Chương 23 · 16 phút đọc · 21 phút nghe
Lòng Vị Tha Của Đức Chúa Trời
Tôi vẫn luôn cảm thấy rằng đó chính là khoảnh khắc tôi thật sự khám phá ra lòng vị tha của Đức Chúa Trời.
Cho đến lúc ấy, dù tôi vui mừng về sự cứu rỗi mình đã tìm được, tôi vẫn còn bị dày vò bởi một mối ngờ vực thầm kín rằng rốt cuộc đó là một sự cứu rỗi khá ích kỷ — cả về phía Đức Chúa Trời lẫn về phía tôi.
Làm sao một Đức Chúa Trời nhân lành lại có thể vui hưởng trên Thiên Đàng trong khi biết rằng một phần lớn những loài do chính Ngài dựng nên đã bị định phải chịu khổ đời đời — trừ phi, bằng cách nào đó, Ngài là một Đức Chúa Trời ích kỷ? Tôi biết Kinh Thánh nói Ngài là Đức Chúa Trời của tình yêu thương, và tôi cho rằng điều đó hẳn phải đúng. Nhưng sâu thẳm trong lòng vẫn còn đó một cảm giác ẩn kín rằng tình yêu của Ngài không thể sánh được với lý tưởng về tình yêu mà tôi cảm nhận trong chính lòng mình.
Tôi biết rằng, dù tình yêu của tôi còn bất toàn đến đâu, tôi cũng chẳng bao giờ có thể vui hưởng Thiên Đàng nếu dù chỉ một đứa con của tôi — dẫu nó ngỗ nghịch đến mấy — bị đóng cửa ở bên ngoài. Và ý nghĩ rằng Đức Chúa Trời có thể, và thật sự đã, vui hưởng Thiên Đàng trong khi vô số ngàn ngàn con cái Ngài bị đóng cửa bên ngoài dường như phơi bày một sự thiếu sót ngay trong yếu tố cốt lõi nhất của tình yêu. Vì vậy, ngay cả khi biết ơn về sự thathứ và niềm hy vọng chắc chắn về Thiên Đàng cho chính mình, tôi vẫn thường cảm thấy rằng Đức Chúa Trời mà tôi thờ phượng hẳn phải là một Đức Chúa Trời ích kỷ, quan tâm đến sự an nhàn và vinh hiển của riêng Ngài hơn là đến những loài đau khổ mà Ngài đã dựng nên.
Nhưng giờ đây tôi bắt đầu thấy rằng tình yêu của Đức Chúa Trời rộng lớn vượt xa mọi điều tôi từng tưởng tượng. Nếu tôi gom góp hết thảy tình yêu vị thatrong lòng mọi người mẹ trên khắp thế gian, nhân nó lên hàng triệu lần, rồi dồn tất cả vào một chỗ, thì tôi cũng chỉ có được một cái bóng mờ nhạt của lòng vị tha của Đức Chúa Trời mà thôi.
Tôi vẫn luôn nghĩ về Ngài như một Đấng yêu thương. Nhưng giờ đây tôi khám phá ra một điều sâu xa hơn nhiều: Ngài không chỉ có tình yêu — Ngài chính là sự yêu thương, là tình yêu hiện thân và được dệt vào chính bản thể của Ngài.
Tôi thấy rằng Đức Chúa Trời, có thể nói như vậy, được làm nên bằng tình yêu, đến nỗi theo chính bản chất của sự vật, Ngài không thể hành động trái với tình yêu. Không phải là Ngài chọn không làm thế — mà là Ngài không thể, vì tình yêu là chính cốt lõi trong bản tính Ngài. Luật của tình yêu, cũng như luật hấp dẫn, vận hành một cách tất yếu.
Nếu tôi được phép nói như vậy, thì Đức Chúa Trời ở dưới luật ấy và không thể không vâng theo nó. Và một khi tôi hiểu được điều này, việc tin cậy Đức Chúa Trời của tình yêu trở nên tự nhiên như hơi thở. Mọi mối nghi ngờ đều tan biến, và lòng tôi tràn ngập niềm vui khôn tả khi nghĩ rằng mình đã được dựng nên bởi một Đức Chúa Trời vị tha đến thế.
Tôi thấy rằng chính vai trò Đấng Tạo Hóa của Ngài tự nó đã là một sự bảo đảm tuyệt đối rằng Ngài sẽ chăm sóc chúng ta và khiến mọi sự hiệp lại làm ích cho chúng ta. Những trách nhiệm của quyền sở hữu bừng sáng lên với một sự rõ ràng đến nghẹt thở. Không phải những quyền lợi của quyền sở hữu — như tôi vẫn luôn nghĩ — mà là những bổn phận của nó, những nghĩa vụ mà quyền sở hữu đặt ra.
Cũng như trong một xã hội văn minh, người ta bị buộc phải chịu trách nhiệm — bởi dư luận hay thậm chí bởi luật pháp — về việc chăm sóc chu đáo những vật mình sở hữu, thì Đấng Tạo Hóa của chúng ta cũng tất yếu bị ràng buộc, bởi luật đạo đức trong chính bản tính Ngài, phải chăm sóc chu đáo những loài Ngài đã dựng nên. Ngài phải chịu trách nhiệm về sự an lành của chúng ta.
Tất cả thật vinh hiển đến nỗi nhiều khi dường như quá tốt đẹp để có thật — rằng chúng ta thật sự thuộc về một Đức Chúa Trời vị tha đến thế. Biết bao lần, khi một sự hiểu biết mới về lòng nhân lành của Ngài khiến tôi choáng ngợp, tôi lại cầm lấy cuốn Kinh Thánh, mở ra những đoạn tuyên bố rằng chúng ta thuộc về Ngài, đặt ngón tay lên các câu ấy và đọc to lên, chỉ để tự trấn an rằng chúng thật sự nói — cách rộng rãi và không giới hạn — rằng Ngài quả thật là Chủ của tôi.
Câu “hãy tưởng nhớ Đấng Tạo Hóa ngươi” bỗng mang một ý nghĩa hoàn toàn khác. Trước đây tôi luôn nghĩ đó là một lời cảnh cáo nhằm làm chúng ta sợ hãi mà ăn ở cho phải phép. Giờ đây nó rạng ngời niềm an ủi — một sự bảo đảm đầy thích thú rằng mọi sự ắt phải tốt lành cho những tạo vật của một Đấng Tạo Hóa vị tha đến thế.
Tôi thấy rằng Đức Chúa Trời nhân lành không chỉ theo nghĩa tôn giáo, mà theo nghĩa chân thật nhất, thực tế nhất của chữ ấy. Và một Đấng Tạo Hóa nhân lành, dĩ nhiên, buộc phải làm cho mọi sự đều tốt đẹp với tạo vật của Ngài. Sự thật rằng chẳng có vật nào được giấu kín trước mặt Chúa — điều từng khiến tôi kinh hãi biết bao — giờ trở thành lẽ thật an ủi nhất trong cả vũ trụ, vì điều đó có nghĩa là Ngài biết hết mọi điều về chúng ta và vì thế có thể làm điều tốt nhất cho chúng ta.
Chính kinh nghiệm làm mẹ của tôi — từng là nguồn mâu thuẫn với những niềm tin của tôi về Đức Chúa Trời — giờ đây đã hòa hợp trọn vẹn. Các con tôi là niềm vui của đời tôi. Tôi không thể hình dung một niềm hạnh phúc nào tuyệt diệu hơn những giây phút vòng tay tôi ôm lấy chúng. Những giây phút ấy dường như gần với niềm vui Thiên Đàng hơn bất cứ điều gì khác trên đất. Và tôi nghĩ niềm vui này đã dạy tôi về tấm lòng Đức Chúa Trời đối với con cái Ngài nhiều hơn bất cứ điều gì khác.
Nếu tôi, một con người hữu hạn với sức chứa có giới hạn, còn có thể tìm thấy niềm vui như thế nơi con cái mình, thì Đức Chúa Trời — với tấm lòng vô hạn của Ngài — hẳn phải cảm thấy thế nào đối với con cái Ngài? Phần lớn sự hiểu biết của tôi về tình yêu của Đức Chúa Trời đến từ chính kinh nghiệm này. Tôi không thể tin rằng Đức Chúa Trời đã dựng nên tôi với khả năng yêu thương vị tha và hy sinh bản thân lớn hơn chính Ngài có. Từ khi khám phá ra tấm lòng người mẹ của Đức Chúa Trời, tôi đã trả lời mọi mối nghi ngờ về tình yêu của Đức Chúa Trời chỉ bằng cách nhìn vào chính tấm lòng làm mẹ của mình.
Với tôi, không thể có chuyện một người mẹ thật lại ích kỷ đối với con cái mình. Một người mẹ đặt sự an nhàn và quyền lợi của bản thân lên trên con cái, theo tôi, là một người mẹ trái tự nhiên, một người đã thất bại trong thiên chức cao trọng nhất của mình. Và nếu nhìn vào cái mà chúng ta gọi là loài thấp kém hơn, thì ngay cả loài vật cũng dạy chúng ta bổn phận tối thượng của sự hiến dâng bản thân của người mẹ. Cọp mẹ thà chết chứ không để tai họa xảy đến cho con mình. Nó sẽ nhịn đói để con được ăn. Lẽ nào Đức Chúa Trời lại làm kém hơn?
Tôi nói đến sự hy sinh bản thân, nhưng thật ra tôi không thể gọi đó là hy sinh. Chẳng người mẹ thật nào — người biết thực chất của việc làm mẹ — lại coi việc chăm sóc con cái là một sự hy sinh. Việc ấy có thể đòi hỏi sự kiệt sức hay gian khổ, nhưng không phải là hy sinh theo nghĩa thông thường. Sự hy sinh thật sự là khi người mẹ không được phép chăm sóc con mình.
Vì lý do đó, tôi tin rằng nhiều người mẹ thất vọng — vì không nhận được lòng biết ơn mình mong muốn — chỉ có thể tự trách mình, bởi họ đã đòi hỏi lòng biết ơn thay vì khơi dậy nó.
Sự hiểu biết này đã bày tỏ cho tôi tấm lòng của Đức Chúa Trời đối với chúng ta: rằng điều mà chúng ta gọi là “sự hy sinh bản thân” của Đấng Christ chỉ là sự bày tỏ tự nhiên và tất yếu của tình yêu Ngài; và điều đáng kinh ngạc không phải là Ngài đã làm điều đó, mà là Ngài không thể làm khác hơn được.
Từ khi khám phá ra tấm lòng người mẹ của Đức Chúa Trời, tôi chưa bao giờ có thể cảm thấy dù một chút lo lắng nào cho bất cứ ai trong con cái Ngài — và khi nói con cái Ngài, tôi không chỉ muốn nói những đứa con ngoan, mà cả những đứa con hư nữa. Há chẳng phải Chúa Giê-xu đã phán với chúng ta rằng Người Chăn Hiền Lành để chín mươi chín con chiên an toàn lại mà đi tìm con đã mất cho kỳ được, và không nghỉ ngơi cho đến khi tìm thấy nó sao?
Nhìn dưới ánh sáng của tình mẫu tử, chữ “mất” trở nên vô cùng an ủi. Không vật gì có thể bị “mất” trừ khi nó thuộc về một ai đó. Bị mất chỉ có nghĩa là “chưa được tìm thấy.” Đồng bạc bị mất vẫn là vàng, vẫn mang hình ảnh của nhà vua. Con chiên bị mất vẫn là chiên, không phải chó sói. Đứa con bị mất vẫn là con, với dòng máu của cha chảy trong huyết quản.
Vậy nếu một người là “tội nhân hư mất,” điều đó chỉ có nghĩa là người ấy thuộc về Người Chăn Hiền Lành, và Người Chăn, bởi chính những bổn phận của quyền sở hữu, phải đi tìm cái đã mất — và cứ tiếp tục tìm cho đến khi tìm được.
Với tôi, chữ “mất” chứa đựng bằng chứng mạnh mẽ nhất có thể có về quyền sở hữu.
Ai có thể tưởng tượng một người mẹ có đứa con bị lạc mất lại được nghỉ ngơi dù chỉ một giây phút trước khi tìm thấy con?
Và ai có thể tưởng tượng Đức Chúa Trời lại ít quan tâm hơn một người mẹ?
Tôi tin rằng mọi nan đề của đời sống thuộc linh, vốn thường khiến những tâm hồn hay xét mình phải đau khổ, sẽ tan biến như sương mai trước mặt trời mọc, nếu chỉ cần để cho toàn bộ ánh sáng rực rỡ của tấm lòng người mẹ của Đức Chúa Trời chiếu rọi trên chúng.
Tôi dần thấy rằng, vì Kinh Thánh tuyên bố chúng ta được dựng nên giống như hình Đức Chúa Trời, nên chúng ta buộc phải tin rằng điều tốt đẹp nhất trong chúng ta — chứ không phải điều xấu xa nhất — mới là điều phản chiếu hình ảnh ấy. Bất cứ điều gì mà, trong những giây phút cao cả và vị tha nhất của chúng ta, có vẻ ích kỷ, thiếu nhân hậu, bất công hay vụ lợi, thì tuyệt đối không được gán cho Đức Chúa Trời, cho dù sự việc có “dường như” thế nào đi nữa. Nếu Đức Chúa Trời là vị tha, thì Ngài ít nhất cũng phải vị tha như lý tưởng cao quý nhất mà chúng ta có thể hình dung — và dĩ nhiên còn vô cùng hơn thế.
Mọi câu Kinh Thánh nói về lòng nhân lành của Đức Chúa Trời bỗng nhiên rạng ngời một ý nghĩa mới. Tôi nhận ra rằng lòng nhân lành của Ngài không phải là một thứ ban ơn kẻ cả, mà là một lòng nhân lành chân thật, trọn vẹn — bao gồm lòng vị thathật sự, sự ân cần sâu xa, và trên hết là sự công bình. Đối với tôi, sự công bình luôn là một trong những yếu tố thiết yếu hàng đầu của lòng nhân lành; tôi không thể tưởng tượng mình gọi một người bất công là “nhân lành,” dù vẻ đạo đức bề ngoài của người ấy có ấn tượng đến đâu. Tóm lại, tôi đã nhận được một sự mặc khải choáng ngợp về lòng nhân lành và lòng vị tha nội tại, cố hữu của Đức Chúa Trời, đến nỗi từ đó đến nay chẳng điều gì có thể làm lay chuyển nó. Nhiều phương diện trong cách Ngài đối đãi với thế gian đã từng, và vẫn còn, là điều huyền nhiệm đối với tôi; nhưng tôi tin chắc rằng mọi điều ấy đều có thể được giải thích qua lăng kính tình yêu và sự công bình của Ngài, nếu chỉ cần tôi nhìn thấu đủ sâu. Và tôi tin rằng một ngày kia tôi sẽ thấy rõ ràng điều mà giờ đây tôi nắm giữ bởi đức tin: rằng quả thật sự từ bi Ngài giáng trên các vật Ngài làm nên.
Tôi không có ý nói rằng tất cả sự hiểu biết này đến với tôi cùng một lúc. Nhưng tôi thật muốn nói rằng vào ngày hôm ấy, khi đang ngồi trên một chiếc xe điện ở Philadelphia, một luồng sáng đã bừng lên chiếu rọi trên bản tính của Đức Chúa Trời — một luồng sáng chưa từng mờ đi dù chỉ một chút, mà chỉ càng thêm rực rỡ qua mỗi năm tháng.
Với tôi, chỉ cần nói “Đức Chúa Trời hằng có” là lời giải đáp cho mọi khó khăn đã có sẵn ở đó. Điều làm tôi kinh ngạc là tôi, cùng với biết bao Cơ Đốc nhân khác, đã không nhìn thấy điều này, dù cuốn Kinh Thánh mở sẵn trước mặt chúng ta — và đủ mọi kiểu xuyên tạc bản tính Đức Chúa Trời, thậm chí những lời vu khống trắng trợn đối với lòng nhân lành của Ngài, lại có thể được đón nhận dễ dàng trong lòng các Cơ Đốc nhân. Đối với tôi, những sự bóp méo như thế trở nên gần như không thể chịu nổi. Tôi có thể kiên nhẫn lắng nghe — thậm chí với sự hứng thú — hầu như bất cứ ý tưởng lạ lùng hay không chính thống nào miễn là nó không bôi nhọ bản tính Đức Chúa Trời. Nhưng điều duy nhất tôi không thể chịu đựng, điều duy nhất tôi không thể ngồi yên mà nghe, là bất cứ điều gì — dù được khoác lên vẻ đạo đức — gợi ra dù chỉ một chút xúc phạm nhỏ nhất đến tình yêu của Đức Chúa Trời hay lòng vị tha của Ngài.
Tôi sẽ không bao giờ quên một sự việc đáng nhớ xảy ra trong nhà chúng tôi khi một nhà giảng đạo lỗi lạc từ Boston đến thăm. Trong bữa điểm tâm, câu chuyện chuyển sang tình yêu của Đức Chúa Trời. Ông khăng khăng rằng người ta không được trông cậy vào tình yêu ấy quá nhiều, vì có những giới hạn cho điều Đức Chúa Trời có thể chịu đựng — cũng như, theo lời ông, có những giới hạn cho tình yêu của người mẹ. Ông cho rằng một đứa con gái có thể phạm những tội mà người mẹ không bao giờ có thể thathứ, những tội sẽ khép lại tấm lòng và cánh cửa nhà bà mãi mãi, và ông lập luận rằng Đức Chúa Trời cũng vậy. Ông nói, tin khác đi tức là giữ một thứ “tôn giáo của bà nội.”
Tôi không nghi ngờ gì rằng ông có ý làm lung lay quan điểm của tôi về Kỳ Muôn Vật Đổi Mới, dù lúc ấy chúng tôi không bàn đến đề tài đó. Ông chỉ muốn thuyết phục tôi rằng Đức Chúa Trời không “yêu thương một cách khờ dại” như tôi tin. Nhưng nghe những người mẹ, và Đức Chúa Trời là Đấng đã dựng nên những người mẹ, bị xuyên tạc như thế là điều vượt quá sức chịu đựng của tôi. Dù ông là khách của tôi, tôi bùng lên trong cơn phẫn nộ dữ dội, tuyên bố rằng tôi sẽ không ngồi cùng bàn với bất cứ ai giữ những ý tưởng vu khống Đức Chúa Trời như thế, rồi rời khỏi phòng trong nước mắt. Tôi từ chối gặp lại ông. Tôi không cho rằng phản ứng ấy là lịch sự hay thậm chí giống như Đấng Christ, nhưng nó cho thấy tôi cảm nhận về vấn đề ấy mãnh liệt đến dường nào. Đối với tôi, danh dự của Đức Chúa Trời quan trọng hơn mọi phép tắc xã giao.
Giờ đây tôi thấy rằng lẽ ra tôi vẫn có thể bênh vực danh dự ấy mạnh mẽ như vậy, nhưng theo một cách giống Đấng Christ hơn nhiều. Tuy vậy, cho đến hôm nay, điều duy nhất tôi thấy cực kỳ khó dung thứ là bất cứ điều gì bôi nhọ bản tính của Đức Chúa Trời. Không điều gì khác có thể sánh được với điều này về tầm quan trọng, vì toàn bộ sự cứu rỗi của chúng ta tuyệt đối tùy thuộc vào việc Đức Chúa Trời là ai. Nếu không thể chứng tỏ rằng Ngài hoàn toàn nhân lành, hoàn toàn vị tha và hoàn toàn công bình, thì trường hợp của chúng ta thật vô vọng. Chỉ một mình Đức Chúa Trời là sự cứu rỗi của chúng ta, và nếu Ngài làm chúng ta thất vọng — dù chỉ ở mức độ nhỏ nhất — thì chúng ta chẳng còn nơi nào khác để quay về.