ጸሎትና መከራ (የቀጠለ)

«የሰማይን እርዳታ ለመለመን የላክሁት የመጀመሪያው መልእክቴ በ1869 በሚሊዮኖች ማይል በሚቈጠር ጠፈር ላይ እየዘመረ ሄዶ ለተጨነቀው ልቤ እፎይታን አመጣ። ነገር ግን ለእርሱ ምስጋና ይሁንና ባለፉት ሃምሳ ዓመታት ደስ የሚያሰኙና የሚረዱ ብዙ መልሶችን ተቀብያለሁ። እንዴት መለመንና እንዴት መቀበል እንዳለብኝ ከተማርሁ ወዲህ ደጋግሜ መልስ ባልሰማ ኖሮ የሰማያት ንግድ እንደ ከሰረ ባሰብሁ ነበር።»—ቄስ ኤች. ደብሊው. ሆጅ።

በአዲስ ኪዳን ውስጥ መከራን የሚያጠቃልሉ ሦስት ቃላት ይገኛሉ። እነርሱም መከራ፣ ሥቃይና ጭንቀት ናቸው፤ ቃላቱ በመጠኑ ቢለያዩም እያንዳንዳቸው በተግባር አንድ ዓይነት ችግርን የሚያመለክቱ ናቸው። ጌታችን ደቀ መዛሙርቱ በዚህ ሕይወት መከራ እንዲጠብቁ አስቀድሞ አሳሰባቸው፤ መከራ የዚህ ዓለም ገንዘብ እንደ ሆነና ከእርሱ ለማምለጥ ተስፋ ማድረግ እንደማይችሉ፣ በዚህ ሕይወትም በአበባ በተነጠፈ የምቾት አልጋ ላይ ተሸክመው እንደማይሻገሩ አስተማራቸው። ይህን ግልጥና የተገለጠ ትምህርት መማር እንዴት ያለ ከባድ ነው! «በዓለም ሳላችሁ መከራ አለባችሁ፤ ነገር ግን አይዞአችሁ፤ እኔ ዓለምን አሸንፌዋለሁ።» ማበረታቻው ይህ ነው። እርሱ ዓለምንና መከራዎቹን እንዳሸነፈ ሁሉ እነርሱም እንዲሁ ሊያሸንፉ ይችላሉ።

ጳውሎስም በአገልግሎቱ ዘመን ሁሉ ይህንኑ ትምህርት አስተማረ፤ የወንድሞችን ነፍስ እያጸና በሃይማኖትም ጸንተው እንዲኖሩ እየመከራቸው «ወደ እግዚአብሔር መንግሥት በብዙ መከራ እንድንገባ ይገባናል» አላቸው። መንገዱ ፈጽሞ ለስላሳና በአበባ የተሸለመ አልነበረምና ይህን እርሱ ራሱ በገዛ ልምዱ ያውቀው ነበር።

የሕይወትን ችግሮች ለመግለጥ «ሥቃይ» የሚለውን ቃል የሚጠቀመውም እርሱ ነው፤ ይኸውም የሕይወትን ችግሮች ከሰማይ የመጨረሻ ክብር ጋር በሚያነጻጽርበት በዚያ በሚያጽናና ክፍል ውስጥ ነው፤ ያ ክብር የመለኮታዊ አጠባበቅን መከራዎች በትዕግሥት ለሚታገሡ ሁሉ ዋጋቸው ይሆናል፦

«ለእኛም ይገለጥ ዘንድ ካለው ክብር ጋር ቢመዛዘን የአሁኑ ዘመን ሥቃይ ምንም እንዳይደለ አስባለሁ።»

በዚህ ዓለም በእግዚአብሔር ሕዝብ ላይ ስለሚደርሱት ጭንቀቶች የሚናገረውም እርሱ ነው፤ በችግሮቻቸው ሁሉ ለሚገዙ፣ ለሚታገሡና ታማኞች ለሆኑ ሁሉ ከሚጠብቃቸው የክብር ብዛት ጋር ሲነጻጸሩ ቀላል እንደ ሆኑ ይቈጥራቸዋል፦

«የቀለለው የጊዜው መከራችን የክብርን የዘላለም ብዛት ከመጠን ይልቅ ያደርግልናልና።»

ነገር ግን እነዚህ የአሁን መከራዎች ለእኛ ሊሠሩ የሚችሉት በጸሎት ከእግዚአብሔር ጋር በተባበርን መጠን ብቻ ነው። እግዚአብሔር በጸሎት በኩል እንደሚሠራ ሁሉ፣ ስለ እኛ ያለውን ከፍተኛውን ዓላማውን የሚፈጽመው በዚህ መንገድ ብቻ ነው። የእርሱ አጠባበቅ እጅግ ታላቅ ውጤት የሚያመጣው ከሚጸልዩ ልጆቹ ጋር ነው። እነዚህ የመከራን ጥቅምና በጸጋ የተሞላውን ዓላማውን ያውቃሉ። በመከራ ውስጥ ያለው ታላቁ ጥቅም የሚደርሰው በዙፋኑ ፊት እጅግ ዝቅ ብለው ለሚሰግዱ ነው።

ጳውሎስ በመከራ ውስጥ ትዕግሥትን ሲያሳስብ፣ ጸሎት ብቻውን መከራ በመጣ ጊዜ ልንታገሥ በምንችልበት ስፍራ የሚያኖረን ይመስል፣ ትዕግሥትን በቀጥታ ከጸሎት ጋር ያያይዘዋል። «በተስፋ ደስ ይበላችሁ፤ በመከራ ታገሡ፤ በጸሎት ጽኑ።» በዚህ ስፍራ መከራንና ጸሎትን አጣምሮ የቅርብ ዝምድናቸውን፣ ጸሎትም በመከራ ውስጥ ትዕግሥትን በመውለድና በማሳደግ ያለውን ዋጋ ያሳያል። እንዲያውም መከራ ሲመጣ የሚገለጥ ትዕግሥት ሊገኝ የሚችለው በትጋትና ባለማቋረጥ በሚደረግ ጸሎት ብቻ ነው። ትዕግሥት የሚማረውና የሚለማመደው በጸሎት ትምህርት ቤት ውስጥ ነው።

ጸሎት መከራ የሚታገሡበት ብቻ ሳይሆን በመከራውም ውስጥ የደስታ መንፈስ ወደሚገኝበት ወደዚያ የጸጋ ሁኔታ ያመጣናል። ጳውሎስ በሮሜ 5:3 የመጽደቅን በጸጋ የተሞሉ ጥቅሞች ሲያሳይ እንዲህ ይላል፦

«ይህም ብቻ አይደለም፥ ነገር ግን መከራ ትዕግሥትን እንዲያደርግ፥ ትዕግሥትም ፈተናን፥ ፈተናም ተስፋን እንዲያደርግ እያወቅን በመከራችን ደግሞ እንመካለን፤ በተሰጠንም በመንፈስ ቅዱስ የእግዚአብሔር ፍቅር በልባችን ስለ ፈሰሰ ተስፋ አያሳፍርም።»

ከመከራ የሚፈልቁ ሆነው በዚህ ስፍራ የተዘረዘሩት የጸጋዎች ሰንሰለት እንዴት ያለ ነው! ወደ ከፍተኛ የሃይማኖት ልምምድ የሚያደርሱት ተከታታይ ደረጃዎችስ እንዴት ያሉ ናቸው! ከሚያሠቃይ መከራ እንኳ የሚገኙት ፍሬዎችስ እንዴት የበለጸጉ ናቸው!

ጴጥሮስም በመጀመሪያይቱ መልእክቱ ለሚጽፍላቸው ክርስቲያኖች ባቀረበው ብርቱ ጸሎት ይህንኑ ይናገራል፤ በዚህም ሥቃይና ከፍተኛው የጸጋ ሁኔታ በቅርብ የተያያዙ መሆናቸውን ያሳያል፤ ወደ እነዚያ ከፍ ወዳሉ የክርስቲያን ልምምድ ስፍራዎች የምንደርሰው በሥቃይ በኩል እንደ ሆነም ይጠቁማል፦

«በክርስቶስ ኢየሱስ ወደ ዘላለም ክብሩ የጠራችሁ የጸጋ ሁሉ አምላክ ለጥቂት ጊዜ መከራን ከተቀበላችሁ በኋላ ራሱ ፍጹማን ያደርጋችኋል ያጸናችሁማል ያበረታችሁማል።»

እግዚአብሔር ቅዱሳኑን የሚያነጻውና ወደ ከፍተኛ ነገሮች የሚያደርሳቸው በሥቃይ እሳት ውስጥ ነው። እምነታቸው የሚፈተነው፣ ትዕግሥታቸው የሚመዘነው፣ የክርስቲያንንም ባሕርይ በሚያንጹት በእነዚያ የበለጸጉ በጎ ምግባሮች ሁሉ የሚያድጉት በእቶን ውስጥ ነው። ወደሚጸልዩና ወደሚያምኑ ቅዱሳኑ ምን ያህል ሊቀርብ እንደሚችል የሚያሳያቸው በጥልቅ ውኆች ውስጥ ሲያልፉ ነው።

በመከራ ውስጥ እንድናልፍ በተጠራን ጊዜ ያንን እንደ ደስታ ለመቍጠር ከፍ ያለ እምነትና ከዘመናችን ተራ ሃይማኖት እጅግ የላቀ የክርስቲያን ልምምድ ያስፈልጋል። እግዚአብሔር ከሕዝቡ ጋር ሲሠራ ከፍተኛው ዓላማው የክርስቲያንን ባሕርይ ማሳደግ ነው። የጌታችን የኢየሱስ ክርስቶስ የሆኑትን እነዚያን የበለጸጉ በጎ ምግባሮች በእኛ ውስጥ ሊያስገኝ ይሻል። እኛን እንደ ራሱ ሊያደርገን ይፈልጋል። በእኛ ዘንድ የሚፈልገው ብዙ ሥራን አይደለም። ታላቅነትንም አይደለም። የሚፈልገው በእኛ ውስጥ ትዕግሥት፣ የዋህነት፣ ለመለኮታዊ ፈቃድ መገዛትና ሁሉን ወደ እርሱ የሚያመጣ የጸሎት ትጋት እንዲገኝ ነው። የገዛ መልኩን በእኛ ውስጥ ሊያስገኝ ይሻል። በአንድም ሆነ በሌላ መልክ የሚመጣ መከራ ይህንኑ ነገር ያደርጋል፤ የመከራ ፍጻሜውና ዓላማው ይህ ነውና። ሥራው ይህ ነው። ሊፈጽመው የተጠራው ተግባር ይህ ነው። መከራ በሕይወት ውስጥ በአጋጣሚ የሚደርስ ነገር አይደለም፤ ይልቁንም ዓላማ አለው፤ ልክ እንዲሁ ከበስተ ጀርባው ሁሉን የሚያውቅ ጠቢብ ዐቃቤ አለ፤ እርሱም እጅግ ታላቅ ፍሬ ለማስገኘት መከራን ወኪሉ ያደርገዋል።

የዕብራውያን መልእክት ጸሓፊ ስለ መከራ ሁሉን የሚያጠቃልል፣ ግልጥና ሊጠና የሚገባው ፍጹም መመሪያ ይሰጠናል። ለመከራ ሌላ ስም የሆነው «ቅጣት» እዚህ አለ፤ የሚመጣውም ከአባት እጅ ነው፤ ይህም እግዚአብሔር በሕይወት አሳዛኝና አስጨናቂ ገጠመኞች ሁሉ ውስጥ እንዳለ ያሳያል። ምንነቱና በጸጋ የተሞላው ዓላማውም እዚህ አለ። ቅጣቱ በቃሉ ትክክለኛ ትርጉም ፍርድ አይደለም፤ ነገር ግን እግዚአብሔር በምድር ላይ ከልጆቹ ጋር ሲሠራ እነርሱን ለማቅናትና ለመገሠጽ የሚጠቀምበት መንገድ ነው። ቀጥሎም የእርሱ ሕዝብ የመሆናችን ማስረጃ፣ ይኸውም የቅጣት መኖር፣ ተገልጦአል። የመጨረሻው ግብ «ከቅድስናው እንድንካፈል» ነው፤ ይህም ይህ ሁሉ የመገሠጽ ሂደት እግዚአብሔር እንደ ራሱ እንዲያደርገን ነው ከማለት ሌላ አይደለም። ደግሞም ቅጣት በእግዚአብሔር በኩል የቍጣ ወይም ያለ መደሰት ምልክት ሳይሆን የፍቅሩ ብርቱ ማስረጃ መሆኑ እንዴት ያለ ማበረታቻ ነው! እንግዲህ በዚህ አስፈላጊ ጉዳይ ላይ ያለውን መመሪያ ሁሉ እናንብብ፦

«ልጄ ሆይ፥ የጌታን ቅጣት አታቅልል፥ በእርሱም ስትዘለፍ አትድከም፤ ጌታ የሚወደውን ይቀጣዋልና፥ የሚቀበለውንም ልጅ ሁሉ ይገርፈዋልና ብሎ እንደ ልጆች የሚነግራችሁን ምክር ረስታችኋል። ለመቀጣት ታገሡ፤ እግዚአብሔር እንደ ልጆች ያደርግላችኋልና፤ አባቱ የማይቀጣው ልጅ ማን ነው? ነገር ግን ሁሉ የቅጣት ተካፋይ ሆኖአልና ያለ ቅጣት ብትኖሩ ዲቃላዎች እንጂ ልጆች አይደላችሁም።»

«ከዚህም በላይ የቀጡን የሥጋችን አባቶች ነበሩን እናፍራቸውም ነበር፤ እንዴትስ ይልቅ ለመናፍስት አባት አብልጠን ልንገዛና በሕይወት ልንኖር በተገባን? እነርሱ መልካም ሆኖ እንደ ታያቸው ለጥቂት ቀን ይቀጡን ነበርና፥ እርሱ ግን ከቅድስናው እንድንካፈል ለጥቅማችን ይቀጣናል። ቅጣት ሁሉ ለጊዜው የሚያሳዝን እንጂ ደስ የሚያሰኝ አይመስልም፥ ዳሩ ግን በኋላ ለለመዱት የሰላምን ፍሬ እርሱም ጽድቅን ያፈራላቸዋል።»

ጸሎት ሁሉን የሚያጠቃልል ሰፊ ክልል እንዳለው ሁሉ፣ መከራም በጥቅሙና በዓላማው ወሰን የሌለው ልዩነት አለው። አንዳንድ ጊዜ ሰዎችን ለማንቃት፣ በሕይወት ጥድፊያ መካከል ለማቆም፣ ረዳት የሌላቸው መሆናቸውንና ችግራቸውን ኃጢአተኛነታቸውንም እንዲገነዘቡ ለማድረግ መከራ ያስፈልጋል። ንጉሡ ምናሴ በእሾህ ታስሮ ወደ ባዕድ አገር ተማርኮ እስኪወሰድና በጥልቅ መከራ ውስጥ እስኪገባ ድረስ አልነቃም፤ ወደ እግዚአብሔርም አልተመለሰም። ራሱን ያዋረደውና እግዚአብሔርን መጥራት የጀመረው በዚያን ጊዜ ነበር።

አባካኙ ልጅ በብልጽግና ሳለ ራሱን የቻለና በራሱ የሚበቃ ነበር፤ ነገር ግን ገንዘቡና ወዳጆቹ ሲለዩት፣ ማጣትም ሲጀምር፣ በዚያን ጊዜ «ወደ ልቡም ተመልሶ»፣ በከንፈሩ ጸሎትና ኑዛዜ ይዞ ወደ አባቱ ቤት ሊመለስ ወሰነ። እግዚአብሔርን የረሳ ብዙ ሰው በመከራ ተገትቶአል፤ መንገዱን እንዲያስብ ተደርጎአል፤ እግዚአብሔርንም እንዲያስብና እንዲጸልይ ተመልሶአል። በሰዎች ውስጥ ይህን በሚፈጽምበት ጊዜ መከራ የተባረከ ነው!

ኢዮብ እንዲህ የሚለው ከሌሎች ምክንያቶች መካከል ስለዚህ ነው፦

«እነሆ፥ እግዚአብሔር የሚገሥጸው ሰው ምስጉን ነው፤ ስለዚህ ሁሉን የሚችለውን አምላክ ተግሣጽ አትናቅ። እርሱ ያቈስላል፥ ይጠግናልም፤ ይመታል፥ እጁም ትፈውሳለች። ከስድስት መከራ ያድንሃል፤ በሰባተኛውም ክፉ አይነካህም።»

አንድ ተጨማሪ ነገር ሊጠቀስ ይችላል። መከራ ምድርን የማትፈለግ ያደርጋታል፤ ሰማይንም በተስፋ አድማስ ላይ ጎልቶ እንዲታይ ያደርገዋል። መከራ ፈጽሞ የማይመጣበት ዓለም አለ። ነገር ግን ወደዚያ ዓለም የሚያደርሰው የመከራ መንገድ ነው። በዚያ ያሉት ወደዚያ የሄዱት በመከራ በኩል ነው። ኀዘን እንደ ዐውሎ ነፋስ በላያችን ሲያልፍ፣ ተስፋችንን የሚጠራ እንዴት ያለ ዓለም በናፋቂ ዓይኖቻችን ፊት ተዘርግቶአል! ዮሐንስ ስለዚያ ዓለምና በዚያ ስላሉት ሲናገር ስሙት፦

«እነዚህ ነጩን ልብስ የለበሱ እነማን ናቸው? ከወዴትስ መጡ?… አለኝም። እነዚህ ከታላቁ መከራ የመጡ ናቸው፥ ልብሳቸውንም አጥበው በበጉ ደም አነጹ።… እግዚአብሔርም እንባዎችን ሁሉ ከዓይናቸው ያብሳል።»

«በዚያ የደከመች ነፍሴን
በሰማይ ዕረፍት ባሕር አጥባለሁ፤
የመከራ ማዕበል አንድ ስንኳ
በሰላም ደረቴ ላይ አይንከባለልም።»

የእግዚአብሔር ልጆች ሆይ፣ መከራ የተቀበላችሁ፣ በብርቱ የተፈተናችሁ፣ አሳዛኝ ገጠመኞቻችሁ ብዙ ጊዜ የተሰበረ መንፈስና የሚደማ ልብ ያመጡባችሁ፣ አይዞአችሁ! እግዚአብሔር በመከራዎቻችሁ ሁሉ ውስጥ አለ፤ ታጋሾች፣ የምትገዙና የምትጸልዩ ብቻ ብትሆኑ ሁሉ «ለበጎ እንዲደረግ» ያደርጋል።