ጸሎት እንደ ክቡር ተግባር

አንዳንድ ሰዎች ስለ የዝምታ ጸሎት ሲሰሙ ነፍስ ሥራ ፈት፥ ሕይወት አልባ፥ እንቅስቃሴም የሌላት ሆና እንደምትቀር በስሕተት አስበዋል።

እውነቱ ግን ነፍስ በእግዚአብሔር ራሱ ስለምትንቀሳቀስና መንፈሱ በእርሷ ላይ ስለሚሠራ፥ ተግባሯ ወደዚህ ደረጃ ከመግባቷ በፊት ከነበረው ሁሉ ይልቅ እጅግ የከበረና የሰፋ ነው። ቅዱስ ጳውሎስ በእግዚአብሔር መንፈስ እንድንመራ ይሻል (ሮሜ 8:14)። ተግባር ፈጽሞ አይኑር አልልም፤ ነገር ግን በመለኮታዊው እንቅስቃሴ ላይ ተደግፈን ልንሠራ ይገባናል እላለሁ። ይህንም ሕዝቅኤል በሚደንቅ ሁኔታ ገልጦታል። ነቢዩ የሕይወት መንፈስ ያለባቸውን መንኰራኵሮች አየ፤ ይህ መንፈስ ወደሚሄድበት ሁሉ እነርሱም ይሄዱ ነበር፤ እንደ ተንቀሳቀሱ መጠን ይሄዱ፥ ወይም ይቆሙ፥ ወይም ከፍ ከፍ ይሉ ነበር፤ የሕይወት መንፈስ በእነርሱ ውስጥ ነበረና፤ ወደ ኋላ ግን ፈጽሞ አይመለሱም ነበር (ሕዝቅኤል 1:19-21 ተመልከት)። ከነፍስም ጋር እንዲሁ ሊሆን ይገባል፤ በውስጧ ባለው ሕያው መንፈስ ትንቀሳቀስና ትመራ ዘንድ ራሷን ልትፈቅድ፥ የእርሱን አመራር እንጂ ሌላን እንዳትከተል ይገባታል። ይህ መንፈስ ደግሞ ወደ ኋላ እንድትሄድ፥ ማለትም ዞራ ፍጥረትን እንድትመለከት ወይም በራሷ ላይ እንድትደገፍ ፈጽሞ አይመራትም፤ ይልቁንም ሁልጊዜ ወደ ፊት፥ ወደ ምልክቱ ዘወትር እየፈጠነች እንድትሄድ ይመራታል።

ይህ የነፍስ ተግባር የዕረፍት ተግባር ነው። ነፍስ በራሷ ስትሠራ በጥረት ትሠራለች፤ ስለዚህም ተግባሯ ይበልጥ ይሰማታል። በጸጋ መንፈስ ላይ ተደግፋ ስትሠራ ግን ተግባሯ እጅግ ነፃ፥ እጅግ ቀላል፥ እጅግ ተፈጥሯዊ ስለሚሆን ጭራሽ የምትሠራ አትመስልም። «ወደ ሰፊ ስፍራ አወጣኝ፤ ወድዶኛልና አዳነኝ» (መዝሙር 18:19)።

ነፍስ ወደ ማእከሏ ጉዞዋን እንደ ጀመረች ከዚያች ቅጽበት አንሥቶ ተግባሯ ብርቱ ይሆናል—ይኸውም ወደሚስባት ማእከል የምታደርገው ሩጫ ነው፤ ይህም ከማንኛውም ሌላ እንቅስቃሴ ፍጥነት ወሰን በሌለው መጠን ይበልጣል።

እንግዲህ ይህ ተግባር ነው፤ ነገር ግን እጅግ የከበረ፥ እጅግ ሰላማዊ፥ እጅግ ጸጥ ያለ ተግባር ስለ ሆነ ነፍስ ጭራሽ የማትሠራ ይመስላታል፤ በተፈጥሮ እንደሚሆን ታርፋለችና። መንኰራኵር በመጠኑ ፍጥነት ብቻ ሲሽከረከር በቀላሉ ተለይቶ ይታያል፤ በፍጥነት ሲሄድ ግን የትኛውም ክፍሉ ለይቶ ሊታይ አይችልም። እንዲሁ በእግዚአብሔር ውስጥ ዐርፋ የምትኖር ነፍስ ወሰን የሌለው ክቡርና ከፍ ያለ፥ ነገር ግን እጅግ ሰላማዊ የሆነ ተግባር አላት። ሰላሟ በበዛ መጠን ፍጥነቷም ይበዛል፤ ለሚያንቀሳቅሳትና ለሚያሠራት መንፈስ ራሷን ፈጽማ ትታለችና። ይህ መንፈስ እግዚአብሔር ራሱ ነው፤ እርሱ ይስበናል፤ በመሳቡም ወደ እርሱ እንድንሮጥ ያደርገናል፤ ሙሽራይቱም «ሳበኝ፥ እንሮጣለን» (መኃልየ መኃልይ 1:4) ባለች ጊዜ ይህን በሚገባ ታውቅ ነበር። መለኮታዊ ማእከሌ ሆይ፥ በውስጠኛው ልቤ ሳበኝ፤ ኃይላቴና ስሜቶቼ ወደ መሳብህ ይሮጣሉ! ይህ መሳብ ብቻውን የሚፈውሰኝ በለሳንና የሚስብ መዓዛ ነው። «እንሮጣለን» ትላለች፥ «ከሽቱህ መልካም መዓዛ የተነሣ።» ይህ የመሳብ ኃይል እጅግ ብርቱ ነው፤ ነፍስ ግን በታላቅ ደስታ ትከተለዋለች፤ ብርታቱና ጣፋጭነቱም እኩል ስለ ሆኑ በብርታቱ ይስባል፥ በጣፋጭነቱም ደስ ያሰኛል።

ሙሽራይቱ «ሳበኝ፥ እንሮጣለን» ትላለች። ስለ ራሷና ለራሷ ትናገራለች፤ «ሳበኝ»—በዚህ የሚሳበው አካል አንድነት አለ፤ «እንሮጣለን»—በዚህ ደግሞ የልብን ማእከል ተከትለው የሚሄዱ ኃይላትና ስሜቶች ሁሉ መስማማት አለ።

እንግዲህ ጉዳዩ በሥራ ፈትነት መቀመጥ ሳይሆን ሕይወት በሚሰጠን በእግዚአብሔር መንፈስ ላይ ተደግፎ መሥራት ነው፤ «በእርሱ ሕያዋን ነንና እንንቀሳቀሳለን እንኖርማለን» (የሐዋርያት ሥራ 17:23)። ይህ በእግዚአብሔር መንፈስ ላይ ያለ ጸጥ ያለ መደገፍ ፈጽሞ አስፈላጊ ነው፤ ነፍስንም በአጭር ጊዜ ወደ ተፈጠረችበት ቀላልነትና አንድነት ያደርሳታል። ነፍስ እንደ እግዚአብሔር አንድና ቀላል ሆና ተፈጥራለች። ስለዚህ የተፈጠርንበትን ዓላማ እንፈጽም ዘንድ የራሳችንን ተግባራት ብዛት ትተን በመልኩ ወደ ተፈጠርንበት ወደ እግዚአብሔር ቀላልነትና አንድነት ልንገባ ይገባናል (ዘፍጥረት 1:27)። የእግዚአብሔር መንፈስ «አንድ ብቻ» ሲሆን «ልዩ ልዩም» ነው (ጥበበ ሰሎሞን 7:22)፤ አንድነቱም ብዙነቱን አይከለክልም። ከመንፈሱ ጋር አንድ ስንሆን ወደ እግዚአብሔር አንድነት እንገባለን፤ ያን ጊዜ እርሱ ያለው ያው መንፈስ በእኛ ይኖራልና፤ ከአንድነቱም ሳንወጣ በውጭ በኩል እንደ እርሱ ዝንባሌዎች እንበዛለን።

ስለዚህ እግዚአብሔር ወሰን በሌለው ሁኔታ ስለሚሠራ፥ እኛም ከእርሱ ጋር አንድ መንፈስ ስለ ሆንን፥ በራሳችን ተግባር ልንሠራ ከምንችለው እጅግ አብልጠን እንሠራለን። በጥበብ እንድንመራ ራሳችንን ልንፈቅድ ይገባናል። ይህች «ጥበብ» ከእንቅስቃሴ ሁሉ ይልቅ ተንቀሳቃሽ ናት (ጥበበ ሰሎሞን 7:24)። እንግዲህ በእርሱ ተግባር ላይ ተደግፈን እንኑር፤ ተግባራችንም በእውነት ብርቱ ይሆናል።

«ሁሉ በእርሱ (በቃሉ) ሆነ፥ ከሆነውም አንዳች ስንኳ ያለ እርሱ አልሆነም» (ዮሐንስ 1:3)። እግዚአብሔር ሲፈጥረን በመልኩ እንደ ምሳሌው ፈጠረን (ዘፍጥረት 1:26)። በመልኩ በተፈጠርን ጊዜ እፍ ባለብን በሕይወት እስትንፋስ (ዘፍጥረት 2:7) አማካይነት የቃሉን መንፈስ ሰጠን፤ ይህም የአባቱ መልክ በሆነው በቃሉ ሕይወት ተካፋዮች በመሆን ነው። ይህ ሕይወት ደግሞ አንድ፥ ቀላል፥ ንጹሕ፥ ውስጣዊና ፍሬያማ ነው።

ዲያብሎስ ይህን ውብ መልክ ባበላሸው ጊዜ፥ በተፈጠርን ጊዜ እስትንፋሱ እፍ የተባለብን ይኸው ቃል መጥቶ ያድሰው ዘንድ አስፈላጊ ሆነ። እርሱ መሆን ነበረበት፤ እርሱ የአብ መልክ ነውና፤ የተበላሸ መልክም በራሱ ተግባር ሳይሆን ሊያድሰው በሚሻው ተግባር ብቻ ይታደሳል። እንግዲህ የእኛ ተግባር የእግዚአብሔርን ሥራ ልንቀበል በሚያስችል ሁኔታ ራሳችንን ማኖር፥ ቃሉም መልኩን በእኛ ውስጥ እንደ ገና እንዲሥል መፍቀድ ሊሆን ይገባዋል። ምስል መንቀሳቀስ ቢችል ኖሮ በእንቅስቃሴው ቀራጩ ሥራውን እንዳይፈጽም ባደናቀፈ ነበር። የራሳችን እንቅስቃሴ ሁሉ የሰማያዊውን ቀራጭ ሥራ ያደናቅፋል፤ የሐሰት ገጽታዎችንም ያስገኛል።

እንግዲህ ዝም ብለን ልንኖርና እርሱ ሲያንቀሳቅሰን ብቻ ልንንቀሳቀስ ይገባናል። ኢየሱስ ክርስቶስ በራሱ ሕይወት አለው (ዮሐንስ 5:26)፤ ሕያዋን ለሆኑትም ሁሉ ሕይወትን ማካፈል ያለበት እርሱ ነው።

ይህ ተግባር ከሁሉ የከበረ መሆኑ ሊካድ አይችልም። ነገሮች ዋጋ የሚኖራቸው የመነጩበት መሠረት ክቡር፥ ታላቅና ከፍ ያለ በሆነ መጠን ብቻ ነው። ከመለኮታዊ መሠረት የሚመነጩ ተግባራት መለኮታዊ ተግባራት ናቸው፤ የፍጥረት ተግባራት ግን ምንም ያህል መልካም ቢመስሉ ሰብአዊ ተግባራት ናቸው፤ ቢበዛም በጸጋ እርዳታ ከተደረጉ የበጎነት ተግባራት ናቸው።

ኢየሱስ በራሱ ሕይወት እንዳለው ይናገራል፤ ሌሎች ፍጥረታት ሁሉ ያላቸው የተዋሰ ሕይወት ብቻ ነው፤ ቃሉ ግን በራሱ ሕይወት አለው፤ ለጋስ በመሆኑም ይህን ሕይወት ለሰዎች ሊያካፍል ይወዳል። እንግዲህ ይህ ሕይወት በእኛ ውስጥ ይፈስ ዘንድ ስፍራ ልንለቅለት ይገባል፤ ይህም ሊሆን የሚችለው ራስን ባዶ በማድረግ፥ የአዳምን ሕይወትና የራሳችንን ተግባር በማጣት ብቻ ነው፤ ቅዱስ ጳውሎስ እንዳረጋገጠልን፦ «ማንም በክርስቶስ ቢሆን አዲስ ፍጥረት ነው፤ አሮጌው ነገር አልፎአል፤ እነሆ፥ ሁሉም አዲስ ሆኖአል» (2ኛ ቆሮንቶስ 5:17)። ይህም የእግዚአብሔር ተግባር በስፍራው ይተካ ዘንድ በራሳችንና በራሳችን ተግባር ሞት ብቻ ሊፈጸም ይችላል። እንግዲህ ያለ ተግባር እንኖራለን አንልም፤ የምንለው የእርሱ ተግባር የእኛን ስፍራ እንዲወስድ እየፈቀድን በእግዚአብሔር መንፈስ ላይ ተደግፈን ብቻ እንሠራለን ነው። ኢየሱስ ይህን በወንጌል ያሳየናል። ማርታ መልካም ነገሮችን አደረገች፤ ነገር ግን በራሷ መንፈስ ስላደረገቻቸው ክርስቶስ ገሠጻት። የሰው መንፈስ ሁከተኛና ጫጫታ የሚያበዛ ነው፤ ስለዚህም ብዙ የሚሠራ ቢመስልም የሚሠራው ጥቂት ነው። «ማርታ፥ ማርታ፥» አለ ኢየሱስ፥ «በብዙ ነገር ትጨነቂአለሽ ትታወኪማለሽ፤ የሚያስፈልገው ግን ጥቂት ወይም አንድ ነገር ነው፤ ማርያምም መልካም ዕድልን መርጣለች ከእርስዋም አይወሰድባትም» (ሉቃስ 10:41-42)።

ይህች መግደላዊት የመረጠችው ምን ነበር? ሰላምን፥ ጸጥታንና ዕረፍትን። በእግዚአብሔር መንፈስ ትንቀሳቀስ ዘንድ መሥራቷን ያቆመች ትመስል ነበር፤ ክርስቶስ በእርሷ ይኖር ዘንድ መኖሯን አቆመች።

ኢየሱስን እንከተል ዘንድ ራሳችንንና የራሳችንን ሥራዎች ሁሉ መካድ እጅግ አስፈላጊ የሆነው ስለዚህ ነው፤ በመንፈሱ ሕይወት ካልተሰጠን ልንከተለው አንችልምና። የክርስቶስ መንፈስ በእኛ ይኖር ዘንድ የራሳችን መንፈስ ስፍራ ሊለቅለት ይገባል። ቅዱስ ጳውሎስ «ከጌታ ጋር የሚተባበር ግን» ይላል፥ «አንድ መንፈስ ነው» (1ኛ ቆሮንቶስ 6:17)። «ለእኔ ግን ወደ እግዚአብሔር መቅረብ ይሻለኛል፤ መታመኛዬን በጌታ በእግዚአብሔር አድርጌአለሁ» (መዝሙር 73:28)። ይህ «መቅረብ» ምንድር ነው? የአንድነት መጀመሪያ ነው።

አንድነት ጅማሬ፥ ቀጣይነት፥ ፍጻሜና ምልአት አለው። የአንድነት ጅማሬ ወደ እግዚአብሔር ማዘንበል ነው። ነፍስ በገለጽሁት መንገድ ወደ እግዚአብሔር ስትመለስ ወደ ማእከሏ ዝንባሌ፥ ወደ አንድነትም ብርቱ ፍላጎት ይኖራታል፤ ይህ ፍላጎት ጅማሬው ነው። ከዚያም ወደ እግዚአብሔር ይበልጥ ስትቀርብ ትጣበቃለች፤ ከዚያም ከእርሱ ጋር ትተባበራለች፤ በመጨረሻም ከእርሱ ጋር አንድ ትሆናለች—ማለትም ከእርሱ ጋር አንድ መንፈስ ትሆናለች፤ ከእግዚአብሔር የወጣው ይህ መንፈስ እንደ መድረሻው ወደ እርሱ የሚመለሰው ያን ጊዜ ነው።

እንግዲህ መለኮታዊው እንቅስቃሴና የኢየሱስ ክርስቶስ መንፈስ ወደ ሆነው ወደዚህ መንገድ ልንገባ ያስፈልጋል። ቅዱስ ጳውሎስ፦ «የክርስቶስ መንፈስ የሌለው ከሆነ ግን ይኸው የእርሱ ወገን አይደለም» ይላል (ሮሜ 8:9)። እንግዲህ የክርስቶስ እንሆን ዘንድ በመንፈሱ እንድንሞላና ከራሳችን መንፈስ ባዶ እንድንሆን ራሳችንን ልንፈቅድ ይገባናል፤ ልባችን ባዶ ሊሆን ይገባዋል። ቅዱስ ጳውሎስ በዚያው ስፍራ የዚህን መለኮታዊ እንቅስቃሴ አስፈላጊነት ያረጋግጥልናል፤ እንዲህ ይላል፦ «በእግዚአብሔር መንፈስ የሚመሩ ሁሉ እነዚህ የእግዚአብሔር ልጆች ናቸው» (ሮሜ 8:14)።

ከእግዚአብሔር የተሰጠው መንፈስ የመለኮታዊ ልጅነት መንፈስ ነው፤ ስለዚህም ያው ሐዋርያ እንዲህ ሲል ይቀጥላል፦ «አባ አባት ብለን የምንጮኽበትን የልጅነት መንፈስ ተቀበላችሁ እንጂ እንደገና ለፍርሃት የባርነትን መንፈስ አልተቀበላችሁም» (ሮሜ 8:15)። ይህ መንፈስ ከክርስቶስ መንፈስ በቀር ሌላ አይደለም፤ በእርሱም የልጅነቱ ተካፋዮች እንሆናለን፤ ይህም «የእግዚአብሔር ልጆች መሆናችንን ያ መንፈስ ራሱ ከመንፈሳችን ጋር ይመሰክራል»።

ነፍስ በእግዚአብሔር መንፈስ ትንቀሳቀስ ዘንድ ራሷን እንደ ተወች የዚህን መለኮታዊ ልጅነት ምስክርነት በተሞክሮ ታውቃለች፤ ይህም ምስክርነት ለእግዚአብሔር ልጆች ወደሚሆን ነፃነት እንደ ተጠራች፥ የተቀበለችውም መንፈስ የባርነት ሳይሆን የነፃነት መንፈስ እንደ ሆነ ስለሚያሳውቃት ደስታዋን ይበልጥ ይጨምርላታል።

የመለኮታዊው እንቅስቃሴ መንፈስ ለሁሉ ነገር እጅግ አስፈላጊ ከመሆኑ የተነሣ ጳውሎስ ይህን አስፈላጊነት የምንለምነውን ባለማወቃችን ላይ ይመሠርተዋል። «መንፈስ» ይላል፥ «ድካማችንን ያግዛል፤ እንዴት እንድንጸልይ እንደሚገባን አናውቅምና፥ ነገር ግን መንፈስ ራሱ በማይነገር መቃተት ይማልድልናል»። ይህ የማያወላውል ማስረጃ ነው፤ ስለ ምን እንደምንጸልይ ካላወቅን፥ የሚያስፈልገንንም እንዴት እንደሚገባ መለመን ካላወቅን፥ ለእንቅስቃሴው ራሳችንን ፈጽመን የምንተወው በውስጣችን ያለው መንፈስ ስለ እኛ ሊለምነው የሚያስፈልግ ከሆነ፥ ይህን ያደርግ ዘንድ ልንተወው አይገባንምን? ይህን የሚያደርገው «በማይነገር መቃተት» ነው።

ይህ መንፈስ ሁልጊዜ የሚሰማው የቃሉ መንፈስ ነው፤ እርሱ ራሱ፦ «ሁልጊዜም እንድትሰማኝ አወቅሁ» እንዳለ (ዮሐንስ 11:42)። በውስጣችን ያለው መንፈስ እንዲለምንና እንዲጸልይ ብንተወው ሁልጊዜ መልስ እናገኛለን። ለምን? አንተ ታላቅ ሐዋርያ፥ በውስጣዊ ሕይወት እጅግ የተማርህ የምሥጢር መምህር ሆይ! ለምን እንደ ሆነ አስተምረን። «ልብንም የሚመረምረው» ይላል፥ «የመንፈስ አሳብ ምን እንደ ሆነ ያውቃል፥ እንደ እግዚአብሔር ፈቃድ ስለ ቅዱሳን ይማልዳልና»፤ ይኸውም ይህ መንፈስ የሚለምነው እግዚአብሔር ሊሰጥ የሚወደውን ብቻ ነው ማለት ነው። እንድንድንና ፍጹማን እንድንሆን የእግዚአብሔር ፈቃድ ነው። እንግዲህ መንፈስ ለፍጽምናችን የሚያስፈልገውን ሁሉ ይለምናል። ታዲያ ከዚህ በኋላ ስለ ምን በማያስፈልጉ ጭንቀቶች እንከብዳለን? ስለ ምንስ በራሳችን ተስፋ የለም ብለን በእግዚአብሔር ሳናርፍ በመንገዳችን ርዝመት እንደክማለን? እግዚአብሔር ራሱ ጭንቀታችንን ሁሉ በእርሱ ላይ እንድንጥል ይጋብዘናል፤ ጥቂት ደስታ ብቻ በሚገኝባቸው ስፍር ቍጥር በሌላቸው ውጫዊ ነገሮች ላይ ኃይላችንን፥ ሀብታችንንና መዝገባችንን ስለምናባክን በማይመረመር ቸርነቱ ያማርራል። «ስለ ምን እንጀራ ላልሆነ ነገር ገንዘብን ታወጣላችሁ? ለማያጠግባችሁስ ነገር ድካማችሁን ስለ ምን ትሰጣላችሁ? በእውነት ስሙኝ፥ መልካሙንም ብሉ፥ ነፍሳችሁም በቅባት ደስ ይበላት» (ኢሳይያስ 55:2)።

ወይ! እንዲህ እግዚአብሔርን በመስማት ምን ያህል ደስታ እንዳለ፥ ነፍስም በዚህ ምን ያህል እንደምትበረታ ቢታወቅ! ሥጋ ለባሽ ሁሉ በእግዚአብሔር ፊት ዝም ሊል ይገባዋል (ዘካርያስ 2:13 ተመልከት)። እርሱ በሚገለጥበት ጊዜ የራስ ጥረት ሁሉ ሊያቆም ይገባዋል። እግዚአብሔርም ያለ ምንም ገደብ ራሳችንን ፈጽመን ለእርሱ እንድንተው ይበልጥ ሊያነሣሣን፥ ለእያንዳንዳችን የተለየ የግል እንክብካቤ ስላለው ራሳችንን ፈጽመን በመተዋችን አንዳች ልንፈራ እንደማይገባን ያረጋግጥልናል። እንዲህ ይላል፦ «በእውኑ ሴት ለማኅፀንዋ ልጅ እንዳትራራ የምታጠባውን ሕፃንዋን ትረሳ ዘንድ ትችላለችን? አዎን፥ እርስዋ ትረሳ ይሆናል፥ እኔ ግን አልረሳህም» (ኢሳይያስ 49:15)። ወይ፥ መጽናናት የሞላባቸው ቃላት! እነዚህን ሰምቶ ራሱን ፈጽሞ ለእግዚአብሔር አመራር ለመተው የሚፈራ ማን ነው?