መጽሐፍ 1

ምዕራፍ 1

ጌታ ሆይ፥ አንተ ታላቅ ነህ፤ እጅግም ልትመሰገን ይገባሃል፤ ኃይልህ ታላቅ ነው፤ ለጥበብህም ፍጻሜ የለውም። ሰውም ሊያመሰግንህ ይወዳል፤ ከፍጥረትህ ቅንጣት ብቻ የሆነ ሰው፥ ሟችነቱን፥ የኃጢአቱን ምስክር፥ አንተም ትዕቢተኞችን እንደምትቃወም የሚያሳየውን ምስክር ተሸክሞ የሚዞር ሰው፤ ቢሆንም ሰው ሊያመሰግንህ ይወዳል፤ እርሱ ከፍጥረትህ ቅንጣት ብቻ የሆነው። በምስጋናህ ደስ እንድንሰኝ ታነቃቃናለህ፤ ለራስህ ፈጥረኸናልና፥ ልባችንም በአንተ እስኪያርፍ ድረስ ዕረፍት የለውም። ጌታ ሆይ፥ የትኛው እንደሚቀድም አውቅና አስተውል ዘንድ ስጠኝ፤ አንተን መጥራት ነው ወይስ አንተን ማመስገን? ደግሞም አንተን ማወቅ ነው ወይስ አንተን መጥራት? አንተን ሳያውቅ ማን ሊጠራህ ይችላል? አንተን የማያውቅ ከሆንኸው ሌላ አድርጎ ሊጠራህ ይችላልና። ወይስ ይልቁን እናውቅህ ዘንድ እንጠራሃለን? ነገር ግን እንግዲህ ያላመኑበትን እንዴት አድርገው ይጠሩታል? ያለ ሰባኪስ እንዴት ያምናሉ? እግዚአብሔርን የሚፈልጉትም ያመሰግኑታል፤ የሚፈልጉት ያገኙታልና፥ ያገኙትም ያመሰግኑታል። ጌታ ሆይ፥ አንተን በመጥራት እፈልግሃለሁ፤ በአንተም አምኜ እጠራሃለሁ፤ ለእኛ ተሰብከሃልና። ጌታ ሆይ፥ የሰጠኸኝ፥ በልጅህ ሰው መሆንና በሰባኪው አገልግሎት በውስጤ ያሳደርኸው እምነቴ ይጠራሃል።

ምዕራፍ 2

አምላኬን፥ አምላኬንና ጌታዬን እንዴት እጠራዋለሁ? በጠራሁት ጊዜ ወደ ራሴ እጠራዋለሁና። አምላኬ ወደ እኔ ይገባ ዘንድ በውስጤ ምን ስፍራ አለ? ሰማይንና ምድርን የፈጠረ እግዚአብሔር ወደ እኔ ወዴት ሊገባ ይችላል? አቤቱ አምላኬ፥ በእውነት አንተን ሊይዝ የሚችል ነገር በእኔ ውስጥ አለን? ወይስ አንተ የፈጠርሃቸውና በውስጣቸው የፈጠርኸኝ ሰማይና ምድር ይይዙሃልን? ወይስ ያለ ነገር ሁሉ ያለ አንተ ሊኖር ስለማይችል፥ ያለው ሁሉ ይይዝሃልን? እኔም ደግሞ ካለሁ፥ አንተ በእኔ ውስጥ ባትኖር የማልኖር ስሆን፥ ስለ ምን ወደ እኔ እንድትገባ እለምናለሁ? ስለ ምን? ወደ ሲኦል አልወረድሁምና፥ አንተ ግን በዚያም ደግሞ አለህ። ወደ ሲኦል ብወርድ፥ አንተ በዚያ አለህና። አምላኬ ሆይ፥ አንተ በእኔ ባትኖር እኔ ባልኖርሁ ነበር፥ ፈጽሞ ባልኖርሁ ነበር፤ ወይስ ይልቁን ሁሉ ከእርሱ፥ ሁሉ በእርሱ፥ ሁሉ በእርሱ ውስጥ በሆነ በአንተ ባልኖር ነበር? ጌታ ሆይ፥ እንዲሁ ነው፥ እንዲሁ ነው። በአንተ ውስጥ ሳለሁ ወዴት እጠራሃለሁ? ወይስ ከወዴት ወደ እኔ ልትገባ ትችላለህ? ሰማይንና ምድርን እሞላለሁ ያለው አምላኬ ከዚያ ወደ እኔ ይመጣ ዘንድ፥ ከሰማይና ከምድር ወዲያ ወዴት ልሄድ እችላለሁ?

ምዕራፍ 3

እንግዲህ ሰማይና ምድር ስለምትሞላቸው ይይዙሃልን? ወይስ ትሞላቸዋለህ፥ ስለማይይዙህም ትትረፈረፋለህን? ሰማይና ምድርስ በተሞሉ ጊዜ፥ የቀረውን ራስህን ወዴት ታፈስሰዋለህ? ወይስ የምትሞላውን በመያዝ ስለምትሞላው፥ ሁሉን የምትይዝ አንተ የሚይዝህ ነገር አያስፈልግህምን? የምትሞላቸው ዕቃዎች አይደግፉህምና፤ ቢሰበሩ እንኳ አንተ አትፈስስም። በእኛም ላይ በፈሰስህ ጊዜ አንተ አትወድቅም፥ ነገር ግን ታነሣናለህ፤ አትበተንም፥ ነገር ግን ትሰበስበናለህ። ነገር ግን ሁሉን የምትሞላ አንተ፥ በሙሉ ራስህ ትሞላቸዋለህን? ወይስ ሁሉ በሙሉ ሊይዝህ ስለማይችል ከአንተ ከፊሉን ይይዛሉን? ሁሉስ በአንድ ጊዜ ያንኑ ክፍል ይይዛሉን? ወይስ እያንዳንዱ የራሱን ክፍል፥ ታላቁ ብዙ፥ ታናሹም ጥቂት? እንግዲህ ከአንተ አንዱ ክፍል ታላቅ፥ ሌላውም ታናሽ ነውን? ወይስ ምንም በሙሉ ሳይይዝህ አንተ በሁሉ ስፍራ በሙሉ አለህን?

ምዕራፍ 4

እንግዲህ አምላኬ ሆይ፥ አንተ ምንድር ነህ? ከጌታ አምላክ በቀር ምንድር ነህ? ከጌታ በቀር ጌታ ማን ነው? ወይስ ከአምላካችን በቀር አምላክ ማን ነው? እጅግ ልዑል፥ እጅግ ቸር፥ እጅግ ብርቱ፥ ሁሉን የምትችል፤ እጅግ መሐሪ፥ ደግሞም እጅግ ጻድቅ፤ እጅግ የተሰወርህ፥ ደግሞም እጅግ ቅርብ፤ እጅግ ውብ፥ ደግሞም እጅግ ብርቱ፤ የጸናህ፥ ደግሞም የማትመረመር፤ የማትለወጥ፥ ደግሞም ሁሉን የምትለውጥ፤ ከቶ አዲስ ያልሆንህ፥ ከቶ ያላረጀህ፤ ሁሉን የምታድስ፥ ትዕቢተኞችንም ሳያውቁ የምታስረጅ፤ ዘወትር የምትሠራ፥ ዘወትር የምታርፍ፤ ዘወትር የምትሰበስብ፥ ደግሞም ምንም የማይጎድልህ፤ የምትደግፍ፥ የምትሞላ፥ የምትጋርድ፤ የምትፈጥር፥ የምትመግብ፥ የምታበስል፤ የምትፈልግ፥ ደግሞም ሁሉ ያለህ። ያለ ምኞት ትወዳለህ፤ ያለ ጭንቀት ትቀናለህ፤ ትጸጸታለህ፥ ደግሞም አታዝንም፤ ትቈጣለህ፥ ደግሞም ጸጥ ያልህ ነህ፤ አሳብህ ሳይለወጥ ሥራዎችህን ትለውጣለህ፤ ያገኘኸውን መልሰህ ትቀበላለህ፥ ደግሞም ከቶ አላጣህም፤ ከቶ ሳትቸገር በትርፍ ደስ ትሰኛለህ፤ ከቶ ሳትስገበገብ ወለድን ትሻለህ። ባለ ዕዳ ትሆን ዘንድ ከሚገባው በላይ ይቀርብልሃል፤ ደግሞስ የአንተ ያልሆነ ነገር ያለው ማን ነው? ምንም ሳይኖርብህ ዕዳ ትከፍላለህ፤ ምንም ሳታጣ ዕዳ ትተዋለህ። አምላኬ፥ ሕይወቴ፥ ቅዱስ ደስታዬ ሆይ፥ አሁን ምን አልሁ? ወይስ ማንም ሰው ስለ አንተ ሲናገር ምን ይላል? ቢሆንም ዝም ለሚል ወዮለት፤ እጅግ አንደበተ ርቱዓን እንኳ ዲዳዎች ናቸውና።

ምዕራፍ 5

ኦ! በአንተ ባረፍሁ ኖሮ! ኦ! ወደ ልቤ ገብተህ ባሰከርኸው ኖሮ፥ ክፋቴን እረሳ ዘንድ፥ ብቸኛ መልካሜ የሆንኸውን አንተንም አቅፍ ዘንድ! አንተ ለእኔ ምንድር ነህ? በምሕረትህ ይህን እናገር ዘንድ አስተምረኝ። ወይስ ፍቅሬን የምትሻ፥ ባልሰጥህም የምትቈጣኝና በከባድ መከራ የምታስፈራራኝ፥ እኔ ለአንተ ምንድር ነኝ? አንተን አለመውደድ ቀላል መከራ ነውን? ኦ! አቤቱ አምላኬ፥ ስለ ምሕረትህ ብለህ ለእኔ ምን እንደ ሆንህ ንገረኝ። ነፍሴን፦ መድኃኒትሽ እኔ ነኝ በላት። እሰማ ዘንድ እንዲሁ ተናገር። ጌታ ሆይ፥ እነሆ ልቤ በፊትህ ነው፤ ጆሮዎቹን ክፈት፥ ነፍሴንም፦ መድኃኒትሽ እኔ ነኝ በላት። ከዚህ ድምፅ በኋላ ልሩጥ፥ አንተንም ልያዝ። ፊትህን ከእኔ አትሰውር። ልሙት—እንዳልሞት—ብቻ ፊትህን ልይ።

የነፍሴ ማደሪያ ጠባብ ነው፤ ትገባበት ዘንድ አስፋው። ፈራርሷል፤ አድሰው። ዓይኖችህን የሚያስቀይም ነገር በውስጡ አለ፤ እመሰክረዋለሁ፥ አውቀዋለሁም። ነገር ግን ማን ያነጻዋል? ወይስ ከአንተ በቀር ወደ ማን እጮኻለሁ? ጌታ ሆይ፥ ከተሰወረ ኃጢአቴ አንጻኝ፥ ባሪያህንም ከጠላት ኃይል ጠብቀው። አመንሁ፥ ስለዚህም እናገራለሁ። ጌታ ሆይ፥ አንተ ታውቃለህ። መተላለፌን በራሴ ላይ ለአንተ አልተናዘዝሁምን? አምላኬ ሆይ፥ አንተስ የልቤን በደል ይቅር አላልኸኝምን? እውነት ከሆንኸው ከአንተ ጋር በፍርድ አልከራከርም፤ ራሴን እንዳላታልል፥ በደሌም ለራሱ እንዳይዋሽ እፈራለሁ። ስለዚህ ከአንተ ጋር በፍርድ አልከራከርም፤ አቤቱ፥ ኃጢአትንስ ብትጠባበቅ፥ አቤቱ፥ ማን ይቆማል?

ምዕራፍ 6

ቢሆንም አፈርና አመድ የሆንሁትን እኔን ለምሕረትህ እናገር ዘንድ ፍቀድልኝ። ለምሕረትህ እንጂ ለሚያፌዝ ሰው ስለማልናገር፥ እናገር ዘንድ ፍቀድልኝ። አንተም ደግሞ ምናልባት ትንቀኝ ይሆናል፤ ነገር ግን ተመልሰህ ትራራልኛለህ። አቤቱ አምላኬ፥ ወደዚህ ወደሚሞት ሕይወት (ልበለውን?) ወይስ ሕያው ሞት ከወዴት እንደ መጣሁ አላውቅም ከማለት በቀር ምን እላለሁ? ያን ጊዜም ወዲያው የርኅራኄህ መጽናናት ተቀበለኝ፤ ይህንም የሰማሁት (እኔ አላስታውሰውምና) አንድ ጊዜ ከአካላቸው ከሠራኸኝ ከሥጋ ወላጆቼ ነው። እንዲሁ የሴት ወተት መጽናናት ተቀበለኝ። እናቴም ሆነች ሞግዚቶቼ ጡቶቻቸውን ለእኔ በራሳቸው አልሞሉምና፤ ነገር ግን አንተ በሥርዓትህ መሠረት የሕፃንነቴን ምግብ በእነርሱ በኩል ሰጠኸኝ፤ በዚያ ሥርዓት ባለጠግነትህን በነገር ሁሉ በተሰወሩ ምንጮች ታከፋፍላለህ። ደግሞም ከሰጠኸኝ በላይ እንዳልመኝ፥ ሞግዚቶቼም የሰጠሃቸውን በፈቃዳቸው እንዲሰጡኝ አደረግህ። እነርሱ ከሰማይ በተማረ ፍቅር ከአንተ የተትረፈረፈላቸውን በፈቃዳቸው ሰጡኝና። ከእነርሱ ያገኘሁት ይህ መልካም ነገር ለእነርሱም መልካም ነበርና። በእውነትም ከእነርሱ አልነበረም፥ በእነርሱ በኩል እንጂ፤ አቤቱ፥ መልካም ነገር ሁሉ ከአንተ ነውና፥ መዳኔም ሁሉ ከአምላኬ ነው። ይህን ከጊዜ በኋላ ተማርሁ፤ አንተ በእነዚህ ስጦታዎችህ በውስጤም በውጭዬም ራስህን አውጀህልኛልና። ያን ጊዜ ግን መጥባትን ብቻ አውቅ ነበር፤ ደስ ባሰኘኝ ማረፍን፥ ሥጋዬን ባስቀየመው ማልቀስን፤ ከዚህ በላይ ምንም።

ከዚያ በኋላ ፈገግ ማለት ጀመርሁ፤ አስቀድሞ በእንቅልፍ፥ ቀጥሎም ነቅቼ፤ ስለ ራሴ እንዲህ ተነገረኝና አመንሁ፤ እኔ ስለ ራሴ ባላስታውሰውም በሌሎች ሕፃናት እንዲህ ያለውን እናያለንና። እንዲህ ጥቂት በጥቂት የት እንዳለሁ አወቅሁ፤ ምኞቴንም ሊፈጽሙልኝ ለሚችሉ ልገልጽ ተመኘሁ፥ ነገር ግን አልቻልሁም፤ ምኞቶቹ በውስጤ፥ እነርሱም በውጭ ነበሩና፤ እነርሱም በየትኛውም ስሜታቸው ወደ መንፈሴ ውስጥ ሊገቡ አልቻሉም። ስለዚህ እጅና እግሬን ድምፄንም በዘፈቀደ እወረውር ነበር፤ የቻልሁትን ጥቂት ምልክት፥ እንደ ቻልሁትም፥ የምመኘውን የሚመስል፥ በእውነት ግን እጅግ ጥቂት የሚመስል ምልክት እሰጥ ነበር። ወዲያውም ሳይታዘዙልኝ ሲቀሩ (ምኞቶቼ ጎጂ ወይም የማይገቡ ስለ ነበሩ)፥ ታላላቆቼ ስላልተገዙልኝ፥ ምንም አገልግሎት የማይገባቸውም ስላላገለገሉኝ እቈጣ ነበር፤ በእንባም እበቀላቸው ነበር። ሕፃናት እንዲህ እንደ ሆኑ እነርሱን በማየት ተምሬአለሁ፤ እኔም ራሴ እንዲህ እንደ ነበርሁ፥ የሚያውቁት ሞግዚቶቼ ካሳዩኝ ይልቅ እነርሱ ሳያውቁት አሳዩኝ።

እነሆም! ሕፃንነቴ ከብዙ ጊዜ በፊት ሞተ፥ እኔም ሕያው ነኝ። ነገር ግን ጌታ ሆይ፥ ለዘላለም ሕያው የሆንህ፥ በአንተም ምንም የማይሞትብህ አንተ፥ ከዓለማት መመሥረት በፊት፥ «በፊት» ሊባል ከሚችልም ሁሉ በፊት አንተ አለህ፤ የፈጠርኸውም ሁሉ አምላክና ጌታ ነህ፤ የማይጸኑ ነገሮች ሁሉ የመጀመሪያ ምክንያቶች በአንተ ለዘላለም ጸንተው ይኖራሉ፤ የሚለወጡም ነገሮች ሁሉ ምንጮች በአንተ ሳይለወጡ ይኖራሉ፤ አእምሮ የሌላቸውና ጊዜያዊ የሆኑ ነገሮች ሁሉ ዘላለማዊ ምክንያቶችም በአንተ ሕያዋን ናቸው። ጌታ ሆይ፥ ለእኔ ለለማኝህ ንገረኝ፤ ሁሉን የምትራራ ሆይ፥ ለእኔ ለምስኪንህ ንገረኝ፤ ሕፃንነቴ ከእርሱ በፊት የሞተውን ሌላ የእኔን ዕድሜ ተከተለውን? በእናቴ ማኅፀን ውስጥ ያሳለፍሁት ያ ነበርን? ስለዚያ ጥቂት ሰምቻለሁና፥ እኔም ራሴ ያረገዙ ሴቶችን አይቻለሁና? ደስታዬ አምላኬ ሆይ፥ ከዚያም ሕይወት በፊት የትም ነበርሁን ወይስ ምንም ነበርሁን? ይህን የሚነግረኝ የለኝምና፤ አባትም እናትም፥ የሌሎችም ልምድ፥ የራሴም ትዝታ። ይህን ስለ ጠየቅሁ ትዘብትብኛለህን? በማውቀውስ ነገር እንዳመሰግንህና እንድመሰክርልህ ታዘኛለህን?

የሰማይና የምድር ጌታ ሆይ፥ እመሰክርልሃለሁ፤ ስለ መኖሬ የመጀመሪያ ጅማሬና ምንም ስለማላስታውሰው ሕፃንነቴም አመሰግንሃለሁ፤ ሰው ስለ ራሱ ብዙውን ከሌሎች እንዲገምት፥ በደካሞች ሴቶች ቃልም ብዙውን እንዲያምን ሥርዓት አድርገሃልና። ያን ጊዜም እንኳ መኖርና ሕይወት ነበረኝ፥ (በሕፃንነቴም መጨረሻ) ስሜቴን ለሌሎች የማስታውቅበትን ምልክት ልፈልግ እችል ነበር። ጌታ ሆይ፥ ከአንተ በቀር እንዲህ ያለ ፍጡር ከወዴት ሊገኝ ይችላል? ማንም የራሱ ሠሪ ይሆናልን? ወይስ ህላዌና ሕይወት አንድ ከሆኑበት ከአንተ በቀር፥ አቤቱ፥ ህላዌንና ሕይወትን ወደ እኛ የሚያፈስስ ጅረት ከሌላ ስፍራ ሊገኝ ይችላልን? አንተ ራስህ እጅግ ከፍ ያለ ህላዌና ሕይወት ነህና። አንተ እጅግ ልዑል ነህና፥ አትለወጥምም፤ በአንተም ዘንድ ዛሬ አያልቅም፤ ቢሆንም በአንተ ዘንድ ያልቃል፤ እንዲህ ያሉ ነገሮች ሁሉ ደግሞ በአንተ ውስጥ ናቸውና። አንተ ባትደግፋቸው ኖሮ የሚያልፉበት መንገድ ባልነበራቸውም ነበርና። ዓመቶችህም ስለማያልቁ፥ ዓመቶችህ አንድ ዛሬ ናቸው። የእኛና የአባቶቻችን ዓመታት ስንቶቹ በአንተ «ዛሬ» በኩል ፈሰው አለፉ፥ ከእርሱም የነበራቸውን የመኖር መጠንና ቅርጽ ተቀበሉ፤ ሌሎችም ገና ፈሰው ያልፋሉ፥ እንዲሁም የመኖራቸውን ደረጃ ቅርጽ ይቀበላሉ። አንተ ግን ያው አንተ ነህ፤ የነገውንም ሁሉ፥ ከዚያም ወዲያ ያለውን ሁሉ፥ የትናንቱንም ሁሉ፥ ከዚያም በፊት ያለውን ሁሉ ዛሬ አድርገሃል። ማንም ይህን ባያስተውል ለእኔ ምን አለኝ? እርሱም ደግሞ ደስ ይበለውና፦ ይህ ምንድር ነው? ይበል። እንዲህም ሆኖ ደስ ይበለው! ነገሩን በማግኘት አንተን ከማጣት ይልቅ፥ ነገሩን ባለማግኘት አንተን በማግኘት ይርካ።

ምዕራፍ 7

አቤቱ፥ ስማ። ወዮ ለሰው ኃጢአት! ሰው እንዲህ ይላል፥ አንተም ትራራለታለህ፤ አንተ ፈጥረኸዋልና፥ በእርሱ ያለውን ኃጢአት ግን አልፈጠርህም። የሕፃንነቴን ኃጢአት ማን ያሳስበኛል? በፊትህ ከኃጢአት ንጹሕ የሆነ የለምና፥ ሕይወቱ በምድር ላይ አንድ ቀን ብቻ የሆነ ሕፃን እንኳ። ማን ያሳስበኛል? እኔ ስለ ራሴ የማላስታውሰውን የማይበት እያንዳንዱ ትንሽ ሕፃን አይደለምን? እንግዲህ ኃጢአቴ ምን ነበር? ጡት ላይ ተንጠልጥዬ ማልቀሴ ነበርን? አሁን ለዕድሜዬ ለሚስማማ ምግብ እንዲህ ባደርግ፥ በትክክል ይሣቅብኝ ይገሥጹኝም ነበርና። ያን ጊዜ ያደረግሁት ተግሣጽ የሚገባው ነበር፤ ነገር ግን ተግሣጽን ማስተዋል ስላልቻልሁ ልማድና ማስተዋል እንድገሠጽ አልፈቀዱም። እነዚያን ልማዶች ባደግን ጊዜ ነቅለን እንጥላቸዋለንና። ማንም ሰው ቢገርዝ እንኳ መልካሙን እያወቀ አይጥልም። ወይስ ቢሰጠው የሚጎዳውን ነገር ለማግኘት ማልቀስ ለጊዜውም ቢሆን መልካም ነበርን? ነጻ የሆኑ ሰዎች፥ የራሱ ታላላቆች፥ እንዲያውም የመወለዱ ምክንያት የሆኑት ስላላገለገሉት በምሬት መቈጣት? ከእርሱ የሚጠበቡ ሌሎች ብዙዎች የፈቃዱን ጥቅሻ ስላልታዘዙ? ቢፈጸም ለጉዳቱ የሚሆን ትእዛዝ ስላልተፈጸመ፥ የሚችለውን ያህል ለመምታትና ለመጉዳት መሞከር? እንግዲህ የሕፃኑ ንጽሕና የሕፃን ብልቶች ድካም እንጂ ፈቃዱ አይደለም። እኔ ራሴ የሚቀና ሕፃን አይቻለሁ፥ አውቄአለሁም፤ መናገር አይችልም ነበር፥ ነገር ግን ፊቱ ገርጥቶ የጡት ወንድሙን በምሬት ይመለከት ነበር። ይህን የማያውቅ ማን ነው? እናቶችና ሞግዚቶች እነዚህን ነገሮች በማላውቀው መድኃኒት እንደሚያበርዷቸው ይነግሯችኋል። የወተት ምንጭ በብዛት እየፈሰሰ ሳለ፥ እጅግ የተቸገረውንና ሕይወቱ ገና በዚያ ላይ የተመሠረተውን ሌላውን እንዲካፈል አለመታገሥ፥ ያም ንጽሕና ነውን? ይህን ሁሉ በትዕግሥት እንታገሣለን፤ ክፉ ያልሆኑ ወይም ቀላል ክፋቶች ስለ ሆኑ አይደለም፥ ዕድሜ ሲጨምር ስለሚጠፉ ነው እንጂ፤ አሁን ቢታገሡም፥ እነዚያው ጠባዮች በጐለመሰ ዕድሜ ሲገኙ ፈጽሞ የማይታገሡ ናቸውና።

እንግዲህ አቤቱ አምላኬ፥ ለዚህ ለሕፃንነቴ ሕይወትን የሰጠህ፥ የሰጠኸውን አካል (እንደምናየው) በስሜቶች ያሟላህ፥ ብልቶቹን ያገጣጠምህ፥ መጠኑን ያስጌጥህ፥ ለአጠቃላዩ መልካምነቱና ደኅንነቱም የሕይወትን ተግባራት ሁሉ የተከልህበት አንተ፥ በእነዚህ ነገሮች እንዳመሰግንህ፥ ለአንተ እንድናዘዝ፥ ልዑል ሆይ፥ ለስምህም እንድዘምር ታዘኛለህ። ከአንተ በቀር ማንም ሊያደርገው የማይችለውን ይህን ብቻ ባደረግህ እንኳ፥ ሁሉን የምትችልና ቸር አምላክ ነህና፤ አንድነትህ የነገር ሁሉ ቅርጽ ነው፤ ከራስህ ውበት ሁሉን ታስውባለህ፤ ሁሉንም በሕግህ ትመራለህ። እንግዲህ ጌታ ሆይ፥ ምንም የማላስታውሰውን፥ በሌሎች ቃል የምቀበለውን፥ ከሌሎችም ሕፃናት አልፌበታለሁ ብዬ የምገምተውን ይህን ዕድሜ፥ ግምቱ እውነት ቢሆንም፥ በዚህ ዓለም በምኖረው በዚህ ሕይወቴ ውስጥ ልቈጥረው አልወድም። በእናቴ ማኅፀን ካሳለፍሁት ያላነሰ በመርሳት ጥላ ውስጥ ከእኔ ተሰውሯልና። ነገር ግን በዓመፃ ከተፀነስሁ፥ እናቴም በኃጢአት ከወለደችኝ፥ አምላኬ ሆይ፥ እለምንሃለሁ፥ ጌታ ሆይ፥ እኔ ባሪያህ ያለ በደል የነበርሁት የት ወይስ መቼ ነው? ነገር ግን እነሆ! ያን ዘመን አልፈዋለሁ፤ አንድም ምልክት ልታስታውሰው ከማልችለው ከዚያ ጋር አሁን ምን አለኝ?

ምዕራፍ 8

ከሕፃንነት ወዲህ አልፌ ወደ ልጅነት ደረስሁ፥ ወይስ ይልቁን እርሱ ሕፃንነትን አስወግዶ ወደ እኔ መጣ። ያም አልሄደም፥—(ወዴት ሄደና?)—ቢሆንም ከዚያ በኋላ አልነበረም። ከእንግዲህ ዲዳ ሕፃን አልነበርሁምና፥ የሚናገር ልጅ እንጂ። ይህን አስታውሳለሁ፤ እንዴት መናገር እንደ ተማርሁም ከጊዜ በኋላ አስተዋልሁ። ታላላቆቼ ቃላትን በተወሰነ ዘዴ ያስተማሩኝ አልነበረም (ብዙም ሳይቆይ ሌላውን ትምህርት እንዳስተማሩኝ)፤ ነገር ግን እኔ ፈቃዴን አገኝ ዘንድ በጩኸትና በተሰባበረ ድምፅ በልዩ ልዩም የብልቶቼ እንቅስቃሴ አሳቤን ልገልጽ እየናፈቅሁ፥ ነገር ግን የፈቀድሁትን ሁሉ ወይም ለፈቀድሁት ሁሉ ልገልጽ ሳልችል፥ አምላኬ ሆይ፥ አንተ በሰጠኸኝ ማስተዋል ድምፆቹን በትዝታዬ እለማመድ ነበር። አንዳች ነገር በሰየሙ ጊዜ፥ ሲናገሩም ወደዚያ ዘወር ባሉ ጊዜ፥ ሊያመለክቱት የፈለጉትን በተናገሩት ስም እንደ ጠሩት አይቼ አስታወስሁ። ይህንም ነገር እንጂ ሌላውን ማለታቸው ከሰውነታቸው እንቅስቃሴ ግልጥ ነበር፤ ይህም የአሕዛብ ሁሉ የተፈጥሮ ቋንቋ እንደ ማለት ነው፤ በፊት ገጽታ፥ በዓይን ጥቅሻ፥ በብልቶች እንቅስቃሴና በድምፅ ቃና የሚገለጥ፥ አእምሮ አንድን ነገር ሲከተል፥ ሲይዝ፥ ሲጥል ወይም ሲሸሽ ስሜቱን የሚያመለክት ነው። እንዲህም ቃላትን በልዩ ልዩ ዓረፍተ ነገሮች ውስጥ ሲገቡ ዘወትር በመስማት፥ ምን እንደሚያመለክቱ ቀስ በቀስ ሰበሰብሁ፤ አፌንም ለእነዚህ ምልክቶች ካለማመድሁ በኋላ፥ በእነርሱ ፈቃዴን ገለጥሁ። እንዲህ በዙሪያዬ ካሉት ጋር እነዚህን የፈቃዶቻችንን የተለመዱ ምልክቶች ተለዋወጥሁ፤ እንዲሁም ገና በወላጆች ሥልጣንና በታላላቆች ጥቅሻ ላይ እየተደገፍሁ፥ ወደ ማዕበላዊው የሰው ሕይወት ግንኙነት ጠልቄ ገባሁ።

ምዕራፍ 9

አምላኬ አምላኬ ሆይ፥ በዚህ ዓለም እበለጽግ ዘንድ፥ ለ«ሰዎች ምስጋና»ና ለአታላይ ባለጠግነት በሚያገለግለው በአንደበት ጥበብም እልቅ ዘንድ፥ ለመምህሮቼ መታዘዝ ለልጅ የሚገባ እንደ ሆነ በቀረበልኝ ጊዜ፥ ምን ያህል መከራና መዘባበት ቀመስሁ! ቀጥሎም ትምህርት እቀስም ዘንድ ወደ ትምህርት ቤት ገባሁ፤ እኔ (ምስኪኑ) ምን ጥቅም እንዳለው አላውቅም ነበር፤ ቢሆንም በትምህርቴ ብሰንፍ እገረፍ ነበር። ይህ በአባቶቻችን ዘንድ ትክክል እንደ ሆነ ተቈጥሮ ነበርና፤ ከእኛም በፊት ያንኑ መንገድ ያለፉ ብዙዎች፥ በአዳም ልጆች ላይ ድካምንና ኀዘንን እያበዙ፥ ልናልፍባቸው የተገደድንባቸውን አድካሚ መንገዶች አዘጋጁልን። ነገር ግን ጌታ ሆይ፥ ሰዎች አንተን ሲጠሩ አገኘን፤ ከእነርሱም አንተን (እንደ አቅማችን) ከስሜቶቻችን የተሰወርህ ብትሆንም ልትሰማንና ልትረዳን እንደምትችል እንደ አንድ ታላቅ አድርገን ማሰብን ተማርን። እንዲሁ በልጅነቴ፥ ረዳቴና መጠጊያዬ ሆይ፥ ወደ አንተ መጸለይ ጀመርሁ፤ አንተን ለመጥራትም የአንደበቴን እስራት በጠስሁ፤ ትንሽ ብሆንም በትንሽ ባልሆነ ትጋት በትምህርት ቤት እንዳልገረፍ ለመንሁህ። አንተም ባልሰማኸኝ ጊዜ (ይህም ለስንፍና አሳልፈህ ስላልሰጠኸኝ ነበር)፥ ታላላቆቼ፥ እንዲያውም ክፉ የማይመኙልኝ የገዛ ወላጆቼ፥ ያን ጊዜ ታላቅና ከባድ መከራዬ በነበረው ግርፋቴ ይዘብቱ ነበር።

ጌታ ሆይ፥ ነፍሱ እንዲህ ታላቅ የሆነ፥ በእንዲህ ያለ ጽኑ ፍቅር ከአንተ ጋር የተጣበቀ ሰው አለን? (አንድ ዓይነት ድንዛዜ በአንድ መንገድ ይህን ያደርጋልና)፤ ነገር ግን ከአንተ ጋር በመንፈሳዊ ጽናት በመጣበቁ እንዲህ ያለ ታላቅ መንፈስ የተሰጠው፥ ወላጆቻችን በልጅነታችን ከመምህሮቻችን የደረሰብንን ሥቃይ እንደ ዘበቱበት፥ የማሠቃያውን መንኰራኵር፥ መንጠቆውንና ሌሎቹን ሥቃዮች (ሰዎች በምድር ሁሉ ከእነርሱ ለመዳን በታላቅ ፍርሃት የሚጠሩህን) አቅልሎ የሚያስብ፥ እጅግ በምሬት የሚፈሩአቸውንም የሚዘብትባቸው ሰው አለን? ሥቃያችንን ያነሰ አልፈራንምና፤ ከእርሱም እንድናመልጥ ወደ አንተ ያነሰ አልጸለይንም። ቢሆንም ከእኛ ከሚጠበቀው ያነሰ በመጻፍ ወይም በማንበብ ወይም በማጥናት ኃጢአት ሠራን። አቤቱ፥ ፈቃድህ ለዕድሜያችን የሚበቃውን የሰጠን ትዝታ ወይም ችሎታ አልጎደለንምና፤ ነገር ግን ብቸኛ ደስታችን ጨዋታ ነበር፤ ስለዚህም ራሳቸው ያንኑ በሚያደርጉ ሰዎች እንቀጣ ነበር። ነገር ግን የታላላቆች ሥራ ፈትነት «ሥራ» ይባላል፤ የልጆች ግን በእውነት ያው ሆኖ ሳለ በእነዚያው ታላላቆች ይቀጣል፤ ልጆችንም ሆነ አዋቂዎችን የሚራራላቸው የለም። ጤናማ ማስተዋል ያለው ማንም ሰው፥ በልጅነቴ ኳስ በመጫወቴ፥ በአዋቂነቴ ይበልጥ በማይገባ ሁኔታ እጫወት ዘንድ ብቻ እማረው የነበረውን ትምህርት ስላዘገየሁ መገረፌን ይደግፋልን? የገረፈኝስ ሌላ ምን አደረገ? እርሱ ከባልደረባው መምህር ጋር በአንዳች ጥቃቅን ክርክር ቢሸነፍ፥ እኔ ከጓደኛዬ ጋር ኳስ ተጫውቼ ስሸነፍ ከሚሰማኝ ይልቅ ይበልጥ የሚመረርና የሚቀና አልነበረምን?

ምዕራፍ 10

ቢሆንም አቤቱ አምላክ፥ በተፈጥሮ ያሉ ነገሮች ሁሉ ፈጣሪና አስተዳዳሪ፥ የኃጢአት ግን አስተዳዳሪ ብቻ የሆንህ፥ አቤቱ አምላኬ፥ በዚህ ኃጢአት ሠራሁ፤ የወላጆቼንና የመምህሮቼን ትእዛዝ በመተላለፍ ኃጢአት ሠራሁ። እነርሱ በማናቸውም ዓላማ እንድማረው የፈለጉትን ከጊዜ በኋላ በመልካም ልጠቀምበት እችል ነበርና። እኔ አልታዘዝሁም፥ ከተሻለ ምርጫ ሳይሆን ከጨዋታ ፍቅር የተነሣ፥ በውድድሮቼ የድልን ትዕቢት እየወደድሁ፥ ጆሮዬም ይበልጥ እንዲያሳክከኝ በሐሰተኛ ተረቶች መኰርኰርን እየወደድሁ፤ ያው የማወቅ ጉጉት ለታላላቆቼ ትርኢቶችና ጨዋታዎች ከዓይኔ ይበልጥ እየበራ ነበር። ቢሆንም እነዚህን ትርኢቶች የሚያቀርቡ እጅግ የተከበሩ ስለ ሆኑ፥ ሁሉም ማለት ይቻላል ለልጆቻቸው ያንኑ ይመኛሉ፤ ነገር ግን የትርኢቶቹ አቅራቢዎች እንዲሆኑ ከሚመኙላቸው ትምህርት እነዚያው ጨዋታዎች ቢያዘገዩአቸው፥ እንዲገረፉ በፈቃደኝነት ይስማማሉ። ጌታ ሆይ፥ እነዚህን ነገሮች በምሕረት ተመልከት፤ አሁን የምንጠራህን እኛን አድነን፤ ገና የማይጠሩህንም ደግሞ እንዲጠሩህ፥ አንተም እንድታድናቸው አድናቸው።

ምዕራፍ 11

እንግዲህ ገና ልጅ ሳለሁ፥ ጌታችን አምላካችን ወደ ትዕቢታችን ዝቅ ብሎ በትሕትናው ተስፋ ስለ ሰጠን ስለ ዘላለም ሕይወት ሰምቼ ነበር፤ በአንተም እጅግ ተስፋ ካደረገችው ከእናቴ ማኅፀን ጀምሮ በመስቀሉ ምልክት ታተምሁ፥ በጨዉም ተቀመምሁ። ጌታ ሆይ፥ ገና ልጅ ሳለሁ አንድ ጊዜ ድንገት የሆድ ሕመም ይዞኝ ለሞት በተቃረብሁ ጊዜ—አምላኬ ሆይ፥ አንተ ጠባቂዬ ነበርህና አየህ—የአምላኬንና የጌታዬን የክርስቶስህን ጥምቀት ከእናቴና ከሁላችን እናት ከሆነችው ከቤተ ክርስቲያንህ ቅን ጥንቃቄ በምን ያህል ጉጉትና በምን ያህል እምነት እንደ ለመንሁ አየህ። የሥጋዬም እናት እጅግ ታውካ (በእምነትህ ንጹሕ በሆነ ልብ ስለ መዳኔ በበለጠ ፍቅር ምጥ ይዟት ነበርና)፥ ጌታ ኢየሱስ ሆይ፥ ለኃጢአት ስርየት አንተን እየመሰከርሁ ፈዋሽ በሆኑት ምሥጢራት እቀደስና እነጻ ዘንድ በችኮላ ባዘጋጀች ነበር፥ እኔ ድንገት ባልተፈወስሁ ኖሮ። ስለዚህም በሕይወት ብኖር ዳግመኛ መርከሴ የግድ እንደ ሆነ ያህል መንጻቴ ዘገየ፤ ከዚያ መታጠብ በኋላ የኃጢአት ርኵሰት የበለጠና የከፋ አደገኛ በደል ያመጣል ተብሎ ነበርና። በዚያን ጊዜ እኔ አስቀድሜ አምን ነበር፤ እናቴም ከአባቴም በቀር ቤተ ሰቡ ሁሉ ያምኑ ነበር፤ ሆኖም እርሱ ገና እንዳላመነ እኔም እንዳላምን በእኔ ላይ ያለውን የእናቴን የአምልኮ ኃይል አላሸነፈም። ከእርሱ ይልቅ አንተ አምላኬ አባቴ ትሆን ዘንድ ትጋቷ ነበርና፤ በዚህም ባሏን ታሸንፍ ዘንድ ረዳሃት፤ እርስዋ ከእርሱ የተሻለች ስትሆን ትታዘዘው ነበር፥ በዚህም እንዲሁ ያዘዝኸውን አንተን ትታዘዝ ነበር።

አምላኬ ሆይ፥ እለምንሃለሁ፤ ብትፈቅድ፥ ጥምቀቴ በዚያን ጊዜ ለምን ዓላማ እንደ ዘገየ ላውቅ እወዳለሁ። ኃጢአት እሠራ ዘንድ ልጓሙ በእኔ ላይ እንደ ተለቀቀ ያህል ለበጎዬ ነበርን? ወይስ አልተለቀቀም ነበር? ካልተለቀቀ፥ ስለ ምን ዛሬም በየአቅጣጫው «ተዉት፥ የወደደውን ያድርግ፥ ገና አልተጠመቀምና?» የሚል በጆሮአችን ያስተጋባል? ስለ ሥጋ ጤንነት ግን «ገና አልተፈወሰምና የባሰ ይቍሰል» የሚል ማንም የለም። እንግዲህ ወዲያውኑ ብፈወስ እንዴት በተሻለ ነበር! ከዚያም በወዳጆቼና በራሴ ትጋት የተመለሰው የነፍሴ ጤንነት በሰጠኸው በአንተ ጥበቃ ውስጥ በሰላም በተጠበቀ ነበር። በእውነት በተሻለ ነበር። ነገር ግን ከልጅነቴ በኋላ ምን ያህል ብዙና ታላላቅ የፈተና ማዕበሎች በላዬ ያንዣበቡ መሰሉ! እነዚህን እናቴ አስቀድማ አየች፤ ከተሠራም በኋላ ያለውን ቅርጽ ራሱን ከማጋለጥ ይልቅ በኋላ ልቀረጽበት የምችለውን ጭቃ ለእነርሱ ማጋለጥን መረጠች።

ምዕራፍ 12

ሆኖም በልጅነቴ ራሱ (ከጕብዝና ዘመን ይልቅ ለእኔ እጅግ ያነሰ ፍርሃት በነበረበት)፥ ትምህርትን አልወደድሁም፥ እንድማርም መገደዴን ጠላሁ። ቢሆንም ተገደድሁ፤ ይህም በእኔ ላይ በመልካም ተደረገ፥ እኔ ግን መልካም አላደረግሁም፤ ባያስገድዱኝ ኖሮ አልማርም ነበርና። ነገር ግን የሚያደርገው መልካም ቢሆንም እንኳ ያለ ፈቃዱ መልካም የሚያደርግ ማንም የለም። ያስገደዱኝም ቢሆኑ መልካም አላደረጉም፤ መልካም የሆነው ግን አምላኬ ሆይ፥ ከአንተ ወደ እኔ መጣ። እንድማር ያስገደዱኝን ነገር የማይጠግበውን የባለጠጋ ድህነትንና የአሳፋሪ ክብርን ምኞት ከማርካት በቀር በምን እንደምጠቀምበት ግድ አልነበራቸውምና። ነገር ግን የራሳችን ጠጉር እንኳ በአንተ ዘንድ የተቈጠረ ነውና፥ አንተ እንድማር ያስጨነቁኝን ሁሉ ስሕተት ለበጎዬ ተጠቀምህበት፤ ለመማር እንቢ ያልሁትን የእኔን ስሕተት ደግሞ ለቅጣቴ ተጠቀምህበት—እንዲህ ትንሽ ልጅ ሆኖ እንዲህ ታላቅ ኃጢአተኛ ለሆነ ሰው የሚገባ ቅጣት ነበር። እንዲሁም መልካም ባላደረጉት ሰዎች በኩል አንተ ለእኔ መልካም አደረግህ፤ በራሴም ኃጢአት በጽድቅ ቀጣኸኝ። ሥርዓት የሌለው ምኞት ሁሉ የራሱ ቅጣት እንዲሆን አንተ አዝዘሃልና፥ እንዲሁም ነው።

ምዕራፍ 13

ነገር ግን በልጅነቴ የተማርሁትን የግሪክ ቋንቋ ስለ ምን እንዲህ እጅግ ጠላሁት? እስከ አሁን ድረስ በሚገባ አላውቅም። ላቲንን ግን ወደድሁ፤ የመጀመሪያዎቹ መምህሮቼ ያስተማሩኝን ሳይሆን ሰዋስዋውያን የሚባሉት ያስተማሩኝን። እነዚያን የመጀመሪያ ትምህርቶች፥ ማንበብን፥ መጻፍንና ሒሳብን፥ እንደ ማንኛውም የግሪክ ትምህርት ከባድ ሸክምና ቅጣት አድርጌ እቈጥራቸው ነበርና። ይህስ ደግሞ ሥጋ፥ የሚያልፍና የማይመለስም ነፋስ ስለ ነበርሁ፥ ከዚህ ሕይወት ኃጢአትና ከንቱነት በቀር ከወዴት ነበር? እነዚያ የመጀመሪያ ትምህርቶች ይበልጥ እርግጠኞች ስለ ሆኑ በእርግጥ የተሻሉ ነበሩ፤ በእነርሱ ተጽፎ ያገኘሁትን የማንበብና የወደድሁትንም ራሴ የመጻፍ ችሎታ አገኘሁ፥ አሁንም አለኝ፤ በሌሎቹ ግን የራሴን መቅበዝበዝ ረስቼ የአንድ ኤኔያስን መቅበዝበዝ እንድማር፥ ስለ ፍቅርም ራስዋን ስለ ገደለች ለሞተችው ለዲዶ እንዳለቅስ ተገደድሁ፤ በዚያው ጊዜ፥ ሕይወቴ እግዚአብሔር ሆይ፥ ከአንተ ርቄ በእነዚህ ነገሮች መካከል እየሞተ ያለውን ጐስቋላ ራሴን በደረቅ ዓይን ታገሥሁ።

ራሱን የማያዝን ጐስቋላ ፍጡር፥ ለኤኔያስ ባላት ፍቅር የዲዶን ሞት እያለቀሰ፥ እግዚአብሔር ሆይ፥ አንተን ባለመውደዱ የሚመጣበትን የራሱን ሞት ግን የማያለቅስ፥ ከእርሱ የበለጠ ምን ጐስቋላ አለና? የልቤ ብርሃን ሆይ፥ የውስጠኛይቱ ነፍሴ እንጀራ ሆይ፥ ለአእምሮዬ ብርታትን የምትሰጥ ሐሳቤንም ሕያው የምታደርግ ኃይል ሆይ፥ አንተን አልወደድሁህም። በአንተ ላይ አመነዘርሁ፥ እንዲህም ሳመነዝር በዙሪያዬ ሁሉ «እሰይ! እሰይ!» የሚል ያስተጋባ ነበር፤ የዚህ ዓለም ወዳጅነት በአንተ ላይ ማመንዘር ነውና፤ «እሰይ! እሰይ!» የሚለውም ሰው እንዲህ ያለ ሰው ባለመሆኑ እስኪያፍር ድረስ ያስተጋባል። ስለዚህ ሁሉ ግን አላለቀስሁም፤ ለተገደለችውና «በሰይፍ የመጨረሻውን ምትና ቍስል ለፈለገችው» ለዲዶ ያለቀስሁ እኔ፥ በዚያው ጊዜ አንተን ትቼ፥ ወደ መሬት የሚያልፍ መሬት ሆኜ፥ ከፍጥረታትህ እጅግ የመጨረሻውንና የታችኛውን፥ የባሰውን መጨረሻ እፈልግ ነበር። ይህንም ሁሉ እንዳላነብ ብከለከል፥ ያሳዘነኝን ማንበብ ባለመቻሌ አዝን ነበር። እንዲህ ያለው እብደት ማንበብንና መጻፍን ከተማርሁበት ትምህርት የበለጠ ከፍ ያለና የበለጸገ ትምህርት ተደርጎ ይቈጠራል።

አሁን ግን፥ አምላኬ ሆይ፥ በነፍሴ ውስጥ በታላቅ ድምፅ ጩኽ፤ እውነትህም «እንዲህ አይደለም፥ እንዲህ አይደለም። ያ የመጀመሪያው ትምህርት እጅግ የተሻለ ነበር» ይበለኝ። እነሆ፥ ማንበብንና መጻፍን ከመርሳት ይልቅ የኤኔያስን መቅበዝበዝና የቀረውን ሁሉ በፈቃዴ እረሳለሁና። ነገር ግን በሰዋስው ትምህርት ቤት መግቢያ ላይ መጋረጃ ተዘርግቷል! እውነት ነው፤ ይህ ግን የስውር ምሥጢር ምልክት ከመሆን ይልቅ የስሕተት መሸፈኛ ነው። አምላኬ ሆይ፥ ነፍሴ የወደደችውን ሁሉ ለአንተ ስናዘዝ፥ መልካም መንገዶችህንም እወድድ ዘንድ የክፉ መንገዶቼን ፍርድ ስቀበል፥ ከእንግዲህ የማልፈራቸው እነዚያ በእኔ ላይ አይጩኹ። የሰዋስው ትምህርት ገዢዎችም ሻጮችም በእኔ ላይ አይጩኹ። ባለቅኔው እንደሚናገረው ኤኔያስ አንድ ጊዜ ወደ ካርቴጅ መምጣቱ እውነት እንደ ሆነ ብጠይቃቸው፥ ብዙ ያልተማሩት አናውቅም ይላሉ፥ ይበልጥ የተማሩት ደግሞ ከቶ አልመጣም ይላሉ። ነገር ግን «ኤኔያስ» የሚለው ስም በምን ፊደላት እንደሚጻፍ ብጠይቅ፥ ይህን የተማረ ሁሉ ሰዎች በስምምነት ባጸኑት ምልክቶች መሠረት በትክክል ይመልስልኛል። ደግሞም ማንበብና መጻፍ ወይስ እነዚህ የቅኔ ፈጠራዎች፥ የትኛው ቢረሳ በሕይወት ጉዳዮች ላይ ያነሰ ጉዳት እንደሚያደርስ ብጠይቅ? ራሳቸውን ፈጽመው ያልረሱ ሁሉ ምን እንደሚመልሱ አስቀድሞ የማያውቅ ማን ነው? እንግዲህ በልጅነቴ እነዚያን ከንቱ ትምህርቶች ይበልጥ ከሚጠቅሙት በመረጥሁ ጊዜ፥ ይልቁንም አንዱን ወድጄ ሌላውን በጠላሁ ጊዜ ኃጢአት ሠራሁ። «አንድና አንድ፥ ሁለት»፤ «ሁለትና ሁለት፥ አራት»፤ ይህ ለእኔ የተጠላ ዜማ ነበር፤ «የታጠቁ ሰዎች የሞሉበት የእንጨት ፈረስ»፥ «የትሮይ መቃጠል»፥ «የክሬዉሳ ጥላና አሳዛኝ አምሳያዋ» ግን የከንቱነቴ ምርጥ ትዕይንት ነበሩ።

ምዕራፍ 14

እንግዲህ እንደዚህ ያሉ ተረቶች ያሉባቸውን የግሪክ ጥንታውያን መጻሕፍት ስለ ምን ጠላሁ? ሆሜርም እንደዚህ ያሉትን ፈጠራዎች በብልሃት ሸምኖአልና፥ እጅግ የሚጣፍጥ ከንቱም ነው፤ ቢሆንም ለልጅነት ጣዕሜ መራራ ነበረ። እኔ ሆሜርን እንድማር እንደ ተገደድሁ፥ የግሪክ ልጆችም ቨርጂልን እንዲማሩ በተገደዱ ጊዜ እንዲሁ ይሆንባቸዋል ብዬ እገምታለሁ። በእውነት ችግሩ፥ የባዕድ ቋንቋ ችግር፥ የግሪክን ተረት ጣፋጭነት ሁሉ በሐሞት እንደ ረጨው ያህል ነበር። ከእርሱ አንዲት ቃል እንኳ አላስተዋልሁምና፥ እንዳስተውልም በጨካኝ ዛቻና ቅጣት እጅግ ተጨነቅሁ። ደግሞም (ሕፃን ሳለሁ) ላቲንን የማላውቅበት ጊዜ ነበር፤ ነገር ግን ይህን ያለ ፍርሃትና ያለ መከራ፥ በማስተዋል ብቻ፥ በሞግዚቶቼ እንክብካቤና ፈገግ እያሉ በጨዋታ በሚያበረታቱኝ ወዳጆች ቀልድ መካከል ተማርሁት። ይህን የሚገፋፋኝ ምንም የቅጣት ጫና ሳይኖር ተማርሁት፤ ልቤ የፀነሰውን እንድወልድ ገፋፋኝ ነበርና፤ ይህንም ማድረግ የምችለው ከሚያስተምሩኝ ሳይሆን ከሚያነጋግሩኝ ቃላትን በመማር ብቻ ነበር፤ በጆሮአቸውም የፀነስሁትን ሐሳብ ሁሉ ወለድሁ። እንግዲህ እነዚህን ነገሮች በመማራችን ላይ ከሚያስፈራ ግዳጅ ይልቅ ነጻ የሆነ የማወቅ ጉጉት የበለጠ ኃይል እንዳለው ጥርጥር የለውም። ይህ ግዳጅ ግን፥ አምላኬ ሆይ፥ በሕግጋትህ በኩል የዚያን ነጻነት መቅበዝበዝ ይገታል፤ ሕግጋትህ ከመምህሩ በትር እስከ ሰማዕታት ፈተና ድረስ ጤናማ መራራን ሊቀምሙልን ይችላሉና፥ ከአንተ ከሚያርቀን ከዚያ ገዳይ ደስታ ወደ አንተ ይመልሱናል።

ምዕራፍ 15

አቤቱ፥ ጸሎቴን ስማ፤ ነፍሴ በተግሣጽህ በታች አትዛል፥ ከእጅግ ክፉ መንገዶቼ ሁሉ ያወጣኸኝን ምሕረትህን ሁሉ ለአንተ በመናዘዝም አልዛል፤ ይኸውም ቀድሞ ከተከተልኋቸው ማባበያዎች ሁሉ በላይ ደስታዬ ትሆን ዘንድ፥ በፍጹምም እወድድህ ዘንድ፥ በፍቅሬም ሁሉ እጅህን እይዝ ዘንድ፥ አንተም እስከ መጨረሻ ድረስ ከፈተና ሁሉ ታድነኝ ዘንድ ነው። እነሆ፥ ጌታ ሆይ፥ ንጉሤና አምላኬ፥ ልጅነቴ የተማረው ጠቃሚ ነገር ሁሉ ለአገልግሎትህ ይሁን፤ የምናገረው፥ የምጽፈው፥ የማነበው፥ የምቈጥረውም ለአገልግሎትህ ይሁን። ከንቱ ነገሮችን ስማር ተግሣጽህን ሰጠኸኝና፤ በእነዚያም ከንቱ ነገሮች ደስ የመሰኘቴን ኃጢአት ይቅር ብለሃል። በእነርሱ በእርግጥ ብዙ ጠቃሚ ቃላትን ተማርሁ፤ እነዚህ ግን ከንቱ ባልሆኑ ነገሮችም ሊማሩ ይችላሉ፤ ለጕብዝና እርምጃም የተጠበቀ መንገድ ይህ ነው።

ምዕራፍ 16

ነገር ግን አንተ የሰው ልማድ ጎርፍ ሆይ፥ ወዮልህ! ማን ይቃወምሃል? እስከ መቼ አትደርቅም? መስቀልን የሚወጡት እንኳ በጭንቅ የሚሻገሩትን ወደዚያ ታላቅና አስፈሪ ውቅያኖስ የሔዋንን ልጆች እስከ መቼ ታንከባልላለህ? ስለ ነጐድጓዳሙና አመንዝራው ጁፒተር በአንተ ውስጥ አላነበብሁምን? ሁለቱንም መሆን በእርግጥ አይችልም ነበር፤ ነገር ግን የተፈጠረው ነጐድጓድ እውነተኛውን ምንዝር ይደግፍና ያቃልል ዘንድ እንዲህ ተደረገ። አሁንስ ካባ ከለበሱት መምህሮቻችን ከራሳቸው ትምህርት ቤት ወጥቶ «እነዚህ ሰዋዊ ነገሮችን ወደ አማልክት ያዛወረ የሆሜር ፈጠራዎች ነበሩ፤ መለኮታዊ ነገሮችን ወደ እኛ ባወረደ ኖሮ!» ብሎ ለሚጮኽ የሰከነ ጆሮ የሚሰጥ ማን ነው? ነገር ግን «እነዚህ በእርግጥ የእርሱ ፈጠራዎች ናቸው፤ ነገር ግን ወንጀሎች ከእንግዲህ ወንጀሎች እንዳይሆኑ፥ የሚፈጽማቸውም ሰው የተጣሉ ሰዎችን ሳይሆን ሰማያውያን አማልክትን የሚመስል እንዲመስል፥ ለክፉ ሰዎች መለኮታዊ ባሕርይን ሰጡ» ቢል ኖሮ ይበልጥ እውነት በተናገረ ነበር።

ሆኖም አንተ የሲኦል ጎርፍ ሆይ፥ እንዲህ ያለውን ትምህርት ያገኙ ዘንድ የሰው ልጆች በብዙ ዋጋ ወደ አንተ ይጣላሉ፤ ይህም ከተማሪዎች ክፍያ በላይ ደመወዝ የሚወስኑ ሕግጋት በሚታዩበት በአደባባይ ሲደረግ ታላቅ በዓል ይደረግለታል፤ አንተም ዓለቶችህን እየገረፍህ «ከዚህ ቃላት ይማራሉ፤ ከዚህ የንግግር ችሎታ ይገኛል፤ ይህም ዓላማችሁን ለማሳካት ወይም አስተያየታችሁን ለማጽናት እጅግ አስፈላጊ ነው» ብለህ ትጮኻለህ። ቴሬንስ አንድ ልቅ ጐበዝን ወደ መድረክ አምጥቶ ጁፒተርን የማታለል ምሳሌ አድርጎ ባያቀርብ ኖሮ «የወርቅ ዝናብ»፥ «ጭን»፥ «ማታለል»፥ «የሰማያት መቅደሶች» የሚሉትን ወይም በዚያ ክፍል ያሉትን ሌሎች ቃላት ከቶ የማናውቅ ይመስል።

«ተረቱ የተሣለበትን ሥዕል እያየ፥

ጁፒተር በወርቅ ዝናብ ሆኖ እንደ ወረደ

ሴቲቱን ሊያታልል ወደ ዳናኤ ጭን።»

ከዚያም በሰማያዊ ሥልጣን እንደ ሆነ ራሱን ወደ ምኞት እንዴት እንደሚያነሣሣ ተመልከት፦

«የትኛው አምላክ? ታላቁ ጁፒተር፥

የሰማይን ከፍተኛ መቅደሶች በነጐድጓዱ የሚያናውጥ፥

እኔ ምስኪን ሟች ሰው እንዲሁ አላደርግምን!

አደረግሁት፥ በፍጹም ልቤም አደረግሁት።»

በዚህ ሁሉ ርኵሰት ምክንያት ቃላቱ ቅንጣት ታህል እንኳ በቀላሉ አይማሩም፤ ነገር ግን በእነርሱ አማካይነት ርኵሰቱ ባነሰ እፍረት ይፈጸማል። ቃላቱን እንደ ምርጥና ውድ ዕቃዎች ስለ ሆኑ አልነቅፋቸውም፤ ነገር ግን የሰከሩ መምህራን በእነርሱ ውስጥ የሚያጠጡንን የስሕተት ወይን እነቅፋለሁ፤ እኛም ባንጠጣ እንደበደባለን፥ ይግባኝ የምንልበትም የሰከነ ዳኛ የለንም። ሆኖም አምላኬ ሆይ (በፊትህ አሁን ያለ ጉዳት ይህን ላስታውስ እችላለሁና)፥ ይህን ሁሉ በመከራዬ በታላቅ ደስታ በፈቃዴ ተማርሁ፥ ስለዚህም ተስፋ ያለው ልጅ ተባልሁ።

ምዕራፍ 17

አምላኬ ሆይ፥ ስጦታህ ስለ ሆነው ስለ አእምሮዬና በምን ሞኝነቶች እንዳባከንሁት ጥቂት ስናገር ታገሠኝ። ለነፍሴ እጅግ አስጨናቂ የሆነ ሥራ በምስጋና ወይም በኀፍረት፥ በግርፋትም ፍርሃት ቃል ተሰጠኝ፤ ይኸውም ጁኖ ተቈጥታና አዝና የተናገረችውን ቃል መናገር ነበር፤ ያልቻለችውም ይህ ነበር፦

«ይህን የትሮይ ልዑል ከላቲዩም መመለስ።»

እነዚህን ቃላት ጁኖ ከቶ እንዳልተናገረቻቸው ሰምቼ ነበር፤ እኛ ግን በእነዚህ የቅኔ ፈጠራዎች ፍለጋ እንድንስት፥ ባለቅኔው በቅኔ የገለጸውንም በስድ ንባብ እንድንናገር ተገደድን። የቍጣና የሐዘን ስሜቶች ይበልጥ የጐሉበት፥ የገጸ ባሕርይዋንም ክብር ጠብቆ እጅግ በሚስማማ ቋንቋ ያለበሳቸው ሰው ንግግሩ ከሁሉ ይልቅ ይጨበጨብለት ነበር። እውነተኛ ሕይወቴ አምላኬ ሆይ፥ ንግግሬ ከብዙ እኩዮቼና ባልንጀሮቼ በላይ መጨብጨቡ ለእኔ ምን ይጠቅመኛል? ይህ ሁሉ ጢስና ነፋስ አይደለምን? አእምሮዬንና አንደበቴን የማለማምድበት ሌላ ነገር አልነበረምን? ጌታ ሆይ፥ ምስጋናዎችህ፥ ምስጋናዎችህ የልቤን ገና ለጋ ቍጥቋጦ በመጻሕፍትህ ድጋፍ ባጸኑት ነበር፤ እንዲህ ቢሆን ኖሮ በእነዚህ ከንቱ ጥቃቅን ነገሮች መካከል ተጐትቶ ለሰማይ ወፎች የረከሰ ንጥቂያ ባልሆነ ነበር። ሰዎች ከአንድ በሚበዙ መንገዶች ለዐመፀኞቹ መላእክት ይሠዋሉና።

ምዕራፍ 18

አምላኬ ሆይ፥ እንዲህ ወደ ከንቱ ነገሮች ብወሰድና ከፊትህ ብወጣ ምን ያስደንቃል? በራሱ ክፉ ያልሆነን ሥራቸውን ሲተርኩ አንዳች የቋንቋ ግድፈት ወይም የሰዋስው ስሕተት ቢሠሩ ተነቅፈው የሚያፍሩ፥ ነገር ግን ሥርዓት የሌለውን የራሳቸውን ኑሮ በበለጸገና ባጌጠ፥ በሥርዓትም በተደራጀ ንግግር ሲተርኩ ተመስግነው የሚመኩ ሰዎች ምሳሌ ሆነው በፊቴ ቀርበው ነበርና። ጌታ ሆይ፥ እነዚህን ታያለህ፥ ዝምም ትላለህ፤ ታጋሽ፥ ምሕረትህና እውነትህም የበዛ ነህ። ለዘላለም ዝም ትላለህን? አሁንም እንኳ አንተን የምትፈልገውን፥ ደስታህን የምትጠማውን፥ ልብዋም፦ ፊትህን ፈለግሁ፤ አቤቱ፥ ፊትህን እፈልጋለሁ የሚልህን ነፍስ ከዚህ አስፈሪ ገደል ታወጣታለህ። የጨለመ ምኞት ከአንተ መራቅ ነውና። ሰዎች አንተን የሚተዉት ወይም ወደ አንተ የሚመለሱት በእግራችን ወይም ቦታን በመለወጥ አይደለምና። ወይስ ያ ታናሹ ልጅህ በሩቅ አገር ሲሄድ የሰጠኸውን ሁሉ በማባከን ኑሮ ይበትን ዘንድ ፈረሶችን ወይም ሰረገሎችን ወይም መርከቦችን ፈለገን? ወይስ በሚታዩ ክንፎች በረረ? ወይስ በእጅና በእግሩ እንቅስቃሴ ተጓዘ? ስትሰጠው አፍቃሪ አባት ነበርህ፥ ባዶውን በተመለሰ ጊዜም ይበልጥ አፍቃሪ ሆንህለት። እንግዲህ እውነተኛው ከፊትህ መራቅ በምኞት፥ ይኸውም በጨለመ ስሜት ነው።

አቤቱ እግዚአብሔር ሆይ፥ እይ፤ አዎን፥ እንደ ልማድህ በትዕግሥት እይ፤ የሰው ልጆች ከአንተ የተቀበሉትን የዘላለም መዳን ዘላለማዊ ኪዳን ቸል እያሉ፥ ከእነርሱ በፊት ከተናገሩት የተቀበሉትን የፊደላትንና የቀለማትን የስምምነት ሕግጋት እንዴት በጥንቃቄ እንደሚጠብቁ። ስለዚህም በዘር የተላለፉትን የአነባበብ ሕግጋት የሚያስተምር ወይም የሚማር ሰው፥ በሰዋስው ሕግ ላይ ትንፋሹን ጥሎ «ሰው» የሚለውን ቃል አጕድሎ ቢጠራ፥ እርሱ «ሰው» ሆኖ በሕግህ ላይ «ሰውን» ከሚጠላ ይልቅ ሰዎችን አብልጦ ያስቈጣል። ማንኛውም ጠላት በእርሱ ላይ ከሚነድበት ጥላቻ ይልቅ ሊጐዳው እንደሚችል፥ ወይም በጠላትነቱ የገዛ ነፍሱን ከሚያቈስል ይልቅ የሚያሳድደውን ሰው አጥልቆ ሊያቈስል እንደሚችል ይመስል። በእርግጥ የትኛውም የፊደል ዕውቀት እንደ ሕሊና ምስክርነት፥ ማለትም «ከሌላው ሊቀበለው የማይወድደውን በሌላው ላይ እንደሚያደርግ» እንደሚመሰክረው፥ በውስጣችን የተተከለ ሊሆን አይችልም። እግዚአብሔር ሆይ፥ አንተ ብቻ ታላቅ፥ በአርያም በዝምታ የምትቀመጥ፥ በማይደክምም ሕግ ሕግ ለሌላቸው ምኞቶች የቅጣት ዕውርነትን የምታከፋፍል ሆይ፥ መንገዶችህ እንዴት ጥልቅ ናቸው! የንግግር ችሎታ ዝናን የሚሻ ሰው፥ በሰው ዳኛ ፊት ቆሞ በሰው ሕዝብ ተከብቦ፥ በጠላቱ ላይ በጽኑ ጥላቻ ሲናገር፥ በአንደበት ስሕተት «ሰው» የሚለውን ቃል እንዳይገድል እጅግ ይጠነቀቃል፤ ነገር ግን በመንፈሱ ቍጣ እውነተኛውን ሰው እንዳይገድል አይጠነቀቅም።

በልጅነቴ ምስኪኑ እኔ በደጁ የተኛሁበት ዓለም ይህ ነበር፤ የቋንቋ ግድፈት ሠርቼ ያልሠሩትን ከመቅናት ይልቅ ግድፈትን መሥራት አብልጬ የፈራሁበት መድረክ ይህ ነበር። አምላኬ ሆይ፥ እነዚህን እናገራለሁ፥ ለአንተም እናዘዛለሁ፤ በእነዚህም በዚያን ጊዜ እነርሱን ደስ ማሰኘት በጎነት ሁሉ እንደ ሆነ ከማስባቸው ሰዎች ምስጋና አገኘሁ። ከዓይኖችህ የተጣልሁበትን የርኵሰት ጥልቅ አላየሁምና። በፊታቸው ቀድሞውኑ እንደ እኔ ያሉትን እንኳ ደስ ያላሰኘሁ፥ ከእኔ የበለጠ ምን የረከሰ ነበር? ጨዋታን ከመውደድ፥ ከንቱ ትዕይንቶችን ለማየት ከመጓጓትና እነርሱን ለመምሰል ከመቅበዝበዝ የተነሣ ሞግዚቴን፥ መምህሮቼንና ወላጆቼን ስፍር ቍጥር በሌለው ውሸት አታለልሁ! ደግሞም በሆዳምነት ተገዝቼ፥ ወይም ጨዋታቸውን ለሚሸጡልኝ ልጆች የምሰጠው እንዲኖረኝ፥ ከወላጆቼ ጓዳና ማዕድ ሰረቅሁ፤ እነርሱም በዚያው ጊዜ ጨዋታውን ከእኔ ያላነሰ ይወዱት ነበር። በዚህም ጨዋታ ብዙ ጊዜ በግፍ ማሸነፍን ፈለግሁ፥ በዚያው ጊዜ እኔ ራሴ በከንቱ የብልጫ ምኞት ተሸንፌ ነበር። በሌሎች ላይ የማደርገውን ያህል ምን ልታገሠው ያቃተኝ ነበር? ወይም ባገኘሁት ጊዜ በዚያ ያህል በብርቱ የገሠጽሁት ምን ነበር? እኔም ተገኝቼ ስገሠጽ ከመገዛት ይልቅ መጣላትን መረጥሁ። ይህስ የልጅነት የዋህነት ነውን? ጌታ ሆይ፥ እንዲህ አይደለም፥ እንዲህ አይደለም፤ አምላኬ ሆይ፥ ምሕረትህን እለምናለሁ። እነዚሁ ኃጢአቶች፥ የበሰሉ ዓመታት ሲተኩ፥ ከበትር ይልቅ የከበዱ ቅጣቶች እንደሚተኩ ሁሉ፥ ከሞግዚቶችና ከመምህራን፥ ከለውዝና ከኳስ ከድንቢጦችም፥ ወደ ገዢዎችና ወደ ነገሥታት፥ ወደ ወርቅና ወደ ርስት ወደ ባሪያዎችም ይዛወራሉና። እንግዲህ ንጉሣችን ሆይ፥ መንግሥተ ሰማያት እንደነዚህ ላሉ ናትና ባልህ ጊዜ የትሕትና ምልክት አድርገህ ያመሰገንኸው የልጅነትን አጭር ቁመት ነበር።

ሆኖም ጌታ ሆይ፥ የዓለማት ፈጣሪና ገዢ፥ እጅግ የላቅህና እጅግ ቸር ለሆንህ ለአንተ፥ ለአምላካችን፥ ልጅነትን ብቻ ብትወስንልኝ እንኳ ምስጋና ይገባህ ነበር። ያን ጊዜም እንኳ ነበርሁ፥ ኖርሁ፥ ተሰማኝም፤ ስለ ደኅንነቴም የተተከለ ጥንቃቄ ነበረኝ—ከእርሱ የመጣሁበት የዚያ ምሥጢራዊ አንድነት ዱካ ነው፤ በውስጣዊ ስሜት የስሜቶቼን ሙሉነት ጠበቅሁ፤ በእነዚህ ጥቃቅን ሥራዎችና በጥቃቅን ነገሮች ላይ ባለኝ ሐሳብ በእውነት ደስ መሰኘትን ተማርሁ፤ መታለልን ጠላሁ፤ ብርቱ ትዝታ ነበረኝ፤ የንግግር ስጦታ ተሰጠኝ፤ በወዳጅነት ተጽናናሁ፤ ሕመምን፥ ውርደትንና አለማወቅን ሸሸሁ። እንዲህ ባለ ትንሽ ፍጡር ውስጥ የማያስደንቅና የማያስገርም ምን ነበር? ነገር ግን ሁሉም የአምላኬ ስጦታዎች ናቸው፤ ለራሴ የሰጠኋቸው እኔ አይደለሁም፤ እነዚህም መልካሞች ናቸው፥ እነዚህም በአንድነት እኔ ራሴ ነኝ። እንግዲህ የፈጠረኝ እርሱ መልካም ነው፥ እርሱም መልካምነቴ ነው፤ በልጅነቴም ስለ ነበረኝ መልካም ነገር ሁሉ በፊቱ ሐሤት አደርጋለሁ። ኃጢአቴ ይህ ነበርና፤ ደስታን፥ ልዕልናንና እውነትን በእርሱ ሳይሆን በፍጥረታቱ—በራሴና በሌሎች—ፈለግሁ፥ እንዲሁም በሐዘን፥ በግራ መጋባትና በስሕተት ውስጥ በግንባሬ ወደቅሁ። ደስታዬና ክብሬ መታመኛዬም አምላኬ ሆይ፥ ምስጋና ለአንተ ይሁን፤ ስለ ስጦታዎችህ ምስጋና ለአንተ ይሁን፤ አንተ ግን ጠብቅልኝ። እንዲሁ እኔን ትጠብቀኛለህና፥ የሰጠኸኝም ነገሮች ይሰፋሉ ፍጹምም ይሆናሉ፤ መኖርን እንኳ የሰጠኸኝ አንተ ነህና እኔ ራሴ ከአንተ ጋር እሆናለሁ።