የማንኛውንም ምኞት አደገኛ ምልክቶች ልብ በል

ቀደም ሲል ለቀረበው የሕሊና ጥያቄ የሚሆኑ ዝርዝር መመሪያዎች ቀረቡ — በመጀመሪያ፦ የማንኛውንም ምኞት አደገኛ ምልክቶች ልብ በል — 1. ሥር መስደድ — 2. ምኞቱ እያለ የሚገኝ ሰላም፤ ይህ የሚገኝባቸው ልዩ ልዩ መንገዶች — 3. በማሳሳቱ ደጋግሞ መከናወኑ — 4. ነፍስ ከውጤቱ ብቻ በተወሰዱ ክርክሮች እርሱን መዋጋቷ — 5. ከፍርድ የሆነ ልበ ደንዳናነት አብሮት መኖሩ — 6. እግዚአብሔር በእርሱ ላይ የወሰዳቸውን ልዩ እርምጃዎች መቋቋሙ — እነዚህ ነገሮች የሚገኙባቸው ሰዎች ሁኔታ።

፫. ቀደም ያሉት አጠቃላይ መመሪያዎች እንደ መሠረት ከተያዙ፣ ቀጥሎ የሚቀርቡት የሚያውክ ምኞት ወይም የነፍስ ሕመም በሚሰማት ጊዜ ነፍስን የሚመሩ ዝርዝር መመሪያዎች ናቸው፤ ዋናው ዓላማዬም እነርሱ ናቸው። ከእነዚህም አንዳንዶቹ ቀዳሚና ለሥራው የሚያዘጋጁ ናቸው፤ በአንዳንዶቹ ውስጥ ደግሞ ሥራው ራሱ ይገኛል። ከመጀመሪያው ዓይነት የሆኑት የሚከተሉት ናቸው፦—

አንደኛ፦ ምኞትህ ምን ዓይነት አደገኛ ምልክቶች አብረውት እንዳሉና እንደሚከተሉት ልብ በል፤ — የሞት ምልክት ያለበት ወይም የሌለበት መሆኑን መርምር፤ ካለበት፣ የተለየ መድኃኒት ሊወሰድ ይገባል፤ የተለመደው የኃጢአት መግደል ሂደት አይበቃውም።

«የምትላቸው እነዚህ አደገኛ መለያዎችና ምልክቶች፣ ማለትም በውስጥ የሚኖርን ምኞት የሚከተሉት አስከፊ አጃቢዎች ምንድር ናቸው?» ትል ይሆናል። ከእነርሱ አንዳንዶቹን እጠቅሳለሁ፦—

1. ሥር መስደድ። — ምኞቱ በልብህ ውስጥ እያበላሸ ለረጅም ጊዜ ተቀምጦ ከሆነ፣ እርሱን ለመግደልና በእርሱ የደረሰብህን ቍስል ለመፈወስ በብርታት ሳትሞክር ለብዙ ጊዜ በኃይልና በበላይነት እንዲኖር ፈቅደህለት ከሆነ፣ የነፍስህ ሕመም አደገኛ ነው። ዓለማዊነት፣ የሥልጣን ጥማት ወይም የትምህርት ስስት ሌሎቹን መንፈሳዊ ተግባራት — ከእግዚአብሔር ጋር የማያቋርጥ ኅብረት ልታደርግባቸው የሚገባህን መንፈሳዊ ተግባራት — ለረጅም ጊዜ እንዲበሉ ፈቅደሃልን? ወይስ ርኵሰት ልብህን በከንቱ፣ በሞኝነትና በክፉ ምናብ ለብዙ ቀናት እንዲያረክስ ፈቅደሃልን? ምኞትህ አደገኛ ምልክት አለበት። የዳዊትም ሁኔታ እንዲሁ ነበረ (መዝሙር 38:5)፦ «ከስንፍናዬ የተነሣ ቍስሌ ሸተተ፥ በሰበሰም።» ምኞት እያበላሸ፣ እያመረቀዘና እንደ ነቀርሳ እየበላ በልብ ውስጥ ለረጅም ጊዜ ሲቀመጥ፣ ነፍስን ወደ አሳዛኝ ሁኔታ ያደርሳታል። በእንዲህ ያለ ሁኔታ የተለመደው ስለ ኃጢአት የመዋረድ ሂደት ሥራውን አይፈጽምም፤ ምኞቱ ምንም ዓይነት ቢሆን፣ በዚህ መንገድ ወደ ነፍስ ችሎታዎች ሁሉ ይብዛም ይነስም ሾልኮ ይገባል፤ የልብ ዝንባሌዎችንም ከእርሱ ጋር መዋልንና መወዳጀትን ያለማምዳቸዋል፤ ለአእምሮና ለሕሊና የተለመደ ይሆናል፤ ስለዚህም እንደ እንግዳ ነገር አይደነግጡበትም፤ ይልቁንም እንደ ለመዱት ነገር ይደፍሩታል፤ እንዲያውም በዚህ መንገድ እንዲህ ያለ ብልጫ ያገኛል፤ ስለዚህም ብዙ ጊዜ ማንም ምንም ሳያስተውለው ራሱን ገልጦ ይሠራል፤ ዮሴፍ በፈርዖን ሕይወት በማለ ጊዜ እንዲህ የነበረ ይመስላል። የተለየ መንገድ ካልተወሰደ በቀር፣ እንዲህ ያለው ሰው ፍጻሜው ሰላም እንደሚሆን ለመጠበቅ በዓለም ላይ ምንም መሠረት የለውም።

ምክንያቱም፣ በመጀመሪያ፣ ያልተገደለ ምኞት ለረጅም ጊዜ በውስጡ መኖሩንና ዳግም በተወለደ ሰው ላይ ሊደርስ የማይችለውን የኃጢአትን ግዛት እንዴት ሊለይ ይችላል? በሁለተኛ ደረጃ፣ ምኞቱ ጸንቶና ሰፍሮ ሲኖር፣ ለብዙ ቀናትም እንዲሁ ሲኖር፣ ከእርሱም ጋር በልዩ ልዩ ሁኔታዎች ውስጥ ሲያልፍ እያየ፣ ነገሩ ከቶ በእርሱ ዘንድ እንደሚለወጥ፣ ወይም ምኞቱ ማወክንና ማሳሳትን እንደሚተው ለራሱ እንዴት ተስፋ ሊሰጥ ይችላል? ምናልባት ምሕረቶችንም መከራዎችንም ቀምሶ ይሆናል፤ እነዚህም ምናልባት ነፍስ ልዩ ትኩረት ከመስጠት ልትቆጠብ እስከማትችል ድረስ ጉልህ የሆኑ ነበሩ፤ ምናልባት ብዙ ማዕበልን ተቋቁሞ አልፎ ይሆናል፤ በቃሉ አገልግሎት ውስጥም የብዙ ልዩ ልዩ ስጦታዎችን አገልግሎት አሳልፎ ይሆናል፤ ታዲያ በዘመን ብዛት የተገኘ መብት እንዳለው የሚከራከርን ነዋሪ ከቤቱ ማስወጣት ቀላል ነገር ይሆናልን? ቸል የተባሉ አሮጌ ቍስሎች ብዙ ጊዜ ገዳዮች ናቸው፤ ሁልጊዜም አደገኛ ናቸው። በውስጥ የሚኖሩ የነፍስ ሕመሞች በምቾትና በጸጥታ በመቆየታቸው ይዝጋሉ፤ እልከኞችም ይሆናሉ። ምኞት ዘመንንና በዘመን ብዛት የተገኘን መብት ሊጠቅስ ከቻለ በቀላሉ የማይባረር እንዲህ ያለ ነዋሪ ነው። በራሱ ከቶ እንደማይሞት ሁሉ፣ በየዕለቱ ካልተገደለም ዘወትር ኃይልን ይሰበስባል።

2. ምኞት ጸንቶ እያለ፣ እርሱን ለመግደልም በወንጌል መንገድ በብርታት ሳይሞከር፣ ልብ ለራሱ ይሁንታ ለመስጠትና ሰላሙን ለመጠበቅ በስውር የሚያቀርባቸው ምክንያቶች በልብ ውስጥ ያለ የገዳይ የነፍስ ሕመም ሌላው አደገኛ ምልክት ናቸው። ይህ የሚደረግባቸው ልዩ ልዩ መንገዶች አሉ። ከእነርሱ አንዳንዶቹን እጠቅሳለሁ፤ ለምሳሌ፦ —

(1.) አንድ ሰው ስለ ኃጢአት በሚነሡ አሳቦች፣ በሚያስጨንቁ አሳቦች በተያዘ ጊዜ፣ ኃጢአቱን ለማጥፋት ራሱን ከመስጠት ይልቅ፣ ያ ኃጢአትና ምኞት እያለም ነገሩ መልካም እንዲሆንለት፣ በመልካም ሁኔታ ላይ ስለ መሆኑ ምን ማስረጃዎች ሊያገኝ እንደሚችል ለማየት ልቡን ሲመረምር።

አንድ ሰው ከእግዚአብሔር ጋር ያሳለፋቸውን ልምምዶች መሰብሰቡ፣ ማስታወሱ፣ ማከማቸቱ፣ ማሰላሰሉ፣ መፈተኑና በሚገባ መጠቀሙ እጅግ መልካም ነገር ነው፤ — ቅዱሳን ሁሉ የተለማመዱት፣ በብሉይ ኪዳንም በአዲስ ኪዳንም የተመሰገነ ተግባር ነው። ዳዊት «ከልቡ ጋር በተነጋገረ» ጊዜ፣ የቀደመውንም የጌታን ቸርነት ባሰበ ጊዜ ሥራው ይህ ነበር። ጳውሎስ እንድንለማመደው የሚያዘን ተግባርም ይህ ነው (2ኛ ቆሮንቶስ 13:5)። በራሱ እጅግ መልካም እንደ ሆነ ሁሉ፣ በተገቢው ወቅት — በፈተና ወይም በመከራ ጊዜ፣ ወይም ልብ ስለ ኃጢአት በሚታወክበት ጊዜ — ሲደረግ ውበት ይጨመርለታል፤ ሰሎሞን እንደሚለው፣ ያ ወቅት ይህን የወርቅ እንኮይ የሚያደምቅ የብር ሥዕል ነው። ነገር ግን ይህን ለዚህ ዓላማ፣ ማለትም ለሌላ ዓላማ የሚጮኸውንና የሚጣራውን ሕሊና ለማርካት ብሎ ማድረግ፣ ኃጢአትን የሚወድድ ልብ አስከፊ ዘዴ ነው። የሰው ሕሊና በሚወቅሰው ጊዜ፣ እግዚአብሔርም ስለ ልቡ ኃጢአተኛ ሕመም በሚገሥጸው ጊዜ፣ ያ ኃጢአት በክርስቶስ ደም ይቅር እንዲባልለትና በመንፈሱ እንዲገደል ራሱን ከመስጠት ይልቅ፣ ባሉት ወይም አሉኝ ብሎ በሚያስባቸው በሌሎች እንደዚህ ያሉ ማስረጃዎች ራሱን ቢያሳርፍ፣ በዚህም እግዚአብሔር በአንገቱ ላይ ሊያኖርበት ካለው ቀንበር ሥር ራሱን ቢያወጣ፣ ሁኔታው እጅግ አደገኛ ነው፤ ቍስሉም ለመፈወስ የሚያስቸግር ነው። አይሁድም በገዛ ሕሊናቸው ቍስለትና በአዳኛችን ወቃሽ ስብከት ሥር በነበሩ ጊዜ «የአብርሃም ልጆች» መሆናቸውንና በዚህም ምክንያት በእግዚአብሔር ዘንድ ተቀባይነት እንዳላቸው በማሰብ ራሳቸውን ደገፉ፤ በዚህም በአስጸያፊ ክፋት ሁሉ ውስጥ ለራሳቸው ይሁንታ ሰጡ፤ ፍጻሜያቸውም ፍጹም ጥፋት ሆነ።

ይህ በተወሰነ መጠን ሰው ራሱን መባረኩ፣ «በጥማቱ ላይ ስካርን ቢጨምርም» በአንድ ወይም በሌላ ምክንያት ሰላም እንደሚሆንለት መናገሩ ነው። የኃጢአት ፍቅር፣ ሰላምንና ከእግዚአብሔር የሚገኘውን የፍቅር ቅምሻ ሁሉ ማቃለል በእንዲህ ያለ ሥሪት ውስጥ ተጠቅልለው ይገኛሉ። እንዲህ ያለው ሰው «ከሚመጣው ቍጣ» የማምለጥን ተስፋ ብቻ ይዞ መቆየት ከቻለ፣ በዓለም ላይ ፍሬ ቢስ ሆኖ፣ የመጨረሻ መለያየት እስካልሆነ ድረስ ከእግዚአብሔር በማናቸውም ርቀት ቢኖር እንኳ ሙሉ በሙሉ ሊረካ እንደሚችል በግልጽ ያሳያል። ከእንዲህ ያለ ልብ ምን ይጠበቃል?

(2.) ይህ ማታለል የሚቀጥለው ጸጋንና ምሕረትን ባልተገደለ ኃጢአት ላይ፣ ወይም በቅንነት ለመግደል ጥረት ባልተደረገበት ኃጢአት ላይ በመተግበር ነው። ይህ በኃጢአት ፍቅር እጅግ የተጠላለፈ ልብ ምልክት ነው። አንድ ሰው በሬሞን ቤት ስለ መስገዱ ንዕማን ካሰበው አሳብ የማይለይ ስውር አሳብ በልቡ ቢኖረው — «በሌላው ነገር ሁሉ ከእግዚአብሔር ጋር እመላለሳለሁ፤ በዚህ ነገር ግን እግዚአብሔር ይቅር ይበለኝ» ቢል — ሁኔታው አሳዛኝ ነው። በምሕረት ምክንያት ራስን በማናቸውም ኃጢአት ለማስደሰት እንዲህ ያለ ቍርጥ ውሳኔ ማድረግ ከክርስቲያናዊ ቅንነት ጋር ፈጽሞ የማይስማማ እንደሚመስል፣ በማናቸውም አካሄድ ውስጥም ያለ ጥርጥር እንደዚያው እንደ ሆነ እውነት ነው፤ የግብዝ መለያም ነው፤ «የአምላካችንን ጸጋ በሴሰኝነት መለወጥ»ም ነው፤ ይሁን እንጂ በሰይጣን ተንኰልና በውስጣቸው በቀረው አለማመን የእግዚአብሔር ልጆች ራሳቸው አንዳንድ ጊዜ በዚህ የኃጢአት ማታለል ሊጠመዱ እንደሚችሉ አልጠራጠርም፤ አለዚያማ ጳውሎስ እንደሚያደርገው ከዚህ ነገር እንዲጠበቁ ከቶ ባላስጠነቀቃቸው ነበር (ሮሜ 6:1, 2)። በእርግጥም ሥጋዊ አመክንዮ በዚህ ምክንያት ከፍ ብሎ ከመበርታቱ የበለጠ ተፈጥሮአዊ ነገር የለም። ሥጋ በጸጋ ምክንያት ፍላጎቱ እንዲፈጸምለት እጅግ ይመኛል፤ ስለ ምሕረት የሚነገረውንም ቃል ሁሉ ለመንጠቅና ለገዛ ርኩስ ግቡና ዓላማው ለማጣመም ተዘጋጅቶ ይቆማል። እንግዲህ በብርታት ባልተገደለ ኃጢአት ላይ ምሕረትን መተግበር በወንጌል ላይ የሥጋን ዓላማ መፈጸም ነው።

አታላይ ልብ በአስጸያፊ ሥራዎቹ ውስጥ ለራሱ ይሁንታ ለመስጠት አንዳንድ ጊዜ እነዚህንና ሌሎች ብዙ መንገዶችንና ብልሃቶችን ይጠቀማል። እንግዲህ አንድ ሰው ከኃጢአቱ ጋር በዚህ ሁኔታ ውስጥ ሲሆን — ማለትም ለኃጢአቱ ስውር ፍቅር በልቡ ውስጥ ሰልጥኖ ሳለ፣ ፈቃዱ ሙሉ በሙሉ በእርሱ ላይ ባይጸናም ወደ እርሱ ያልጠነከረ ደካማ ፍላጎት ሲኖረው፣ እንዲህና እንዲህ ያሉ ምክንያቶች ባይከለክሉት ኖሮ ሊያደርገው ሲፈልግ፣ በዚህም ምክንያት ኃጢአቱን በክርስቶስ ደም በመግደልና ይቅር በማስባል ሳይሆን በሌሎች መንገዶች ራሱን ሲያሳርፍ — የዚያ ሰው «ቍስል ሸተተ፥ በሰበሰም»፤ ፈጥኖ ካልዳነም ወደ ሞት ደጅ ይደርሳል።

3. ኃጢአት በማሳሳቱ፣ የፈቃድን አሸናፊ ስምምነት በማግኘቱ ደጋግሞ መከናወኑ ሌላው አደገኛ ምልክት ነው። ማለቴ ይህ ነው፦ የተጠቀሰው ኃጢአት በተወሰነ ደስታ የፈቃድን ስምምነት ሲያገኝ፣ በውጭ በተግባር ባይፈጸምም እንኳ ተከናውኖለታል። አንድ ሰው በውጫዊ ምክንያቶች የተነሣ፣ ውጫዊውን የኃጢአት ድርጊት በተመለከተ፣ ያዕቆብ የኃጢአት «ማደግ» ብሎ ወደሚጠራው ፍጻሜ ድረስ ከኃጢአት ጋር አብሮ መሄድ ላይችል ይችላል፤ ሆኖም ኃጢአትን የማድረግ ፈቃድ በእርግጥ ተገኝቶ ሊሆን ይችላል፤ እላለሁ፣ ያን ጊዜ ኃጢአቱ ተከናውኖለታል። ማንኛውም ምኞት በማንኛውም ሰው ነፍስ ውስጥ እስከዚህ ድረስ ማሸነፍ ከቻለ፣ የሰውየው ሁኔታ እጅግ መጥፎ፣ ራሱም ዳግም ያልተወለደ ሊሆን እንደሚችል ሁሉ፣ እንዲሁ ሁኔታው እጅግ መልካም ሊሆን አይችልም፤ ይልቁንም አደገኛ ነው፤ ይህም በፈቃድ ምርጫ ቢደረግ ወይም በቸልተኝነት ቢደረግ በነገሩ ውስጥ ያው አንድ ነው፤ ያ ቸልተኝነት ራሱ በአንድ መንገድ የተመረጠ ነውና። ንቁና ጠንቃቃ ልንሆን በሚገባን ስፍራ ቸልተኞችና ዘንጊዎች ስንሆን፣ ያ ቸልተኝነት በዚህ ምክንያት የምናደርገውን ነገር በፈቃዳችን የተደረገ ከመሆን አያስቀረውም፤ ሰዎች ቸልተኞችና ዘንጊዎች ለመሆን ባይመርጡና ባይወስኑም፣ እንዲህ የሚያደርጓቸውን ነገሮች ከመረጡ፣ አንድ ነገር በምክንያቱ ሊመረጥ እንደሚችል ቸልተኝነትን ራሱን መርጠዋል።

ሰዎችም ለኃጢአቱ የሚሰጡ የሚመስሉትን ስምምነት በአብዛኛው ሳያስቡት በድንገት የተያዙበት ስለሚመስል የልባቸው ክፋት በማንኛውም መጠን የቀለለ እንዳይመስላቸው፤ ለዚያ ድንገተኛ መያዝ አሳልፎ የሚሰጣቸው ልባቸውን የመጠበቅ ተግባራቸውን ቸል ማለታቸው ነውና።

4. አንድ ሰው ኃጢአቱን የሚዋጋው ከመጨረሻው ውጤት በሚነሡ ክርክሮች ወይም ለኃጢአቱ በሚገባው ቅጣት ብቻ ሲሆን፣ ይህ ኃጢአት ፈቃዱን በብርቱ እንደ ያዘው፣ በልቡም የክፋት ትርፍ እንዳለ የሚያሳይ ምልክት ነው። በልቡ ውስጥ ያለውን የኃጢአትንና የምኞትን ማሳሳት የሚቃወመው በሰዎች ዘንድ የሚደርስበትን የኀፍረት ፍርሃት ወይም ከእግዚአብሔር የሚመጣውን የሲኦል ፍርሃት ብቻ የሆነ ሰው፣ ኃጢአቱን የሚከተል ቅጣት ባይኖር ኖሮ ኃጢአቱን ለማድረግ በበቂ ሁኔታ የወሰነ ነው፤ ይህም ኃጢአትን እያደረጉ ከመኖር በምን እንደሚለይ አላውቅም። የክርስቶስ የሆኑትና በመታዘዛቸው በወንጌል መርሖች የሚንቀሳቀሱት ግን ማንኛውንም የኃጢአት ማሳሳት፣ በልባቸውም ያለውን የምኞት አሠራር፣ ትግልና ውጊያ ሁሉ የሚቃወሙበት የክርስቶስ ሞት፣ የእግዚአብሔር ፍቅር፣ የኃጢአት አስጸያፊ ባሕርይ፣ ከእግዚአብሔር ጋር ያለው ኅብረት ክቡርነት፣ ኃጢአትን ኃጢአት በመሆኑ በጥልቅ የተመሠረተ መጸየፍ አላቸው። ዮሴፍም እንዲሁ አደረገ፤ «እንዴት ይህን ታላቅ ክፉ ነገር አደርጋለሁ?» ይላል፤ «በእግዚአብሔርስ ፊት እንዴት ኃጢአት እሠራለሁ?» — በቸሩና በርኅሩኁ አምላኬ ፊት። ጳውሎስም፦ «የክርስቶስ ፍቅር ግድ ይለናልና» ይላል፤ ደግሞም፦ «የዚህ ተስፋ ቃል ካለን፥ … ሥጋንና መንፈስን ከሚያረክስ ሁሉ ራሳችንን እናንጻ» ይላል (2ኛ ቆሮንቶስ 7:1)። ነገር ግን አንድ ሰው ምኞቱን የሚቃወምበት ከሕግ በቀር ምንም እስከሌለው ድረስ በምኞቱ ኃይል ሥር ከሆነ፣ በወንጌል የጦር ዕቃ ሊዋጋው ካልቻለ፣ ይልቁንም የሕግ ትክክለኛ የጦር መሣሪያዎች በሆኑት በሲኦልና በፍርድ ብቻ የሚይዘው ከሆነ፣ ኃጢአት ፈቃዱንና የልብ ዝንባሌዎቹን እጅግ በበረታ የበላይነትና ድል እንደ ያዘ ከሁሉ ይበልጥ ግልጽ ነው።

እንዲህ ያለው ሰው በተጠቀሰው ጕዳይ ረገድ የሚያድስ ጸጋን አመራር ጥሎአል፤ ከጥፋት የሚጠበቀውም በሚገታ ጸጋ ብቻ ነው፤ በዚህ መጠን ከጸጋ ወድቋል፤ ወደ ሕግ ኃይል ሥርም ተመልሷል። ሰዎች ምኞቶቻቸውን ለማስደሰት ብቻ ብለው የክርስቶስን ልዝብና የዋህ ቀንበርና አገዛዝ ጥለው ራሳቸውን ከሕግ የብረት ቀንበር ሥር መጣላቸው ክርስቶስን እጅግ የሚያስቈጣ አይደለም ተብሎ ሊታሰብ ይችላልን?

ራስህንም በዚህ ደግሞ ፈትን፦ ኃጢአት ቆም እንድትል ሲያስገድድህ፣ ይኸውም ወይ ልትገዛለትና ፈረስ ወደ ጦርነት እንደሚሮጥ በትእዛዙ ወደ ሞኝነት ልትሮጥ፣ ወይ ልታሸንፈው ልትቋቋመው ግድ ሲሆንብህ፣ ለነፍስህ ምን ትላታለህ? ከራስህ ጋር እንዴት ትሟገታለህ? ይህ ብቻ ነውን፦ — «የዚህ አካሄድ ፍጻሜ ሲኦል ይሆናል፤ በቀል ያገኘኛል፣ ፈልጎም ያወጣኛል»? ዙሪያህን የምትመለከትበት ጊዜ ደርሷል፤ ክፉ ነገር በደጅ ተኝቷል። ኃጢአት በአማኞች ላይ እንደማይገዛ ለማረጋገጥ ጳውሎስ የሚያቀርበው ዋናው ክርክር «ከጸጋ በታች እንጂ ከሕግ በታች አይደላችሁም» የሚለው ነው (ሮሜ 6:14)። ከኃጢአት ጋር የምታደርገው ትግል ሁሉ በሕግ ምክንያቶች፣ ከሕግ መርሖችና መነሻዎች የተነሣ ከሆነ፣ ጥፋትህ የሚሆነው ኃጢአት በአንተ ላይ እንደማይገዛ ምን ዓይነት እርግጠኝነት ልታገኝ ትችላለህ?

እንዲያውም ይህ የመጨረሻ መጠባበቂያ ለረጅም ጊዜ እንደማይቆይ እወቅ። ምኞትህ ከጠንካሮቹ የወንጌል ምሽጎች አስወጥቶህ ከሆነ፣ በዚህም ላይ ፈጥኖ ያሸንፋል። ከእነዚህ ምክንያቶች ሺህ ጊዜ የሚበልጥ ኃይል ያላቸውን የመጠበቂያ ርዳታዎችና መንገዶች በገዛ ፈቃድህ ለጠላትህ አሳልፈህ ከሰጠህ በኋላ፣ እንዲህ ያሉ ምክንያቶች ያድኑኛል ብለህ አታስብ። ከዚህ ሁኔታ ፈጥነህ ራስህን ካልመለስህ፣ የምትፈራው ነገር እንደሚደርስብህ በእርግጥ እወቅ። የወንጌል መርሖች የማያደርጉትን የሕግ መነሻዎች ሊያደርጉት አይችሉም።

5. ምኞትህ በሚያውክህ ነገር ውስጥ ከፍርድ የሆነ ልበ ደንዳናነት፣ ወይም ቢያንስ የተግሣጽ ቅጣት ያለበት ወይም ሊኖርበት እንደሚችል የሚመስል ሲሆን። ይህ ሌላው አደገኛ ምልክት ነው። እግዚአብሔር የራሱ የሆኑትን እንኳ ስለ ቀደሙ ኃጢአቶቻቸው፣ ቸልተኝነታቸውና ሞኝነታቸው ሊቀጣቸው ቢያንስ በአንድ ምኞት ወይም ኃጢአት አስጨናቂ ኃይል ሥር አንዳንድ ጊዜ እንደሚተዋቸው ፈጽሞ አልጠራጠርም። የቤተ ክርስቲያን ያ ልቅሶ፦ «ስምህን እንዳንፈራ ልባችንን ለምን አጸናህ?» የሚለው ከዚህ የተነሣ ነበር (ኢሳይያስ 63:17)። ዳግም ካልተወለዱ ሰዎች ጋር የሚያደርገው አያያዝ ይህ እንደ ሆነ ማንም አይጠራጠርም። ነገር ግን አንድ ሰው ለነፍሱ ሕመም ሁከት ተላልፎ በመተዉ ውስጥ የእግዚአብሔር የተግሣጽ እጅ ያለበት መሆኑን እንዴት ሊያውቅ ይችላል? መልስ፦ ልብህንና መንገድህን መርምር። አሁን እጅግ የምታማርርበት ኃጢአት ውስጥ ከመጠላለፍህ በፊት የነፍስህ ሁኔታና አቋም ምን ነበር? በመንፈሳዊ ተግባራት ቸል ብለህ ነበርን? ከሥርዓት ውጭ ለራስህ ብቻ ኖረህ ነበርን? ንስሐ ያልገባህበት የአንድ ታላቅ ኃጢአት በደል በላይህ አለን? አሮጌን ኃጢአት ወደ መታሰቢያ ለማምጣት አዲስ ኃጢአት ሊፈቀድ ይችላል፤ ልክ አዲስ መከራ እንደሚላክ።

በሚገባ ያልተጠቀምህበት፣ ያላመሰገንህበትም ልዩ ምሕረት፣ ጥበቃ ወይም መዳን ተቀብለህ ነበርን? ወይስ ለመከራው የተወሰነለትን ዓላማ ለማግኘት ሳትደክም በመከራ ተፈትነህ ነበርን? ወይስ እግዚአብሔር በበጎ መግቦቱ በጸጋው የሰጠህን፣ በዘመንህ እርሱን የማክበሪያ አጋጣሚዎችን ቸል ብለህ ነበርን? ወይስ በምትኖርበት ዘመን ፈተናዎች በመብዛታቸው ራስህን ለዓለምና ለሰዎቹ እንዲመስል አድርገህ ነበርን? ሁኔታህ እንዲህ እንደ ነበረ ካገኘህ፣ ንቃ፣ እግዚአብሔርንም ጥራ፤ በዙሪያህ ባለ የቍጣ ማዕበል ውስጥ ከባድ እንቅልፍ ተኝተሃል።

6. ምኞትህ እግዚአብሔር በእርሱ ላይ የወሰዳቸውን ልዩ እርምጃዎች ቀድሞውኑ ተቋቁሞ ሲሆን። ይህ ሁኔታ በኢሳይያስ 57:17 ተገልጿል፦ «ስለ መጐምጀቱ ኃጢአት ተቈጥቼ መታሁት፤ ፊቴን ሰውሬ ተቈጣሁ፤ እርሱም በልቡ መንገድ እያፈገፈገ ሄደ።» እግዚአብሔር ስለሚያሸንፋቸው ምኞት በልዩ ልዩ መንገዶች — በመከራና ፊቱን በመሰወር — ከእነርሱ ጋር ተነጋግሮ ነበር፤ እነርሱ ግን ሁሉንም ተቋቁመው ጸኑ። ይህ ከንጹሕ ሉዓላዊ ጸጋ በቀር (እግዚአብሔር በሚቀጥለው ቁጥር እንደሚገልጸው) ሰውን ሊያወጣው የማይችል፣ ማንም ሰው ለራሱ ተስፋ ሊያደርገው ወይም ሊደገፍበት የማይገባው አሳዛኝ ሁኔታ ነው። እግዚአብሔር ብዙ ጊዜ በመግቦቱ አሠራር ሰውን ያገኘዋል፤ ዮሴፍን ወደ ግብፅ በሸጡት ጊዜ ወንድሞቹን እንዳናገራቸው፣ ስለ ልቡ ክፋት በተለይ ይናገረዋል። ይህ ሰውየው ስለ ኃጢአቱ እንዲያስብ፣ በተለይም ስለ እርሱ በራሱ ላይ እንዲፈርድ ያደርገዋል። እግዚአብሔር ሰውየው ያለበትን ወይም የወደቀበትን አደጋ፣ መከራ፣ ችግርና ሕመም የዚያ ድምፅ ያደርገዋል። አንዳንድ ጊዜ ቃሉን በማንበብ ላይ ሳለ እግዚአብሔር ሰውን ልቡን የሚወጋና አሁን ስላለበት ሁኔታ የሚያናውጠው ነገር ላይ እንዲቆም ያደርገዋል። ይበልጥ ብዙ ጊዜ ደግሞ ለወቀሳ፣ ለመመለስና ለማነጽ ያቆመው ታላቁ ሥርዓቱ በሆነው በተሰበከው ቃል መስማት ሰዎችን ያገኛቸዋል። እግዚአብሔር በዚያ ሥርዓት ውስጥ ብዙ ጊዜ ሰዎችን በቃሉ ሰይፍ ይቈርጣቸዋል፤ በጣም በሚወድዱት ምኞታቸው ላይ በቀጥታ ይመታል፤ ኃጢአተኛውን ያስደነግጠዋል፤ የልቡን ክፋት ለመግደልና ለመተው ቃል እንዲገባ ያደርገዋል። እንግዲህ ምኞቱ እነዚህን የጌታን ማሰሪያዎች እንዲበጥስ፣ እነዚህንም ገመዶች ከራሱ እንዲጥል እስኪያስገድደው ድረስ አጥብቆ ከያዘው፣ — እነዚህን ወቀሳዎች አሸንፎ እንደ ገና ወደ ቀድሞ አቋሙ ከተመለሰ፣ — በዚህ መንገድ የሚደርሱበትን ቍስሎች መፈወስ ከቻለ፣ — ያቺ ነፍስ በአሳዛኝ ሁኔታ ውስጥ ናት።

እንዲህ ያለውን የልብ ሥሪት የሚከተሉት ክፉ ነገሮች ከቃላት በላይ ናቸው። በእንዲህ ያለ ሁኔታ ውስጥ ላለ ሰው የሚሰጥ እያንዳንዱ ልዩ ማስጠንቀቂያ ሊገመት የማይችል ምሕረት ነው፤ እንግዲያስ እነርሱን ተቋቁሞ የሚጸና ሰው በእነርሱ ውስጥ እግዚአብሔርን እንዴት ያቃልላል! እንዲህ ያለውን ሰው ጥሎ ወደ ዕረፍቱ ከቶ እንዳይገባ በቍጣው የማይምል የእግዚአብሔር ትዕግሥት እንዴት ያለ ወሰን የሌለው ነው!

ገዳይ ባይሆን እንኳ አደገኛ ለሆነ ምኞት እነዚህና ሌሎች ብዙ ማስረጃዎች አሉ። አዳኛችን ስለ ክፉው መንፈስ፦ «ይህ ዓይነት ግን ከጸሎትና ከጦም በቀር አይወጣም» እንዳለ፣ እኔም ስለዚህ ዓይነት ምኞቶች እንዲሁ እላለሁ። የተለመደው የኃጢአት መግደል ሂደት አይበቃውም፤ የተለዩ መንገዶች ሊያዙ ይገባል።

የመጀመሪያው ዝርዝር መመሪያ ይህ ነው፦ የምትታገለው ምኞት ወይም ኃጢአት ከእነዚህ አደገኛ ምልክቶች አንዳቸውም አብረውት ያሉ እንደ ሆነ ልብ በል።

ከመቀጠሌ በፊት፣ ማንም በተነገረው ነገር እንዳይታለል፣ በመንገድ ላይ አንድ ማስጠንቀቂያ ልሰጣችሁ ይገባኛል። ከላይ የተጠቀሱት ነገሮችና ክፉ ነገሮች በእውነተኛ አማኞች ላይ ሊደርሱ ይችላሉ ብዬ ስለ ተናገርሁ፣ እነዚያኑ ነገሮች በራሱ ውስጥ የሚያገኝ ማንም ቢኖር፣ ከዚህ ተነሥቶ እውነተኛ አማኝ ነኝ ብሎ አይደምድም። እነዚህ አማኞች ሊወድቁባቸውና ሊጠመዱባቸው የሚችሉ ክፉ ነገሮች ናቸው እንጂ አንድን ሰው አማኝ የሚያደርጉት ነገሮች አይደሉም። አንድ ሰው ከላይ ከተጠቀሱት ምልክቶች ተነሥቶ አማኝ ነኝ ብሎ ቢደመድም፣ አማኝ የነበረው ዳዊት በአመንዝራነት ስለ ወደቀ እኔም አመንዝራ ስለ ሆንሁ አማኝ ነኝ ብሎ ከመደምደም አይለይም፤ እነዚያ ምልክቶች በአማኞች ልብ ውስጥ ያሉ የኃጢአትና የሰይጣን ክፉ ሥራዎች ናቸውና። የሮሜ መልእክት ሰባተኛው ምዕራፍ ዳግም የተወለደን ሰው ሁኔታ ይገልጻል። ስለ ጨለማው ጎኑ፣ ዳግም ስላልተወለደው ክፍሉ፣ በውስጡ ስለ ቀረው በውስጥ የሚኖር የኃጢአት ኃይልና ዓመፅ የተነገረውን አስቦ፣ ያንኑ በራሱ ውስጥ ስለሚያገኝ ዳግም የተወለደ ሰው ነኝ ብሎ የሚደመድም ሰው በስሌቱ ይሳሳታል። ይህ እንዲህ ብላችሁ ከመከራከር አይለይም፦ ጠቢብ ሰው ሊታመምና ሊቈስል፣ እንዲያውም አንዳንድ ነገሮችን በሞኝነት ሊያደርግ ይችላል፤ ስለዚህ የሚታመምና የሚቈስል፣ ነገሮችንም በሞኝነት የሚያደርግ ሁሉ ጠቢብ ሰው ነው። ወይም አንድ ሞኝና መልከ ጥፉ የሆነ ፍጥረት፣ አንድ ሰው ስለ አንድ የተዋበ ሰው ሲናገርና ያ የተዋበ ሰው እጅግ ያበላሸው መለያ ወይም ጠባሳ እንዳለበት ሲገልጽ ሰምቶ፣ እርሱም ራሱ ጠባሳዎች፣ ጠቃጠቆዎችና ኪንታሮቶች ስላሉበት እርሱም የተዋበ ነው ብሎ እንደሚደመድም ነው። አማኞች ስለ መሆናችሁ ማስረጃ እንዲኖራችሁ ከፈለጋችሁ፣ ማስረጃው ሰዎችን አማኞች ከሚያደርጓቸው ነገሮች ሊሆን ይገባዋል። እነዚህ ነገሮች በራሱ ውስጥ ያሉበት ሰው፦ «አማኝ ከሆንሁ፣ እጅግ ጐስቋላ አማኝ ነኝ» ብሎ በደኅና ሊደመድም ይችላል። ነገር ግን ማንም ሰው አማኝ መሆኑን ለማወቅ፣ ሰላም እንዲኖረው ከፈለገ ሌሎች ማስረጃዎችን መፈለግ ይገባዋል።