Chương 16 · 14 phút đọc · 18 phút nghe
Điều 1
Trước hết, tôi xin đưa ra cho anh em vài chỉ dẫn để làm sao cho dân sự của chúng ta chịu theo đường lối dạy giáo lý và dạy dỗ này.
1. Phương cách chủ yếu hơn hết là thế này: người mục sư phải ăn ở trong suốt cuộc đời và chức vụ mình thế nào để dân sự tin chắc rằng ông có năng lực, có lòng thành thật, và yêu thương họ cách không giả dối. Vì nếu họ cho rằng ông dốt nát, họ sẽ khinh sự dạy dỗ của ông và tưởng mình cũng khôn ngoan bằng ông; còn nếu họ nghĩ ông vụ lợi, hoặc giả hình, là người nói một đằng mà ý một nẻo, thì họ sẽ nghi ngờ mọi điều ông nói và làm cho họ, và chẳng đếm xỉa gì đến ông. Trái lại, nếu họ tin chắc rằng ông hiểu điều mình làm, và đánh giá cao năng lực của ông, thì họ sẽ kính trọng ông và dễ cúi mình nghe lời khuyên của ông hơn; khi họ tin rằng ông ngay thẳng, họ sẽ bớt nghi ngờ những đề nghị của ông; và khi họ thấy ông chẳng nhắm mục đích riêng tư nào cho mình, mà chỉ vì lợi ích của họ mà thôi, thì họ sẽ sẵn lòng nghe theo ông hơn. Và vì những người tôi viết cho đây được giả định là không thuộc hàng mục sư giỏi giang nhất, nên có thể thất vọng vì không được kính trọng nhờ tài năng mình, tôi xin nói với họ rằng: anh em lại càng cần phải học hỏi và lao khổ để tài năng ấy được tăng thêm; còn điều gì anh em thiếu về năng lực thì phải bù đắp bằng những phẩm chất khác, và khi ấy lời khuyên của anh em cũng có thể đem lại kết quả như của người khác.
Nếu các mục sư bằng lòng mua lấy chỗ đứng trong lòng yêu mến của dân sự mình, dù phải trả giá đắt nhất cho xác thịt mình, và chịu hạ mình xuống với họ, gần gũi, trìu mến, khôn ngoan trong cách cư xử, và làm nhiều việc lành theo sức mình, thì họ có thể làm được cho dân sự nhiều hơn hẳn mức thường làm; không phải chúng ta nên quá coi trọng chỗ đứng ấy vì chính mình, nhưng để chúng ta có thể đẩy mạnh hơn công việc của Đấng Christ và giúp cho sự cứu rỗi của họ. Nếu chẳng phải vì chính lợi ích của họ, thì họ yêu hay ghét chúng ta cũng chẳng quan trọng gì; nhưng có viên tướng nào làm được việc lớn với một đạo quân ghét mình chăng? Và làm sao chúng ta có thể nghĩ rằng họ sẽ coi trọng lời khuyên của chúng ta, trong khi họ ghê tởm hoặc xem thường chính người khuyên họ? Vậy, hãy cố gắng để có được một chỗ đứng xứng đáng trong sự quý trọng và lòng yêu mến của dân sự anh em, rồi anh em sẽ dễ thuyết phục họ hơn. Nhưng có lẽ có người sẽ hỏi: Một mục sư phải làm gì khi thấy mình đã mất lòng yêu mến của dân sự? Tôi xin đáp: Nếu họ là một dân hư hỏng đến nỗi ghét ông chẳng phải vì sự yếu đuối hay lỗi lầm nào của ông, mà chỉ vì ông cố gắng làm điều lành cho họ, và hẳn cũng sẽ ghét bất cứ ai khác làm tròn bổn phận ấy, thì ông phải kiên nhẫn và mềm mại tiếp tục “sửa dạy những kẻ chống trả, mong rằng Đức Chúa Trời ban cho họ sự ăn năn để nhìn biết lẽ thật.” Nhưng nếu điều ấy là do sự yếu đuối nào đó của ông, hoặc do bất đồng về những ý kiến thứ yếu, hoặc do thành kiến đối với chính con người ông, thì trước hết ông hãy tìm mọi cách chính đáng để xóa bỏ thành kiến ấy; và nếu không thể được, hãy nói với họ rằng: “Tôi lao khổ chẳng phải vì mình, nhưng vì anh em; vậy, vì anh em không chịu vâng theo Lời Chúa từ miệng tôi, tôi mong anh em bằng lòng tiếp nhận một người khác có thể làm cho anh em điều ích lợi mà tôi không làm được,” rồi hãy rời họ, và thử xem có người khác thích hợp với họ hơn chăng, còn chính ông thì thích hợp hơn với một dân sự khác. Vì một người có lòng ngay thẳng khó lòng ở lại với một dân sự trái ý họ; và một người thành thật lại càng khó lòng, vì bất cứ lợi ích riêng nào, mà ở lại một nơi mình có lẽ sẽ chẳng ích lợi gì, lại còn ngăn trở điều lành họ có thể nhận được từ một người khác, là người có lợi thế được họ yêu mến và quý trọng hơn. 2. Giả sử đã có sự chuẩn bị chung ấy, việc kế tiếp phải làm là dùng những phương cách hữu hiệu nhất để thuyết phục họ về lợi ích và sự cần thiết của đường lối này cho chính linh hồn họ. Cách để được người ta bằng lòng với bất cứ điều gì anh em đề nghị, là chứng minh rằng điều đó tốt và có ích cho họ. Vậy anh em phải giảng trước cho họ vài bài giảng mạnh mẽ, đầy sức thuyết phục về mục đích này, và chỉ cho họ thấy lợi ích và sự cần thiết của việc hiểu biết các lẽ thật thiêng liêng nói chung, và của việc biết những nguyên lý đầu tiên nói riêng; và rằng người lớn tuổi cũng có cùng bổn phận và nhu cầu như người khác, mà về một vài phương diện còn nhiều hơn nữa: chẳng hạn từ Hê-bơ-rơ 5:12: “Đáng lẽ anh em đã làm thầy từ lâu rồi, nay còn cần người ta lấy những điều sơ học của lời Đức Chúa Trời mà dạy anh em; anh em cần ăn sữa thay vì đồ ăn đặc,” là câu cho chúng ta nhiều nhận xét thích hợp với mục đích hiện tại:
Như là,
(1) Lời của Đức Chúa Trời phải là bài học của con người.
(2) Mục sư phải dạy những điều ấy, và dân sự phải học những điều ấy từ nơi các mục sư.
(3) Lời của Đức Chúa Trời có những nguyên lý nền tảng mà hết thảy những ai muốn được cứu đều phải biết.
(4) Những nguyên lý này phải được học trước tiên: ấy là thứ tự đúng đắn.
(5) Người ta có lý để trông đợi rằng dân sự phải tấn tới trong sự hiểu biết, tương xứng với những phương tiện dạy dỗ họ có; và nếu họ không tấn tới, ấy là tội lớn của họ.
(6) Nếu có ai đã sống lâu năm trong Hội Thánh, giữa các phương tiện hiểu biết, mà vẫn còn dốt nát về những nguyên lý đầu tiên này, thì họ cần phải được dạy lại những điều ấy, dù họ già đến đâu đi nữa.
Tất cả những điều này đều rõ ràng từ đoạn Kinh Thánh ấy; nhờ đó chúng ta có dịp thuận lợi để dùng nhiều lý lẽ sáng tỏ, đầy sức thuyết phục mà chỉ cho họ thấy: Thứ nhất, sự cần thiết phải biết Lời của Đức Chúa Trời. Thứ hai, và đặc biệt hơn nữa, phải biết những nguyên lý nền tảng. Thứ ba, và nhất là đối với người lớn tuổi, là những người đã phạm tội mà phung phí biết bao thời giờ rồi, và đã từ lâu hứa rằng khi về già sẽ ăn năn; là những người lẽ ra phải làm thầy dạy kẻ trẻ, và sự dốt nát của họ là tội lỗi và sự hổ thẹn gấp đôi; là những người nay chỉ còn rất ít thời giờ để học, và đã rất gần sự chết và sự phán xét; và là những người cũng có linh hồn phải được cứu hay bị hư mất như mọi người khác. Hãy thuyết phục họ rằng không thể nào đi con đường lên thiên đàng mà không biết đường, khi trên đường có biết bao khó khăn và kẻ thù; và khi người ta còn chẳng làm nổi công việc thế gian của mình mà không có hiểu biết, cũng chẳng học được một nghề mà không qua thời gian học việc. Hãy thuyết phục họ thấy thật mâu thuẫn biết bao khi làm một Cơ Đốc nhân mà lại từ chối học hỏi; vì Cơ Đốc nhân là gì nếu không phải là một môn đồ của Đấng Christ? Và làm sao người từ chối để Ngài dạy dỗ lại có thể là môn đồ của Đấng Christ được? Còn ai từ chối để các mục sư của Ngài dạy dỗ, tức là từ chối để chính Ngài dạy dỗ; vì Đấng Christ sẽ không từ trời xuống lần nữa để chính miệng Ngài dạy họ, nhưng Ngài đã lập các mục sư của Ngài để mở trường và dạy dỗ họ dưới quyền Ngài. Vậy, nói rằng họ không chịu để các mục sư của Ngài dạy dỗ, tức là nói rằng họ không chịu để Đấng Christ dạy dỗ; mà như thế là nói rằng họ không muốn làm môn đồ Ngài, tức là chẳng phải Cơ Đốc nhân.
Hãy làm cho họ hiểu rằng đây không phải là một việc tùy tiện do chúng ta tự nghĩ ra và áp đặt; nhưng có sự cần buộc đặt trên chúng ta, và nếu chúng ta không chăm sóc từng chiên trong bầy theo sức mình, thì họ có thể bị hư mất trong sự gian ác mình, nhưng huyết họ sẽ bị đòi nơi tay chúng ta. Hãy chỉ cho họ thấy rằng chính Đức Chúa Trời, chứ không phải chúng ta, là Đấng hoạch định và giao phó công việc này; và vì vậy khi họ trách móc công việc ấy, là họ trách Đức Chúa Trời hơn là trách chúng ta. Hãy hỏi họ: họ có nỡ tàn nhẫn với mục sư mình đến mức muốn ông cố ý và biết rõ mà ném bỏ linh hồn mình, chỉ vì sợ làm phiền họ khi cố gắng ngăn họ khỏi sự hư mất đời đời chăng? Hãy cho họ biết đầy đủ về bản chất của chức vụ mục sư, và về nhu cầu của Hội Thánh đối với chức vụ ấy; rằng chức vụ ấy cốt ở việc dạy dỗ và dẫn dắt cả bầy chiên; và rằng, như họ phải đến với hội chúng như học trò đến trường, thì họ cũng phải bằng lòng khai trình những điều mình đã học, và được dạy dỗ thêm, từng người một. Hãy cho họ biết việc này hướng họ đến sự cứu rỗi biết bao, sẽ là cách dùng thời giờ của họ cách ích lợi biết bao, và sẽ ngăn ngừa được biết bao điều hư không và điều ác. Và một khi họ thấy rằng việc ấy là vì lợi ích của chính họ, họ sẽ dễ chịu thuận theo hơn.
3. Khi đã làm điều này rồi, thật rất cần thiết là chúng ta phát cho mỗi gia đình trong giáo xứ một cuốn sách giáo lý vấn đáp, dù giàu hay nghèo, để họ không còn cớ gì mà chữa mình: vì nếu anh em để họ tự mua lấy, có lẽ phân nửa trong số họ sẽ chẳng mua; trái lại, khi sách được đặt vào tay họ, thì việc nhận sách sẽ như một sự cam kết rằng họ sẽ học; và nếu họ chỉ cần đọc lời khuyên giục trong đó (như có lẽ họ sẽ đọc), thì có thể điều ấy sẽ thuyết phục họ và thúc giục họ chịu theo. Về việc phát sách, cách tốt nhất là trước hết mục sư báo cho hội chúng biết rằng sách sẽ được mang đến tận nhà họ, rồi chính ông đi từng nhà mà trao sách, nhân dịp ấy thuyết phục họ dự vào công việc này; và trong khi đi khắp nơi, ông hãy ghi danh sách mọi người đã đến tuổi khôn trong từng gia đình, để ông biết mình phải chăm sóc và dạy dỗ những ai, và phải chờ đợi những ai khi đến lượt họ. Trước kia, khi phân phát một vài sách khác cho dân sự tôi, tôi đã yêu cầu mỗi gia đình tự đến lấy; nhưng tôi thấy cách ấy gây nhiều lộn xộn và thiếu chắc chắn hơn, nên nay tôi dùng cách này như là phương pháp tốt hơn. Nhưng trong những hội chúng nhỏ, cách nào cũng được.
Về chi phí cho sách giáo lý vấn đáp, nếu mục sư có khả năng, thì tốt nhất là ông tự gánh lấy; nếu không, thì những người giàu có trong dân sự ông, là những người có lòng nhất, nên cùng nhau gánh vác. Hoặc là, vào một ngày hạ mình kiêng ăn để chuẩn bị cho công việc này, hãy dùng tiền quyên góp cho người nghèo mà mua sách giáo lý vấn đáp, và xin dân sự rộng rãi hơn thường lệ; còn thiếu bao nhiêu, những người có lòng với công việc này có thể bù vào.
Về thứ tự tiến hành, cần phải tiếp dân sự theo thứ tự, từng gia đình một, bắt đầu một tháng hay sáu tuần sau khi phát sách giáo lý vấn đáp, để họ có thời giờ học thuộc. Và như vậy, khi tiếp họ chung với nhau như một việc của mọi người, họ sẽ sẵn lòng đến hơn, còn những kẻ chần chừ sẽ càng hổ thẹn hơn nếu đứng ngoài.
4. Hãy chắc chắn rằng anh em đối xử với họ cách nhẹ nhàng, và hết sức dẹp bỏ mọi điều làm họ ngã lòng.
(1) Hãy nói công khai với họ rằng nếu họ đã học một sách giáo lý vấn đáp nào khác rồi, anh em sẽ không ép họ học sách này, trừ khi chính họ muốn: vì thực chất của mọi sách giáo lý vấn đáp chính thống đều như nhau; chỉ có điều lý do anh em đưa cho họ sách này là vì nó ngắn gọn mà đầy đủ, để anh em có thể trao cho họ thật nhiều điều trong ít lời, và nhờ đó làm cho công việc của họ dễ dàng hơn. Hoặc nếu có ai trong họ muốn học một sách giáo lý vấn đáp khác hơn, hãy để họ tùy ý chọn.
(2) Còn những người già yếu trí nhớ, chẳng còn sống bao lâu trên đời, và than rằng mình không thể nhớ được lời, thì hãy nói với họ rằng anh em không đòi họ phải quá khổ tâm về việc ấy, nhưng chỉ cần thường nghe đọc đi đọc lại, lo sao cho hiểu, và ghi nội dung vào trí và vào lòng; và như thế thì có thể châm chước cho họ, dù họ không nhớ được từng lời.
(3) Hãy đối xử với những người anh em bắt đầu tiếp trước cách nhẹ nhàng, đầy sức thuyết phục và dễ mến đến nỗi tiếng đồn về việc ấy có thể khích lệ người khác đến.
5. Sau cùng, nếu tất cả những điều này vẫn không đủ để khiến một vài người nào đó chịu theo, thì đừng bỏ họ; nhưng hãy đến với họ, khuyên can họ, tìm hiểu lý do của họ là gì, và thuyết phục họ thấy sự tội lỗi và nguy hiểm của việc họ xao lãng sự giúp đỡ đang được ban cho họ. Một linh hồn quý giá đến nỗi chúng ta không nên để mất một linh hồn nào chỉ vì thiếu lao khổ, nhưng phải theo đuổi họ bao lâu còn chút hy vọng, và đừng bỏ họ như kẻ tuyệt vọng cho đến khi không còn phương cứu chữa. Trước khi buông họ, chúng ta hãy thử đến cùng, để có kinh nghiệm về sự khinh dể ngoan cố của họ mà biện minh cho việc chúng ta lìa bỏ họ. Tình yêu thương hay nín chịu và chờ đợi lâu dài.