እንዲጸልዩ»፤ «በጸሎትና በልመናም ሁሉ ዘወትር በመንፈስ ጸልዩ»።

የእምነትን እርግጠኛ መሠረት እንዲሰጡንና ወደ ጸሎት እንዲገፋፉን፣ እንዲያስገድዱንና እንዲያበረታቱን በመለኮታዊው መዝገብ ውስጥ የተቀመጡት እነዚህ ቃላት ምንኛ ግልጽና ብርቱ ናቸው! በመለኮታዊው መገለጥ የተሰጠን የጸሎት ስፋት ምንኛ ሰፊ ነው! እነዚህ ቅዱሳት መጻሕፍት በችግሮቻችን ሁሉና በሸክሞቻችን ሁሉ የጸሎትን አምላክ እንድንፈልግ ምንኛ ያነሣሡናል!

ለማበረታቻችን በመዝገብ ከተቀመጡት ከእነዚህ ቃላት በተጨማሪ፣ ቅዱሳቱ ገጾች የጸሎትን አስፈላጊነትና ፍጹም ግድ መሆኑን በሚያጐሉ፣ ሁሉን በሚያሸንፈውም ኃይሉ ላይ አጽንኦት በሚሰጡ እውነታዎች፣ ምሳሌዎች፣ ታሪኮችና ምልከታዎች የተሞሉ ናቸው።

የእግዚአብሔር ቃል የባለጠጋ ተስፋዎች ሙሉ ስፋትና ሙሉ ጥቅም በትሕትና ልንቀበለውና ልንፈትነው ይገባል። ይህ እስኪደረግ ድረስ ዓለም የወንጌልን ሙሉ ጥቅም ፈጽሞ አትቀበልም። እነዚህ መለኮታዊ ተስፋዎች በሚጸልዩ ሰዎች ሙሉ በሙሉ እስኪፈተኑ ድረስ ክርስቲያናዊ ልምምድም ሆነ ክርስቲያናዊ ኑሮ መሆን የሚገባቸውን አይሆኑም። እነዚህን የእግዚአብሔርን ቅዱስ ፈቃድ ተስፋዎች ወደ ተጨባጩና ወደ እውኑ ዓለም የምናመጣቸው በጸሎት ነው። ጸሎት እነርሱን ወደ ወርቅ የሚለውጣቸው የፈላስፎች ድንጋይ ነው።

የእግዚአብሔርን ተስፋዎች እውን ለማድረግ ምን መደረግ አለበት? ተብሎ ቢጠየቅ፣ መልሱ የተስፋው ቃላት የፍጻሜን ባለጠጋ ልብስ እስኪለብሱ ድረስ መጸለይ አለብን የሚል ነው።

የእግዚአብሔር ተስፋዎች አልፎ አልፎ በሚደረግ ጸሎት ሊያዙ የማይችሉ እጅግ ታላላቅ ናቸው። ራሳችንን ስንመረምር፣ እጅግ ብዙ ጊዜ ጸሎታችን ሁኔታው ወደሚጠይቀው ከፍታ እንደማይደርስ እናገኛለን፤ በዓለም ኃጢአት ባድማና ምድረ በዳ መካከል ካለች ትንሽ የውሃ ምንጭ እምብዛም የማይበልጥ እስኪሆን ድረስ የተወሰነ ነው። ከእኛ መካከል በጸሎቱ ለዚህ የጌታችን ተስፋ የሚመጥን ማን ነው፦

«እውነት እውነት እላችኋለሁ፥ በእኔ የሚያምን እኔ የማደርገውን ሥራ እርሱ ደግሞ ያደርጋል፤ ከዚህም የሚበልጥ ያደርጋል፥ እኔ ወደ አብ እሄዳለሁና።»

ምንኛ ሁሉን አቀፍ፣ ምንኛ ሩቅ የሚደርስ፣ ምንኛ ሁሉን የሚያቅፍ ነው! ለእግዚአብሔር ክብር ምን ያህል በዚህ አለ፤ ለሰውስ መልካም ምን ያህል! በዙፋን ላይ ያለው የክርስቶስ ኃይል እንዲገለጥ ምን ያህል፣ ለተትረፈረፈ እምነትስ ሽልማት ምን ያህል! ከእርሱ ጋር በሚመጣጠን የሚያምን ጸሎት ልምምድ ሊገኙ የሚችሉት ውጤቶችም ምንኛ ታላላቅና በጸጋ የተሞሉ ናቸው!

በምንጸልይበት ጊዜ በቃሉ እንዴት እንደምንደገፍ፣ ልመናዎቻችንን ለአምላካችን ለማቅረብ በምን ጽኑ መሬት ላይ እንደምንቆም ለማወቅ፣ ለአፍታ ሌላውን የእግዚአብሔርን ታላቅ ተስፋ ተመልከት፦

«በእኔ ብትኖሩ ቃሎቼም በእናንተ ቢኖሩ የምትወዱትን ሁሉ ለምኑ ይሆንላችሁማል።»

በእነዚህ ሁሉን አቀፍ ቃላት እግዚአብሔር ራሱን ለሕዝቡ ፈቃድ አሳልፎ ይሰጣል። ክርስቶስ ሁሉ በሁሉ ሲሆንልን ጸሎት የእግዚአብሔርን መዝገቦች በእግራችን ሥር ያኖራል። የጥንቱ ክርስትና ለሁኔታው ቀላልና ተግባራዊ መፍትሔ ነበረው፤ እግዚአብሔር ሊሰጠው የነበረውንም ሁሉ አገኘ። ያ ቀላልና አጭር መፍትሔ የተመዘገበው በዮሐንስ የመጀመሪያ መልእክት ውስጥ ነው፦

«ትእዛዙንም የምንጠብቅና በፊቱ ደስ የሚያሰኘውን የምናደርግ ስለሆንን የምንለምነውን ሁሉ ከእርሱ እናገኛለን።»

ከፍቅር ከሚወጣ መታዘዝ ጋር የተጣመረ ጸሎት እግዚአብሔርን የምንፈትንበት፣ ጸሎትንም ለዓላማዎች ሁሉና ለነገሮች ሁሉ መልስ እንዲያስገኝ የምናደርግበት መንገድ ነው። ከእግዚአብሔር ቃል ጋር የተጣመረ ጸሎት የእግዚአብሔርን ስጦታዎች ሁሉ ይቀድሳል፤ የተቀደሱም ያደርጋቸዋል። ጸሎት ነገሮችን ከእግዚአብሔር ለማግኘት ብቻ ሳይሆን ቀድሞ ከእርሱ የተቀበልናቸውን ነገሮች ቅዱስ ለማድረግ ነው። በረከትን ለማግኘት ብቻ ሳይሆን በረከትን መስጠት እንዲቻልም ነው። ጸሎት ተራ ነገሮችን ቅዱስ፣ ዓለማዊ ነገሮችንም የተቀደሱ ያደርጋል። ነገሮችን ከእግዚአብሔር በምስጋና ይቀበላል፤ በአመስጋኝ ልብና ራሱን በሰጠ አገልግሎትም ይቀድሳቸዋል።

ጳውሎስ ወደ ጢሞቴዎስ በጻፈው በመጀመሪያው መልእክትእነዚህን ቃላት ይሰጠናል፦

«እግዚአብሔር የፈጠረው ሁሉ መልካም ነውና፥ ከምስጋናም ጋር ቢቀበሉት የሚጣል ምንም የለም፤ በእግዚአብሔር ቃልና በጸሎት የተቀደሰ ነውና።»

ይህ ቃል ራስን በመጨቆን ብቻ ቅድስናን ለሚሻ ሥርዓት «አይሆንም» የሚል ነው። የእግዚአብሔር መልካም ስጦታዎች ቅዱሳን የሚሆኑት በእግዚአብሔር የመፍጠር ኃይል ብቻ ሳይሆን፣ በጸሎት ለእኛ ቅዱሳን ስለሚደረጉም ጭምር ነው። እነርሱን የምንቀበላቸው፣ የራሳችን የምናደርጋቸውና የምንቀድሳቸው በጸሎት ነው።

የእግዚአብሔርን ፈቃድ ማድረግና ቃሉ በእኛ እንዲኖር ማድረግ ለውጤታማ ጸሎት የግድ አስፈላጊ ነው። ነገር ግን የእግዚአብሔር ፈቃድ ምን እንደ ሆነ እንዴት እናውቃለን? ተብሎ ሊጠየቅ ይችላል። መልሱ ቃሉን በማጥናት፣ በልባችን በመሰወርና ቃሉ በእኛ በሙላት እንዲኖር በማድረግ ነው። «የቃልህ ፍቺ ያበራል»።

በጸሎት የእግዚአብሔርን ፈቃድ ለማወቅ፣ «እንደ እግዚአብሔር ፈቃድ ስለ ቅዱሳን ይማልዳልና» በተባለለት፣ ስለ ቅዱሳንና በቅዱሳን ውስጥ በሚማልደው በእግዚአብሔር መንፈስ መሞላት አለብን። በእግዚአብሔር መንፈስ መሞላት፣ በእግዚአብሔር ቃል መሞላት፣ የእግዚአብሔርን ፈቃድ ማወቅ ነው። የዘላለማዊውን አምላክ ዓላማዎች በትክክል እንድናነብና እንድንተረጐም በሚያስችለን የአእምሮ ሁኔታ ውስጥ መሆን፣ በእንዲህ ያለ የልብ ሁኔታ ውስጥ መገኘት ነው። እንዲህ ያለው ልብን በቃሉና በመንፈሱ መሙላት የአብን ፈቃድ እንድናስተውል ያደርገናል፤ ፈቃዱን በትክክል እንድንለይ ያስችለናል፤ የሕይወታችን መሪና ኮምፓስ እንድናደርገውም የአእምሮና የልብ ዝንባሌን በውስጣችን ያኖራል።

ኤጳፍራ ቆላስይስ ሰዎች «በእግዚአብሔር ፈቃድ ሁሉ ተረድተው ፍጹማን ሆነው እንዲቆሙ» ጸለየ። ይህ የእግዚአብሔርን ፈቃድ ማወቅ ብቻ ሳይሆን የእግዚአብሔርን ፈቃድ ሁሉ ማወቅ እንደምንችል የሚያሳይ ፍጹም ማስረጃ ነው። የእግዚአብሔርን ፈቃድ ሁሉ ማወቅ ብቻ ሳይሆን የእግዚአብሔርን ፈቃድ ሁሉ ማድረግ እንችላለን። ከዚህም በላይ የእግዚአብሔርን ፈቃድ ሁሉ ማድረግ የምንችለው አልፎ አልፎ ወይም በድንገተኛ ግፊት ብቻ ሳይሆን በጸና የምግባር ልማድ ነው። ከዚህም አልፎ የእግዚአብሔርን ፈቃድ በውጭ ብቻ ሳይሆን ከልብ፣ በደስታ፣ ያለ ማመንታት፣ ያለ ስውር እምቢተኝነት፣ ከጌታ የቅርብ ሕልውናም አንዳች ወደ ኋላ ሳንል ወይም ሳንሸሽ ልናደርገው እንደምንችል ያሳየናል።