የኃጢአትን በደለኛነት፣ አደጋና ክፋት በግልጽ ተገንዘብ

ሁለተኛው ዝርዝር መመሪያ፦ ግልጽ ግንዛቤ ይኑርህ፤ — 1. ስለሚያስጨንቀው ኃጢአት በደለኛነት — በዚህ ረገድ ለርዳታ የሚሆኑ አሳቦች ቀረቡ — 2. ስለ ብዙ ዓይነት አደጋው — (1.) ልበ ደንዳናነት — (2.) ጊዜያዊ ቅጣት — (3.) የሰላምና የብርታት መጥፋት — (4.) ዘላለማዊ ጥፋት — ይህን አሳብ በሚገባ ለመያዝ የሚረዱ ደንቦች — 3. ስለ ክፋቱ — (1.) መንፈስን በማሳዘን — (2.) አዲሱን ፍጥረት በማቍሰል — [(3.) የሰውን ጠቃሚነት በመንሣት።]

ሁለተኛው መመሪያ ይህ ነው፦ የበደለኛነቱን፣ የአደጋውንና የክፋቱን ግልጽና ጸንቶ የሚኖር ግንዛቤ በአእምሮህና በሕሊናህ ላይ ያዝ፤ ይኸውም የሚያስጨንቅህን የዚያን ኃጢአት ነው፦—

1. ስለ በደለኛነቱ። በሰው ላይ የሠለጠነ ምኞት ከሚያታልልባቸው ዘዴዎች አንዱ የራሱን በደለኛነት ማቃለል ነው። «ታናሽ አይደለችምን?» «ወደ ሬሞን ቤት ገብቼ በሰገድሁ ጊዜ፣ እግዚአብሔር በዚህ ነገር ይቅር ይበለኝ።» «ይህ ክፉ ቢሆንም እንደ እንዲህና እንዲህ ያለው ክፋት ያህል ክፉ አይደለም፤ ሌሎች የእግዚአብሔር ሰዎችም እንደዚህ ያለ ሥሪት ነበራቸው፤ እንዲያውም ከእነርሱ አንዳንዶቹ እንዴት ባሉ አስከፊ የገሃድ ኃጢአቶች ውስጥ ወድቀዋል!» ኃጢአት አእምሮን ስለ በደለኛነቱ ትክክለኛና ተገቢ ግንዛቤ ከመያዝ የሚያስትባቸው ቍጥር የሌላቸው መንገዶች አሉ። የሚገማ እንፋሎቱ አእምሮን ያጨልማል፤ ስለዚህም አእምሮ በነገሮች ላይ ትክክለኛ ፍርድ መስጠት አይችልም። የሚያደናግሩ ክርክሮች፣ በደሉን የሚያቃልሉ ተስፋዎች፣ የሚናወጡ መሻቶች፣ ኃጢአቱን ለመተው የሚደረጉ ከዳተኛ ውሳኔዎች፣ የምሕረት ተስፋዎች — እነዚህ ሁሉ አእምሮ የሠለጠነውን ምኞት በደለኛነት በሚያስብበት ጊዜ በማወክ ድርሻ አላቸው። ነቢዩ ምኞት ጫፍ በደረሰ ጊዜ ይህን ፈጽሞ እንደሚያደርግ ይነግረናል (ሆሴዕ 4:11)፦ «ግልሙትናና የወይን ጠጅ፣ ጒሽ ጠጅም ልብን ይወስዳሉ»፤ — ልብ ማለት በመጽሐፍ ቅዱስ ብዙ ጊዜ እንደሚሠራበት ማስተዋል ነው። እነዚህ ነገሮች ዳግም ባልተወለዱ ሰዎች ውስጥ ይህን ሥራ እስከ ጫፍ እንደሚፈጽሙ፣ እንዲሁ ዳግም በተወለዱ ሰዎች ውስጥም በከፊል ይፈጽሙታል። ሰሎሞን በአመንዝራይቱ ሴት ስለ ተታለለው ሰው «ከአላዋቂዎች መካከል» እንደ ነበረ፣ «አእምሮ የጐደለው ጐበዝ» እንደ ነበረ ይነግርሃል (ምሳሌ 7:7)። ሞኝነቱስ በምን ታየ? በቍጥር 23 እንዲህ ይላል፦ «ለነፍሱ እንደ ሆነ አላወቀም»፤ የተጠላለፈበትን ክፋት በደለኛነት አላሰበም። ጌታም ከኤፍሬም ጋር ያደረገው አያያዝ የተሻለ ፍሬ ያላፈራበትን ምክንያት ሲሰጥ እንዲህ ይላል፦ «ኤፍሬም አእምሮ እንደሌላት እንደ ሞኝ ርግብ ነው» (ሆሴዕ 7:11)፤ — የራሱን ጐስቋላ ሁኔታ አላስተዋለም። ዳዊት የኃጢአቱን አስቀያሚነትና በደለኛነት በሕግ መስተዋት ውስጥ በግልጽ እንዳያይ የሚከለክሉት ቍጥር የሌላቸው የረከሱ ክርክሮች ባይኖሩበት ኖሮ፣ በዚያ አስጸያፊ ኃጢአት በደለኛነት ውስጥ ይህን ያህል ጊዜ ሊተኛ ይቻለው ነበርን? እርሱን ለማንቃት የተላከው ነቢይ ከእርሱ ጋር ሲነጋገር፣ የኃጢአቱን በደለኛነት በሙሉ እንዲገነዘብ፣ በምሳሌው የማምለጫና የማመካኛ መንገዶችን ሁሉ የዘጋውም ስለዚህ ነው። በልብ ውስጥ ያለ ምኞት የሚያስከትለው ተገቢ ውጤት ይህ ነው፤ — ስለ በደለኛነቱ በትክክል እንዳይፈርድ አእምሮን ያጨልማል፤ ራሱን ለማቃለልም ሌሎች ብዙ መንገዶች አሉት፤ እነርሱን አሁን አላብራራም።

እንግዲህ ኃጢአትን ሊገድል የሚወድ ሰው የመጀመሪያ ትኵረቱ ይህ ይሁን፤ — ስለ ኃጢአቱ በደለኛነት ትክክለኛ ፍርድን በአእምሮው ውስጥ ማጽናት። ለዚህም የሚከተሉትን አሳቦች ለርዳታህ ያዝ፦—

(1.) የኃጢአት ኃይል በውስጥ በሚኖር ጸጋ ያን ጸጋ ባላቸው ሰዎች ውስጥ ቢዳከምም፣ ኃጢአትም በሌሎች ላይ እንደሚገዛ በእነርሱ ላይ የማይገዛ ቢሆንም፣ አሁንም ጸንቶ የሚኖረው የኃጢአት በደለኛነት በዚያው ጸጋ ምክንያት ይከብዳል፣ ይጨምራልም፤ (ሮሜ 6:1, 2)፦ «እንግዲህ ምን እንላለን? ጸጋ እንዲበዛ በኃጢአት ጸንተን እንኑርን? አይደለም። ለኃጢአት የሞትን እኛ ወደ ፊት እንዴት አድርገን በእርሱ እንኖራለን?» — «የሞትን እኛ … እንዴት?» ትኵረቱ «እኛ» በሚለው ቃል ላይ ነው። ሐዋርያው በኋላ እንደሚገልጸው፣ ለዚህ ተቃራኒ የሆነውን ጸጋ ከክርስቶስ የተቀበልን እኛ እንዴት ይህን እናደርጋለን? ይህን ብናደርግ፣ ያለ ጥርጥር ከማንም ይልቅ ክፉዎች ነን። እንደነዚህ ያሉ ሰዎች የሚሠሯቸውን ኃጢአቶች ልዩ የሚያከብዱባቸውን ነገሮች፣ — ከሌሎች ይልቅ በበለጠ ፍቅር፣ ምሕረት፣ ጸጋ፣ እርዳታ፣ እፎይታ፣ መንገዶችና ማዳን ላይ እንዴት እንደሚበድሉ — አልዘረዝርም። ነገር ግን ይህ አሳብ በአእምሮህ ይኑር፤ — ምንም ጸጋ ባይኖርህ ኖሮ በዚያ መጠን ኃጢአት ውስጥ ሊኖር ከሚችለው ይልቅ፣ በልብህ ውስጥ ጸንቶ በሚኖረው ክፋት ውስጥ ከአእምሮ በላይ የሆነ የበለጠ ክፋትና በደለኛነት አለ። ልብ በል፤ —

(2.) እግዚአብሔር ከሌሎች ሰዎች እጅግ ክቡር ከሆኑት ሥራዎች ሁሉ ይልቅ፣ እንዲያውም በልብ ውስጥ ካሉት የጸጋ መሻቶችና ናፍቆቶች ይልቅ የበለጠ የኃጢአት ቅልቅል ካለባቸው ከብዙዎቹ የራሳቸው ውጫዊ ሥራዎች ይልቅ፣ በባሪያዎቹ የልብ መሻቶች ውስጥ ብዙ ውበትና መልካምነት እንደሚያይ፣ እንዲሁ እግዚአብሔር በልባቸው ውስጥ በሚሠራው ምኞት ውስጥ ብዙ ክፋትን ያያል፤ እንዲያውም ከክፉ ሰዎች ገሃድና የታወቁ ድርጊቶች ይልቅ፣ ወይም ቅዱሳን ሊወድቁባቸው ከሚችሉት ከብዙ ውጫዊ ኃጢአቶች ይልቅ የበለጠ ክፋት ያያል፤ ምክንያቱም በእነዚያ ላይ የበለጠ ተቃውሞ ይደረጋል፤ በአብዛኛውም ከእነርሱ በኋላ የበለጠ ራስን ማዋረድ ይከተላል። ስለዚህ ክርስቶስ እየደከሙ ከሄዱት ልጆቹ ጋር ሲነጋገር ወደ ሥሩ ይሄዳል፤ ምስክርነታቸውን ወደ ጎን ያደርጋል (ራእይ 3:15)፦ «ሥራህን አውቃለሁ»፤ — «አንተ ከምትመሰክረው ፈጽሞ ሌላ ነገር ነህ፤ ይህም አስጸያፊ ያደርግሃል»።

እንግዲህ እነዚህና እንደነዚህ ያሉ አሳቦች በውስጥህ ስለሚኖረው ምኞት በደለኛነት ግልጽ ግንዛቤ ያድርሱህ፤ ይኸውም ኃጢአት ሳይታወቅ ብርታት የሚያገኝበትና የሚያሸንፍበት የማቃለያ ወይም የማመካኛ አሳብ በልብህ ውስጥ ምንም ስፍራ እንዳይኖረው ነው።

2. አደጋውን አስብ፤ እርሱም ብዙ ዓይነት ነው፦—

(1.) በኃጢአት መታለል ልበ ደንዳና የመሆን አደጋ። ሐዋርያው ይህን በዕብራውያን ላይ አጥብቆ ያስጠነቅቃል (ዕብራውያን 3:12, 13)፦ «ወንድሞች ሆይ፥ ምናልባት ሕያው እግዚአብሔርን የሚያስክዳችሁ ክፉና የማያምን ልብ ከእናንተ በአንዳችሁ እንዳይኖር ተጠንቀቁ፤ ነገር ግን ከእናንተ ማንም በኃጢአት መታለል እልከኛ እንዳይሆን፥ ዛሬ ተብሎ ሲጠራ ሳለ፥ በእያንዳንዱ ቀን እርስ በርሳችሁ ተመካከሩ»። «ተጠንቀቁ» ይላል፤ «መንገዶችን ሁሉ ተጠቀሙ፤ ፈተናዎቻችሁን አስቡ፤ በትጋት ንቁ፤ ልባችሁን እግዚአብሔርን ከመፍራት ወደ ማደንደን የሚያዘነብል ክሕደትና መታለል በኃጢአት ውስጥ አለ»። እዚህ የተጠቀሰው ልበ ደንዳናነት እስከ መጨረሻው ድረስ ነው፤ — ፍጹም የልብ መደንደን ነው፤ ኃጢአት ወደዚያ ያዘነብላል፤ እያንዳንዱ የነፍስ ሕመምና ምኞትም ቢያንስ ወደዚያ በመጠኑ ይገሠግሣል። ልብህ ርኅሩኅ የነበረው፣ በቃሉ ሥርና በመከራዎች ሥር ይቀልጥ የነበረው አንተ፣ አንዳንዶች በርኵሰት እንደ ተናገሩት «ስብከት የማይነካውና ሕመም የማይነካው» ትሆናለህ። ከአሁኑ ይልቅ የፍቅሩ እርግጠኝነት በነበረህ ጊዜ በእግዚአብሔር ፊት፣ ስለ ሞት በማሰብና በፊቱ ስለ መቆም ትንቀጠቀጥ የነበርከው አንተ፣ በእነዚህ ነገሮች የማይነቃነቅ ድርቅና በመንፈስህ ላይ ይሆናል። ስለ ነፍስህና ስለ ኃጢአትህ ይነገራል፣ ለአንተም ይነገርሃል፤ አንተ ግን ምንም ግድ አይልህም፤ ልብህ ቅንጣት ታህል ሳይነካ መንፈሳዊ ተግባራትን — መጸለይን፣ መስማትንና ማንበብን — ልታልፋቸው ትችላለህ። ኃጢአት ለአንተ ቀላል ነገር ይሆንብሃል፤ እንደ ምናምን ነገር ቈጥረህ ታልፈዋለህ፤ ወደዚህ ደረጃ ያድጋል። እንደዚህ ያለው ሁኔታ ፍጻሜውስ ምን ይሆናል? ከዚህ የሚያሳዝን ነገር ሊደርስብህ ይችላልን? ሰው ስለ ኃጢአት ቀላል አሳብ ወደሚኖረው ሁኔታ መምጣቱን ማሰብ ማንኛውንም ልብ ለማንቀጥቀጥ አይበቃምን? ስለ ጸጋ፣ ስለ ምሕረት፣ ስለ ክርስቶስ ደም፣ ስለ ሕግ፣ ስለ ሰማይና ስለ ሲኦል ያሉ ቀላል አሳቦች ሁሉ በዚያው ወቅት ይገባሉ። ተጠንቀቅ፤ ምኞትህ እየሠራ የሚያመራው ወደዚህ ነው፤ — ልብን ወደ ማደንደን፣ ሕሊናን ወደ ማደንዘዝ፣ አእምሮን ወደ ማሳወር፣ የልብ ዝንባሌዎችን ወደ ማፍዘዝና ነፍስን በሙሉ ወደ ማታለል።

(2.) የአንዳንድ ታላቅ ጊዜያዊ ቅጣት አደጋ፤ መጽሐፍ ቅዱስ ይህን «በቀል»፣ «ፍርድ» እና «ቅጣት» ብሎ ይጠራዋል (መዝሙር 89:30-33)። እግዚአብሔር በልብህ ውስጥ ስላለው ስለዚህ አስጸያፊ ነገር ፈጽሞ ባይጥልህ እንኳ፣ በበትር ይጐበኝሃል፤ ይቅር ቢልና ቢምርም፣ ሥራህን ይበቀልሃል። ኦ ዳዊትንና መከራዎቹን ሁሉ አስብ! ወደ ምድረ በዳ ሲሸሽ ተመልከተው፤ የእግዚአብሔርንም እጅ በእርሱ ላይ አስብ። እግዚአብሔር በቍጣ ልጅህን ቢገድል፣ በቍጣ ንብረትህን ቢያጠፋ፣ በቍጣ አጥንቶችህን ቢሰብር፣ በቍጣ መሰናክልና መሰደቢያ እንድትሆን ቢተውህ፣ በቍጣ ቢገድልህ፣ ቢያጠፋህ፣ በጨለማ ውስጥ እንድትተኛ ቢያደርግህ፣ ይህ ለአንተ ምንም አይደለምን? ስለ አንተ ሲል ሌሎችን ቢቀጣ፣ ቢያጠፋና ቢያፈርስ ምንም አይደለምን? በዚህ አትሳሳትብኝ። እግዚአብሔር እነዚህን ነገሮች ሁሉ ሁልጊዜ በቍጣ በየራሱ ሰዎች ላይ ይልካል ማለቴ አይደለም፤ ይህ ከቶ አይሁን! ነገር ግን ይህን እላለሁ፤ እርሱ እንዲህ ሲያደርግብህ፣ ሕሊናህም ያስቈጣኸው ምን ያህል እንደ ሆነ ከእርሱ ጋር ሲመሰክር፣ አያያዙ ለነፍስህ ምሬት የሞላበት ሆኖ ታገኘዋለህ። እነዚህን ነገሮች ካልፈራህ፣ እኔ እፈራለሁ፤ ልበ ደንዳናነት ሥር ሳትሆን አትቀርም።

(3.) የሰላምና የብርታት መጥፋት በሰው ዘመን ሁሉ። ከእግዚአብሔር ጋር ሰላም ማግኘትና በእግዚአብሔር ፊት ለመመላለስ ብርታት ማግኘት የጸጋ ኪዳን ታላላቅ የተስፋ ቃሎች ድምር ነው። የነፍሳችን ሕይወት በእነዚህ ነገሮች ውስጥ ነው። በሚያጽናና መጠን እነዚህ ከሌሉ መኖር መሞት ነው። የእግዚአብሔርን ፊት አንዳንድ ጊዜ በሰላም ካላየን፣ ከእርሱ ጋር ለመመላለስ ጥቂት ብርታት ከሌለን፣ ሕይወታችን ምን ይጠቅመናል? እንግዲህ ያልተገደለ ምኞት የሰዎችን ነፍሳት እነዚህን ሁለቱን በእርግጥ ይነጥቃቸዋል። ይህ ጕዳይ በዳዊት ዘንድ ከዚህ በላይ ግልጽ ሊሆን የማይችል እስኪመስል ድረስ ግልጽ ነው። በዚህ ምክንያት አጥንቶቹ እንደ ተሰበሩ፣ ነፍሱ እንደ ታወከች፣ ቍስሎቹ እንደ ከበዱ ስንት ጊዜ ያማርራል! ሌሎች ምሳሌዎችንም ውሰድ፤ ኢሳይያስ 57:17፦ «ስለ መጎምጀቱ ኃጢአት ተቈጣሁ፥ ተሰወርሁም።» እባክህ፣ እግዚአብሔር ራሱን በሚሰውርበት ጊዜ ለነፍስ ምን ሰላም፣ በሚመታበትስ ጊዜ ምን ብርታት አለ? ሆሴዕ 5:15፦ «በደላቸውን እስኪያውቁ ፊቴንም እስኪፈልጉ ድረስ ሄጄ ወደ ስፍራዬ እመለሳለሁ»፤ — «እተዋቸዋለሁ፤ ፊቴን እሰውራለሁ፤ ሰላማቸውና ብርታታቸውስ ምን ይሆናል?» እንግዲህ ከእግዚአብሔር ጋር ሰላምን አግኝተህ ብታውቅ፣ ማስፈራሪያዎቹ አስፈርተውህ ቢያውቁ፣ ከእርሱ ጋር ለመመላለስ ብርታት ኖሮህ ቢያውቅ፣ ወይም በጸሎትህ አልቅሰህና ስለ ድካምህ ተጨንቀህ ብታውቅ፣ በራስህ ላይ ስላንዣበበው ስለዚህ አደጋ አስብ። ምናልባት ጥቂት ጊዜ ብቻ ቀርቶ ከእንግዲህ የእግዚአብሔርን ፊት በሰላም አታይ ይሆናል። ምናልባት እስከ ነገ ድረስ በጥቂቱ እንኳ ደስታ፣ ሕይወትና ብርታት ልትጸልይ፣ ልታነብ፣ ልትሰማ ወይም ማንኛውንም መንፈሳዊ ተግባር ልትፈጽም አትችል ይሆናል፤ በሕይወት እስካለህ ድረስ አንዲት የጸጥታ ሰዓት ከቶ አታይ ይሆናል፤ — በሕይወትህ ዘመን ሁሉ ሥቃይና ድንጋጤ የሞላባቸውን የተሰበሩ አጥንቶች ይዘህ ልትዞር ትችላለህ። እንዲያውም ምናልባት እግዚአብሔር ፍላጻዎቹን ወደ አንተ ይወረውራል፤ በጭንቅና በሁከት፣ በፍርሃትና በግራ መጋባት ይሞላሃል፤ ለራስህና ለሌሎች ድንጋጤና መደነቂያ ያደርግሃል፤ በየጊዜው ሲኦልንና ቍጣን ያሳይሃል፤ ስለ ጥላቻው በሚያሳዝኑ አሳቦች ያስፈራሃል፣ ያስደነግጥሃልም፤ ስለዚህም ቍስልህ በሌሊት ያመረቅዛል፤ ነፍስህም መጽናናትን እንቢ ትላለች፤ ከሕይወት ይልቅ ሞትን ትመኛለህ፤ እንዲያውም ነፍስህ መታነቅን ልትመርጥ ትችላለች። ይህን ጥቂት አስብ፤ — እግዚአብሔር ፈጽሞ ባያጠፋህ እንኳ፣ ስለ ጥፋትህ ፈጣንና ሕያው ግንዛቤ ወደሚኖርህ ወደዚህ ሁኔታ ሊጥልህ ይችላል። ልብህን በዚህ አሳብ አለማምደው፤ የሁኔታው ውጤት ምን ሊሆን እንደሚችል ይወቅ። ነፍስህን በውስጥህ እስክታንቀጠቅጣት ድረስ ይህን አሳብ አትተው።

(4.) የዘላለማዊ ጥፋት አደጋ አለ።

ይህን አሳብ በሚገባ ለመያዝ የሚከተለውን ልብ በል፤ —

[1.] እንደዚህ ያለ ትስስር በኃጢአት ውስጥ በመጽናት እና በዘላለማዊ ጥፋት መካከል አለ፤ ስለዚህ እግዚአብሔር አንዳንዶች እንዳይጠፉ ኃጢአት ውስጥ ከመጽናት ሊያድናቸው ቢወስንም፣ ኃጢአት ውስጥ የሚጸኑትን ግን ማንንም ከጥፋት አያድንም፤ ስለዚህ ማንም ሰው ጸንቶ በሚኖር የኃጢአት ኃይል ሥር ሳለ፣ የጥፋትና ከእግዚአብሔር ለዘላለም የመለየት ማስፈራሪያዎች ሊቀርቡለት ይገባል። ዕብራውያን 3:12 እንዲሁ ይላል፤ በዚያም ላይ ምዕራፍ 10:38ን ጨምር። የእግዚአብሔር የአሠራር ደንብ ይህ ነው፦ ማንም ከእርሱ «ቢለይ»፣ በአለማመን «ወደ ኋላም ቢያፈገፍግ»፣ «የእግዚአብሔር ነፍስ በእርሱ ደስ አይላትም»፤ — «ማለትም ቍጣው እስከ ጥፋት ድረስ ያሳድደዋል»፤ ይህም በገላትያ 6:8 በግልጽ ተነግሯል።

[2.] ከላይ እንደ ተገለጸው በማንኛውም ርኵሰት ኃይል ሥር እንዲህ የተጠላለፈ ሰው፣ በኪዳኑ ውስጥ ድርሻ እንዳለው — በዚያ ኪዳን ኃይል ከጥፋት ፍርሃት ሊድን የሚችልበት — በዚያን ጊዜ ምንም ግልጽና አሸናፊ ማስረጃ ሊኖረው አይችልም፤ ስለዚህም ከጌታ የሚመጣ ጥፋት በተገቢ ሁኔታ ሊያስፈራው ይችላል፤ እርሱንም የአካሄዱና የመንገዶቹ ፍጻሜ እንደሚሆን ነገር አድርጎ ሊመለከተው ይችላል፤ ሊመለከተውም ይገባዋል። «በክርስቶስ ኢየሱስ ላሉት አሁን ኵነኔ የለባቸውም» (ሮሜ 8:1)። እውነት ነው፤ ነገር ግን የዚህን ቃል መጽናናት የሚያገኝ ማን ነው? ለራሱስ ሊወስደው የሚችል ማን ነው? «እንደ ሥጋ ሳይሆን እንደ መንፈስ የሚመላለሱ»። ነገር ግን፦ «ይህ ሰዎችን ወደ አለማመን ማሳመን አይደለምን?» ትል ይሆናል። እኔም እመልሳለሁ፦ አይደለም። ሰው በራሱ ላይ ሊሰጠው የሚችለው ፍርድ ሁለት ዓይነት ነው፤ — በመጀመሪያ፣ በማንነቱ ላይ፤ በሁለተኛም፣ በመንገዶቹ ላይ። እኔ የምናገረው ስለ መንገዶቹ ፍርድ እንጂ ስለ ማንነቱ አይደለም። ሰው ስለ ማንነቱ የሚችለውን ያህል የተሻለ ማስረጃ ያግኝ፤ ሆኖም ክፉ መንገድ በጥፋት እንደሚያልቅ መፍረድ ግዴታው ነው፤ ይህን አለማድረግ አምላክ የለሽነት ነው። በእንደዚህ ያለ ሁኔታ ሰው በክርስቶስ ውስጥ የግል ድርሻ እንዳለው የሚያሳዩትን ማስረጃዎች ይጣል አልልም፤ ነገር ግን ሊይዛቸው አይችልም እላለሁ። ሰው ራሱን የሚኰንንበት ኵነኔ ሁለት ዓይነት ነው፦— አንደኛ፣ ከየሚገባው ዋጋ አንጻር፤ ይኸውም ነፍስ ከእግዚአብሔር ፊት ልትጣል እንደሚገባት ስትደመድም ነው፤ ይህም የአለማመን ሥራ ከመሆን እጅግ የራቀ፣ የእምነት ውጤት ነው። ሁለተኛ፣ ከውጤቱና ከፍጻሜው አንጻር፤ ይኸውም ነፍስ እንደምትኰነን ስትደመድም ነው። ይህ የማንም ግዴታ ነው አልልም፤ ወደዚህም አልጠራቸውም፤ ነገር ግን ይህን እላለሁ፤ የመንገዱ ፍጻሜ ከእርሱ እንዲሸሽ ሊያነሣሣው ይችላል። ይህም ነፍስ ከምኞቶቿ መጠላለፍ ነጻ ለመውጣት ብትፈልግ በእርሷ ላይ ሊያድር የሚገባው ሌላው አሳብ ነው።

3. ክፋቶቹን አስብ፤ ማለቴ የአሁኑን ክፋቶቹን ነው። አደጋ ወደ ፊት የሚመጣውን ይመለከታል፤ ክፋት ግን አሁን ያለውን። ያልተገደለን ምኞት ከሚከተሉት ብዙ ክፋቶች አንዳንዶቹ ሊጠቀሱ ይችላሉ፦—

(1.) ያሳዝናል፤ — በአማኞች ውስጥ እንዲያድርና ከእነርሱ ጋር እንዲኖር የተሰጠውን ቅዱሱንና ብሩኩን መንፈስ ያሳዝናል። ሐዋርያውም እንዲሁ ከብዙ ምኞቶችና ኃጢአቶች ሲከለክላቸው (ኤፌሶን 4:25-29)፣ ለዚህ ታላቁን ምክንያት በቍጥር 30 ይሰጣል፦ «ለቤዛም ቀን የታተማችሁበትን ቅዱሱን የእግዚአብሔርን መንፈስ አታሳዝኑ»። «ይህን ያህል ብዙና ታላላቅ ጥቅሞችን የምትቀበሉበትን ያን የእግዚአብሔርን መንፈስ አታሳዝኑ» ይላል፤ ከእነዚህም አንድ ጕልህና ሁሉን አቀፍ የሆነውን ይጠቅሳል፤ — «ለቤዛም ቀን የታተማችሁበትን»። በዚህ ያዝናል። ርኅሩኅና አፍቃሪ ወዳጅ መልካም ባደረገለት ወዳጁ ውለታ ቢስነት እንደሚያዝን፣ ነፍሳችን የምትመኘውን ሁሉ በዚያ ሊያደርግልን ልባችንን መኖሪያው አድርጎ የመረጠው ይህ ርኅሩኅና አፍቃሪ መንፈስም እንዲሁ ነው። ጠላቶቹን፣ ሊያጠፋቸው የሚገባቸውንም ከእርሱ ጋር በልባችን ስናስተናግድ ያዝናል። «ከልቡ አያስጨንቅም፥ እኛንም አያሳዝንም» (ሰቆቃወ ኤርምያስ 3:33)፤ እኛስ በየዕለቱ እናሳዝነዋለንን? ስለዚህ የቍጣችንን ታላቅነት ለመግለጥ አንዳንድ ጊዜ «እንደ ተበሳጨ»፣ አንዳንድ ጊዜም «በልቡ እንዳዘነ» ተነግሮለታል። እንግዲህ በነፍስ ውስጥ የጸጋ ቅንነት ቅሬታ ቢኖር፣ በኃጢአት መታለልም ፈጽሞ ካልደነደነች፣ ይህ አሳብ በእርግጥ ይነካታል። ማን እንደ ሆንህና ምን እንደ ሆንህ አስብ፤ የሚያዝነው መንፈስ ማን እንደ ሆነ፣ ምን እንዳደረገልህ፣ ስለ ምን ወደ ነፍስህ እንደሚመጣ፣ በውስጥህም ምን እንዳደረገ አስብ፤ ታፈርም። ከእግዚአብሔር ጋር በሚመላለሱ ሰዎች መካከል ወደ ሁለንተናዊ ቅድስናና ልባቸውንና መንፈሳቸውን በንጽሕናና በጥራት ሁሉ ወደ መጠበቅ የሚገፋፋቸው፣ በውስጣቸው ሊያድር የወሰደው ብሩኩ መንፈስ በልባቸው ውስጥ ምን እንደሚያስተናግዱ ዘወትር እንደሚመለከትና ቤተ መቅደሱ ሳይረክስ ሲጠበቅ ደስ እንደሚለው ከማወቅ የሚበልጥ ምክንያትና መነሣሣት የለም። የዘምሪ ኃጢአት እጅግ የከበደው ስለ ሕዝቡ ኃጢአት በሚያለቅሱት በሙሴና በሌሎቹ ፊት አመንዝራይቱን ወደ ማኅበሩ በማምጣቱ ነበር (ዘኍልቍ 25:6)። እንግዲህ አንድን ምኞት ማበረታታት ወይም በልብ ውስጥ እንዲኖር መፍቀድ፣ ማደሪያውን ንጹሕና ቅዱስ አድርጎ ለመጠበቅ በሚጠነቀቀው በመንፈስ ቅዱስ ልዩ ዓይንና እይታ ሥር ሲስተናገድ (አማኞች ከሆንን እንዲሁ መሆኑ ግድ ነውና)፣ ይህ እጅግ የከበደ በደል አይደለምን?

(2.) ጌታ ኢየሱስ ክርስቶስ እንደ ገና ይቈስላል በእርሱ ምክንያት፤ በልብ ውስጥ ያለው አዲሱ ፍጥረቱ ይቈስላል፤ ፍቅሩ ይደናቀፋል፤ ተቃዋሚውም ደስ ይለዋል። በኃጢአት መታለል እርሱን ፈጽሞ መተው «እንደ ገና መስቀሉና በገሃድ ማዋረዱ» እንደ ሆነ፣ እንዲሁ ሊያጠፋው የመጣውን ኃጢአት ማስተናገድ ሁሉ ያቈስለዋል፣ ያሳዝነዋልም።

(3.) የሰውን ጠቃሚነት በዘመኑ ይወስዳል። ሥራዎቹ፣ ጥረቶቹና ድካሞቹ ከእግዚአብሔር በረከትን የሚቀበሉት እምብዛም ነው። ሰባኪ ከሆነ፣ እግዚአብሔር በአብዛኛው በአገልግሎቱ ላይ ይነፋበታል፤ ስለዚህም ለእሳት ይደክማል፤ በምንም ስኬት ወይም ለእግዚአብሔር ሥራን በመሥራት አይከበርም፤ ስለ ሌሎች ሁኔታዎችም እንዲሁ ሊነገር ይችላል። ዓለም ዛሬ በሚጠወልጉ ምስኪን ክርስትናን የሚናገሩ ሰዎች ተሞልቷል። በማንኛውም ውበት ወይም ክብር የሚመላለሱት እንዴት ጥቂቶች ናቸው! በአብዛኛውስ እንዴት መካኖች፣ እንዴትስ የማይጠቅሙ ናቸው! ለዚህ አሳዛኝ ሁኔታ ከሚሰጡት ብዙ ምክንያቶች መካከል ይህ ከሁሉ ያነሰ ውጤታማ እንዳልሆነ በተገቢ ሁኔታ ሊፈራ ይችላል፤ — ብዙ ሰዎች መንፈስን የሚበሉ ምኞቶችን በብብታቸው ያስተናግዳሉ፤ እነዚህም በመታዘዛቸው ሥር ላይ እንደ ትል ተኝተው በየዕለቱ ይበሉታል፣ ያደክሙታልም። ጸጋዎች ሁሉ፣ ማንኛውም ጸጋ የሚለማመድባቸውና የሚያድግባቸው መንገዶችና ዘዴዎች ሁሉ በዚህ ይጐዳሉ፤ ስለ ማንኛውም ስኬት ደግሞ፣ እግዚአብሔር የእንደዚህ ያሉትን ሰዎች ሥራዎች ያጠወልጋል።

እንግዲህ ሁለተኛው መመሪያዬ ይህ ነው፤ ይህም ምኞት በነፍስ ውስጥ በልማድ ከመኖሩ አንጻር በእርሱ ላይ ሊደረግ የሚገባውን ተቃውሞ ይመለከታል፦— የበደለኛነቱን፣ የአደጋውንና የክፋቱን እነዚህን ወይም እንደነዚህ ያሉ አሳቦች በልብህ ላይ ሕያው አድርገህ ጠብቅ፤ በእነዚህ ነገሮች ላይ ብዙ አሰላስል፤ ልብህ በእነርሱ ላይ እንዲያድርና እንዲኖር አድርግ፤ አሳቦችህን በእነዚህ ማሰላሰሎች ውስጥ አስጠምድ፤ በነፍስህ ላይ ብርቱ ተጽዕኖ ማሳደር እስኪጀምሩ ድረስ፣ — እስኪያንቀጠቅጧትም ድረስ — ከእነርሱ እንዲሄዱ ወይም እንዲቅበዘበዙ አትፍቀድላቸው።