ሊተወው ያልቻለው ጥያቄ

ለማረፍ ወደ ካምፓላ የመጣው እንግሊዛዊ

በሴፕቴምበር 1929 ጆን ኤድዋርድ ቸርች የተባለ የሕክምና ሚስዮናዊ — ለሁሉም ጆ ቸርች — ለጥቂት ቀናት ዕረፍት ድንበሩን አቋርጦ ወደ ኡጋንዳ መጣ።

ዕድሜው ሃያ ዘጠኝ ወይም ሠላሳ ነበር፤ የሩዋንዳ ሚስዮን እንግሊዛዊ ሐኪም ሲሆን ያለፉትን ሁለት ዓመታት በምሥራቅ ሩዋንዳ በጋሂኒ የሚገኘውን ሆስፒታል በረኃብና በበሽታ መካከል ሲያስተዳድር ቆይቶ ነበር። እርሱ ራሱ እንደሚናገረው የአቅሙ መጨረሻ ላይ ደርሶ ነበር፤ ደክሞ፣ ተስፋ ቈርጦ፣ ለሌሎች ሊያካፍለው የሚገባው ነገር አጥሮት ነበር። የስብከት ጉዞ ላይ አልነበረም። ከካምፓላ በላይ ባለውና የአንግሊካን ካቴድራል በቆመበት ሸንተረር፣ በናሚሬምቤ ኮረብታ ላይ ከወዳጆቹ ጋር ተቀምጦ ነበር፤ የመጣውም ለማገገም ነበር።

ንሲባምቢ በዚያ አገኘውና አንድ ጥያቄ ጠየቀው።

ሊያውቀው የፈለገው አንድ ነገር

አነጋገሩ እንደ ተራኪው በጥቂቱ ተለያይቶ ይታወሳል፤ ፍሬ ነገሩ ግን ሁልጊዜ አንድ ነው፦ አንድ የጎደለ ነገር አለ — በእኔም ውስጥ፣ በኡጋንዳ ቤተ ክርስቲያንም ውስጥ። ምን እንደ ሆነ ልትነግረኝ ትችላለህን?

ይህ መጽሐፍ የተጻፈበት ምክንያት ያ ጥያቄ ነው። ስለ ንሲባምቢ ያለው ሌላው ነገር ሁሉ ከሞላ ጎደል አከራካሪ፣ ጥቂት ወይም እንደ ገና የተገጣጠመ ነው። ይህ ግን እንዲህ አይደለም። ከተናገራቸው ነገሮች ሁሉ እጅግ በጽኑ የተመሰከረለት ይህ ነው፤ ከዚያ በኋላ በሕይወቱ የሚመጣውም ሁሉ በእርሱ ላይ ይሽከረከራል።

ቸርች ደግሞ እንደ አጋጣሚ የሚለው ነገር ነበረው። በእንግሊዝ በኬዝዊክ ጉባኤዎች የ«ድል ሕይወት» ትምህርትን ቀስሞ ነበር — ከይቅርታ ይልቅ ስለ መንፈስ ቅዱስ ሙላትና በሽንፈት ሳይሆን በኃይል ስለሚኖር የክርስትና ሕይወት አብልጦ የሚያተኩር የቅድስና ስብከት ዘርፍ ነበር። እርሱ የተካነበት ርዕስ አልነበረም። እርሱ ራሱ የተራበበት ርዕስ ነበር፤ ጭውውቱ በጨዋነት ከመቋጨት ይልቅ ወደ ሄደበት አቅጣጫ የሄደውም ምናልባት ስለዚህ ነው።

ያልጠየቀውን አስተውል

ዘዴ አልጠየቀም። ሚስዮኑ ምን ፕሮግራም እያካሄደ እንደ ሆነ፣ ወይም በአጥቢያው ምን ሊያደራጅ እንደሚችል፣ ወይም በናሚሬምቤ ያለችውን ቤተ ክርስቲያን እንዴት ማሳደግ እንደሚቻል አልጠየቀም። ይዞት ሄዶ ሊተገብረው የሚችል ብልሃት አልጠየቀም።

የሌላ ሰውን ችግር እንዲመረምርለትም አልጠየቀም። ይህ ጊዜ ወስደን ልናስብበት የሚገባ ነው፤ ምክንያቱም እምብዛም የማይገኘው ግማሽ ይህ ነው። እንዲህ አለ፦ በእኔ ውስጥ፣ በቤተ ክርስቲያንም ውስጥ አንድ የጎደለ ነገር አለ። በመጀመሪያ የጠራው ራሱን ነበር። በእርሱ ሥፍራ ያለ ሰው በወጣቱ ትውልድ፣ ወይም በአለቆቹ፣ ወይም በሚስዮናውያኑ፣ ወይም ወንበሮቹን በሚሞሉት በስም ብቻ ክርስቲያኖች በሆኑት ላይ ምን ችግር እንዳለ በቀላሉ ሊጠይቅ ይችል ነበር። እርሱ ግን ራሱን በዓረፍተ ነገሩ ፊት አስቀመጠ።

ደግሞም የጠየቀው እንግዳ ሰውን ነበር። ያውም የደከመውን — ታዋቂ ሰባኪ አልነበረም፤ ጳጳስ አልነበረም፤ መልሱ በካምፓላ ክብደት የሚኖረው ሰውም አልነበረም። ንሲባምቢ ማዕረግ ያለው ሰው ሆኖ ሳለ በዕረፍት ላይ ያለን የዛለ ሐኪም በእርሱ ላይ ምን ችግር እንዳለ እንዲነግረው ይጠይቅ ነበር። ክብርህን እየጠበቅህ ይህን ማድረግ የሚቻልበት መንገድ የለም። ከሁለቱ ዋጋው ያነሰው ክብሩ እንደ ሆነ እንደ ወሰነ ግልጽ ነው።

በምትኩ የምንጠይቀው ጥያቄ

አብዛኞቻችን ስለ እምነታችን በእርግጥ ጥያቄዎችን እንጠይቃለን። ብዙውን ጊዜ ግን ቅርጻቸው ትንሽ ለየት ያለ ነው።

እንዲህ ብለን እንጠይቃለን፦ ምን ላድርግ? — ይህ መልካም ጥያቄ ነው፤ ደግሞም አስተማማኝ ጥያቄ ነው፤ ምክንያቱም መልሱ እንደ ተግባር ሆኖ ይመጣል፤ ተግባር ደግሞ ተፈጽሞ ሊያልቅ ይችላል። እንዲህም እንጠይቃለን፦ ቤተ ክርስቲያን ለምን እንዲህ ሆነች? — ይህ ደግሞ ችግሩን ምቹ በሆነ ርቀት ላይ ያስቀምጠዋል። እንዲህም እንጠይቃለን፦ ይበልጥ እንዲሰማኝ ምን ላድርግ? — ይህ ደግሞ ስለ እግዚአብሔር የሚጠየቅ ጥያቄን ልብስ የለበሰ፣ ስለ ራሳችን የሚጠየቅ ጥያቄ ሆኖ ይገኛል።

የንሲባምቢ ጥያቄ ከሦስቱም ይልቅ ከባድ ነው፤ ምክንያቱም መከላከያ የሌለው ነው። መፍትሔውን ሳያውቅ ጉድለትን ያምናል። የችግሩን ምርመራ ለሌላ ሰው አሳልፎ ይሰጣል። የሚያቀርበው ምንም ነገር ሳይኖረውና ቀጥሎ ምን እንደሚባል ሳያውቅ እዚያው ቆሞ እንዲቀር ያደርገዋል።

ጥያቄው እምብዛም የማይገኘው ስለዚህ ነው፤ የሚሠራውም ስለዚህ ነው። ይህን ጠይቀህ የሚመጣውን ውጤት በቁጥጥርህ ሥር ልታደርግ አትችልም።

ጮክ ብሎ መጠየቅ

አንድ ነገር እንደ ጎደለብህ በልብህ መጠርጠርና ይህንኑ ለሌላ ሰው መናገር ልዩነት አላቸው። የመጀመሪያው ምንም አያስከፍልም። ለአሥርት ዓመታት ሊቀጥል ይችላል፤ ብዙ ጊዜም ይቀጥላል፤ ፈጽሞ ቃል የማይሆን ጸጥ ያለ ሕመም ሆኖ።

ሁለተኛው ግን ነገሮችን ይለውጣል፤ ሌላው ሰው መልስ ሊኖረው ስለሚችል ብቻ አይደለም። ነገሮችን የሚለውጠው ጮክ ብሎ መናገር ችግሩን ማስተዳደር የምታቆምበት ቅጽበት ስለ ሆነ ነው። ረኃቡ በውስጥህ እስካለ ድረስ ምን ትርጉም እንዳለው፣ መቼ እንደምትከታተለው፣ ምን ያህል በቁም ነገር እንደምትይዘው ራስህ ትወስናለህ። ከተነገረ በኋላ ግን ከእጅህ ወጥቷል።

ንሲባምቢ ለዓመታት ተርቦ እንደ ነበረ ይገመታል። አናውቅም፤ ማንም አልጻፈውም። የምናውቀው በሴፕቴምበር 1929 ነገሩን ለራሱ ብቻ መያዙን እንዳቆመ፣ በአሥር ዓመት ውስጥም የታሪክ ጸሐፊዎች ወደዚያ ጭውውት የሚያደርሱት እንቅስቃሴ በምሥራቅ አፍሪካ እየተዛመተ እንደ ነበረ ነው።

ጥያቄው አስማት ስለ ነበረ አይደለም። እንዲህ ያለው ጥያቄ በር ስለ ሆነና እርሱም ስለ ከፈተው ነው።

የአንተ ተራ

ልትጠይቀው የምትችለው ሰው አለን? ሕዝብ አይደለም — አንድ ሰው ብቻ፤ ከአንተ ይልቅ እግዚአብሔርን የሚያውቅ፣ ወይም በተለየ መንገድ፣ ወይም ለረጅም ጊዜ የሚያውቅ ሰው። መልሱን መስማት አንዳች ነገር ሊያስከፍልህ የሚችል ሰው።

ደግሞስ እርሱ እንዳደረገው ልትጠይቀው ትችላለህን? ምን ላድርግ ብለህ ሳይሆን፣ ሌሎቹ ሁሉ ለምን እንዲህ ሆኑ ብለህም ሳይሆን፦ በእኔ ውስጥ የጎደለው ምንድን ነው?

ዋጋ ያለው መልስ ላታገኝ ትችላለህ። ጆ ቸርች በራሱ ግምት በዚያ ሳምንት የማንም አስተማሪ ለመሆን በሚያስችል ሁኔታ ላይ አልነበረም። ቢሆንም ያለውን ሰጠ። ብዙውን ጊዜ ነገሩ የሚሄደው እንዲህ ነው።

ቢሆንም ጠይቅ። ዋጋው በመልሱ ውስጥ ብቻ አይደለም።

ጸሎት

ጌታ ሆይ፣ እኔን በሰላም የሚያስቀምጡ ጥያቄዎችን በመጠየቅ ተክኛለሁ። እንዲህ የማያደርገውን ጥያቄ መጠየቅ አስተምረኝ፦ በእኔ ውስጥ የጎደለው ምንድን ነው? በግልጽ ሊመልስልኝ ለሚችል ሰው ለማቅረብ ትሕትናን፣ ሲመልስልኝም እዚያው ቆሜ ለመቆየት ድፍረትን ስጠኝ። አሜን።