ውስጣዊና ውጫዊ ተግባራት

የሰው ተግባራት ወይ ውጫዊ ወይ ውስጣዊ ናቸው። ውጫዊ ተግባራት በውጭ የሚታዩና በስሜት ሕዋሳት የሚታወቅ ዓላማ ያላቸው ናቸው፤ ከመነጩበት ውስጣዊ መሠረት ካልተቀበሉ በቀር በራሳቸው መልካምም ክፉም ጠባይ የላቸውም። ልናገር የምሻው ስለ እነዚህ ሳይሆን ስለ ውስጣዊ ተግባራት ብቻ ነው፤ እነርሱም ነፍስ በውስጧ ወደ አንድ ነገር ራሷን የምታቀናባቸው፥ ወይም ከሌላው ፊቷን የምትመልስባቸው የነፍስ ተግባራት ናቸው።

ራሴን ወደ እግዚአብሔር አቅንቼ ሳለሁ እርሱ ከሚያነሣሣኝ የተለየ ጠባይ ያለውን ተግባር ልፈጽም ብሻ፥ ከእግዚአብሔር ፊቴን እመልሳለሁ፤ እንደ ተግባሬም ብርታት ወይም ድካም መጠን ብዙም ሆነ ጥቂት ወደ ፍጥረታት እዞራለሁ። ወደ ፍጥረት ዞሬ ሳለሁ ወደ እግዚአብሔር ልመለስ ብሻ፥ ከፍጥረት ፊቴን የመመለስንና ወደ እግዚአብሔር የመዞርን ተግባር መፈጸም አለብኝ፤ ይህም ተግባር ፍጹም በሆነ መጠን መመለሱ ሙሉ ይሆናል።

ፈጽሜ እስክመለስ ድረስ ወደ እግዚአብሔር እንድዞር የሚያደርጉኝ ብዙ ተግባራት ያስፈልጉኛል። አንዳንዶቹ በአንድ ጊዜ፥ ሌሎቹ ቀስ በቀስ ይፈጸማሉ፤ ተግባሬ ግን የነፍሴን ኃይል ሁሉ ለእርሱ በማዋል ወደ እግዚአብሔር እንድመለስ ሊመራኝ ይገባል፤ እንዲህ ተብሎ እንደ ተጻፈ፦ «አሁንስ፥ ይላል እግዚአብሔር፥ በፍጹም ልባችሁ ወደ እኔ ተመለሱ» (ኢዮኤል 2:12)። «ወደ አምላክህ ወደ እግዚአብሔር … በፍጹም ልብህና በፍጹም ነፍስህ ትመለሳለህ» (ዘዳግም 30:2)። እግዚአብሔር የሚለምነን ልባችንን ብቻ ነው፦ «ልጄ ሆይ፥ ልብህን ስጠኝ፥ ዓይኖችህም መንገዴን ይጠብቁ» (ምሳሌ 23:26)። ልብን ለእግዚአብሔር መስጠት ማለት ፈቃዱን ይከተል ዘንድ እይታውን፥ ኃይሉንና ብርታቱን ሁሉ በእርሱ ላይ ማሳረፍ ነው። እንግዲህ ራሳችንን ወደ እግዚአብሔር ካቀናን በኋላ ሁልጊዜ ወደ እርሱ እንደ ዞርን ልንኖር ይገባናል።

ነገር ግን የሰው አእምሮ ደካማ ስለ ሆነ፥ ነፍስም ወደ ምድራዊ ነገሮች መዞርን ስለ ለመደች በቀላሉ ከእግዚአብሔር ፊቷን ስለምትመልስ፥ ወደ ውጫዊ ነገሮች እንደ ዞረች ባስተዋለች ጊዜ ወዲያውኑ ወደ እርሱ በሚደረግ ቀላል የመመለስ ድርጊት በእግዚአብሔር ውስጥ የነበራትን ቀድሞ ስፍራዋን መልሳ ልትይዝ ይገባታል።

የተደጋገሙ ብዙ ድርጊቶች ልማድን እንደሚፈጥሩ፥ ነፍስም የመመለስን ልማድ ታገኛለች፤ ከተግባርም ወደ ልማዳዊ ሁኔታ ትሸጋገራለች።

እንግዲህ ነፍስ በራሷ ጥረት ወይም ሥራ ወደ እግዚአብሔር ለመቅረብ መሻት የለባትም፤ ይህ በአንድ ቀላል ተግባር ከእግዚአብሔር ብቻ ጋር ተጣብቆ በመኖር ፋንታ አንዱን ተግባር በሌሎች ተግባራት አማካይነት ለመፈጸም መሻት ነውና።

ምንም ተግባር መፈጸም የለብንም ብለን ብናምን እንሳሳታለን፤ ሁልጊዜ እንሠራለንና፤ ነገር ግን እያንዳንዱ እንደ ደረጃው ሊሠራ ይገባዋል።

ይህን ነጥብ ግልጽ ለማድረግ እሞክራለሁ፤ ስላልተረዱት ለብዙ ክርስቲያኖች ችግር ሆኖባቸዋልና።

አላፊና ተለይተው የሚታወቁ ተግባራት፥ ቀጣይ ተግባራትም አሉ፤ ቀጥተኛ ድርጊቶችና ወደ ራስ የሚመለከቱ ድርጊቶችም አሉ። ሁሉም የመጀመሪያዎቹን ሊፈጽሙ አይችሉም፤ ሁሉም ሌሎቹን ለመፈጸም በሚያስችል ሁኔታ ላይም አይደሉም። የመጀመሪያዎቹን ተግባራት ሊፈጽሙ የሚገባቸው ከእግዚአብሔር ፊታቸውን የመለሱ ናቸው። ከእርሱ በራቁበት መጠን ብዙም ሆነ ጥቂት ብርቱ በሆነ፥ ተለይቶ በሚታወቅ ተግባር ወደ እርሱ ሊመለሱ ይገባቸዋል።

ቀጣይ ተግባር ስል ነፍስ በቀጥተኛ ተግባር ፈጽማ ወደ አምላኳ የምትዞርበትን ማለቴ ነው፤ ይህንም ተግባር ካልተቋረጠ በቀር አታድሰውም፤ ነገር ግን ጸንቶ ይኖራል። ነፍስ በዚህ ዓይነት ፈጽማ ስትዞር በፍቅር ውስጥ ናት፤ በዚያም ትኖራለች፤ «በፍቅርም የሚኖር በእግዚአብሔር ይኖራል» (1ኛ ዮሐንስ 4:16)። ያን ጊዜ ነፍስ በልማዳዊ ድርጊት ውስጥ ናት፥ በዚህም ተግባር ውስጥ እንኳ ታርፋለች ሊባል ይችላል። ዕረፍቷ ግን ሥራ ፈትነት አይደለም፤ ሁልጊዜ የሚሠራ ተግባር አላትና፤ እርሱም በእግዚአብሔር ውስጥ በእርጋታ መስጠም ነው፤ በዚህም እግዚአብሔር ይበልጥ እየበረታ ይስባታል፤ እርሷም ይህን መሳብ ተከትላ በፍቅርም ዐርፋ በዚህ ፍቅር ውስጥ ይበልጥ እየሰጠመች ትሄዳለች፤ መመለስን ብቻ ከሚያስገኘው ተግባርም ወሰን በሌለው መጠን የበረታ፥ የጸናና የፈጠነ ተግባር ይኖራታል። እንግዲህ በዚህ ጥልቅና ብርቱ ተግባር ውስጥ ያለች፥ ወደ አምላኳም የዞረች ነፍስ ይህን ተግባር አታስተውለውም፤ ቀጥተኛ እንጂ ወደ ራስ የሚመለከት አይደለምና፤ ስለዚህም በዚህ ሁኔታ ያሉ ሰዎች እንዴት በትክክል እንደሚገልጹት ስለማያውቁ ምንም ተግባር የለንም ይላሉ። ነገር ግን ተሳስተዋል፤ ከመቼውም ጊዜ ይልቅ አሁን እጅግ ይሠራሉ። ምንም ተግባር አንፈጽምም ከማለት ይልቅ ምንም ተግባር ለይተን አናስተውልም ቢሉ በተሻለ ነበር።

ነፍስ በራሷ እንደማትሠራ እቀበላለሁ፤ ነገር ግን ትሳባለች፥ የሚስባትንም ኃይል ትከተላለች። ፍቅር የሚያሰጥማት ክብደት ነው፤ ልክ ባሕር ውስጥ የወደቀ ሰው እንደሚሰጥም፥ ባሕሩም ወሰን የሌለው ቢሆን ኖሮ ያለ ወሰን እንደሚሰጥም ነው፤ መስጠሙንም ሳያስተውል በማይታመን ፍጥነት እጅግ ጥልቅ ወደ ሆነው ጥልቀት በሰጠመ ነበር። እንግዲህ ምንም ተግባር አይፈጸምም ማለት ትክክል አይደለም። ሁሉም ተግባራትን ይፈጽማሉ፤ ነገር ግን ሁሉም በአንድ ዓይነት መንገድ አይፈጽሟቸውም፤ ስሕተቱም የሚነሣው ተግባር የማይቀር መሆኑን የሚያውቁ ሰዎች ተግባሩ ተለይቶ የሚታወቅና በስሜት የሚሰማ እንዲሆን በመሻታቸው ነው። በስሜት የሚሰማ ተግባር ግን ለጀማሪዎች ነው፤ ሌላው ደግሞ ይበልጥ ለገፉት። በመጀመሪያው ላይ መቆም ራሳችንን ከኋለኛው ማጉደል ነው፤ የመጀመሪያውን ሳያልፉ ኋለኛውን ለመፈጸም መሻትም እኩል ስሕተት ነው።

ሁሉ ነገር በጊዜው ሊደረግ ይገባል፤ እያንዳንዱ ሁኔታ ጅማሬ፥ እድገትና ፍጻሜ አለው። ጅማሬ የሌለው ድርጊት የለም። በመጀመሪያ በጥረት ልንሠራ ይገባናል፤ በኋላ ግን የድካማችንን ፍሬ እንደሰታለን።

መርከብ በወደብ ሳለች መርከበኞች ወደ ሰፊው ባሕር ለማውጣት ይቸገራሉ፤ አንድ ጊዜ እዚያ ከደረሰች በኋላ ግን ሊጓዙበት ወደሚሹት አቅጣጫ በቀላሉ ያዞሯታል። እንዲሁም ነፍስ በኃጢአት ውስጥ ስትሆን ጎትቶ ለማውጣት ጥረት ያስፈልጋል፤ የሚያስሯት ገመዶች ሊፈቱ ይገባል፤ ከዚያም በብርቱና በጠንካራ ተግባር ወደ ውስጧ ልትሳብ፥ ቀስ በቀስ ወደቡን ትታ ወደ ውስጥ ልትዞር ይገባታል፤ ጉዞዋ ሊያመራ የሚገባው ወደዚያ ስፍራ ነውና።

መርከቢቱ እንዲህ ከዞረች በኋላ ወደ ባሕሩ በገፋች መጠን የብሱን ወደ ኋላ ትተዋለች፤ ከየብሱም በራቀች መጠን እርሷን ለማስኬድ የሚያስፈልገው ጥረት ያንሳል። በመጨረሻም በእርጋታ መጓዝ ትጀምራለች፤ መርከቢቱም እጅግ በፍጥነት ስለምትሄድ መቅዘፊያዎቹ የማይጠቅሙ ይሆናሉ። ታዲያ መርከብ ነጂው ያን ጊዜ ምን ያደርጋል? ሸራዎቹን ዘርግቶ መሪውን ይዞ በመቀመጥ ይረካል።

ሸራዎቹን መዘርጋት ማለት በመንፈሱ እንንቀሳቀስ ዘንድ ራሳችንን በእግዚአብሔር ፊት ማኖር ብቻ ነው። መሪውን ይዞ መቀመጥ ማለት ደግሞ ልባችን ከቀናው መንገድ እንዳይወጣ መከልከል፥ በእርጋታ መቅዘፍና እንደ እግዚአብሔር መንፈስ እንቅስቃሴ መምራት ነው፤ ነፋስ ቀስ በቀስ ሸራዎቹን ሞልቶ መርከቢቱን ወደ ፊት እንደሚገፋት፥ መንፈሱም ቀስ በቀስ ልባችንን ይይዛል። መርከቢቱ ነፋሱን ተከትላ እስከ ተጓዘች ድረስ መርከበኞቹ ከድካማቸው ያርፋሉ። እንዲህ ዐርፈው መርከቢቱን ነፋሱ እንዲወስዳት በሚተዉበት ጊዜ በራሳቸው ጥረት እጅግ ረጅም በሆነ ጊዜ ከሚጓዙት ይልቅ በአንድ ሰዓት ይበልጥ ይርቃሉ፤ ልቅዘፍ ቢሉ ግን ከሚመጣባቸው ድካም በላይ ሥራቸው ከንቱ በሆነ፥ መርከቢቱንም ከማዘግየት በቀር ባልጠቀመ ነበር።

በውስጣዊ ሕይወታችን ልንከተለው የሚገባን አካሄድ ይህ ነው፤ እንዲህ ብናደርግ በራሳችን ጥረት ከቶ ልናደርገው ከምንችለው ይልቅ በመለኮታዊ አመራር በአጭር ጊዜ አብልጠን እንገፋለን። ይህን መንገድ ብቻ ብትሞክረው ከሁሉ የቀለለ ሆኖ ታገኘዋለህ።

ነፋሱ ተቃራኒ ሲሆን፥ ነፋሱና ማዕበሉ ኃይለኛ ከሆኑ መርከቢቱን ለማቆም መልሕቁ ወደ ባሕር ሊጣል ይገባል። ይህ መልሕቅ በእግዚአብሔር መታመንና በቸርነቱ ተስፋ ማድረግ ነው፤ ማዕበሉ እስኪያቆምና የሚመች ነፋስ እስኪመለስ ድረስ በትዕግሥት መጠበቅ ነው፤ ዳዊት እንዳደረገው፦ «እግዚአብሔርን ታግሼ ጠበቅሁት» ይላል፥ «ወደ እኔም ዘንበል አለ» (መዝሙር 40:1)።