ፍቅር፦ የትእዛዛት ፍጻሜ

ከእምነትና ከተስፋ የሚበልጠው ፍቅር በመንፈስ ቅዱስ በልባችን ፈስሷል

አሁንም ስለ ፍቅር፥ ሐዋርያው ከሌሎቹ ከሁለቱ ጸጋዎች፥ ማለትም ከእምነትና ከተስፋ፥ እንደሚበልጥ ስለ ተናገረለት፥ በሰው ውስጥ የሚኖርበት መጠን በበዛ ቍጥር እርሱ የሚኖርበት ሰው የተሻለ ይሆናል። አንድ ሰው መልካም ስለ መሆኑ ጥያቄ በተነሣ ጊዜ፥ የሚጠየቀው ምን እንደሚያምን ወይም ምን ተስፋ እንደሚያደርግ ሳይሆን ምን እንደሚወድ ነውና። በትክክል የሚወድ ሰው በትክክል እንደሚያምንና በትክክል ተስፋ እንደሚያደርግ ጥርጥር የለውም፤ ፍቅር የሌለው ሰው ግን የሚያምነው እውነት ቢሆንም እንኳ በከንቱ ያምናል፤ ተስፋ የሚያደርጋቸውም ነገሮች የእውነተኛ ብፅዕና እውነተኛ ክፍል ቢሆኑም እንኳ በከንቱ ተስፋ ያደርጋል፤ በእርግጥ የፍቅርን በረከት በጸሎት ያገኝ ዘንድ ይህን ካመነና ይህን ተስፋ ካደረገ በቀር። ያለ ፍቅር ተስፋ ማድረግ የማይቻል ቢሆንም፥ አንድ ሰው ተስፋውን ለማግኘት አስፈላጊ የሆነውን ነገር የማይወድበት ሁኔታ ሊኖር ይችላልና፤ ለምሳሌ የዘላለምን ሕይወት ተስፋ ቢያደርግ (ይህንስ የማይመኝ ማን አለ?)፥ ነገር ግን ያለ እርሱ ማንም ወደ ዘላለም ሕይወት ሊደርስ የማይችለውን ጽድቅን ባይወድ። እንግዲህ ሐዋርያው የሚናገርለት የክርስቶስ እውነተኛ እምነት፥ «በፍቅር የሚሠራ እምነት» ይህ ነው፤ በፍቅሩ ገና ያላቀፈው ነገር ቢኖርም፥ ይቀበል ዘንድ ይለምናል፥ ያገኝ ዘንድ ይፈልጋል፥ ይከፈትለትም ዘንድ ያንኳኳል። ሕግ የሚያዝዘውን እምነት በጸሎት ያገኛልና። ያለ እግዚአብሔር ስጦታ፥ ማለትም ፍቅር በእርሱ በልባችን የሚፈስስበት መንፈስ ቅዱስ ሳይኖር፥ ሕግ ማዘዝ ይችላል እንጂ መርዳት አይችልም፤ ከዚህም በላይ ሰውን ተላላፊ ያደርገዋል፤ ከእንግዲህ ወዲህ አላወቅሁም ብሎ ራሱን ማመካኘት አይችልምና። እንግዲህ የእግዚአብሔር ፍቅር በሌለበት ሥጋዊ ምኞት ይነግሣል።

የክርስቲያን ሕይወት አራቱ ደረጃዎችና ከእነርሱ ጋር የሚመሳሰሉት የቤተ ክርስቲያን ታሪክ አራቱ ደረጃዎች

ሰው በድንቁርና ጥልቅ ጨለማ ውስጥ ሰጥሞ፥ የአእምሮም ሆነ የሕሊና ትግል ሳያውከው በሥጋ ፈቃድ ሲኖር፥ ይህ የመጀመሪያው ሁኔታው ነው። ከዚያም በኋላ በሕግ የኃጢአት እውቀት ሲመጣ፥ የእግዚአብሔር መንፈስ ግን ገና ርዳታውን ሳያቀርብ፥ ሰው በሕግ መሠረት ለመኖር ሲጣጣር በጥረቱ ይሰናከላል፥ እያወቀም ወደ ኃጢአት ይወድቃል፤ በዚህም በኃጢአት ተሸንፎ ባሪያው ይሆናል («ሰው ለተሸነፈበት ለእርሱ ተገዝቶ ባሪያ ነውና»)፤ እንዲህም የትእዛዝ እውቀት የሚያመጣው ውጤት ይህ ነው፤ ኃጢአት በሰው ውስጥ ምኞትን ሁሉ ይሠራል፥ እርሱም አውቆ በመተላለፍ በሚመጣ ተጨማሪ በደል ውስጥ ይገባል፤ «ሕግ ግን በደል እንዲበዛ ገባ» ተብሎ የተጻፈውም ይፈጸማል። ይህ የሰው ሁለተኛ ሁኔታ ነው። ነገር ግን እግዚአብሔር ቢመለከተው፥ በእግዚአብሔርም ርዳታ እንዲያምን ቢያነሣሣው፥ የእግዚአብሔርም መንፈስ በእርሱ ውስጥ መሥራት ቢጀምር፥ ያን ጊዜ የበለጠው የፍቅር ኃይል ከሥጋ ኃይል ጋር ይታገላል፤ በሰውየው በገዛ ባሕርዩ ውስጥ የሚዋጋው ኃይል ገና ቢኖርም (ደዌው ፈጽሞ አልተፈወሰምና)፥ ሆኖም በእምነት የጻድቅን ሕይወት ይኖራል፤ ለክፉ ምኞትም ሳይሸነፍ ነገር ግን በቅድስና ፍቅር ድል እየነሣው እስከ ኖረ ድረስ በጽድቅ ይኖራል። ይህ መልካም ተስፋ ያለው ሰው ሦስተኛው ሁኔታ ነው፤ በጽኑ እግዚአብሔርን በመምሰል በዚህ መንገድ የሚገሠግሥም በመጨረሻ ወደ ሰላም ይደርሳል፤ ያም ሰላም ይህ ሕይወት ካለፈ በኋላ በመንፈስ ዕረፍት፥ በመጨረሻም በሥጋ ትንሣኤ ፍጹም ይሆናል። ከእነዚህ ከአራቱ የተለያዩ ደረጃዎች የመጀመሪያው ከሕግ በፊት፥ ሁለተኛው ከሕግ በታች፥ ሦስተኛው ከጸጋ በታች፥ አራተኛውም በሙሉና በፍጹም ሰላም ነው። እንዲሁም ሁሉን በቍጥርና በልክ በሚዛንም በሚያዘጋጀው በእርሱ በጎ ፈቃድ የእግዚአብሔር ሕዝብ ታሪክ ተሠርቷል። ቤተ ክርስቲያን በመጀመሪያ ከሕግ በፊት ኖራለችና፤ ከዚያም በሙሴ ከተሰጠው ሕግ በታች፤ ከዚያም በመካከለኛው መምጣት መጀመሪያ ከተገለጠው ከጸጋ በታች። ይህ ጸጋ ቀደም ብሎ አልነበረም ማለት አይደለም፤ ነገር ግን ከዘመኑ አደረጃጀት ጋር ተስማምቶ ተሸፍኖና ተሰውሮ ነበር። ከጥንቶቹ ጻድቃን እንኳ ማንም ከክርስቶስ እምነት ውጭ መዳን ሊያገኝ አልቻለምና፤ እርሱም ባይታወቃቸው ኖሮ፥ አንዳንዶቹ ይበልጥ ግልጽ፥ አንዳንዶቹም ይበልጥ ድብቅ የሆኑትን ስለ እርሱ የተነገሩ ትንቢቶች ለእኛ ለማድረስ አገልግሎታቸው ሊውል ባልቻለም ነበር።

የዳግም ልደት ጸጋ ያለፈውን ኃጢአት ሁሉና ጥንተ በደልን ሁሉ ያጥባል

እንግዲህ የዳግም ልደት ጸጋ ማንኛውንም ሰው ከእነዚህ ከአራቱ ደረጃዎች (እንዲህ ልንላቸው ከቻልን) በየትኛውም ቢያገኘው፥ ያለፉት ኃጢአቶቹ ሁሉ በዚያውና በዚያው ቅጽበት ይቅር ይባሉለታል፤ በልደቱ የወረሰውም በደል በዳግም ልደቱ ይወገድለታል፤ «ነፋስ ወደሚወደው ይነፍሳል» የሚለውም ቃል እጅግ እውነት ከመሆኑ የተነሣ፥ አንዳንዶች ሁለተኛውን ደረጃ፥ ማለትም ከሕግ በታች ያለውን ባርነት፥ ፈጽሞ አላወቁትም፤ ነገር ግን ትእዛዙን በተቀበሉበት ቅጽበት መለኮታዊውን ርዳታ ተቀብለዋል።

የዳግም ልደትን ጸጋ የተቀበሉትን ሞት ሊጐዳቸው አይችልም

ነገር ግን ሰው ትእዛዙን ከመቀበሉ በፊት በሥጋ ፈቃድ መኖሩ የግድ ነው። አንድ ጊዜ የዳግም ልደትን ጸጋ ከተቀበለ ግን፥ ወዲያውኑ ከዚህ ሕይወት ቢለይ እንኳ፥ ሞት አይጐዳውም፤ «ስለዚህ ነገር ሙታንንም ሕያዋንንም ይገዛ ዘንድ ክርስቶስ ሞቶአልና ሕያውም ሆኖአልና»፤ ክርስቶስ በነጻ የሞተለትንም ሞት ከእንግዲህ ወዲህ አይገዛውም።

ፍቅር የትእዛዛት ሁሉ ፍጻሜ ነው። እግዚአብሔር ራሱም ፍቅር ነው

እንግዲህ የእግዚአብሔር ትእዛዛት ሁሉ በፍቅር ተጠቃልለዋል፤ ስለ እርሱም ሐዋርያው እንዲህ ይላል፦ «የትእዛዝ ፍጻሜ ግን ከንጹሕ ልብና ከበጎ ሕሊና ግብዝነትም ከሌለበት እምነት የሚወጣ ፍቅር ነው።» እንዲሁም የትእዛዝ ሁሉ ፍጻሜ ፍቅር ነው፤ ይህም ማለት እያንዳንዱ ትእዛዝ ፍቅርን ግቡ አድርጓል ማለት ነው። ነገር ግን ቅጣትን በመፍራት ወይም በሌላ ሥጋዊ ምክንያት የሚደረግ፥ የእግዚአብሔር መንፈስ በልብ የሚያፈስሰውን ያን ፍቅር መነሻው ያላደረገ ሁሉ፥ በሰዎች ፊት ምንም ቢመስል፥ ሊደረግ እንደሚገባው አልተደረገም። ይህ ፍቅር የእግዚአብሔርንም ፍቅር የባልንጀራችንንም ፍቅር ያቅፋልና፤ «በእነዚህ በሁለቱ ትእዛዛት ሕጉም ሁሉ ነቢያትም ተሰቅለዋል»፤ ወንጌልንና ሐዋርያትንም ልንጨምር እንችላለን። ይህን ድምፅ የምንሰማው ከእነዚህ ነውና፦ የትእዛዝ ፍጻሜ ፍቅር ነው፥ እግዚአብሔርም ፍቅር ነው። ስለዚህ ከእነርሱ አንዱ «አታመንዝር» የሆነው የእግዚአብሔር ትእዛዛት ሁሉ፥ ትእዛዛት ያልሆኑ ነገር ግን ልዩ ምክሮች የሆኑትና ከእነርሱ አንዱ «ከሴት ጋር አለመገናኘት ለሰው መልካም ነው» የሆነው ምክሮች ሁሉ፥ በትክክል የሚፈጸሙት የተግባሩ መነሻ የእግዚአብሔር ፍቅርና በእግዚአብሔር የባልንጀራችን ፍቅር ሲሆን ብቻ ነው። ይህም ለአሁኑም ለሚመጣውም ሕይወት ይሠራል። አሁን እግዚአብሔርን በእምነት እንወደዋለን፤ ያን ጊዜ ግን በማየት እንወደዋለን። አሁን ባልንጀራችንን እንኳ በእምነት እንወዳለን፤ እኛ ራሳችን ሟቾች ስለ ሆንን የሟቾችን ሰዎች ልብ አናውቅምና። ነገር ግን በሚመጣው ሕይወት ጌታ «በጨለማ የተሰወረውን ደግሞ ወደ ብርሃን የሚያወጣ የልብንም ምክር የሚገልጥ» ሆኖ ይገለጣል፤ «በዚያን ጊዜም ለእያንዳንዱ ምስጋናው ከእግዚአብሔር ዘንድ ይሆናል»፤ ሰው ሁሉ እንዳይሰወር ጌታ ራሱ ወደ ብርሃን የሚያወጣውን በጎነት በባልንጀራው ይወዳልና፥ ያመሰግናልምና። ደግሞም ፍቅር እያደገ ሲሄድ ምኞት ይቀንሳል፤ ይህም ፍቅር እዚህ ከዚያ በላይ ሊያድግ ወደማይችልበት ከፍታ እስኪደርስ ድረስ ነው። «ነፍሱን ስለ ወዳጆቹ ከመስጠት ይልቅ ከዚህ የሚበልጥ ፍቅር ለማንም የለውም» ተብሎ ተጽፏልና። እንግዲህ የሚገታውና ድል የሚነሣው ምኞት በማይኖርበት በሚመጣው ዓለም ፍቅር ምን ያህል ታላቅ እንደሚሆን ማን ሊናገር ይችላል? ከሞት ጋር ምንም ትግል በማይኖርበት ጊዜ ያ የጤንነት ፍጻሜ ይሆናልና።

ማጠቃለያ

አሁን ግን ለዚህ መጽሐፍ በመጨረሻ ፍጻሜ ሊበጅለት ይገባል። የእጅ መጽሐፍ ብለህ ትጠራው እንደ ሆነ ወይም እንደዚያ ትጠቀምበት እንደ ሆነ መፍረድ የአንተ ፈንታ ነው። እኔ ግን በክርስቶስ ያለህ ቅንዓት ሊናቅ እንደማይገባው አስቤ፥ በቤዛችንም ርዳታ ተደግፌ ስለ አንተ መልካምን ሁሉ እያመንሁና ተስፋ እያደረግሁ፥ ከአካሉም ብልቶች እንደ አንዱ አድርጌ እጅግ እየወደድሁህ፥ በቻልሁት መጠን ይህን መጽሐፍ ስለ እምነት፣ ስለ ተስፋና ስለ ፍቅር ጽፌልሃለሁ። ጥቅሙም እንደ ርዝመቱ ይሁን።