Chương 8 · 29 phút đọc · 37 phút nghe
Bắt Đầu Chức Vụ Tại Bristol
1832-1835.
“DƯỚI ĐỜI NẦY, CHÚNG TA KHÔNG CÓ THÀNH CÒN LUÔN MÃI”—LỜI CẢNH GIÁC CHO CƠ ĐỐC NHÂN ĐI ĐƯỜNG—NHỮNG DẤU HIỆU TỐT LÀNH MỚI—CON ĐƯỜNG ĐƯỢC MỞ RÕ—NHỮNG BUỔI GẶP GỠ NGƯỜI TÌM HỎI—ĐỨC CHÚA TRỜI CHẲNG VỊ NỂ AI—FRANCKE, “DẦU NGƯỜI CHẾT RỒI, HÃY CÒN NÓI”—BÁNH HẰNG NGÀY ĐƯỢC CUNG CẤP—MỘT DÂN THUỘC RIÊNG.
Ngày 8 tháng 4. Hôm nay tôi cảm nhận rất rõ rằng Teignmouth không còn là chỗ của tôi nữa, và tôi sẽ rời khỏi đó. Tôi xin nói thêm rằng vào tháng 8 năm 1831, tôi đã bắt đầu cảm thấy mạnh mẽ như thể công việc của tôi tại Teignmouth đã xong, và tôi nên đi nơi khác. Tôi được dẫn dắt để xem xét vấn đề cách chín chắn hơn, và cuối cùng đã giải quyết như thế nầy,—rằng điều ấy có lẽ không đến từ Đức Chúa Trời, vì bởi một số lý do, xét theo bản tính tự nhiên, tôi vốn thích rời Teignmouth. Sau đó, tôi cảm thấy hoàn toàn thanh thản khi ở lại đó. Vào đầu năm 1832, tôi lại bắt đầu rất hoài nghi không biết Teignmouth có phải là chỗ của tôi chăng, hay ân tứ của tôi là đi từ nơi nầy đến nơi khác, tìm cách đem các tín hữu trở về với Kinh Thánh, hơn là ở một chỗ và làm việc như một mục sư. Tôi quyết định thử xem có phải ý muốn Đức Chúa Trời là tôi vẫn còn dâng mình cho công tác chăn bầy giữa các anh em tại Teignmouth chăng; và tôi được ban sức để dâng mình cho công việc nầy với sự sốt sắng và trung tín hơn bao giờ hết, và chắc chắn tôi đã được tươi mới và được phước rất nhiều trong đó; và tôi thấy ngay những phước hạnh phát sinh từ đó. Kinh nghiệm nầy dường như khiến tôi yên tâm ở lại Teignmouth hơn bao giờ hết. Nhưng dù vậy, sau một thời gian, cảm nhận rằng công việc của tôi ở đó đã xong lại trở về, như lời ghi trong nhật ký của tôi ngày 8 tháng 4 cho thấy, và nó ngày càng mạnh hơn. Có một điểm đáng chú ý liên quan đến việc nầy. Đi đến đâu tôi cũng giảng với nhiều niềm vui và quyền năng hơn hẳn ở Teignmouth, trái ngược hoàn toàn với lúc tôi mới đến đó. Hơn nữa, hầu như ở khắp nơi tôi đều có nhiều người nghe hơn ở Teignmouth, và thấy dân chúng đói khát thức ăn thuộc linh, điều mà nói chung không còn thấy ở Teignmouth nữa.
Ngày 11 tháng 4. Lại cảm thấy rất rõ rằng Teignmouth sẽ không còn là nơi tôi cư ngụ lâu nữa. Ngày 12 tháng 4. Vẫn cảm nhận rằng Teignmouth không còn là chỗ của tôi. Ngày 13 tháng 4. Khi từ Torquay trở về, nơi tôi đã đến giảng, tôi thấy một lá thư của anh Craik gửi từ Bristol. Anh mời tôi đến giúp anh. Theo những gì anh viết, tôi thấy dường như những nơi như Bristol hợp với ân tứ của tôi hơn. Lạy Chúa, xin dạy dỗ con! Hôm nay tôi cảm thấy hơn bao giờ hết rằng tôi sắp rời Teignmouth. Tuy nhiên, tôi e rằng có nhiều điều trong việc nầy mang mùi vị của xác thịt, và điều đó làm tôi lo sợ. Dường như tôi sắp đi Bristol, nếu Chúa cho phép. Ngày 14 tháng 4. Viết thư cho anh Craik, nói rằng tôi sẽ đến, nếu tôi thấy rõ đó là ý muốn của Chúa. Hôm nay lại cảm thấy rất mạnh, phải, mạnh hơn bao giờ hết, rằng tôi sắp rời Teignmouth.
Ngày 15 tháng 4. Ngày của Chúa. Tối nay tôi giảng, đầy đủ đến mức thời gian cho phép, về sự tái lâm của Chúa. Giảng xong, tôi kể cho các anh em nghe giáo lý nầy đã ảnh hưởng thế nào trên tôi khi tôi mới tiếp nhận nó, đến nỗi khiến tôi quyết định rời Luân Đôn để đi giảng khắp vương quốc; nhưng Chúa đã giữ tôi chủ yếu ở Teignmouth trong hai năm ba tháng nầy, và giờ đây tôi thấy dường như đã gần đến lúc tôi phải rời họ. Tôi nhắc họ nhớ điều tôi đã nói khi họ xin tôi coi sóc họ, rằng tôi không thể hứa chắc điều gì, nhưng chỉ ở với họ bao lâu tôi thấy đó là ý muốn của Chúa. Sau đó có nhiều người khóc. Nhưng giờ đây tôi lại được bình an.
Ngày 16 tháng 4. Sáng nay tôi vẫn được bình an. Tôi mừng vì đã nói với các anh em, để họ được chuẩn bị, phòng khi Chúa đem tôi đi. Hôm nay tôi lên đường đi Dartmouth, nơi tôi giảng vào buổi tối. Hôm nay tôi có năm lời cầu nguyện được nhậm. 1. Tôi thức dậy lúc 5 giờ, điều tôi đã xin Chúa tối hôm qua. 2. Chúa cất khỏi vợ yêu dấu của tôi một chứng khó ở mà nàng đang mắc phải. Nếu phải để nàng lại trong tình trạng đó thì thật là khó khăn cho tôi. 3. Chúa gửi tiền cho chúng tôi. 4. Còn một chỗ trống trên chuyến xe ngựa đi Dartmouth, là chuyến chỉ đi ngang qua Teignmouth. 5. Tối nay tôi được giúp đỡ khi giảng, và chính linh hồn tôi được tươi mới.
Ngày 21 tháng 4. Ở đây tôi xin gửi một lời cảnh giác đến các tín hữu. Nhiều khi chính công việc của Chúa có thể trở thành một sự cám dỗ ngăn chúng ta khỏi sự tương giao với Ngài, là điều thiết yếu cho ích lợi của chính linh hồn chúng ta. Ngày 19, tôi rời Dartmouth, hôm ấy trò chuyện khá nhiều, giảng vào buổi tối, sau đó đi bộ tám dặm, chỉ ngủ được khoảng năm tiếng, hôm sau lại đi hai mươi lăm dặm, giảng hai lần, ngoài ra còn trò chuyện rất nhiều, đi ngủ lúc 11 giờ, và thức dậy trước 5 giờ. Tất cả những điều đó cho thấy thân thể và tinh thần tôi cần được nghỉ ngơi, và vì vậy, dù trước mắt các anh em tôi có vẻ thờ ơ với công việc Chúa đến đâu, tôi lẽ ra phải có thật nhiều thì giờ yên tĩnh để cầu nguyện và đọc Lời Chúa, nhất là vì hôm ấy trước mặt tôi là một chuyến đi dài, và tôi sắp đến Bristol, điều tự nó đã đòi hỏi nhiều sự cầu nguyện. Thay vì vậy, sau vài phút cầu nguyện riêng, tôi vội vã đến buổi nhóm cầu nguyện. Nhưng chớ ai nghĩ rằng sự cầu nguyện chung có thể bù đắp cho sự tương giao trong phòng kín. Rồi sau đó nữa, khi lẽ ra tôi phải, có thể nói là, dùng sức mà rút mình ra khỏi sự hiện diện của các anh chị em yêu dấu, và làm chứng cho Chúa (mà thật ra, đó hẳn là lời chứng tốt nhất tôi có thể đưa ra cho họ) bằng cách nói với họ rằng tôi cần tương giao kín nhiệm với Chúa, thì tôi đã không làm vậy, nhưng lại dùng thì giờ trò chuyện với họ cho đến khi xe ngựa đến. Bấy giờ, dù cuộc trò chuyện ấy, xét về một vài phương diện, có thể đã đem lại ích lợi cho những người tôi ở cùng sáng hôm đó, thì chính linh hồn tôi lại cần thức ăn; và vì không có thức ăn ấy, tôi trở nên gầy mòn, và chịu ảnh hưởng của điều đó suốt cả ngày; và tôi tin rằng vì thế mà tôi đã câm lặng trên xe ngựa, không nói một lời nào cho Đấng Christ, cũng không phát một tờ truyền đạo đơn nào, dù tôi đã cố ý nhét đầy túi.
Ngày 22 tháng 4. Sáng nay tôi giảng tại Nhà nguyện Gideon, Bristol. Buổi chiều tôi giảng tại Nhà nguyện Pithay. Bài giảng nầy là một phước hạnh cho rất, rất nhiều linh hồn; và nhờ đó nhiều người về sau đã đến nghe anh Craik và tôi. Trong số đó, bài giảng ấy là phương tiện khiến một thanh niên được cải đạo, là một kẻ nghiện rượu khét tiếng, lúc ấy đang trên đường lại đến quán rượu, thì một người quen gặp anh và rủ anh cùng đi nghe một người ngoại quốc giảng. Anh đã đi; và từ giây phút đó anh hoàn toàn thay đổi, đến nỗi anh không bao giờ đến quán rượu nữa, và sau đó vui mừng trong Chúa đến nỗi thường bỏ cả bữa tối vì háo hức đọc Kinh Thánh, như vợ anh kể với tôi. Khoảng năm tháng sau anh qua đời. Tối nay tôi được dạy dỗ nhiều khi nghe anh Craik giảng. Giờ đây tôi hoàn toàn tin chắc rằng Bristol là nơi Chúa muốn tôi làm việc.
Ngày 27 tháng 4. Anh Craik và tôi thấy dường như ý muốn của Chúa là tuần tới chúng tôi nên về nhà, để trong sự yên tĩnh, không bị ảnh hưởng bởi những gì chúng tôi thấy ở đây, chúng tôi có thể tìm hiểu kỹ hơn ý muốn của Chúa về chúng tôi. Đặc biệt, chúng tôi thấy có nhiều khả năng đi đến một kết luận đúng đắn khi ở giữa các anh chị em tại Devonshire, là những người mà chúng tôi sẽ phải chứng kiến nước mắt và phải nghe lời nài nỉ ở lại với họ, hơn là ở đây tại Bristol, nơi chúng tôi chỉ thấy những người mong chúng tôi ở lại.
Ngày 28 tháng 4. Chúng tôi vẫn thấy dường như ý muốn của Chúa là cả hai chúng tôi sớm rời đi, để có thì giờ yên tĩnh cầu nguyện về việc Bristol. Ngày 29 tháng 4. Sáng nay tôi giảng về Khải Huyền 3:14-22. Về sau mới thấy rằng lời chứng ấy đã là phước hạnh cho nhiều người, dù chính linh hồn tôi thiếu niềm vui. Chiều nay anh Craik giảng trên một con tàu gọi là Clifton Ark, được sửa sang làm nhà nguyện. Buổi tối tôi giảng trên cùng con tàu ấy. Đức Chúa Trời cũng tôn vinh những lời chứng nầy cách lớn lao, và dùng chúng làm phương tiện về sau đem một số người đã nghe chúng tôi lúc ấy đến các nơi nhóm họp của chúng tôi. Đức Chúa Trời đã ở cùng chúng tôi biết bao, và Ngài đã giúp đỡ chúng tôi biết bao, qua đó tỏ ra rõ ràng rằng chính Ngài đã sai chúng tôi đến thành phố nầy!
Ngày 30 tháng 4. Giây phút từ biệt các con cái yêu dấu của Đức Chúa Trời thật vô cùng cảm động; hàng chục người nài nỉ chúng tôi sớm trở lại, nhiều người rưng rưng nước mắt. Phước hạnh Chúa ban cho chức vụ của chúng tôi dường như rất lớn. Cả hai chúng tôi đều thấy rõ ý muốn của Chúa là đến đây, dù chúng tôi chưa thấy trong hoàn cảnh nào. Một anh em đã hứa thuê Nhà nguyện Bethesda cho chúng tôi, và chịu trách nhiệm trả tiền thuê; như vậy chúng tôi sẽ có hai nhà nguyện lớn. Hôm nay tôi lại thấy hai trường hợp mà sự giảng dạy của tôi đã được ban phước.
Ngày 1 tháng 5. Sáng nay anh Craik và tôi lên đường về Devonshire.
Ngày 3 tháng 5. Hôm nay tôi gặp một số anh em, và cảm thấy hoàn toàn tin chắc rằng ý muốn của Chúa là tôi đi Bristol, nên tôi đã nói với họ như vậy. Tối nay tôi họp với ba chấp sự, và nói rõ với họ về việc ấy; xin họ, nếu thấy điều gì sai trái nơi tôi trong việc nầy, thì hãy nói cho tôi biết. Họ không có gì để phản đối; phải, dù rất mong tôi ở lại, chính họ cũng tin chắc rằng việc tôi ra đi là từ Đức Chúa Trời.
Ngày 5 tháng 5. Một bằng chứng rõ ràng khác cho tâm trí tôi rằng việc tôi rời Teignmouth là từ Đức Chúa Trời, ấy là một số tín hữu thật sự thuộc linh, dù rất mong tôi ở lại, chính họ cũng thấy rằng tôi nên đi Bristol.
Ngày 7 tháng 5. Đã nhận được một lá thư từ Bristol hôm 5 tháng 5, hôm nay chúng tôi hồi âm theo cách để Chúa có thêm một cơ hội ngăn trở chúng tôi đến đó, nếu việc ấy không phải từ Ngài.
Ngày 15 tháng 5. Đúng lúc tôi đang cầu nguyện về việc Bristol, thì có người đến gọi tôi sang chỗ anh Craik. Hai lá thư từ Bristol vừa đến. Các anh em nhóm họp tại Gideon chấp nhận đề nghị của chúng tôi đến với họ theo những điều kiện chúng tôi đã đặt ra, tức là trong lúc nầy, chỉ xem chúng tôi như những người hầu việc giữa họ, chứ không theo một mối quan hệ mục vụ cố định nào, để chúng tôi có thể giảng theo điều chúng tôi cho là hợp với ý Đức Chúa Trời, không lệ thuộc bất cứ quy định nào giữa họ; rằng tiền thuê ghế ngồi phải được bãi bỏ; và rằng về việc cung ứng các nhu cầu vật chất của chúng tôi, chúng tôi sẽ tiếp tục như khi ở Devonshire. Chúng tôi định, nếu Chúa muốn, sẽ lên đường trong khoảng một tuần nữa, dù chưa có gì được quyết định về Nhà nguyện Bethesda.
Ngày 21 tháng 5. Hôm nay tôi bắt đầu từ biệt các anh em tại Teignmouth, đến thăm từng người. Thật là một ngày khó khăn. Các thánh đồ khóc rất nhiều. Nếu tôi không hoàn toàn tin chắc rằng ý muốn của Đức Chúa Trời là chúng tôi đi Bristol, thì hẳn tôi khó lòng chịu nổi.
Ngày 22 tháng 5. Các anh em tại Teignmouth nói rằng họ mong chúng tôi sớm trở lại. Theo như tôi hiểu cách Đức Chúa Trời đối đãi với con cái Ngài, thì điều nầy dường như rất khó xảy ra. Gần tối, sau khi cầu nguyện nhiều lần, Chúa ban cho tôi Cô-lô-se 1:21-23 làm đề tài cho lời khuyên bảo cuối cùng. Tôi thấy tốt nhất là nói về bản thân càng ít càng tốt, và nói về Đấng Christ càng nhiều càng tốt. Tôi hầu như không nhắc đến sự chia tay của chúng tôi, và chỉ trong lời cầu nguyện kết thúc, phó thác bản thân tôi và các anh em cho Chúa. Những cảnh chia tay thật rất khó khăn, nhưng tôi hoàn toàn tin chắc rằng sự chia tay nầy là từ Chúa. Ngày 23 tháng 5. Sáng nay vợ tôi, ông Groves là cha vợ tôi, và tôi lên đường đi Exeter. Anh Craik thân mến định ngày mai sẽ theo chúng tôi.
Ngay trước khi rời Teignmouth, chúng tôi bất ngờ nhận được khoảng mười lăm bảng Anh; nếu không, chúng tôi đã chẳng thể trang trải mọi chi phí cho việc dọn đi, đi đường, v.v. Qua đó, Chúa cũng tỏ ý Ngài về việc chúng tôi đi Bristol.
Những ghi chép sau đây giờ sẽ cho độc giả có đức tin thấy rằng những gì tôi đã nói về niềm tin chắc của tôi, rằng ý muốn của Đức Chúa Trời là chúng tôi đi Bristol, đã được các sự kiện chứng minh đến mức nào.
Ngày 25 tháng 5 năm 1832. Tối nay chúng tôi đến Bristol. Ngày 27 tháng 5. Sáng nay chúng tôi nhận được một đồng vàng một bảng, do một chị em sống ở Devonshire gửi đến, mà chúng tôi xem như của đặt cọc rằng Chúa cũng sẽ chu cấp cho chúng tôi ở đây. Ngày 28 tháng 5. Khi chúng tôi sắp nói chuyện với các anh em quản lý công việc vật chất của Nhà nguyện Gideon về việc bỏ tiền thuê ghế ngồi, để mọi chỗ ngồi đều miễn phí, và nhận các của dâng tự nguyện qua một cái hộp—một vấn đề mà phía họ chưa hoàn toàn quyết định như anh Craik và tôi đã tưởng—thì chúng tôi thấy Chúa đã sắp đặt việc nầy cho chúng tôi cách đầy ân điển, đến nỗi các anh em ấy không hề phản đối chút nào.
Ngày 4 tháng 6. Đã mấy ngày nay chúng tôi tìm chỗ trọ, nhưng không tìm được chỗ nào đủ đơn sơ và rẻ, nên chúng tôi được dẫn dắt để biến việc nầy cũng thành một đề tài cầu nguyện tha thiết; và nay, ngay sau đó, Chúa đã ban cho chúng tôi chỗ ở thích hợp. Chúng tôi chỉ trả mười tám shilling một tuần cho hai phòng khách và ba phòng ngủ, kể cả than sưởi và người phục vụ. Đặc biệt khó tìm được chỗ trọ có sẵn đồ đạc mà lại rẻ, có năm phòng trong cùng một nhà như chúng tôi cần, vì anh Craik và chúng tôi sống chung với nhau. Chúa thật tốt lành biết bao khi đã ra tay vì chúng tôi như vậy, để đáp lời cầu nguyện, và đây là một sự khích lệ lớn biết bao để phó thác mọi sự cho Ngài trong sự cầu nguyện!
Ngày 25 tháng 6. Hôm nay cuối cùng đã quyết định thuê Nhà nguyện Bethesda trong một năm, với điều kiện một anh em trả ngay tiền thuê, và với sự thỏa thuận rằng, nếu Chúa ban phước cho công lao của chúng tôi ở nơi đó, để các tín hữu được nhóm lại trong sự thông công, thì anh mong họ giúp đỡ anh; nhưng nếu không, thì anh sẽ trả toàn bộ. Đây là cách duy nhất để chúng tôi có thể nhận nhà nguyện ấy; vì chúng tôi không thể nghĩ rằng việc có nhà nguyện nầy là từ Đức Chúa Trời, dù có mọi triển vọng hữu ích, nếu nó khiến chúng tôi mắc nợ dưới bất kỳ hình thức nào.
Ngày 6 tháng 7. Hôm nay chúng tôi bắt đầu giảng tại Nhà nguyện Bethesda. Đó là một ngày tốt lành. Ngày 13 tháng 7. Hôm nay chúng tôi nghe tin về những ca dịch tả đầu tiên ở Bristol. Ngày 16 tháng 7. Tối nay, từ 6 giờ đến 9 giờ, chúng tôi đã định ngồi tại phòng áo lễ để trò chuyện riêng với từng người muốn nói với chúng tôi về linh hồn mình. Số người đến đông đến nỗi chúng tôi bận rộn từ 6 giờ cho đến 10 giờ 20 phút.
Từ đó đến nay chúng tôi vẫn tiếp tục những buổi gặp gỡ nầy, mỗi tuần hai lần, hoặc mỗi tuần một lần, hoặc hai tuần một lần, hoặc mỗi tháng một lần, tùy theo sức lực và thì giờ cho phép, hoặc tùy theo nhu cầu. Chúng tôi thấy chúng có ích ở những phương diện sau đây:—
1. Nhiều người, vì nhút nhát, thích đến phòng áo lễ vào một giờ đã định để trò chuyện với chúng tôi hơn là đến thăm chúng tôi tại nhà riêng. 2. Chính việc định sẵn một thì giờ để gặp người ta, trò chuyện riêng với họ về những điều thuộc cõi đời đời, đã đem đến một số người mà, theo cách nói loài người, sẽ chẳng bao giờ đến thăm chúng tôi trong hoàn cảnh khác; phải, nó còn đem đến cả những người tuy nghĩ rằng mình quan tâm đến những điều thuộc về Đức Chúa Trời, nhưng thật ra hoàn toàn không hiểu biết gì; và nhờ vậy chúng tôi có dịp nói chuyện với họ. 3. Những buổi gặp gỡ nầy cũng là một sự khích lệ lớn cho chính chúng tôi trong công việc, vì nhiều khi chúng tôi tưởng rằng lời giải nghĩa Kinh Thánh nầy hay lời giải nghĩa kia chẳng đem lại ích lợi gì cả, thì qua những buổi gặp gỡ nầy lại thấy điều ngược lại; và cũng vậy, khi tay chúng tôi rã rời, chúng tôi lại được khích lệ để tiến lên trong công việc của Chúa, và tiếp tục gieo giống trong niềm hy vọng, khi thấy tại những buổi gặp gỡ nầy những trường hợp mới mà Chúa đã hạ mình dùng chúng tôi làm công cụ, đặc biệt vì bằng cách nầy đôi khi có những người nói với chúng tôi về ích lợi họ đã nhận được từ chức vụ của chúng tôi, không chỉ vài tháng trước, mà thậm chí đến hai, ba, và bốn năm trước.
Vì những lý do trên, tôi đặc biệt khuyên các tôi tớ khác của Đấng Christ, nhất là những người sống ở các thành phố lớn, nếu họ chưa áp dụng một cách làm tương tự, hãy xem xét có lẽ họ cũng nên dành ra những thì giờ như thế để gặp những người tìm hỏi chăng. Tuy nhiên, những buổi gặp gỡ ấy đòi hỏi nhiều sự cầu nguyện, để được ban sức nói cách đúng đắn với mọi người đến, tùy theo nhu cầu khác nhau của họ; và người ta luôn được dẫn đến chỗ cảm biết rằng tự mình không đủ sức cho những việc nầy, nhưng tài năng của chúng ta chỉ có thể đến từ Đức Chúa Trời. Những buổi gặp gỡ nầy cũng là phần làm hao mòn sức lực nhất trong mọi công việc của chúng tôi, dù đồng thời cũng là phần đem lại sự tươi mới nhất.
Ngày 18 tháng 7. Hôm nay tôi ở trọn buổi sáng trong phòng áo lễ, để có được một thì giờ yên tĩnh. Đã một thời gian nay, vì công việc quá nhiều, đây là cách duy nhất để chắc chắn có thì giờ cầu nguyện, đọc Lời Chúa, và suy gẫm. Ngày 19 tháng 7. Tôi ở trong phòng áo lễ từ 9 giờ rưỡi đến 1 giờ, và có sự tương giao thật với Chúa. Ngợi khen Chúa, là Đấng đã đặt vào tâm trí tôi ý tưởng dùng phòng áo lễ làm nơi tĩnh tâm!
Ngày 5 tháng 8. Hôm nay khi hết sạch tiền, Chúa lại cách đầy ân điển cung ứng các nhu cầu của chúng tôi. Ngày 6 tháng 8. Chiều nay, từ 2 giờ đến hơn 6 giờ, anh Craik và tôi ở trong phòng áo lễ để gặp những người tìm hỏi. Một lần nữa, khi thấy một số trường hợp công lao của chúng tôi được ban phước, chúng tôi lại có dư dật lý do để ngợi khen Chúa vì đã sai chúng tôi đến Bristol.
Ngày 13 tháng 8. Tối nay một anh em và bốn chị em đã hiệp với anh Craik và tôi trong sự thông công của Hội Thánh tại Bethesda, không có quy định nào cả, chỉ ao ước hành động theo ánh sáng mà Chúa vui lòng ban cho chúng tôi qua Lời Ngài.
Ngày 17 tháng 9. Sáng nay, ngoài mọi sự thương xót khác của Ngài, Chúa đã ban cho chúng tôi một bé gái; cả mẹ lẫn con đều khỏe mạnh.
Ngày 1 tháng 10. Chiều nay có buổi gặp gỡ người tìm hỏi từ 2 giờ đến 5 giờ. Qua sự giảng dạy của anh Craik có nhiều người nhận biết tội mình hơn qua sự giảng dạy của tôi. Điều nầy khiến tôi tìm hiểu nguyên do, mà có lẽ là những điều sau: 1. Anh Craik có tâm tình thuộc linh hơn tôi. 2. Anh cầu nguyện cho sự cải đạo của tội nhân tha thiết hơn tôi. 3. Trong chức vụ công khai, anh thường nói với tội nhân, như là tội nhân, nhiều hơn tôi. Điều nầy dẫn tôi đến chỗ cầu nguyện thường xuyên và tha thiết hơn cho sự cải đạo của tội nhân, và nói với họ như là tội nhân thường xuyên hơn. Điều sau nầy chưa bao giờ bị tôi cố ý bỏ qua, nhưng nó không thường được nhắc đến trong tâm trí tôi như trong tâm trí anh Craik. Từ đó về sau, số trường hợp Chúa vui lòng dùng tôi làm công cụ đem người trở lại cùng Chúa cũng nhiều không kém số trường hợp anh Craik được dùng.
Ngày 9 tháng 2 năm 1833. Tôi đọc một phần tiểu sử của Franke. Nguyện Chúa cách đầy ân điển giúp tôi noi theo ông, như ông đã noi theo Đấng Christ. Phần đông con dân Chúa mà chúng tôi quen biết ở Bristol đều nghèo, và nếu Chúa ban ân điển cho chúng tôi sống giống như người của Đức Chúa Trời đáng mến nầy hơn, thì chúng tôi có thể rút ra từ ngân hàng của Cha trên trời nhiều hơn hẳn những gì chúng tôi đã rút cho đến nay, cho các anh chị em nghèo của chúng tôi. Ngày 2 tháng 3. Một người ngoài đường chạy đến chỗ anh Craik và đặt vào tay anh một gói giấy đựng mười shilling, nói: “Cái nầy cho ông và ông Müller,” rồi vội vàng bỏ đi. Ngày 28 tháng 5. Sáng nay, khi đang ngồi trong phòng, tôi nhớ đến cảnh túng quẫn của một số anh chị em, và tôi tự nhủ: “Ôi, ước gì Chúa vui lòng ban cho tôi phương tiện để giúp họ!” Khoảng một giờ sau, tôi nhận được sáu mươi bảng Anh từ một anh em mà cho đến hôm nay tôi chưa từng gặp mặt, và lúc ấy, cũng như bây giờ, sống cách xa hàng ngàn dặm.
Ngày 29 tháng 5. Nhìn lại mười hai tháng qua, về bông trái của công lao chúng tôi tại Bristol: 1. Tổng số người được thêm vào với chúng tôi trong năm là một trăm lẻ chín. 2. Số người đã được cải đạo qua công cụ là chúng tôi, theo như chúng tôi đã nghe và có thể xét đoán về từng người, là sáu mươi lăm. 3. Nhiều người sa ngã đã được đem trở lại, và nhiều con cái Đức Chúa Trời đã được khích lệ và thêm sức trong con đường lẽ thật.
Ngày 12 tháng 6. Sáng nay tôi cảm thấy rằng chúng tôi có thể làm điều gì đó cho linh hồn của những bé trai bé gái nghèo khổ ấy, cùng những người lớn hay người già, là những người mà bấy lâu nay chúng tôi phát bánh hằng ngày, bằng cách lập một trường học cho họ, đọc Kinh Thánh cho họ nghe, và nói với họ về Chúa. Ước muốn nầy đã không được thực hiện. Trở ngại chính là công việc dồn dập đổ lên anh Craik và tôi đúng vào khoảng thời gian ấy. Ít lâu sau, số người nghèo đến xin bánh tăng lên từ sáu mươi đến tám mươi người mỗi ngày, khiến hàng xóm của chúng tôi bị quấy rầy, vì những người ăn xin nằm từng đám ngoài đường, bởi vậy chúng tôi buộc phải bảo họ đừng đến xin bánh nữa. Ý tưởng nầy rốt cuộc đã đưa đến việc thành lập Hội Truyền Bá Tri Thức Kinh Thánh, và việc lập các Nhà Mồ Côi.
Ngày 17 tháng 12. Tối nay anh Craik và tôi uống trà với một gia đình có năm người đã được đem đến chỗ nhận biết Chúa qua công cụ là chúng tôi. Để khích lệ những anh em có lòng muốn giảng Phúc Âm bằng một ngôn ngữ không phải tiếng mẹ đẻ của mình, tôi xin kể rằng người đầu tiên trong gia đình nầy được cải đạo đã đến chỉ vì tò mò muốn nghe giọng nói ngoại quốc của tôi, sau khi có người kể cho cô nghe vài chữ mà tôi phát âm không đúng.
Ngày 31 tháng 12. Khi xem lại nhật ký của mình, tôi thấy,—1. Ít nhất có hai trăm sáu mươi người (theo số tên chúng tôi đã ghi lại, nhưng thật ra còn nhiều hơn nữa) đã đến trò chuyện với chúng tôi về những mối quan tâm của linh hồn họ. Trong số đó, một trăm năm mươi ba người đã được thêm vào sự thông công với chúng tôi trong mười tám tháng qua, sáu mươi người trong số ấy đã được đem đến chỗ nhận biết Chúa qua công cụ là chúng tôi.
2. Khi nhìn lại cách Chúa đối đãi với tôi về những việc vật chất, tôi thấy rằng trong năm qua Ngài đã gửi cho tôi,—
1. Của dâng tự nguyện qua các hộp, phần của tôi 152 bảng 14 shilling 5¼ penny
2. Quà tặng bằng tiền cho tôi 25 bảng 1 shilling 3 penny
3. Quà tặng bằng quần áo và thực phẩm, trị giá ít nhất 20 bảng 0 shilling 0 penny
4. Một anh em ở phương xa gửi cho tôi 60 bảng 0 shilling 0 penny
5. Chúng tôi được ở miễn tiền thuê nhà, trị giá phần của chúng tôi 10 bảng 0 shilling 0 penny
267 bảng 15 shilling 8¼ penny
Đến nay vừa tròn bốn năm kể từ khi tôi bắt đầu chỉ tin cậy một mình Chúa để cung ứng các nhu cầu vật chất của mình. Chút ít tài sản tôi có lúc ấy, cao lắm là trị giá một trăm bảng Anh mỗi năm, tôi đã từ bỏ vì Chúa, khi ấy chẳng còn lại gì ngoài khoảng năm bảng Anh. Chúa đã tôn trọng sự hy sinh nhỏ bé nầy cách lớn lao, và Ngài đã ban lại cho tôi không chỉ bằng chừng tôi đã từ bỏ, mà còn nhiều hơn đáng kể. Vì ngay trong năm đầu, bằng cách nầy hay cách khác, kể cả những gì tôi nhận được qua mối liên hệ gia đình, Ngài đã gửi cho tôi khoảng một trăm ba mươi bảng Anh. Trong năm thứ hai, một trăm năm mươi mốt bảng mười tám shilling tám penny. Trong năm thứ ba, một trăm chín mươi lăm bảng ba shilling. Trong năm nay, hai trăm sáu mươi bảy bảng mười lăm shilling tám và một phần tư penny. Những điểm sau đây cần được đặc biệt lưu ý: 1. Trong ba năm ba tháng vừa qua, tôi chưa hề xin ai điều gì; nhưng nhờ sự giúp đỡ của Chúa, tôi luôn được ban sức để trình các nhu cầu của mình lên Ngài, và Ngài đã cách đầy ân điển cung ứng tất cả. 2. Vào cuối mỗi năm trong bốn năm nầy, dù thu nhập của tôi tương đối lớn, tôi chỉ còn lại vài shilling hoặc chẳng còn gì cả; và hôm nay cũng vậy, nhờ sự giúp đỡ của Đức Chúa Trời. 3. Trong năm qua, một phần đáng kể thu nhập của tôi đến từ nơi xa hàng ngàn dặm, từ một anh em mà tôi chưa từng gặp mặt. 4. Từ khi chúng tôi buộc phải ngưng việc phát bánh cho khoảng năm mươi người nghèo mỗi ngày, vì cớ hàng xóm, thì thu nhập của chúng tôi trong nửa sau của năm nay không được nhiều bằng, chỉ chừng một nửa, so với nửa đầu năm.
Ngày 9 tháng 1 năm 1834. Trong mười tám tháng nay, anh Craik và tôi đã giảng mỗi tháng một lần tại Brislington, một làng gần Bristol, nhưng chưa thấy bông trái nào từ công lao của mình ở đó. Điều nầy khiến hôm nay tôi rất tha thiết cầu xin Chúa cho sự cải đạo của tội nhân ở nơi ấy. Trong nhà nguyện, tôi cũng được đặc biệt dẫn dắt để cầu nguyện lại về việc nầy, và xin Chúa cách riêng rằng Ngài vui lòng cứu ít nhất một linh hồn tối nay, để chúng tôi được chút khích lệ. Tôi đã giảng với nhiều sự giúp đỡ, và tôi hy vọng tối nay đã có việc lành được thực hiện. Chúa đã làm đúng như lời tôi xin. Có một thanh niên đã được đem đến chỗ nhận biết lẽ thật.
Ngày 14 tháng 1. Tôi đã bị thử thách rất nhiều vì khó chọn được một câu Kinh Thánh để giảng vào sáng ngày 20 tháng 10, và rốt cuộc đã giảng mà không có niềm vui. Hôm nay tôi nghe về trường hợp thứ chín mà chính bài giảng ấy đã được ban phước.
Ngày 31 tháng 1. Tối nay một Hội Dorcas được thành lập giữa các chị em thông công với chúng tôi, nhưng không theo cách chúng tôi đã thấy khi mới đến Bristol; vì, cũng như chúng tôi đã cho thôi tất cả những giáo viên trường Chúa Nhật nào không phải là tín hữu thật, thì nay cũng chỉ những phụ nữ có đức tin mới nhóm lại với nhau để may quần áo cho người nghèo. Việc lẫn lộn với những người chẳng tin không những đã là một rào cản cho những cuộc trò chuyện thuộc linh giữa các chị em, mà hẳn còn gây hại cho cả đôi bên về nhiều phương diện. Một chị em, nay đã hiệp với chúng tôi trong sự thông công, thừa nhận rằng việc tham gia Hội Dorcas trước khi được cải đạo, ở một mức độ nào đó, đã là phương tiện giữ chị trong sự an tâm giả tạo; vì chị nghĩ rằng nhờ góp sức vào những việc như thế, rốt cuộc chị có thể được lên thiên đàng. Ôi, ước gì các thánh đồ, trong tình yêu trung tín, theo Lời Đức Chúa Trời (2 Cô-rinh-tô 6:14-18), được phân rẽ khỏi những người chẳng tin nhiều hơn trong mọi việc thuộc linh, và chớ mang ách chung với kẻ chẳng tin!