Chương 24 · 12 phút đọc · 16 phút nghe
Ảnh Hưởng Của Quan Điểm Tôi Trên Công Việc Công Khai
Như có thể đoán trước vào thời ấy, quan điểm của tôi về kỳ muôn vật đổi mới — những quan điểm mà tôi đã công bố khá vội vàng — vấp phải sự phản đối đáng kể từ phía các Anh Em Plymouth và nhiều bạn bè chính thống khác của tôi. Tôi phải chịu đựng không ít điều có thể gọi là sự bắt bớ, dù thật lòng mà nói tôi lại cảm thấy một sự thỏa lòng nào đó trong chuyện ấy, vì tôi nghĩ thật là điều tuyệt vời khi được biết về Đức Chúa Trời nhiều hơn hẳn những người chống đối mình.
Tôi thường ví cảm xúc của mình với cảm xúc của một lữ khách văn minh đang cố giải thích những kỳ diệu của thế giới mình cho dân chúng ở một xứ sở xa xôi, “man rợ” — những người vừa không thể hiểu, vừa không thể tin những gì ông mô tả. Ý thức rằng mình hiểu biết hơn sẽ khiến sự phản đối và chống đối của họ chỉ còn là một lý do để ông thương xót sự thiếu hiểu biết của họ và kiên nhẫn chịu đựng nó. Cũng theo nguyên tắc ấy, tôi gần như thích thú khi bị coi là một kẻ dị giáo, và tôi chưa bao giờ muốn được ai bảo trợ. Đối với tôi, được bảo trợ cũng giống như bị trói buộc; và tôi thích làm một người tự do hành động, không bị cản trở trong sự tự do tuyệt đối của tâm trí và đời sống thuộc linh mình.
Vào thời điểm ấy, điều tôi khám phá ra chưa được biết đến rộng rãi như bây giờ, và có vẻ như việc giữ một điều mà nhiều người coi là tà thuyết nghiêm trọng có thể cản trở công việc Cơ Đốc của tôi. Và có lẽ trong một vài giới, nó đã cản trở thật. Nhưng vì tôi luôn nhận được nhiều lời mời giảng hơn hẳn số tôi có thể nhận lời, nên tôi chưa bao giờ thật sự gặp khó khăn gì. Tôi cố gắng đủ lịch sự để không đặt lên vai người khác — nhất là những người ghê tởm quan điểm của tôi — gánh nặng phải bảo trợ cho tôi. Dầu vậy, sự mặc khải tôi đã nhận được quá vinh hiển để tôi có thể giữ kín mỗi khi có một cánh cửa mở ra. Và vì tôi không chịu giương cờ giả, nhất quyết đòi bất cứ nơi nào tôi đến giảng phải biết trước tôi là một “kẻ dị giáo” đến mức nào, nên nói chung tôi được hưởng trọn sự tự do mình mong muốn.
Thật ra, chính những quan điểm này — cùng việc tôi công khai xưng nhận chúng trong những hoàn cảnh khá khó khăn — đã mở đường cho một số công việc quan trọng và kết quả nhất của chúng tôi. Sự việc đã xảy ra như thế này.
Năm 1873, chồng tôi sang Anh để tổ chức các buổi nhóm nhằm phục vụ phong trào Đời Sống Cao Hơn, hay điều mà tôi thích gọi là Đời Sống Đức Tin. Ít lâu sau tôi cũng theo sang, và vừa đến London, tôi được mời đến gặp một nhóm các quý bà hàng đầu thuộc phái Tin Lành, những người sẽ quyết định xem họ có thể yên tâm ủng hộ tôi và đem ảnh hưởng của mình góp vào công việc hay không.
Lady Mount Temple, một trong những phụ nữ có mặt hôm ấy, về sau đã mô tả buổi gặp gỡ này trong cuốn tiểu sử Lord Mount Temple mà bà viết: “Tôi nghĩ ấy là vào năm 1873, khi ông Pearsall Smith từ Mỹ sang Anh, rồi vài tháng sau là người vợ thân yêu, xinh đẹp của ông. Đó là một thời kỳ còn được ghi nhớ rất lâu. Có thể nói họ đến đây đầy dẫy rượu mới của Đức Thánh Linh, khao khát giúp người khác tiến bước trong đời sống thiêng liêng. Một người bạn mời chúng tôi đến dùng bữa trưa để gặp họ. Tôi sẽ không bao giờ quên lần đầu tiên nhìn thấy Hannah Smith. Chúng tôi gọi bà là ‘thiên sứ của các Hội Thánh,’ và bà trông đúng như một thiên sứ, với mái tóc vàng óng và gương mặt trong sáng, thanh tú, trong một bộ y phục rất riêng của bà, nhưng vẫn giản dị như y phục của các Bạn Hữu, những người mà bà đã lớn lên giữa họ.
“Điều đặc biệt khiến tôi quý mến bà hôm ấy là thế này. Tôi phải thú nhận rằng khi đó tôi chỉ là một người đang tìm kiếm lẽ thật. Hannah ngồi giữa một vòng nhỏ những người bạn chính thống rất tốt, họ họp lại để nghe những điều tốt đẹp bà sẽ chia sẻ, và thật ra bà đang bị thử thách. Bà đã thấy một đám tang đi qua ngoài phố, và khi bà nhắc đến chuyện đó, tất cả chúng tôi đều làm vẻ buồn rầu theo phép thường.
‘Ồ,’ bà nói, ‘mỗi khi thấy một đám tang, tôi luôn cảm tạ vì một anh em hay chị em đã được giải thoát khỏi những thử thách và đau đớn của kiếp sống hay chết này.’ Tôi nghĩ: Thật tuyệt vời! Và tôi không nhịn được mà hỏi: ‘Điều đó có thể được sao? Bà có cảm nhận như vậy về mọi người không?’ Quả thật tôi đúng là một ‘enfant terrible’ — đứa trẻ hay nói những điều khiến người lớn khó xử.
“Bà ngừng lại một chút và đưa mắt nhìn quanh. Bà đang ở giữa những người thuộc phái Tin Lành, vào thời mà niềm hy vọng cho mọi người bị coi là tà thuyết, và đây chính là cuộc sát hạch dành cho bà. Về sau bà kể rằng lúc ấy trong lòng bà đã có một cuộc giằng co ngắn ngủi. Nhưng lẽ thật đã thắng, và với ánh mắt rạng rỡ, không chút sợ hãi, bà nói: ‘Vâng — về mọi người. Vì tôi tin cậy nơi tình yêu của Đức Chúa Trời.’ Ngay lập tức tôi trao trọn lòng mình cho sự tin cậy, tình yêu và sự thẳng thắn ấy.”
Tôi còn nhớ rõ ràng dịp ấy, và cả những ý nghĩ chạy qua tâm trí tôi lúc đó. Tôi biết mình đang bị thử, và tôi ngờ rằng câu trả lời của mình có thể làm cả nhóm sửng sốt. Nhưng tôi cảm thấy lòng trung thành với Đức Chúa Trời đòi hỏi tôi phải nói điều tôn vinh Ngài, và phó mọi hậu quả trong tay Ngài.
Tôi vừa dứt lời, Lady Mount Temple — khi ấy còn là bà Cowper Temple — đứng dậy khỏi chỗ ngồi, đi thẳng đến chỗ tôi, và dù tôi còn là người lạ, bà đã hôn tôi một nụ hôn nồng ấm, trìu mến.
“Chị phải đến tổ chức vài buổi nhóm ở Broadlands,” bà nói ngay. Tôi không biết những người khác cảm thấy thế nào, nhưng không một lời phản đối nào được thốt ra, và về sau họ đã trở thành một số trong những người bạn thân thiết nhất của tôi.
Kết quả là chỉ trong vòng vài tuần, Broadlands — dinh thự miền quê của Lord và Lady Mount Temple ở Hampshire — đã mở cửa đón chúng tôi tổ chức hội nghị đầu tiên. Đó là một thời kỳ phước hạnh phi thường, và nó trở thành cánh cửa dẫn đến mọi hội nghị về sau cũng như toàn bộ công việc tiếp theo của chúng tôi tại Anh và nhiều nơi khác.
Khi một hội nghị được dự định tổ chức tại Brighton năm 1874, một vài thành viên trong ban tổ chức bắt đầu lo ngại về những “tà thuyết” của tôi, sợ rằng chúng có thể cản trở công việc. Họ thuyết phục chồng tôi — người đã đến Anh trước tôi — viết thư sang Mỹ báo cho tôi biết rằng nếu tôi không hứa giữ kín quan điểm của mình, họ sẽ cương quyết phản đối việc tôi tham gia các buổi nhóm. Mới đây, khi lục lại một xấp thư cũ, tôi tìm thấy thư trả lời của tôi, cho thấy chính xác tôi đã cảm thấy thế nào lúc ấy: “Philadelphia, ngày 6 tháng 4 năm 1874.
Những lá thư anh gửi từ London đã đến. Anh đừng nghĩ em sẽ phiền lòng vì không được phép giảng trong các buổi nhóm, vì chẳng có gì hợp ý em hơn thế. Em không hề nôn nóng muốn giảng chút nào. Thật ra, em coi việc mình chịu giảng đã là một ân huệ em dành cho người ta, và việc người ta chịu nghe em cũng là một ân huệ y như vậy. Nếu ban tổ chức của các anh nói: ‘Chúng tôi không muốn nghe bà giảng ở Brighton,’ thì em đã hết lòng cảm ơn họ rồi. Chẳng ai cần phải ngại ngùng gì về chuyện này. Nhưng phải hiểu thật rõ rằng em sẽ không thỏa hiệp với bất cứ ai, và em tin vào kỳ muôn vật đổi mới vững vàng hơn bao giờ hết. Em không nghĩ mình có thể chịu nổi nỗi khốn khổ em thấy trong thế giới đáng thương, buồn thảm, đầy thương tích tội lỗi này nếu không có niềm tin ấy. Công việc vận động tiết độ đưa chúng ta đối diện với biết bao nỗi đau khổ không lối thoát, đến nỗi lòng em hẳn đã tan vỡ nếu em không biết rằng Đức Chúa Trời yêu thương mọi tạo vật của Ngài và đã dành sẵn một điều đầy ân điển cho mọi người.”
Vì tôi không chịu thỏa hiệp — và vì việc có tôi trong các buổi nhóm vẫn được coi là quan trọng — ban tổ chức đã bỏ qua chuyện ấy và quyết định chấp nhận tôi đúng như con người tôi, cả những tà thuyết lẫn mọi thứ.
Khi chồng tôi viết thư báo tin này, tôi đã trả lời: “Philadelphia.
Em rất mừng là anh đã thoát khỏi rắc rối về cô vợ giảng đạo dị giáo của anh mà chẳng mấy phiền hà. Nhưng cái ý tưởng ông B — , với những quan điểm lung lay của ông ấy, lại định khai trừ em! Em không nghĩ như thế là ngay thẳng. Em sẽ không giương cờ giả, và niềm xác tín của em về kỳ muôn vật đổi mới mỗi ngày một mạnh mẽ hơn. Nếu ở Anh người ta để em yên, có lẽ em sẽ ít nói về nó; nhưng chỉ cần có một chút dấu hiệu nào cho thấy em thỏa hiệp hay giấu giếm, em sẽ bùng lên thành một đám cháy thật sự. Em không thể chịu nổi bất cứ điều gì như thế. Vậy xin các ngài hãy nhớ lấy điều này, hỡi các Chúa Tể của Muôn Loài.
Nhưng nói nghiêm túc thì em không cảm thấy được thôi thúc giảng hay dạy về kỳ muôn vật đổi mới bên ấy, và nếu những người bạn chính thống thân yêu đang hoảng sợ kia không làm ầm lên về chuyện đó, thì chắc em cũng chẳng làm vậy. Những nỗi lo của họ về em chẳng làm em bực mình chút nào. Em tin rằng thật ra em còn thích thú khi trở thành mục tiêu của ‘odium theologicum’ — sự ghét bỏ của giới thần học.
Em đoán trong bản tính em có chút gì đó của một con chiến mã.”
Những nỗi lo của ban tổ chức có cơ sở hay không, tôi không thể nói; tôi chỉ biết rằng trong suốt thời gian làm việc ở Anh, chưa một lần nào tôi cảm thấy quan điểm của mình về kỳ muôn vật đổi mới cản trở người ta tiếp nhận sứ điệp của tôi hay đóng lại dù chỉ một cánh cửa. Thật ra, tôi tin rằng chúng đã mở ra những cánh cửa mà nếu không có chúng thì có lẽ vẫn còn đóng kín. Lẽ thật sâu xa hơn là niềm tin nền tảng của tôi vào sự công bình và tình yêu hoàn toàn vô hạn của Đức Chúa Trời đã giúp tôi nói với một đức tin can đảm hơn rất nhiều so với những gì tôi có thể có nếu thiếu nó. Tôi tin chắc rằng nếu không có niềm xác tín này, tôi đã mất đi một nửa sức mạnh của mình.
Dù người khác nghĩ thế nào đi nữa, cuộc cách mạng mà sự khám phá này tạo ra trong kinh nghiệm riêng của tôi thật lớn lao — không lời nào tả xiết. Nét lãng mạn thuộc linh trong đời tôi trở nên cuốn hút hơn bao giờ hết.
Mỗi ngày lại mang đến một sự thấu hiểu sâu xa hơn và rạng ngời hơn về sự tốt lành và lòng vị tha không thể tưởng tượng nổi của Đức Chúa Trời. Cuối cùng tôi cảm thấy mình đang bắt đầu đi vào ý nghĩa của lời cầu nguyện mà Sứ đồ dâng lên cho người Ê-phê-sô: để chúng ta “được hiệp cùng các thánh đồ mà hiểu thấu bề rộng, bề dài, bề cao, bề sâu” của tình yêu Đấng Christ, và biết — dù chỉ lờ mờ — “sự yêu thương của Đấng Christ, là sự trổi hơn mọi sự thông biết.”
Tình yêu như thế quả thật trổi hơn mọi sự thông biết; nó chỉ có thể đến từ tấm lòng của một Đức Chúa Trời hoàn toàn vị tha. Tôi đứng sững sờ kính sợ trước bề rộng, bề dài, bề cao, bề sâu của tình yêu ấy, và tôi kinh ngạc — mãi không thôi — rằng có lúc mình lại từng hình dung một tình yêu thiên thượng có giới hạn.
Trong một thời gian dài, niềm vui của tất cả những điều ấy tuyệt vời đến nỗi tôi nghĩ chẳng còn gì để khám phá thêm về Đức Chúa Trời nữa — rằng tôi đã đạt đến sự mặc khải sau cùng.
Nhưng một sự bày tỏ khác vẫn còn đang chờ tôi, và thời kỳ thứ tư trong đời sống linh hồn tôi — chương cuốn hút nhất từ trước đến nay — sắp sửa bắt đầu.