ንስሐ ከይቅርታ ጋር አብሮ መሄድ አለበት

በቅርቡ ከጠቀስነው ቃል ንስሐ ከኃጢአት ስርየት ጋር የተሳሰረ እንደ ሆነ ግልጥ ነው። በሐዋርያት ሥራ 5:31 ላይ እግዚአብሔር ኢየሱስን «ንስሐን የኃጢአትንም ስርየት ይሰጥ ዘንድ … ከፍ ከፍ አደረገው» ብለን እናነባለን። እነዚህ ሁለት በረከቶች አንድ ጊዜ በእንጨት ላይ ከተቸነከረችው፣ አሁን ግን ወደ ክብር ከፍ ካለችው ከዚያች ቅድስት እጅ ይመጣሉ። ንስሐና ይቅርታ በእግዚአብሔር ዘላለማዊ አሳብ እንደ ችንካር ተያይዘው አንድ ሆነዋል። እግዚአብሔር ያጣመረውን እንግዲህ ሰው አይለየው።

ንስሐ ከስርየት ጋር አብሮ መሄድ አለበት፤ በጉዳዩ ላይ ጥቂት ብታስብበትም እንዲሁ እንደ ሆነ ታያለህ። ንስሐ ላልገባ ኃጢአተኛ የኃጢአት ይቅርታ ሊሰጠው አይቻልም፤ ይህ በክፉ መንገዱ ማጽናትና ክፋትን አቅልሎ እንዲያይ ማስተማር በሆነ ነበር። ጌታ፦ «ኃጢአትን ትወዳለህ፣ በእርሱም ትኖራለህ፣ ከክፉ ወደ ባሰም እየሄድህ ነው፤ ቢሆንም ይቅር እልሃለሁ» ቢል፣ ይህ ለዓመፃ አስፈሪ ልቅነትን ማወጅ በሆነ ነበር። የማኅበራዊ ሥርዓት መሠረቶች ይናዱ ነበር፤ የሥነ ምግባር ሥርዓተ አልበኝነትም ይከተል ነበር። ንስሐንና ይቅርታን መለያየት ብትችል፣ ኃጢአተኛውም እንደ ቀድሞው ኃጢአትን እየወደደ ሳለ ኃጢአቱን ብታልፈው፣ ምን ያህል ቍጥር የሌለው ጥፋት በእርግጥ እንደሚደርስ ልናገር አልችልም። በእግዚአብሔር ቅድስና የምናምን ከሆንን፣ በነገሮች ተፈጥሮ ራሱ እንዲህ መሆን ግድ ነው፤ በኃጢአታችን ብንጸና፣ ንስሐም ለመግባት እምቢ ብንል ይቅርታን ልናገኝ አንችልም፤ ይልቁንም የእልኸኝነታችንን ፍሬ ማጨዳችን አይቀርም። እንደ እግዚአብሔር ወሰን የሌለው ቸርነት፣ ኃጢአቶቻችንን እየተናዘዝን ብንተዋቸው፣ በክርስቶስ ኢየሱስም የተዘጋጀውን ጸጋ በእምነት ብንቀበል፣ እግዚአብሔር ኃጢአታችንን ይቅር ሊለን ከዓመፃም ሁሉ ሊያነጻን የታመነና ጻድቅ ነው የሚል ተስፋ ተሰጥቶናል። ነገር ግን እግዚአብሔር ሕያው እስከ ሆነ ድረስ፣ በክፉ መንገዳቸው ለሚጸኑና በደላቸውን ለማመን እምቢ ለሚሉ የምሕረት ተስፋ ሊኖር አይችልም። ማንም ዓመፀኛ በግልጥ ዓመፅ ጸንቶ እያለ ንጉሡ የክህደቱን በደል ይቅር እንዲለው ሊጠብቅ እንደማይችል የታወቀ ነው። እኛ ራሳችን ኃጢአታችንን ለማስወገድ እምቢ ብንል የምድር ሁሉ ፈራጅ ያስወግድልናል ብሎ የሚያስብ ያህል ሞኝ ማንም ሊኖር አይችልም።

ደግሞም ለመለኮታዊው ምሕረት ፍጹምነት ሲባል እንዲህ መሆን ግድ ነው። ኃጢአትን ይቅር ብሎ ኃጢአተኛውን ግን በዚያው እንዲኖር የሚተው ምሕረት ጐደሎና ላይ ላዩን የሆነ ምሕረት በሆነ ነበር። ሚዛኑን ያልጠበቀ፣ የተበላሸ ምሕረት፣ በአንድ እግሩ የሚያነክስ፣ አንድ እጁም የሰለለ በሆነ ነበር። ከሁለቱ የሚበልጠው መብት የትኛው ይመስልሃል፤ ከኃጢአት በደል መንጻት ወይስ ከኃጢአት ኃይል መዳን? እንዲህ እጅግ የላቁትን ሁለት ምሕረቶች በሚዛን ለመመዘን አልሞክርም። ከሁለቱ አንዱም እንኳ ያለ ኢየሱስ ክቡር ደም ወደ እኛ ሊመጣ አይችልም ነበር። ነገር ግን ማወዳደር ግድ ከሆነ፣ ከኃጢአት ግዛት መዳን፣ ቅዱስ መሆን፣ እግዚአብሔርን መምሰል ከሁለቱ የሚበልጠው ሆኖ መቈጠር ያለበት ይመስለኛል። ይቅር መባል ሊለካ የማይችል ሞገስ ነው። ይህንንም ከምስጋና መዝሙራችን የመጀመሪያዎቹ ቅኝቶች አንዱ እናደርገዋለን፦ «ኃጢአትሽን ሁሉ ይቅር የሚል»። ነገር ግን ይቅር ተብለን ከዚያ በኋላ ኃጢአትን እንድንወድ፣ በዓመፃ እንድንፈነጥዝና በምኞት እንድንንከባለል ቢፈቀድልን፣ እንዲህ ያለው ይቅርታ ምን ጥቅም ይኖረዋል? ፈጽሞ የሚያጠፋን የተመረዘ ጣፋጭ ሆኖ አይገኝምን? መታጠብና ግን በጭቃ ውስጥ መተኛት፣ ንጹሕ ነህ መባልና ግን ለምጽ በግንባር ላይ ነጭ ሆኖ መታየት፣ ከፌዝ ሁሉ የከፋ የምሕረት ፌዝ በሆነ ነበር። ሰውየውን ሞቶ የምትተወው ከሆነ ከመቃብሩ ማውጣት ምን ይጠቅማል? አሁንም ዕውር ከሆነ ወደ ብርሃን መምራት ስለ ምን ነው? በደላችንን ይቅር የሚለው እርሱ ደዌያችንንም ስለሚፈውስ እግዚአብሔርን እናመሰግናለን። ካለፈው እድፍ የሚያጥበን እርሱ ከአሁኑ ርኩስ መንገድም ያነሣናል፤ ወደ ፊትም ከመውደቅ ይጠብቀናል። ንስሐንና ስርየትን ሁለቱንም በደስታ ልንቀበል ይገባናል፤ ሊለያዩ አይችሉምና። የቃል ኪዳኑ ርስት አንድና የማይከፋፈል ነው፤ ተቈራርሶም ሊከፋፈል አይገባውም። የጸጋን ሥራ መከፋፈል ሕያውን ሕፃን ለሁለት እንደ መቍረጥ በሆነ ነበር፤ ይህን የሚፈቅዱም በእርሱ ዕድል ፈንታ የላቸውም።

ጌታን የምትፈልጉ ሆይ፣ ከእነዚህ ምሕረቶች በአንዱ ብቻ ትረኩ እንደ ሆነ እጠይቃችኋለሁ። አንባቢዬ ሆይ፣ እግዚአብሔር ኃጢአትህን ይቅር ብሎ ከዚያ በኋላ እንደ ቀድሞው ዓለማዊና ክፉ እንድትሆን ቢፈቅድልህ ይበቃህ ነበርን? ኦ፣ አይደለም! ሕያው የተደረገ መንፈስ ከኃጢአት ቅጣት ይልቅ ኃጢአትን ራሱን ይበልጥ ይፈራል። የልብህ ጩኸት «ከቅጣት ማን ያድነኛል?» የሚል ሳይሆን፦ «እኔ ምንኛ ጎስቋላ ሰው ነኝ! ለዚህ ሞት ከተሰጠ ሰውነት ማን ያድነኛል? ከፈተና በላይ እንድኖር፣ እግዚአብሔርም ቅዱስ እንደ ሆነ ቅዱስ እንድሆን ማን ያስችለኛል?» የሚል ነው። የንስሐና የስርየት አንድነት ከጸጋ ከተወለደ ምኞት ጋር ስለሚስማማ፣ ለመዳንም ፍጹምነትና ለቅድስና ሲባል አስፈላጊ ስለ ሆነ፣ ጸንቶ እንደሚኖር እርግጠኛ ሁን።

ንስሐና ይቅርታ በአማኞች ሁሉ ተሞክሮ ውስጥ አብረው የተጣመሩ ናቸው። በሚያምን ንስሐ ከልቡ ከኃጢአቱ ንስሐ ገብቶ ይቅርታ ያላገኘ ሰው ከቶ አልተገኘም፤ በሌላ በኩልም ከኃጢአቱ ንስሐ ሳይገባ ይቅር የተባለ ሰው ከቶ አልተገኘም። ልብ በዚያው ጊዜ ወደ ንስሐና በክርስቶስ ወደ ማመን ካልተመራ በቀር፣ ከሰማያት ጠፈር በታች ኃጢአት ታጥቦ የተወገደበት ሁኔታ ከቶ እንዳልነበረ፣ እንደሌለና ከቶም እንደማይኖር ለመናገር አላመነታም። ኃጢአትን መጥላትና ይቅር የመባል ስሜት አብረው ወደ ነፍስ ይገባሉ፤ በሕይወት እስካለንም ድረስ አብረው ይኖራሉ።

እነዚህ ሁለቱ ነገሮች እርስ በርሳቸው ይሠራራሉ፤ አንዱ በሌላው ላይ ተጽዕኖ ያደርጋል፤ ይቅር የተባለ ሰው ስለዚህ ንስሐ ይገባል፤ ንስሐ የገባ ሰውም ያለ ጥርጥር ይቅር ተብሎአል። በመጀመሪያ ይቅርታ ወደ ንስሐ እንደሚመራ አስታውስ። በሃርት ቃላት እንደምንዘምረው፦

ሕግና ማስፈራራት ብቻቸውን ሲሠሩ፣
ልብን ያደነድናሉ እንጂ አይለውጡም፤
በደም የተገዛ ይቅርታ ሲታወቅ ግን፣
የድንጋዩን ልብ ፈጥኖ ያቀልጣል።

ይቅር እንደ ተባልን እርግጠኞች ስንሆን ያን ጊዜ ዓመፃን እንጸየፋለን፤ እምነት ወደ ሙሉ ማረጋገጫ ሲያድግ፣ የኢየሱስ ደም ከበረዶ ይልቅ ነጭ አድርጎ እንዳጠበን ያለ ጥርጥር እርግጠኞች ስንሆን፣ ንስሐ ወደ ከፍተኛው ጫፍ የሚደርሰው ያን ጊዜ እንደ ሆነ እገምታለሁ። እምነት ሲያድግ ንስሐ ያድጋል። በዚህ ነገር አትሳሳት፤ ንስሐ የቀናትና የሳምንታት ነገር፣ በተቻለ ፍጥነት የሚያልፍ ጊዜያዊ የቅጣት ሥርዓት አይደለም! አይደለም፤ እንደ እምነት ራሱ የዕድሜ ልክ ጸጋ ነው። የእግዚአብሔር ታናናሽ ልጆች ንስሐ ይገባሉ፤ ጎበዞችና አባቶችም እንዲሁ። ንስሐ የእምነት የማይለይ ባልንጀራ ነው። በማየት ሳይሆን በእምነት በምንመላለስበት ጊዜ ሁሉ የንስሐ እንባ በእምነት ዓይን ውስጥ ያብረቀርቃል። ከኢየሱስ እምነት የማይመነጭ ንስሐ እውነተኛ ንስሐ አይደለም፤ በንስሐ ያልተቀለመ በኢየሱስ ማመንም እውነተኛ እምነት አይደለም። እምነትና ንስሐ እንደ ተጣበቁ መንታዎች በሕይወት ተሳስረዋል። በክርስቶስ ይቅር ባይ ፍቅር በምናምንበት መጠን፣ በዚያው መጠን ንስሐ እንገባለን፤ ከኃጢአት ንስሐ በምንገባበትና ክፉውን በምንጠላበት መጠን ደግሞ ኢየሱስ ሊሰጠው ከፍ ከፍ በተደረገበት የይቅርታ ሙላት ደስ ይለናል። ንስሐ ካልተሰማህ ይቅርታን ከቶ አታከብረውም፤ ይቅር እንደ ተባልህ እስክታውቅም ድረስ የንስሐን ጥልቅ ጽዋ ከቶ አትቀምስም። እንግዳ ነገር ሊመስል ይችላል፤ ነገር ግን እንዲሁ ነው—የንስሐ ምሬትና የይቅርታ ጣፋጭነት በእያንዳንዱ የጸጋ ሕይወት ጣዕም ውስጥ ይዋሐዳሉ፤ ተወዳዳሪ የሌለው ደስታንም ያስገኛሉ።

እነዚህ ሁለቱ የቃል ኪዳን ስጦታዎች አንዱ ለሌላው ማረጋገጫ ናቸው። ንስሐ እንደ ገባሁ ካወቅሁ፣ ይቅር እንደ ተባልሁ አውቃለሁ። ከቀድሞው የኃጢአት መንገዴ እንደ ተመለስሁ ካላወቅሁ፣ ይቅር እንደ ተባልሁ እንዴት አውቃለሁ? አማኝ መሆን ንስሐ የገባ ሰው መሆን ነው። እምነትና ንስሐ የአንድ መንኰራኵር ሁለት ዘንጎች፣ የአንድ ማረሻ ሁለት እጀታዎች ናቸው። ንስሐ በኃጢአት ምክንያት የተሰበረ፣ ከኃጢአትም ተሰብሮ የተለየ ልብ ተብሎ በሚገባ ተገልጾአል፤ እንዲሁም መመለስና ተመልሶ መምጣት ተብሎ በሚገባ ሊነገርለት ይችላል። እጅግ ጥልቅና ከሥሩ የሆነ የአእምሮ ለውጥ ነው፤ ስላለፈው ኀዘንንና ወደ ፊት ለመታረም ቍርጥ ውሳኔን ይዞ ይመጣል።

ንስሐ ማለት መተው ነው

ቀድሞ የወደድናቸውን ኃጢአቶች፤

ከልብ ማዘናችንንም ማሳየት፣

ዳግመኛ ባለማድረግ።

እንግዲህ ይህ ሲሆን ይቅር እንደ ተባልን እርግጠኞች ልንሆን እንችላለን፤ ጌታ በኃጢአት ምክንያት የተሰበረንና ከኃጢአት ተሰብሮ የተለየን ልብ ይቅር ሳይል ከቶ አልፈጠረምና። በሌላ በኩል ደግሞ በኢየሱስ ደም ይቅርታን እያጣጣምን፣ በእምነት ከጸደቅን በእግዚአብሔር ዘንድ በጌታችን በኢየሱስ ክርስቶስ ሰላም ካለን፣ ንስሐችንና እምነታችን ትክክለኛዎቹ እንደ ሆኑ እናውቃለን።

ንስሐህን የስርየትህ ምክንያት አድርገህ አትቍጠረው፤ ባልንጀራው አድርገህ ቍጠረው እንጂ። የጌታችንን የኢየሱስን ጸጋና ኃጢአትህን ለመደምሰስ ያለውን ዝግጁነት እስክታይ ድረስ ንስሐ ለመግባት እችላለሁ ብለህ አትጠብቅ። እነዚህን የተባረኩ ነገሮች በየስፍራቸው አኑራቸው፤ እርስ በርሳቸው ያላቸውንም ግንኙነት ተመልከት። እነርሱ የሚያድን ተሞክሮ ያኪንና ቦዔዝ ናቸው፤ ይህም ማለት በእግዚአብሔር ቤት ፊት ለፊት ቆመው ወደ ቅዱሱ ስፍራ ግርማ ያለው መግቢያ ከነበሩት ከሰሎሞን ሁለት ታላላቅ ዓምዶች ጋር ይመሳሰላሉ። በንስሐና በስርየት ዓምዶች መካከል ሳያልፍ ማንም ወደ እግዚአብሔር በትክክል አይመጣም። የንስሐ እንባ ጠብታዎች በሙሉ ይቅርታ ብርሃን ሲበሩ፣ የቃል ኪዳኑ ጸጋ ቀስተ ደመና በሙሉ ውበቱ በልብህ ላይ ተገልጦአል። ከኃጢአት ንስሐ መግባትና በመለኮታዊ ይቅርታ ማመን የእውነተኛ መለወጥ ጨርቅ ድርና ማግ ናቸው። በእነዚህ ምልክቶች በእውነት የእስራኤል ሰው የሆነውን ታውቃለህ።

ወደምናሰላስልበት ቃል እንመለስ፤ ይቅርታም ንስሐም ከአንድ ምንጭ ይፈልቃሉ፤ በአንድ አዳኝም ይሰጣሉ። ጌታ ኢየሱስ በክብሩ ሆኖ ሁለቱንም ለእነዚያው ሰዎች ይሰጣል። ስርየትንም ሆነ ንስሐን በሌላ ስፍራ አታገኛቸውም። ኢየሱስ ሁለቱንም አዘጋጅቶ ይዞአል፤ አሁንም ሊሰጣቸው፣ ከእጁም ለሚቀበሏቸው ሁሉ እጅግ በነጻ ሊሰጣቸው ተዘጋጅቶአል። ኢየሱስ ለመዳናችን የሚያስፈልገውን ሁሉ እንደሚሰጥ ከቶ አይረሳ። ምሕረትን የሚፈልጉ ሁሉ ይህን ማስታወሳቸው እጅግ አስፈላጊ ነው። እምነት የሚደገፍበት አዳኝ የእግዚአብሔር ስጦታ እንደ ሆነ ሁሉ እምነትም እንዲሁ የእግዚአብሔር ስጦታ ነው። ኃጢአት የሚደመሰስበት ማስተስረያ መደረጉ የጸጋ ሥራ እንደ ሆነ ሁሉ ከኃጢአት ንስሐ መግባትም እንዲሁ በእውነት የጸጋ ሥራ ነው። መዳን ከመጀመሪያ እስከ መጨረሻ በጸጋ ብቻ ነው። አትሳሳትብኝም፤ ንስሐ የሚገባው መንፈስ ቅዱስ አይደለም። እርሱ ንስሐ የሚያስገባ ነገር ከቶ አላደረገም። ንስሐ መግባት ቢችል እንኳ ጉዳዩን አይፈታውም ነበር፤ እኛ ራሳችን ከገዛ ኃጢአታችን ንስሐ ልንገባ ይገባናል፤ አለዚያ ከኃይሉ አንድንም። ንስሐ የሚገባው ጌታ ኢየሱስ ክርስቶስ አይደለም። እርሱ ከምን ንስሐ ይገባል? እኛ ራሳችን በአእምሮአችን ችሎታዎች ሁሉ ሙሉ ፈቃድ ንስሐ እንገባለን። ፈቃድ፣ የልብ ዝንባሌዎች፣ ስሜቶች፣ ሁሉም ከኃጢአት ንስሐ በመግባት በተባረከው ተግባር ውስጥ ከልብ አብረው ይሠራሉ፤ ሆኖም የግል ተግባራችን ከሆነው ከዚህ ሁሉ በስተ ጀርባ ልብን የሚያቀልጥ፣ ጸጸትን የሚሰጥና ፍጹም ለውጥን የሚያመጣ ስውር ቅዱስ ኃይል አለ። የእግዚአብሔር መንፈስ ኃጢአት ምን እንደ ሆነ እንድናይ ያበራልናል፤ በዚህም በዓይናችን የተጸየፈ ያደርገዋል። የእግዚአብሔር መንፈስ ደግሞ ወደ ቅድስና ይመልሰናል፤ ከልብ እንድናደንቀው፣ እንድንወደውና እንድንመኘው ያደርገናል፤ በዚህም ከመቀደስ አንዱ ደረጃ ወደ ሌላው ወደ ፊት የምንመራበትን ግፊት ይሰጠናል። የእግዚአብሔር መንፈስ ስለ በጎ ፈቃዱ መፈለግንም ማድረግንም በእኛ ይሠራል። ወደ ኢየሱስ ይመራን ዘንድ ለዚያ በጎ መንፈስ ወዲያውኑ ራሳችንን እናስገዛ፤ ኢየሱስም እንደ ጸጋው ባለ ጠግነት መጠን የንስሐንና የስርየትን ድርብ በረከት በነጻ ይሰጠናል።

«በጸጋ ድናችኋል።»