Lòng Vị Tha Của Đức Chúa Trời
Thời Kỳ Thứ Tư Trong Đời Sống Tôn Giáo Của Tôi (Đời Sống Đức Tin)

Chương 25 · 15 phút đọc · 19 phút nghe

Thời Kỳ Thứ Tư Trong Đời Sống Tôn Giáo Của Tôi (Đời Sống Đức Tin)

Chính vào năm 1865, thời kỳ thứ tư — và cho đến nay là thời kỳ cuốn hút nhất — trong hành trình thuộc linh của tôi đã bừng sáng trong linh hồn tôi. Lúc ấy tôi đã làm Cơ Đốc nhân được chín năm — những năm tràn đầy niềm vui thích và say mê — nhưng điều đến với tôi lúc này vượt xa mọi điều trước đó đến nỗi tôi có cảm giác như cả một thế giới hoàn toàn mới mẻ và kỳ diệu vừa mở ra trước mắt mình.

Trong những năm trước đó, đức tin của tôi hoàn toàn thỏa mãn tôi trong mọi điều liên quan đến Đức Chúa Trời.

Mỗi điều tôi khám phá về bản tính và đường lối của Ngài chỉ đem lại cho tôi niềm vui. Nhưng khi nói đến phần của chính tôi trong đời sống Cơ Đốc, thì sự thỏa mãn ấy kém trọn vẹn hơn nhiều. Phải, tôi hạnh phúc, nhưng tôi không phải là con người mà tôi khao khát trở thành.

Tôi đã tìm được một tôn giáo hứa ban sự giải cứu trọn vẹn cho tương lai, nhưng dường như nó không ban sự giải cứu ngay bây giờ. Tôi đã tìm được một Đức Chúa Trời vị tha và công chính, Đấng tôi có thể thờ phượng mà không sợ thất vọng — nhưng tôi lại không ngừng thất vọng về chính mình. Tôi biết mình không phải là người mà lẽ ra tôi phải là. Đời sống tôi dường như đầy những thất bại — không hẳn là những tội lỗi bề ngoài, mà là những tội lỗi bề trong: sự lạnh nhạt, sự chết khô thuộc linh, sự thiếu tình yêu thương của Cơ Đốc nhân, những rễ đắng, tất cả những yếu đuối thầm kín mà con cái Đức Chúa Trời vẫn thường than khóc. Khi tôi muốn làm điều lành, thì điều dữ dính dấp theo tôi. Tôi không làm điều lành mình muốn, nhưng làm điều dữ mình không muốn. Tôi thấy mình cứ phạm tội rồi ăn năn, quyết tâm rồi lại phá vỡ quyết tâm, ghét điều sai mà vẫn chiều theo nó, khao khát đắc thắng nhưng thất bại nhiều hơn là chiến thắng.

Thế nhưng Kinh Thánh dường như dạy rằng Đấng Christ đến để đem lại cho những người theo Ngài một sự đắc thắng thật và ngay trong hiện tại. Kinh Thánh hàm ý rằng Cơ Đốc nhân được định để thoát khỏi những lo toan và sợ hãi bồn chồn, và để được hưởng ngay từ bây giờ sự bình an vượt quá mọi sự hiểu biết. Nhưng tôi biết về điều đó ít đến mức đau lòng. Lòng tôi yên nghỉ về tương lai của mình, nhưng hiện tại của tôi thì bị xâu xé bởi hàng ngàn nỗi lo lắng và bồn chồn mỗi ngày. Chính trái của Thánh Linh — điều tôi tin rằng mình đã nhận được — là lòng yêu thương, sự vui mừng, bình an, nhịn nhục, nhân từ, mềm mại, hiền lành; thế mà đó lại chính là những phẩm chất tôi cảm thấy mình thiếu thốn nhất.

Đây không phải là điều tôi đã chờ đợi khi mới trở thành Cơ Đốc nhân. Lớn lên giữa những người Quaker — những người mà đời sống tỏa ra sự bình an — và được dạy từ thuở nhỏ rằng sự hiền lành tốt đẹp là điều thiết yếu, tôi đã đinh ninh rằng trở thành Cơ Đốc nhân tất nhiên có nghĩa là trở nên bình an và tốt lành. Tôi chờ đợi sự đắc thắng trên tội lỗi và trên lo âu một cách tự nhiên như chờ mặt trời mọc. Nhưng trong chốn sâu kín thầm lặng của linh hồn, tôi phải thừa nhận rằng mình đã thất vọng.

Lúc đầu, niềm vui về sự cứu rỗi mới tìm được đã cuốn phăng mọi điều khác. Tôi tưởng cám dỗ, sợ hãi và tội lỗi đã ra đi mãi mãi. Nhưng khi ánh nhiệt thành ban đầu phai nhạt, những cám dỗ cũ lại quay về với sức mạnh cũ. Tôi lại dễ dàng như xưa trở nên lo lắng, bồn chồn, nặng nề, cáu kỉnh, thiếu tử tế, hay chỉ trích và khắt khe — làm và trở thành tất cả những điều mà tôi tin rằng tôn giáo sẽ giải cứu tôi khỏi. Không điều nào trong số đó từng làm lung lay niềm xác tín của tôi rằng tôi là con của Đức Chúa Trời và là người thừa kế thiên đàng, nhưng nó thường khiến tôi xấu hổ đến khổ sở. Là con của Đức Chúa Trời mà lại không thể sống như một người con của Ngài, điều đó khiến tôi tự hỏi phải chăng mình đã bỏ lỡ điều gì đó trong đời sống Cơ Đốc — một điều có thể đem lại cho tôi sự đắc thắng.

Quyết tâm khám phá yếu tố còn thiếu ấy là gì, tôi đã đi hỏi nhiều Cơ Đốc nhân lớn tuổi hơn. Nhưng tất cả họ đều cho tôi cùng một câu trả lời: Không, con chẳng bỏ lỡ điều gì cả. Đời sống phạm tội rồi ăn năn là tất cả những gì chúng ta có thể mong đợi trong thế gian này, vì sự yếu đuối của xác thịt. Họ giải thích rằng A-đam cũ, thừa hưởng từ lúc sinh ra, và A-đam mới, nhận được lúc tin nhận Chúa, không ngừng giao chiến với nhau — khi thì bên này thắng, khi thì bên kia — và chỉ trong sự chết chúng ta mới tìm được sự giải cứu thật khỏi bản chất cũ.

Không gì có thể mô tả tình trạng của tôi đúng hơn chính lời than thở của Phao-lô trong Rô-ma 7:14–23. Dường như những lời ấy được viết ra cho chính tôi. Biết bao lần tôi cùng ông kêu lên: “Khốn nạn cho tôi! Ai sẽ cứu tôi thoát khỏi thân thể hay chết nầy?” Nhưng tôi không thể hiểu tại sao Phao-lô lại còn đặt câu hỏi ấy, nếu như ai nấy đều nói, chẳng có sự giải cứu nào trong đời này. Hẳn ông phải biết bản chất cũ đã được định là sẽ còn lại cho đến chết. Thế nhưng ông không những đặt câu hỏi — ông còn đắc thắng trả lời nó: “Cảm tạ Đức Chúa Trời, nhờ Đức Chúa Jêsus Christ, là Chúa chúng ta!”

Ông có thể muốn nói gì? Tôi đã bước vào sự cứu rỗi nhờ Chúa Giê-xu Christ, vậy mà tôi chẳng biết gì về một sự giải cứu đắc thắng như thế. Tôi vẫn còn bị trói buộc bởi “thân thể hay chết” ở bên trong mình.

Tại sao? Khó khăn nằm ở đâu?

Những câu hỏi này càng trở nên cấp bách hơn sau khi tôi khám phá ra tình yêu vô hạn của Đức Chúa Trời. Đáp lại lòng vị tha vô bờ bến của Ngài bằng một đời sống thiếu bông trái thuộc linh như thế dường như thật hẹp hòi — gần như vô ơn. Ngài đã tỏ ra mình có quyền lớn để cứu rỗi trong tương lai như vậy, thì làm sao Ngài lại bất lực trong hiện tại?

Đời sống của những người Quaker quanh tôi cũng gợi ý rằng ắt phải có sự giải cứu, vì họ nói rằng họ đã kinh nghiệm điều đó — dù họ chẳng bao giờ giải thích được rõ ràng đó là gì hay nó vận hành ra sao.

Một ảnh hưởng khác nữa củng cố niềm xác tín ấy. Tôi có một quyển sách dạy rằng con cái Đức Chúa Trời không những được truyền phải kết trái của Thánh Linh, mà còn có thể làm được điều đó — và sách cũng hé lộ đôi điều về con đường thần bí dẫn đến đó. Quyển sách ấy là “Tiến Bộ Thuộc Linh” (Spiritual Progress), một tuyển tập các trích đoạn của Fénelon và Madame Guyon. Nó đặc biệt quý giá với tôi vì là món quà của người cha tôi hết lòng yêu kính, và nó luôn nằm trên bàn tôi bên cạnh quyển Kinh Thánh.

Cha tôi đã tìm thấy quyển sách ấy khi ông mới mười tám tuổi. Trong lúc đi bộ qua Philadelphia để lên tàu cho một chuyến hải trình dài sang Trung Hoa, ông đi ngang qua một quầy sách cũ. Dù chỉ vừa mới bắt đầu đời sống thuộc linh, ông đã bị nhan đề “Tiến Bộ Thuộc Linh” thu hút.

Chẳng biết gì về nội dung, ông mua nó theo một sự thôi thúc bất chợt — hẳn là đã được dẫn dắt một cách vô thức bởi Chúa, Đấng ông vừa bắt đầu tin cậy. Ông viết trong quyển “Hồi Ký” (Reminiscences) của mình: “Quyển sách này hóa ra là niềm an ủi lớn nhất cho tôi. Tôi bỏ nó trong túi và đọc nó vào những lúc rảnh rỗi, và tôi tin rằng điều đó đem lại ích lợi đời đời cho tôi. Tôi không thể không cảm tạ một sự Quan Phòng nhân từ đã đặt quyển sách phước hạnh này vào tay tôi.”

Cha tôi quý quyển sách ấy đến nỗi hễ đứa con nào trong chúng tôi đủ lớn, ông liền tặng cho một quyển riêng và dặn chúng tôi phải chăm chỉ nghiên cứu nó. Vì chúng tôi yêu thương ông vô cùng, chúng tôi luôn muốn làm ông vui lòng, và trong những năm đầu tôi tìm kiếm Đức Chúa Trời cách đói khát và tuyệt vọng, quyển sách đã trở thành người bạn đồng hành thường xuyên của tôi.

Nhưng vì sách được viết ra để hướng dẫn những linh hồn đã đang tiến bước trong đời sống thuộc linh hơn là để giúp những người tìm kiếm bước vào đời sống ấy lúc ban đầu, nên nó không giúp tôi được bao nhiêu một cách rõ rệt trong những năm tìm kiếm mù quáng thuở ban đầu ấy. Và khi, vào năm 1858, tôi tin rằng mình đã khám phá ra “chương trình cứu rỗi” — được định đoạt, như tôi tưởng, trong hội đồng của Thiên Đàng, được bày tỏ trong sự sống và sự chết của Đấng Christ, và được Sứ đồ Phao-lô trình bày gọn gàng thành công thức — tôi đã viết kín lề quyển sách của mình bằng những lời phê bình mà tôi cho là có tính quyết định, chứng minh rằng sách ấy không vững vàng về giáo lý.

Dẫu vậy, dù tôi không nhận ra, những lời dạy trong sách đã để lại một ấn tượng sâu sắc trong tôi. Ngay cả khi phê bình nó, tôi vẫn cảm thấy bên dưới một niềm đói khát đối với phương diện thần bí của tôn giáo mà quyển sách diễn tả.

Suốt những năm sau đó, tôi bị giằng co qua lại giữa một bên là những đòi hỏi của giáo lý Anh Em Plymouth và một bên là những đòi hỏi của chủ nghĩa thần bí.

Phần thực tế, khéo tính toán trong bản tính tôi nghiêng về phía Anh Em Plymouth; còn sự giáo dưỡng Quaker và ảnh hưởng của quyển sách tôi yêu quý thì kéo tôi về phía thần bí.

Có lúc giáo lý dường như là điều quan trọng bậc nhất, còn đời sống thật của mỗi người gần như chẳng đáng kể; có lúc khác, giáo lý lại có vẻ vô giá trị nếu không đưa đến một đời sống công chính. Đôi khi Phao-lô ngự trị trong suy nghĩ của tôi — dạy sự cứu rỗi bởi đức tin — và đôi khi là Gia-cơ, khẳng định rằng đức tin không có việc làm cũng chết. Các bạn tôi trong Anh Em Plymouth tôn cao Phao-lô và sự xưng công bình bởi đức tin; các Bạn Hữu Quaker của tôi và các thánh Công giáo trong quyển sách của tôi thì tôn cao Gia-cơ và sự xưng công bình bởi việc làm. Phần thực tế trong tôi nghiêng về bên thứ nhất; phần thần bí nghiêng về bên thứ hai. Kết quả là một sự bất an triền miên trong linh hồn, mà cộng thêm nỗi đau buồn vì những thất bại thuộc linh liên miên, thường khiến tôi tự hỏi phải chăng những gì tôi đã học về sự cứu rỗi của Đấng Christ thật sự là toàn bộ câu chuyện.

Không có phương thuốc nào tốt hơn, tôi càng ngày càng quay về với “đạo lành” để làm dịu sự bất an của mình. Dưới ảnh hưởng của Anh Em Plymouth, những giáo lý này đã được định nghĩa rất rõ ràng, mỗi giáo lý được dán nhãn gọn gàng và cất vào những ngăn kéo nhỏ trong tâm trí tôi. Không gì có thể ngăn nắp hơn — ít ra là về phương diện giáo lý. Tôi đã trở thành một người dạy những giáo lý ấy khá thành công, và tôi nhìn xuống với lòng thương hại bất cứ ai không rõ ràng và dứt khoát như tôi.

Tôi thường ước mình có thể đặt tất cả những người dạy đạo mà tôi quen biết ngồi thành một hàng ghế cao của trẻ con trước mặt mình, để tôi giải thích cho họ những giáo lý mà họ có vẻ rất mơ hồ — nhất là sự xưng công bình bởi đức tin và địa vị pháp lý của người tin. Tôi thường tuyên bố rằng nếu người ta chỉ cần hiểu hai điểm này và tin trọn vẹn, thì mọi sự đều ổn cả và không điều gì khác quan trọng mấy.

Tôi nhớ đã nói điều gì đó tương tự với một người em họ đến với tôi trong nỗi buồn khổ về những thiếu sót của mình trong đời sống Cơ Đốc. Cô nói: “Nhưng chị Hannah ơi, theo như chị nói, thì mọi tội lỗi của chúng ta — quá khứ, hiện tại và tương lai — đều được tha nếu chúng ta chỉ cần tin. Chúng ta làm gì thì cũng chẳng khác biệt mấy.”

“Đúng vậy,” tôi trả lời trong sự ngu dốt của mình, “và đó chính là chỗ tuyệt đẹp của nó! Chúng ta mặc áo choàng công bình của Đấng Christ, và chiếc áo ấy che phủ mọi sự ô uế bên dưới. Khi Đức Chúa Trời nhìn chúng ta, Ngài không thấy sự bất chính của chúng ta mà thấy sự công chính của Đấng Christ, và Ngài chấp nhận chúng ta vì điều đó.”

Một lần khác, một người giảng đạo Quaker đã nghe tôi trình bày những ý tưởng thô thiển này bảo tôi: “Hannah Smith à, tôi thấy dường như chị nói như thể chị có thể bước vào một tiệm quần áo may sẵn, mua áo cứu rỗi, mặc vào ngay, rồi bước ra, mình mặc trọn sự công chính và sẵn sàng lên thiên đàng.”

“Đúng thế!” tôi đáp. “Chính là như vậy — chỉ có điều tôi không phải mua những bộ áo ấy; Đấng Christ ban chúng cho tôi! Cảm ơn ông về một hình ảnh minh họa đẹp đẽ như thế; chắc chắn tôi sẽ dùng nó khi giảng.”

Tôi chẳng nghi ngờ gì rằng tôi đã hiểu lời dạy của Anh Em Plymouth theo cách văn tự và bề ngoài hơn nhiều so với điều họ từng có ý. Nhưng tôi thích mọi điều được định nghĩa với sự rõ ràng tuyệt đối, và đây có vẻ là kết luận hợp lý từ quan điểm của họ. Lạ thay, tôi đã không thấy sự mâu thuẫn trong việc tin vào một Đức Chúa Trời công chính, Đấng được cho là lấy áo choàng công chính của chính Ngài che phủ sự bất chính của chúng ta, rồi tự giả vờ với chính Ngài rằng chúng ta xứng đáng lên thiên đàng — trong khi chắc chắn Ngài biết rằng bên dưới chiếc áo choàng, những “áo bẩn” của chúng ta vẫn còn nguyên đó.

Mỗi khi các Bạn Hữu Quaker của tôi bóng gió nói đến sự mâu thuẫn này, tôi lại dập tắt nỗi băn khoăn của mình bằng cách tự nhủ rằng tuy họ là những người thân yêu và tốt lành, họ chẳng hề có tinh thần giáo lý và biết rất ít về “chương trình cứu rỗi”, “sự xưng công bình bởi đức tin”, hay “địa vị pháp lý của người tin”. Vì vậy, những lời phản bác của họ chẳng đáng để bận tâm.

Tuy nhiên, sau khám phá mà tôi đã có về sự bao la của tình yêu của Đức Chúa Trời, như đã thuật lại trong các chương trước, tôi bắt đầu càng lúc càng cảm thấy bất an. Đáp lại một tình yêu vô bờ bến như thế mà chúng ta — những người nhận lãnh nó — lại thất bại thảm hại đến vậy trong việc sống cuộc đời mà Đức Chúa Trời rõ ràng đã định cho chúng ta, thì dường như thật là vô ơn hết sức. Càng suy nghĩ, tôi càng thấy mâu thuẫn khi sự cứu rỗi, vốn rốt cuộc sẽ huy hoàng và trọn vẹn đến thế, lại thất bại rõ ràng đến vậy bây giờ, trong đời sống hiện tại này, trong việc đem lại sự đắc thắng trên tội lỗi và trên lo âu mà Phúc Âm hứa hẹn cách rõ ràng như kết quả trực tiếp của nó.

Tôi cứ tự hỏi đi hỏi lại: tại sao Đức Chúa Trời, Đấng đã hoạch định cho chúng ta một sự giải cứu vinh hiển như thế trong tương lai, lại không hoạch định cho chúng ta một sự giải cứu tốt hơn trong hiện tại?

Bạn đã đọc xong Thời Kỳ Thứ Tư Trong Đời Sống Tôn Giáo Của Tôi (Đời Sống Đức Tin)