አንድን ኃጢአት መግደል ምን ማለት እንደ ሆነ፤ በአሉታዊ ጎኑ ሲታይ

የጽሑፉ ሁሉ ዋና ዓላማ ቀረበ — የመጀመሪያው ዋና የሕሊና ጥያቄ ተገለጸ — ማንኛውንም ኃጢአት መግደል ምን ማለት እንደ ሆነ፣ በአሉታዊ ጎኑ ሲታይ — በዚህ ሕይወት ፈጽሞ ማጥፋቱ አይደለም — በማስመሰል መሸፈኑ አይደለም — የትኛውንም የተፈጥሮ መርሕ ማሻሻል አይደለም — አቅጣጫውን ማስቀየር አይደለም — አልፎ አልፎ የሚገኝ ድል አይደለም — አልፎ አልፎ የሚገኙ የኃጢአት ድሎች ምንድን ናቸው፣ መቼስ ይሆናሉ፤ ኃጢአት ፈንድቶ በወጣ ጊዜ፤ በአደጋ ወይም በመከራ ጊዜ።

እነዚህን ነገሮች አስቀድሜ ካቀረብሁ በኋላ፣ ወደ ዋናው ዓላማዬ እመጣለሁ፤ ይኸውም በአማኞች ውስጥ ኃጢአትን በመግደል በዚህ ሥራ ላይ የሚነሡ አንዳንድ ጥያቄዎችን ወይም ተግባራዊ ጕዳዮችን መመልከት ነው።

ከእነዚህ የመጀመሪያው፣ የቀሩት ሁሉ ራስ የሆነውና ሁሉም ወደ እርሱ የሚጠቃለሉበት ጥያቄ፣ በሚከተለው ሐሳብ ውስጥ እንዳለ ሆኖ ሊታይ ይችላል፦—

አንድ ሰው እውነተኛ አማኝ ነው እንበል፤ ሆኖም በውስጡ ብርቱ የሆነ በውስጥ የሚኖር ኃጢአት ያገኛል፤ ይህም ኃጢአት ወደ ራሱ ሕግ እየማረከው፣ ልቡን በጭንቀት እየበላው፣ አሳቡን እያወከው፣ ከእግዚአብሔር ጋር ኅብረት ለማድረግ በሚፈጽማቸው መንፈሳዊ ተግባራት ነፍሱን እያደከመው፣ ሰላሙን እየነሣው፣ ምናልባትም ሕሊናውን እያረከሰውና በኃጢአት መታለል ለልበ ደንዳናነት እያጋለጠው ነው፤ — ታዲያ ምን ያድርግ? ይህ ኃጢአት፣ ምኞት፣ የነፍስ ሕመም ወይም ርኵሰት ፈጽሞ ባይጠፋ እንኳ፣ ከእርሱ ጋር በሚያደርገው ትግል ከእግዚአብሔር ጋር ባለው ኅብረት ኃይልን፣ ብርታትንና ሰላምን ጠብቆ ለመኖር እንዲችል፣ እስከዚያ ደረጃ ድረስ እርሱን ለመግደል ምን ዓይነት መንገድ ይያዝ? በየትኛውስ መንገድ ይጽና?

ለዚህ አስፈላጊ ጥያቄ መልስ ለመስጠት የሚከተሉትን ነገሮች አደርጋለሁ፦—

፩. በመሠረቱ እንዳንሳሳት፣ ማንኛውንም ኃጢአት መግደል ምን ማለት እንደ ሆነ በአሉታዊም በአዎንታዊም ጎኑ አሳያለሁ።

፪. እነርሱ ከሌሉ ማንም ሰው የትኛውንም ኃጢአት በእውነትና በመንፈሳዊ መንገድ ሊገድል ፈጽሞ የማይቻልበትን ነገሮች በተመለከተ አጠቃላይ መመሪያዎችን እሰጣለሁ።

፫. ይህ የሚፈጸምባቸውን ዝርዝር ነገሮች አወጣለሁ፤ በዚህ ሁሉ ሂደት የምመለከተው በአጠቃላይ ስለ ኃጢአትን የመግደል ሥራ ትምህርት ሳይሆን፣ ቀደም ብሎ ከቀረበው ከዚህ ልዩ ጕዳይ አንጻር ብቻ መሆኑን አስታውሳለሁ።

፩. 1. (1.) ኃጢአትን መግደል ማለት ፈጽሞ ገድሎ መጨረስ፣ ከሥሩ መንቀልና ማጥፋት፣ በልባችን ውስጥ ከቶ ምንም መያዣም ሆነ መኖሪያ እንዳይኖረው ማድረግ አይደለም። ዓላማ የሚደረገው ይህ መሆኑ እውነት ነው፤ ነገር ግን ይህ በዚህ ሕይወት የሚፈጸም አይደለም። ማንኛውንም ኃጢአት ለመግደል በእውነት ራሱን የሚያዘጋጅ ሰው ሁሉ በልቡም ሆነ በሕይወቱ ሥርም ሆነ ፍሬ እንዳይተው ፈጽሞ መጥፋቱን ያልማል፣ ያስባል፣ ይመኛልም። ለዘላለም ዳግመኛ እንዳይንቀሳቀስ፣ እንዳይነቃነቅ፣ እንዳይጮኽ ወይም እንዳይጣራ፣ እንዳያስትና እንዳይፈትን አድርጎ ሊገድለው ይፈልጋል። ዓላማ የሚደረገው ጭራሽ አለመኖሩ ነው። እንግዲህ በክርስቶስ መንፈስና ጸጋ በማንኛውም ኃጢአት ላይ አስደናቂ ስኬትና የላቀ ድል ሊገኝ እንደሚችል፣ ሰውም በእርሱ ላይ ዘወትር የሚባል የድል አድራጊነት ሊኖረው እንደሚችል ጥርጥር ባይኖርም፣ ጭራሽ እንዳይኖር ፈጽሞ ገድሎ ማጥፋቱ ግን በዚህ ሕይወት የሚጠበቅ አይደለም። ጳውሎስም ይህን ያረጋግጥልናል (ፊልጵስዩስ 3:12)፦ «አሁን እንዳገኘሁ ወይም አሁን ፍጹም እንደ ሆንሁ አይደለም»። እርሱ ምርጥ ቅዱስ፣ ለአማኞችም ምሳሌ ነበረ፤ በእምነትና በፍቅር፣ በመንፈስም ፍሬዎች ሁሉ በዓለም ላይ አቻ አልነበረውም፤ በዚህም ምክንያት ከሌሎች ጋር ሲነጻጸር ለራሱ ፍጹምነትን ይሰጣል (ቁጥር 15)፤ ሆኖም «ገና አላገኘም»፣ «ፍጹም» አልነበረም፤ ነገር ግን «እፈጥናለሁ» እያለ ይገሠግሥ ነበር፤ በመጨረሻ በክርስቶስ ታላቅ ኃይል ሊለወጥ የሚገባው «የተዋረደውን ሥጋ» አሁንም ነበረው፤ እኛም አለን (ቁጥር 21)። ይህን እንድናገኝ እንመኛለን፤ እግዚአብሔር ግን በራሳችን በምንም ነገር ሙሉዎች እንዳንሆን፣ በሁሉም ነገር «በክርስቶስ ሙሉዎች» እንድንሆን ለእኛ የሚሻለው ይህ እንደ ሆነ ያያል፤ ይህም ለእኛ መልካም ነው (ቆላስይስ 2:10)።

(2.) ኃጢአትን መግደል ማለት ኃጢአትን በማስመሰል መሸፈን እንዳልሆነ መናገር የሚያስፈልገኝ አይመስለኝም። አንድ ሰው በአንዳንድ ውጫዊ ምክንያቶች የአንድን ኃጢአት ልማድ ሲተው፣ ሰዎች ምናልባት እንደ ተለወጠ ሰው አድርገው ያዩት ይሆናል። እግዚአብሔር ግን በቀድሞው ዓመፃው ላይ የተረገመ ግብዝነትን እንደ ጨመረ፣ ቀድሞ ከነበረበትም ይበልጥ ደኅንነቱ ወደ ተጠበቀ የሲኦል መንገድ እንደ ገባ ያውቃል። ቀድሞ ከነበረው ልብ ሌላ ልብ አግኝቷል፤ ያም ይበልጥ ተንኰለኛ ነው እንጂ ይበልጥ ቅዱስ የሆነ አዲስ ልብ አይደለም።

(3.) ኃጢአትን የመግደል ሥራ ጸጥ ያለና የረጋ ባሕርይን በማሻሻል አይገኝም። አንዳንድ ሰዎች በተፈጥሮ ሥሪታቸው እንደ ሌሎች ብዙዎች ለማይገዙ የስሜት ግፊቶችና ለሚያውኩ የልብ ዝንባሌዎች ኃይል እስከማይጋለጡ ድረስ ብልጫ አላቸው። እንግዲህ እነዚህ ሰዎች ተፈጥሯዊ ሥሪታቸውንና ጠባያቸውን በሥርዓት፣ በማሰላሰልና በጥንቃቄ ቢያለሙና ቢያሻሽሉ፣ ልባቸው ምናልባት የርኵሰት ሁሉ የማይደርቅ ጕድጓድ ሆኖ ሳለ፣ ለራሳቸውም ለሌሎችም ኃጢአታቸውን እጅግ የገደሉ ሰዎች መስለው ሊታዩ ይችላሉ። አንዱ ሰው በሕይወት ዘመኑ ሁሉ ምናልባት ሌላው ሰው በየዕለቱ በሚጨነቅበት መጠን ያህል በቍጣና በስሜት ግፊት አይጨነቅም፣ ሌሎችንም አያስጨንቅም፤ ሆኖም ሁለተኛው ሰው ያንን ኃጢአት ለመግደል ከመጀመሪያው ይልቅ ብዙ አድርጓል። እንደዚህ ያሉ ሰዎች ኃጢአትን መግደላቸውን ተፈጥሯዊ ጠባያቸው ሕይወትና ብርታት በማይሰጣቸው ነገሮች አይፈትኑት። ራሳቸውን ወደ ራስን መካድ፣ ወደ አለማመን፣ ወደ ምቀኝነት ወይም ወደ እንደዚህ ያለ መንፈሳዊ ኃጢአት ያምጡ፤ ያን ጊዜ ራሳቸውን ይበልጥ በግልጽ ያያሉ።

(4.) ኃጢአት አቅጣጫው ብቻ ሲቀየር የተገደለ አይደለም። ጠንቋዩ ሲሞን ለጊዜው ጥንቈላውን ትቶ ነበር፤ ነገር ግን ለዚያ ሥራ ያነሣሣው መጎምጀቱና የሥልጣን ጥማቱ አሁንም ቀርቶ ነበር፤ በሌላ መንገድም ሊሠራ ነበር። ስለዚህ ጴጥሮስ፦ «በመራራ መርዝ … እንዳለህ አይሃለሁ» ይለዋል፤ — «ያደረግኸው ምስክርነት ቢኖርም፣ ጥንቈላህንም ብትተውም፣ ምኞትህ እንደ ቀድሞው ሁሉ በአንተ ውስጥ ብርቱ ነው፤ ያው ምኞት ነው፤ የተቀየረው የፈሳሹ አቅጣጫ ብቻ ነው። አሁን በሌላ መንገድ ራሱን ይገልጣል፣ ይወጣልም፤ ነገር ግን አሁንም ያው የቀድሞው መራራ መርዝ ነው»። አንድ ሰው አንድን ምኞት ሊያስተውል፣ መፈንዳቱን ሊቃወም፣ እንደ ቀድሞው ገንፍሎ እንዳይወጣ ሊጠነቀቅ ይችላል፤ ነገር ግን በዚያው ጊዜ ያው የረከሰ ልማድ በሌላ መንገድ እንዲወጣ ይፈቅድለታል፤ የሚያመረቅዝን ቍስል አድርቆ ቆዳ እንዲያወጣ ያደረገ ሰው እንደ ዳነ ያስባል፤ በዚያው ጊዜ ግን ሥጋው በያው በክፉው ፈሳሽ ርኵሰት ይመግላል፣ በሌላ ስፍራም ፈንድቶ ይወጣል። ይህ የአቅጣጫ መቀየርና ከእርሱ ጋር የሚመጡት ለውጦች ብዙ ጊዜ ከጸጋ ጋር ፈጽሞ ግንኙነት በሌላቸው ምክንያቶች በሰዎች ላይ ይደርሳሉ፤ ሰው ይኖርበት የነበረው የሕይወት አካሄድ፣ ግንኙነቶቹ፣ ጥቅሞቹና ዕቅዶቹ መለወጣቸው ይህን ሊያስከትል ይችላል፤ እንዲያውም በሕይወታቸው ሂደት በተፈጥሮ እድገት የሚመጣው የሰዎች የሰውነት ሥሪት ለውጥ ራሱ እንደዚህ ያሉ ለውጦችን ሊያመጣ ይችላል። ሰዎች ከምኞቶቻቸው አንዱን እንኳ ገድለው ባያውቁም፣ ሲያረጁ በአብዛኛው የወጣትነትን ምኞቶች መከተላቸውን አይቀጥሉም። ምኞቶችን መለዋወጥ፣ ሌላውን ለማገልገል አንዱን ማገልገል መተውም እንዲሁ ነው። ትዕቢትን በዓለማዊነት፣ ሥጋዊ ፍትወትን በፈሪሳዊነት፣ በራሱ ያለውን ከንቱነት ሌሎችን በመናቅ የሚለውጥ ሰው፣ የተወው የሚመስለውን ኃጢአት እንደ ገደለው አያስብ። ጌታውን ቀይሯል፤ ነገር ግን አሁንም ባሪያ ነው።

(5.) አልፎ አልፎ የሚገኙ ድሎች ኃጢአትን ወደ መግደል አይደርሱም።

ከማንኛውም ኃጢአት ጋር የሚታገል ሰው ኃጢአቱን እንደ ገደለ ለራሱ ሊመስለው የሚችልባቸው ሁለት አጋጣሚዎች ወይም ወቅቶች አሉ፦—

[1.] ኃጢአቱ የሚያሳዝን ፍንዳታ ባደረገ ጊዜ፤ ይህም ሰላሙን ሲያውክ፣ ሕሊናውን ሲያሸብር፣ መሰናከልን እንዲፈራ ሲያደርግና እግዚአብሔርን በግልጽ ሲያስቈጣ ነው። ይህ በሰውየው ውስጥ ያለውን ሁሉ ያነቃል፣ ያነሣሣልም፤ ያስደነግጠዋል፤ ኃጢአትንና በእርሱ ምክንያት ራሱን እንዲጸየፍ ያደርገዋል፤ ወደ እግዚአብሔር ይልከዋል፤ ለሕይወቱ እንደሚለምን ሰው እንዲጮኽ፣ ምኞቱን እንደ ሲኦል እንዲጸየፍና ራሱን በእርሱ ላይ እንዲያዘጋጅ ያደርገዋል። መንፈሳዊውም ተፈጥሯዊውም ሰውነቱ በሙሉ አሁን ስለ ነቃ፣ ኃጢአት ራሱን ይሸሽጋል፣ አይታይም፤ ነገር ግን በፊቱ እንደ ሞተ ሆኖ ይተኛል፤ ይህም በሌሊት ወደ ሠራዊት የቀረበና አንድን ዋና ሰው የገደለ ሰው እንደሚያደርገው ነው፤ — ወዲያውኑ ጠባቂዎቹ ይነቃሉ፣ ሰዎች ይነሣሉ፣ ጠላትም በጥብቅ ይፈለጋል፤ እርሱ ግን በዚህ መካከል ጩኸቱና ሁካታው እስኪያልፍ ድረስ ይደበቃል፣ ወይም እንደ ሞተ ሰው ይተኛል፤ ሆኖም በተመሳሳይ አጋጣሚ ያንኑ ዓይነት ጥፋት እንደ ገና ለማድረስ ጽኑ ውሳኔ ይዟል። በቆሮንቶስ ሰዎች መካከል በተገኘው ኃጢአት ላይ እርሱን በድንገት ለመያዝና ለማጥፋት እንዴት እንደ ተሰለፉ ተመልከቱ (2ኛ ቆሮንቶስ 7:11)። አንድ ሰው በገሃድ በሚፈጸም ኃጢአት ፍንዳታ ምኞቱ በሕሊናው፣ በሰላሙ፣ ምናልባትም በመልካም ስሙ ላይ ስብራት ሲያደርስበትም እንዲሁ ነው፤ — ትጋት፣ ቁጣ፣ ናፍቆት፣ ፍርሃት፣ በቀል ሁሉ ስለ እርሱና በእርሱ ላይ ሥራ ይጀምራሉ፤ ምኞትም በፊታቸው ተሸንፎ ለጊዜው ጸጥ ይላል፤ ነገር ግን ግርግሩ ካለፈና ምርመራው ካበቃ በኋላ፣ ሌባው እንደ ገና በሕይወት ይገለጣል፤ እንደ ቀድሞውም ሁሉ በሥራው ላይ ይተጋል።

[2.] በአንዳንድ ፍርድ፣ በመቅሠፍት ወይም በሚያስጨንቅ መከራ ጊዜ፤ ያን ጊዜ ልብ አሁን ካሉት መከራዎች፣ ፍርሃቶችና አደጋዎች ለማምለጥ በሚያስቡ አሳቦችና ዘዴዎች ይያዛል። ይህም፣ የኃጢአት ወቀሳ ያለበት ሰው እንደሚደመድመው፣ ከእግዚአብሔር ጋር ሰላምን የሚያስገኘውን ኃጢአትን በመተው ብቻ የሚፈጸም ነው። የኃጢአት ወቀሳ ያለበትን ሰው የሚያቆስለው በእያንዳንዱ መከራ ውስጥ ያለው የእግዚአብሔር ቍጣ ነው። ከዚህ ለመገላገል ሰዎች በእንደዚህ ያለ ጊዜ በኃጢአቶቻቸው ላይ ይቈርጣሉ። ከእንግዲህ ኃጢአት በእነርሱ ውስጥ ምንም ስፍራ አይኖረውም፤ ዳግመኛ ራሳቸውን ለእርሱ አገልግሎት አይሰጡም። በዚሁ መሠረት ኃጢአት ጸጥ ይላል፣ አይነቃነቅም፣ የተገደለ ይመስላል፤ ይህም በእርግጥ አንድም ቍስል ስለ ደረሰበት ሳይሆን፣ ነፍስ ኃጢአት ራሱን የሚገልጥባቸውን ችሎታዎቿን ከእንቅስቃሴዎቹ ጋር በማይስማሙ አሳቦች ስለ ሞላቻቸው ብቻ ነው፤ እነዚያ አሳቦች ወደ ጎን ሲተዉ ደግሞ ኃጢአት ወደ ቀድሞው ሕይወቱና ብርታቱ ይመለሳል። በመዝሙር 78:32-37 ያሉት ሰዎች ስለምናገርለት ስለዚህ የመንፈስ ሥሪት ሙሉ ምሳሌና መግለጫ ናቸው፦ «ይህም ሁሉ ሆኖ ገና ኃጢአትን ሠሩ፥ ስለ ተአምራቱም አላመኑም። ስለዚህ ዘመናቸውን በከንቱ፥ ዓመታቸውንም በድንጋጤ ፈጸመ። በገደላቸው ጊዜ ፈለጉት፤ ተመለሱም፥ ማልደውም እግዚአብሔርን ፈለጉ። እግዚአብሔር ዓለታቸው፥ ልዑል አምላክም ታዳጊያቸው እንደ ሆነ አሰቡ። ነገር ግን በአፋቸው ሸነገሉት፥ በአንደበታቸውም ዋሹት። ልባቸው ከእርሱ ጋር የቀና አልነበረምና፥ በኪዳኑም አልጸኑም።» «በፈለጉት»፣ «በተመለሱና» «ማልደው እግዚአብሔርን በፈለጉ» ጊዜ ኃጢአቶቻቸውን ለመተው በሙሉ ልብ ቈርጠው እንዳደረጉት ፈጽሞ አልጠራጠርም፤ ይህም «ተመለሱ» በሚለው ቃል ተገልጿል። ወደ ጌታ መመለስ ኃጢአትን በመተው ነው። ይህንም «ማልደው»፣ — በትጋትና በብርቱ ጥረት — አደረጉት፤ ሆኖም ይህ ሁሉ ሆኖ ኃጢአታቸው አልተገደለም ነበር (ቁጥር 36, 37)። በመከራ ዘመን የሚደረጉ ብዙ ራስን የማዋረድ ሥራዎች ሁኔታ ይህ ነው፤ በአማኞች ልብ ውስጥ እንኳ ታላቅ መታለል ብዙ ጊዜ የሚገኘው በዚህ ውስጥ ነው።

ምስኪን ነፍሳት ራሳቸውን የሚያታልሉባቸው፣ ምኞቶቻቸው በሕይወት እያሉና ብርቱ ሆነው በየአጋጣሚው እየፈነዱ ሲያውኳቸውና ሰላም ሲነሷቸው፣ እነርሱ ግን ምኞቶቻቸውን እንደ ገደሉ የሚያስቡባቸው እነዚህና ሌሎች ብዙ መንገዶች አሉ።