Chương 7 · 44 phút đọc · 57 phút nghe
Nương Cậy Chúa Giê-xu
1830-1832.
MỘT CÁNH CỬA MỞ RA—NHỮNG DẤU HIỆU TỐT LÀNH—SỰ TIN CẬY ĐƯỢC THỰC HÀNH TRONG VIỆC HỌC VÀ HẦU VIỆC LỜI CHÚA—GƯƠM CỦA ĐỨC THÁNH LINH—TIN CẬY ĐỨC CHÚA TRỜI VỀ BÁNH HẰNG NGÀY—PHƯỚC HẠNH CỦA SỰ TRÔNG ĐỢI CHÚA—“ĐỪNG MẮC NỢ AI CHI HẾT”—“THEO NHƯ ĐỨC TIN CÁC NGƯƠI, PHẢI ĐƯỢC THÀNH VẬY”—ÂN TỨ ĐỨC TIN VÀ ÂN ĐIỂN ĐỨC TIN.
Sau khi giảng chừng ba tuần tại Exmouth và các vùng lân cận, tôi đến Teignmouth, định ở lại đó mười ngày để giảng Lời Chúa giữa các anh em mà tôi đã quen biết vào mùa hè trước, và để thuật cho họ nghe sự nhân từ của Chúa đối với tôi. Tối thứ Hai, tôi giảng thay cho anh Craik tại Shaldon, trước mặt ba vị mục sư, không ai trong số họ thích bài giảng ấy; thế nhưng Đức Chúa Trời đã vui lòng dùng chính bài giảng đó để đem một thiếu nữ đến chỗ nhận biết Con yêu dấu của Ngài. Chúa xét đoán khác với loài người biết bao! Đây là một cơ hội đặc biệt để Chúa được vinh hiển cho chính Ngài. Người giảng là một người ngoại quốc, gặp những trở ngại tự nhiên rất lớn, vì anh ta không nói tiếng Anh lưu loát được; nhưng anh ta có lòng ước ao hầu việc Đức Chúa Trời, và đến lúc ấy cũng đã được đưa vào một tình trạng của lòng đến nỗi ao ước rằng chỉ một mình Đức Chúa Trời được vinh hiển, nếu có điều tốt lành nào được thực hiện qua tay anh ta.
Tối thứ Ba, tôi giảng tại Nhà nguyện Ebenezer ở Teignmouth, chính là nhà nguyện mà trong buổi lễ khánh thành nó, tôi đã quen biết người anh em mà về sau Chúa dùng làm công cụ đem lại cho tôi biết bao ích lợi.
Trong tuần kế đó, ông M. giảng gần như mỗi ngày tại cùng nơi ấy, và công khó của ông được phước.
Đến lúc này, lời thỉnh cầu xin tôi ở lại Teignmouth và làm người hầu việc Lời Chúa cho nhà nguyện nói trên đã được một số anh em ngày càng đông bày tỏ nhiều lần; nhưng những người khác thì cương quyết phản đối việc tôi ở lại đó. Chính sự chống đối này lại góp phần làm cho tôi quyết định trong lòng rằng mình nên ở lại một thời gian, ít nhất là cho đến khi tôi bị chính thức khước từ.
Vào Ngày của Chúa, tôi lại giảng ba lần, không ai nói rằng chúng tôi không muốn ông giảng, dù nhiều người nghe không nghe cách vui thích. Một số người bỏ đi và không bao giờ trở lại; một số bỏ đi nhưng ít lâu sau lại trở về. Những người khác, vốn trước khi tôi đến không có thói quen nhóm ở đó, nay lại đến nhà nguyện. Có một sự xôn xao lớn, một tinh thần tìm hiểu, và người ta tra xem Kinh thánh, để xét lời giảng có thật chăng. Và điều quan trọng hơn hết là Đức Chúa Trời đã đóng ấn trên công việc ấy bằng cách khiến những tội nhân được cải đạo. Tôi ở trong cùng một vị trí ấy suốt mười hai tuần, trong khi Chúa nhân từ cung cấp những nhu cầu vật chất của tôi qua hai anh em, mà tôi không hề xin. Sau thời gian đó, cả Hội Thánh nhỏ, gồm mười tám người, đã đồng lòng mời tôi làm mục sư của họ. Họ đề nghị lo cho nhu cầu vật chất của tôi bằng cách trả cho tôi 55 bảng Anh mỗi năm, và về sau số tiền ấy được tăng thêm đôi chút vì Hội Thánh đã đông thêm.
Cách chuẩn bị cho chức vụ công khai giảng Lời Chúa mà bây giờ tôi xem là tốt nhất—không còn chấp nhận vì bắt buộc do thiếu thì giờ, nhưng vì sự xác tín sâu xa, và vì kinh nghiệm về phước lành của Đức Chúa Trời trên đó, xét về sự vui thỏa của chính tôi, về ích lợi cho các thánh đồ, cũng như về sự cải đạo của các tội nhân—là như sau. Thứ nhất, tôi không dám tự cho mình biết điều gì là tốt nhất cho người nghe, nên trước hết tôi cầu xin Chúa nhân từ vui lòng dạy tôi nên giảng về đề tài nào, hoặc nên giải nghĩa phần nào trong Lời Ngài. Có khi xảy ra rằng, trước khi tôi cầu xin Ngài, đã có sẵn trong trí tôi một đề tài hay một phân đoạn mà dường như tôi nên giảng. Trong trường hợp đó, tôi hỏi Chúa xem tôi có nên giảng về đề tài hay phân đoạn ấy không. Nếu sau khi cầu nguyện, tôi cảm thấy được thuyết phục rằng nên giảng, tôi chọn nó, nhưng vẫn muốn để mình mở lòng cho Chúa thay đổi nếu Ngài muốn. Tuy nhiên, cũng thường xảy ra rằng tôi không có câu Kinh Thánh hay đề tài nào trong trí trước khi tôi dốc lòng cầu nguyện để biết ý Chúa về điều đó. Trong trường hợp này, tôi quỳ gối chờ đợi một thời gian để được trả lời, cố gắng lắng nghe tiếng của Đức Thánh Linh hướng dẫn tôi. Rồi nếu có một phân đoạn hay đề tài được đem đến trong trí tôi trong khi tôi còn quỳ gối, hoặc sau khi tôi cầu xin xong về một câu Kinh Thánh, tôi lại hỏi Chúa—và đôi khi hỏi nhiều lần, nhất là nếu, nói theo cách loài người, đề tài hay câu Kinh Thánh ấy có vẻ khác thường—xem có phải ý Ngài muốn tôi giảng về đề tài hay phân đoạn đó không. Nếu sau khi cầu nguyện, lòng tôi bình an về điều đó, tôi nhận đó là câu Kinh Thánh để giảng, nhưng vẫn muốn để mình mở lòng cho Chúa hướng dẫn, phòng khi Ngài muốn thay đổi, hoặc phòng khi tôi đã lầm. Thứ ba, cũng thường xảy ra rằng không những tôi chẳng có câu Kinh Thánh hay đề tài nào trong trí trước khi cầu xin sự hướng dẫn về việc này, mà tôi cũng không nhận được câu nào sau một lần, hai lần, hay nhiều lần cầu nguyện về điều đó. Trước kia, đôi khi tôi rất bối rối mỗi khi gặp trường hợp như vậy; nhưng đã hơn hai mươi năm nay, Chúa vui lòng giữ tôi trong sự bình an về việc ấy, ít nhất là nói chung. Điều tôi làm là tiếp tục đọc Kinh Thánh đều đặn như thường lệ, từ chỗ tôi đã dừng lần trước, vừa đọc vừa cầu xin một câu Kinh Thánh, thỉnh thoảng cũng đặt Kinh Thánh xuống để cầu nguyện, cho đến khi tôi nhận được một câu. Vì vậy, đã có lúc tôi phải đọc năm, mười, thậm chí hai mươi chương trước khi Chúa vui lòng ban cho tôi một câu Kinh Thánh; phải, nhiều lần tôi thậm chí phải đi đến nơi nhóm họp mà chưa có câu nào, và có lẽ chỉ nhận được nó vài phút trước khi tôi bắt đầu giảng; nhưng tôi chưa bao giờ thiếu sự giúp đỡ của Chúa vào lúc giảng, miễn là tôi đã tha thiết tìm kiếm sự giúp đỡ ấy trong nơi kín nhiệm. Người giảng không thể biết tình trạng riêng của từng người trong hội chúng, cũng không biết họ cần điều gì, nhưng Chúa thì biết; và nếu người giảng từ bỏ sự khôn ngoan riêng của mình, người ấy sẽ được Chúa giúp đỡ; còn nếu người ấy muốn chọn theo sự khôn ngoan riêng, thì chớ ngạc nhiên nếu thấy công khó mình đem lại ít ích lợi.
Trước khi rời phần này của vấn đề, tôi xin lưu ý một sự cám dỗ liên quan đến việc chọn câu Kinh Thánh. Có thể chúng ta thấy một đề tài phong phú đến nỗi nảy ra ý nghĩ rằng nên để dành nó cho một dịp khác. Chẳng hạn, đôi khi một câu Kinh Thánh được đem đến trong trí cho buổi nhóm tối trong tuần lại có vẻ thích hợp hơn cho Ngày của Chúa, vì khi ấy sẽ có đông người nghe hơn. Nhưng trước hết, chúng ta không biết Chúa có còn cho chúng ta giảng vào một Ngày của Chúa nào khác nữa hay không; và thứ hai, chúng ta không biết chính đề tài ấy có lẽ đặc biệt thích hợp cho một vài người hay nhiều người có mặt đúng vào buổi tối trong tuần ấy hay không. Như vậy, có lần, sau khi đến Teignmouth được ít lâu, tôi bị cám dỗ để dành một đề tài vừa được mở ra cho tôi đến Ngày của Chúa kế tiếp. Nhưng nhờ ân điển của Đức Chúa Trời, tôi đã có thể thắng được sự cám dỗ ấy bằng những lý do nêu trên, và giảng về đề tài đó ngay lập tức; và Chúa đã vui lòng ban phước cho bài giảng ấy để một tội nhân được cải đạo—hơn nữa, đó là một người chỉ định đến nhà nguyện thêm một lần ấy mà thôi, và đề tài ấy lại hết sức thích hợp với hoàn cảnh của người ấy.
2. Khi đã nhận được câu Kinh Thánh theo cách nói trên, dù đó là một, hai hay nhiều câu, hay cả một chương hoặc hơn nữa, tôi cầu xin Chúa nhân từ vui lòng dùng Đức Thánh Linh của Ngài dạy dỗ tôi trong khi tôi suy gẫm về nó. Trong hai mươi lăm năm qua, tôi nhận thấy cách ích lợi nhất là suy gẫm với cây bút trong tay, ghi lại những dàn ý khi Lời Chúa được mở ra cho tôi. Tôi làm như vậy không phải để học thuộc lòng, cũng không phải như thể tôi định chẳng nói gì khác, nhưng vì sự rõ ràng, như một sự trợ giúp để thấy tôi hiểu phân đoạn ấy đến mức nào. Về sau, tôi cũng thấy có ích khi xem lại những gì mình đã viết như thế. Tôi rất ít khi dùng sự trợ giúp nào khác ngoài chút hiểu biết ít ỏi của tôi về nguyên văn Kinh Thánh, và một vài bản dịch tốt bằng các ngôn ngữ khác. Sự trợ giúp chính của tôi là sự cầu nguyện. Trong đời tôi, chưa bao giờ tôi bắt đầu học một phần nào của lẽ thật thiên thượng mà lại không nhận được chút ánh sáng nào về phần ấy, mỗi khi tôi thật sự có thể dốc lòng cầu nguyện và suy gẫm về nó. Nhưng điều đó thì tôi thường thấy là việc khó, một phần vì sự yếu đuối của xác thịt, và một phần cũng vì bệnh tật trong thân thể và công việc bề bộn. Tôi tin chắc chắn điều này: không ai nên trông mong thấy nhiều kết quả tốt lành từ công khó mình trong việc rao giảng và dạy dỗ, nếu người ấy không chuyên tâm cầu nguyện và suy gẫm.
3. Sau khi đã cầu nguyện và suy gẫm về đề tài hay câu Kinh Thánh, tôi muốn phó thác mình hoàn toàn trong tay Chúa. Tôi cầu xin Ngài đem đến trong trí tôi những gì tôi đã thấy trong phòng riêng về đề tài tôi sắp giảng; và nói chung Ngài nhân từ làm điều đó, lại thường dạy tôi thêm nhiều điều trong khi tôi đang giảng.
Tuy nhiên, liên quan đến những điều trên, tôi phải nói rằng theo tôi, có một cách chuẩn bị cho chức vụ công khai giảng Lời Chúa còn tuyệt diệu hơn cách vừa nói. Đó là: sống trong sự tương giao với Chúa cách liên tục và thật sự, và suy gẫm lẽ thật cách thường xuyên và luôn luôn đến nỗi, không cần đến sự cố gắng nói trên—nếu có thể nói như vậy—chúng ta đã có sẵn thức ăn cho người khác, và biết được ý Chúa về đề tài hay phần Lời Chúa mà chúng ta nên giảng.
Điều mà tôi thấy ích lợi nhất trong kinh nghiệm của mình suốt hai mươi sáu năm qua trong chức vụ công khai giảng Lời Chúa, là giải nghĩa Kinh Thánh, và đặc biệt là thỉnh thoảng giải nghĩa trọn một sách Phúc Âm hay một thư tín. Việc này có thể làm theo hai cách: hoặc đi sâu vào chi tiết ý nghĩa của từng điểm trong phân đoạn, hoặc đưa ra những dàn ý tổng quát, và như vậy dẫn người nghe thấy được ý nghĩa và sự liên kết của toàn thể. Những ích lợi mà tôi đã thấy đến từ việc giải nghĩa Kinh Thánh là như sau: 1. Nhờ đó, với phước lành của Đức Chúa Trời, người nghe được dẫn đến với Kinh Thánh. Có thể nói họ tìm thấy một cách dùng thực tế của Kinh Thánh trong các buổi nhóm công khai. Điều này khiến họ mang Kinh Thánh theo, và tôi đã nhận thấy rằng những người lúc đầu không mang theo, về sau cũng được thúc đẩy để mang theo; đến nỗi chẳng bao lâu, ít ai (ít nhất là trong vòng tín hữu) còn có thói quen đến nhóm mà không mang Kinh Thánh. Đây không phải là chuyện nhỏ; vì trong thời đại chúng ta, mọi điều dẫn tín hữu đến chỗ quý trọng Kinh Thánh đều quan trọng. 2. Nói chung, việc giải nghĩa Kinh Thánh ích lợi cho người nghe hơn là đưa ra vài nhận xét dựa trên một câu, hay nửa câu, hay hai ba chữ của một câu, đến nỗi phân đoạn Kinh Thánh hầu như chỉ là một khẩu hiệu cho đề tài; vì ít người có ân điển để suy gẫm nhiều về Lời Chúa, và như vậy sự giải nghĩa không chỉ có thể là phương tiện mở Kinh Thánh ra cho họ, mà còn có thể khơi dậy trong họ lòng ước ao tự mình suy gẫm. 3. Việc giải nghĩa Kinh Thánh để lại cho người nghe một mối liên kết, đến nỗi khi đọc lại phần Lời Chúa đã được giải nghĩa, họ nhớ lại những gì đã được nói, và như vậy, với phước lành của Đức Chúa Trời, để lại một ấn tượng lâu bền hơn trong tâm trí họ. Điều này đặc biệt quan trọng đối với những người ít học, là những người đôi khi không có trí nhớ tốt lắm, cũng không có khả năng lĩnh hội nhiều. 4. Việc giải nghĩa những phần lớn của Lời Chúa, như trọn một sách Phúc Âm hay một thư tín, ngoài việc dẫn người nghe thấy được sự liên kết của toàn thể, còn có ích lợi đặc biệt này cho người dạy: nó dẫn người ấy, với phước lành của Đức Chúa Trời, đến chỗ xem xét những phần của Lời Chúa mà nếu không thì có lẽ người ấy đã không xem xét đến, và giữ người ấy khỏi nói quá nhiều về những đề tài mình ưa thích, và nghiêng quá nhiều về những phần riêng biệt của lẽ thật—một khuynh hướng mà sớm muộn chắc chắn sẽ gây hại cho cả chính người ấy lẫn người nghe. Việc giải nghĩa Lời Đức Chúa Trời ít đem lại vinh dự cho người giảng trước mắt người nghe chưa được soi sáng hay thờ ơ, nhưng lại đem lại nhiều ích lợi cho người nghe nói chung.
Cùng với những điều đã nói, sự giản dị trong cách diễn đạt khi trình bày lẽ thật là điều hết sức quan trọng. Mục tiêu của người dạy phải là nói sao cho trẻ em, người giúp việc, và những người không biết đọc có thể hiểu được mình, trong chừng mực tâm trí tự nhiên có thể lĩnh hội những điều thuộc về Đức Chúa Trời. Cũng nên nhớ rằng có lẽ không có một hội chúng nào mà lại không có những người thuộc các hạng nói trên hiện diện, và nếu họ hiểu được, thì những người có học thức hay giới văn chương cũng sẽ hiểu được; nhưng điều ngược lại thì không đúng. Lại nên nhớ thêm rằng người giải nghĩa lẽ thật của Đức Chúa Trời là nói thay cho Đức Chúa Trời, nói cho cõi đời đời, và chẳng chút nào có khả năng người ấy đem lại ích lợi cho người nghe, trừ khi người ấy dùng lời lẽ giản dị—tuy vậy, sự giản dị ấy không cần phải thô tục hay cộc cằn. Cũng nên xét rằng nếu người giảng cố gắng nói theo những quy tắc của thế gian này, người ấy có thể làm vừa lòng nhiều người, nhất là những người có óc thưởng thức văn chương; nhưng cũng theo đúng tỷ lệ ấy, người ấy càng ít có khả năng trở thành công cụ trong tay Đức Chúa Trời để các tội nhân được cải đạo, hoặc để các thánh đồ được gây dựng. Vì chẳng phải tài hùng biện hay chiều sâu tư tưởng làm nên một người giảng thật sự vĩ đại, nhưng là một đời sống cầu nguyện, suy gẫm và thuộc linh đến mức có thể khiến người ấy trở nên một cái bình có ích cho chủ mình, và xứng hợp để được dùng cả trong việc đem tội nhân trở lại cùng Chúa lẫn trong việc gây dựng các thánh đồ.
Sau khi cầu nguyện xem xét Kinh Thánh, ông Müller tin chắc rằng phép báp-têm chỉ nên được cử hành bằng cách dìm mình xuống nước, nên vào mùa xuân năm 1830, ông đã chịu phép báp-têm.
Việc tôi giảng với sự giúp đỡ đặc biệt đã thành điều quá thường, nhất là trong những tháng đầu năm ấy, đến nỗi có một lần không được như vậy thì chính tôi và những người khác đều nhận thấy rõ. Sự việc như sau. Một hôm, trước khi giảng tại Teignmouth, tôi có nhiều thì giờ hơn thường lệ, nên đã cầu nguyện và suy gẫm chừng sáu giờ đồng hồ để chuẩn bị cho buổi nhóm tối, và tôi nghĩ mình đã thấy nhiều lẽ thật quý báu trong phân đoạn tôi suy gẫm. Đó là phần đầu của chương thứ nhất thư tín gửi cho người Ê-phê-sô. Sau khi giảng được một lúc, tôi cảm thấy mình đang nói bằng sức riêng, và vì là người ngoại quốc, tôi đặc biệt thấy mình thiếu từ ngữ, điều chưa từng xảy ra trước đó. Tôi nói với các anh em rằng tôi cảm thấy mình bị bỏ mặc cho chính mình, và xin họ cầu nguyện cho tôi. Nhưng sau khi tiếp tục thêm một lúc nữa mà vẫn cảm thấy như trước, tôi kết thúc, và đề nghị chúng tôi họp lại cầu nguyện, để Chúa còn vui lòng giúp đỡ tôi. Chúng tôi đã làm như vậy, và lần kế tiếp tôi được giúp đỡ cách đặc biệt.
Ngày 7 tháng 10 năm 1830, tôi kết hôn với cô Mary Groves, em gái của người anh em mà tên đã được nhắc đến trước đây. Bước này được thực hiện sau khi cầu nguyện và cân nhắc, vì tôi hoàn toàn tin chắc rằng mình nên lập gia đình thì tốt hơn; và từ đó đến nay tôi chưa bao giờ hối tiếc, dù về chính bước ấy hay về sự lựa chọn, nhưng ước ao được thật lòng biết ơn Đức Chúa Trời vì đã ban cho tôi một người vợ như thế.
Vào khoảng thời gian này, lương tâm tôi bắt đầu không chấp nhận việc tiếp tục nhận một khoản lương cố định. Những lý do của tôi là như sau:
1. Tiền lương được góp từ tiền thuê ghế ngồi; nhưng theo Gia-cơ 2:1-6, tiền thuê ghế ngồi là trái với ý Chúa, vì nói chung, người anh em nghèo không thể có chỗ ngồi tốt bằng người giàu. 2. Một anh em có thể vui lòng làm điều gì đó để giúp đỡ tôi, nếu được để cho tự chọn lúc nào; nhưng khi đến cuối quý, có lẽ người ấy có những khoản chi khác, và tôi không biết người ấy trả tiền cách phàn nàn hay là vì ép uổng, hay là vui lòng; nhưng Đức Chúa Trời yêu kẻ dâng của cách vui lòng. Hơn nữa, tôi biết chắc một sự thật là đôi khi có người thấy không tiện trả tiền lúc các anh em đi thu đến xin. 3. Dù Chúa đã vui lòng ban cho tôi ân điển để trung tín, đến nỗi tôi đã có thể không giấu bớt lẽ thật mỗi khi Ngài tỏ cho tôi thấy; tuy vậy, tôi vẫn cảm thấy rằng tiền thuê ghế ngồi là một cái bẫy cho đầy tớ của Đấng Christ. Nó đã là một sự cám dỗ cho tôi, ít nhất là trong vài phút, vào lúc Chúa thúc giục tôi cầu nguyện và tra xem Lời Chúa về giáo lễ báp-têm, vì 30 bảng Anh trong tiền lương của tôi sẽ mất nếu tôi chịu phép báp-têm.
Vì những lý do đó, vào cuối tháng 10 năm 1830, tôi tuyên bố với các anh em rằng từ nay tôi sẽ thôi không nhận bất cứ khoản lương cố định nào. Sau khi trình bày lý do của mình, tôi đọc Phi-líp chương 4, và nói với các thánh đồ rằng nếu họ vẫn còn muốn làm điều gì đó để giúp đỡ tôi bằng những món quà tự nguyện, thì tôi không ngại nhận, dù nhỏ đến đâu, bằng tiền hay bằng thực phẩm. Vài ngày sau, tôi thấy dường như còn có một cách tốt hơn nữa; vì nếu tôi tự tay nhận từng món quà bằng tiền được dâng, thì cả thì giờ của tôi lẫn của người dâng đều sẽ bị chiếm mất nhiều; và theo cách đó, những người nghèo có thể vì bị cám dỗ mà không dâng những đồng xu nhỏ của mình, là một đặc ân mà họ không nên bị tước mất; và cũng theo cách đó, có người có thể dâng nhiều hơn so với khi không ai biết ai là người dâng, đến nỗi vẫn còn chưa chắc món quà ấy được dâng cách phàn nàn hay cách vui lòng. Nhất là vì những lý do đó, người ta đặt một cái hộp trong nhà nguyện, bên trên có ghi rằng ai muốn làm điều gì đó để giúp đỡ tôi thì có thể bỏ của dâng vào hộp.
Đồng thời, tôi thấy rằng từ nay về sau tôi không nên xin ai giúp đỡ mình, ngay cả các anh chị em yêu dấu của tôi, như tôi đã làm vài lần theo chính lời họ yêu cầu, khi chi phí của tôi—vì phải đi lại nhiều trong công việc Chúa—quá lớn so với thu nhập thường lệ. Vì cách vô tình, như thế tôi lại bị dẫn đến chỗ phần nào tin cậy nơi cánh tay xác thịt, tìm đến loài người thay vì đến ngay với Chúa. Đi đến kết luận này trước mặt Đức Chúa Trời đòi hỏi nhiều ân điển hơn là từ bỏ tiền lương của tôi.
Cũng vào khoảng thời gian ấy, vợ tôi và tôi được ban cho ân điển để nhận lấy điều răn của Chúa theo đúng nghĩa đen và thực hành nó: “Hãy bán gia tài mình mà bố thí,” Lu-ca 12:33. Cây gậy và chỗ nương tựa của chúng tôi trong việc này là Ma-thi-ơ 6:19-34, Giăng 14:13, 14. Chúng tôi nương cậy nơi cánh tay của Chúa Giê-xu. Đến nay đã hai mươi lăm năm kể từ khi chúng tôi khởi sự bước đi theo cách này, và chúng tôi chẳng chút nào hối tiếc về bước chúng tôi đã đi lúc ấy. Vì tôi đã ghi chép lại cách Chúa vui lòng đối đãi với chúng tôi từ đó đến nay, nên tôi sẽ có thể thuật lại một vài sự việc về vấn đề này, trong chừng mực chúng có thể giúp gây dựng.
Ngày 18 tháng 11 năm 1830. Tiền của chúng tôi chỉ còn khoảng 8 shilling. Buổi sáng, khi tôi cầu nguyện với vợ, Chúa nhắc tôi nhớ đến tình trạng túi tiền của chúng tôi, và tôi được dẫn dắt để xin Ngài ban cho ít tiền. Chừng bốn giờ sau, một chị em hỏi tôi: “Anh có cần tiền không?” Tôi đáp: “Chị em thân mến, khi tôi thôi nhận lương, tôi đã nói với các anh em rằng từ nay tôi sẽ chỉ thưa với Chúa về những nhu cầu của mình.” Chị trả lời: “Nhưng Ngài đã bảo tôi đưa cho anh ít tiền. Chừng hai tuần trước, tôi hỏi Ngài tôi nên làm gì cho Ngài, và Ngài bảo tôi đưa cho anh ít tiền; rồi thứ Bảy vừa qua, điều đó lại đến trong trí tôi cách mạnh mẽ, và từ đó đến giờ không rời khỏi tôi; và tối qua tôi cảm thấy điều ấy mạnh mẽ đến nỗi không thể không nói với anh P.” Lòng tôi vui mừng khi thấy sự thành tín của Chúa, nhưng tôi nghĩ tốt hơn là không nói cho chị biết hoàn cảnh của chúng tôi, kẻo chị bị ảnh hưởng mà dâng theo đó; và tôi cũng tin chắc rằng, nếu việc này đến từ Chúa, thì chị không thể không dâng. Vì vậy tôi chuyển câu chuyện sang những đề tài khác, nhưng khi tôi ra về, chị đưa cho tôi hai đồng guinea. Chúng tôi tràn đầy vui mừng vì sự nhân từ của Chúa. Tôi xin mời bạn đọc chiêm ngưỡng sự dịu dàng của Chúa, là Ngài đã không thử thách đức tin chúng tôi nhiều lúc ban đầu, nhưng cho chúng tôi thấy Ngài sẵn lòng giúp đỡ chúng tôi, trước khi Ngài vui lòng thử thách đức tin ấy cách trọn vẹn hơn.
Thứ Tư tuần sau, tôi đến Exmouth, khi ấy tiền của chúng tôi lại chỉ còn khoảng 9 shilling. Hôm thứ Năm, lúc ở Exmouth, tôi xin Chúa vui lòng ban cho tôi ít tiền. Sáng thứ Sáu, vào khoảng 8 giờ, trong khi cầu nguyện, tôi được dẫn dắt cách đặc biệt để lại xin tiền; và trước khi đứng dậy, tôi đã có sự tin chắc trọn vẹn rằng ngay trong ngày hôm ấy chúng tôi sẽ được nhậm lời. Khoảng 9 giờ, tôi từ giã người anh em mà tôi đang ở trọ nhà, và anh đưa cho tôi nửa đồng vàng một bảng, nói rằng: “Xin nhận món này cho các chi phí về việc anh đến với chúng tôi.” Tôi không trông mong được trả chi phí, nhưng tôi thấy bàn tay như người cha của Chúa trong việc gửi số tiền này cho tôi chưa đầy một giờ sau khi tôi xin Ngài. Nhưng ngay cả lúc ấy, tôi vẫn tin chắc hoàn toàn rằng Chúa sẽ gửi thêm nữa ngay trong ngày hôm đó, hoặc đã gửi rồi, đến nỗi khi về đến nhà khoảng 12 giờ, tôi hỏi vợ tôi xem có nhận được thư nào không. Nàng cho tôi biết hôm trước nàng đã nhận được một lá thư của một anh em ở Exeter, kèm ba đồng vàng một bảng. Như vậy, ngay cả lời cầu nguyện của tôi hôm trước cũng đã được nhậm. Ngày hôm sau, một anh em đến đem cho tôi 4 bảng Anh, là số tiền người ta còn nợ tôi trong tiền lương trước kia, nhưng tôi không bao giờ có thể trông mong, vì tôi thậm chí không biết mình còn được nợ số tiền đó. Như vậy, trong vòng ba mươi giờ, để đáp lời cầu nguyện, tôi đã nhận được 7 bảng 10 shilling.
Vào khoảng lễ Giáng Sinh, khi tiền của chúng tôi chỉ còn vài shilling, tôi xin Chúa ban thêm; và vài giờ sau, một anh em từ Axminster đã cho chúng tôi một đồng vàng một bảng. Anh em này đã nghe nhiều lời chống đối tôi, và cuối cùng quyết định tự mình đến nghe, nên đã đến Teignmouth, một quãng đường bốn mươi dặm; và sau khi nghe biết về cách sống của chúng tôi, anh đã cho chúng tôi số tiền này.
Năm 1830 khép lại như vậy. Suốt năm ấy, Chúa đã cung cấp dồi dào mọi nhu cầu vật chất của tôi, dù lúc đầu năm, xét theo loài người, tôi không có một triển vọng chắc chắn nào dù chỉ về một shilling: đến nỗi, ngay cả về những điều vật chất, tôi chẳng chịu thiệt chút nào khi hành động theo sự thúc giục của lương tâm mình; còn về những điều thuộc linh, Chúa đã đối đãi với tôi cách rộng rãi, và đã hạ mình dùng tôi làm công cụ trong việc thực hiện công việc của Ngài.
Các ngày 6, 7 và 8 tháng 1 năm 1831, tôi đã nhiều lần xin Chúa ban tiền, nhưng không nhận được gì. Tối ngày 8 tháng 1, tôi rời phòng mình vài phút, và lúc ấy bị cám dỗ nghi ngờ Chúa, dù Ngài đã nhân từ với chúng tôi biết bao, không những cho đến ngày hôm ấy đã cung cấp mọi nhu cầu của chúng tôi, mà còn ban cho chúng tôi những sự nhậm lời cầu nguyện mà một phần vừa được kể ra trên đây. Trong chừng năm phút, tôi đã tội lỗi đến nỗi nghĩ rằng tin cậy Chúa theo cách này thì chẳng ích gì. Tôi cũng bắt đầu tự nhủ rằng có lẽ mình đã đi quá xa khi sống theo cách này. Nhưng cảm tạ Chúa! cơn thử thách này chỉ kéo dài vài phút. Ngài lại giúp tôi tin cậy Ngài, và Sa-tan liền bị bối rối; vì khi tôi trở về phòng, nơi tôi vắng mặt chưa đầy mười phút, thì Chúa đã gửi sự giải cứu đến. Một chị em trong Chúa đã đem đến cho chúng tôi 2 bảng 4 shilling: thế là Chúa đắc thắng, và đức tin chúng tôi được thêm vững mạnh.
Ngày 10 tháng 1. Hôm nay, khi chúng tôi lại chỉ còn vài shilling, có người đưa cho chúng tôi 5 bảng Anh lấy ra từ cái hộp. Tôi đã nói một lần dứt khoát với các anh em lo về những việc vật chất này, xin họ vui lòng giao tiền cho tôi mỗi tuần; nhưng vì các anh em yêu dấu này hoặc quên lấy tiền ra mỗi tuần, hoặc ngại đem đến những khoản nhỏ như thế, nên tiền thường được lấy ra ba, bốn hay năm tuần một lần. Tuy nhiên, vì ngay từ đầu tôi đã nói với họ rằng tôi không muốn trông cậy nơi loài người hay nơi cái hộp, nhưng nơi Đức Chúa Trời hằng sống, nên tôi nghĩ mình không nên nhắc họ về lời yêu cầu nhận tiền mỗi tuần, kẻo điều đó cản trở lời chứng mà tôi muốn làm, là chỉ tin cậy một mình Đức Chúa Trời hằng sống. Chính vì lý do này mà ngày 28 tháng 1, khi chúng tôi lại có rất ít tiền, dù hôm 24 tháng 1 tôi đã thấy các anh em mở hộp và lấy tiền ra, tôi vẫn không xin người anh em đang giữ số tiền ấy giao cho tôi; nhưng vì đang cần đến, bởi than của chúng tôi gần hết, tôi xin Chúa khiến lòng anh ấy đem tiền đến; và chỉ ít lâu sau, số tiền ấy được đưa cho chúng tôi, tức là 1 bảng 8 shilling 6 penny.
Ở đây tôi xin nói rằng từ khi bắt đầu sống theo cách này, tôi đã được giữ khỏi việc nói, dù trực tiếp hay gián tiếp, về những nhu cầu của mình vào lúc tôi đang túng thiếu. Ngoại lệ duy nhất là trong vài trường hợp, cách đây hai mươi năm hay hơn, vào những lúc như vậy, tôi đã nói với những anh em rất nghèo, để khích lệ họ tin cậy Chúa, cho họ biết rằng tôi cũng phải làm như vậy, vì chính tôi cũng đang ở trong cảnh túng quẫn tương tự; hoặc trong vài trường hợp cần phải nói về sự thiếu thốn của mình, kẻo tôi bị xem là vô tình, vì đã không giúp chút nào trong những trường hợp hoạn nạn, hoặc không giúp nhiều như người ta có thể trông đợi.
Ngày 14 tháng 2, chúng tôi lại có rất ít tiền, và trong khi cầu nguyện, tôi được dẫn dắt để xin Chúa nhân từ cung cấp những nhu cầu của chúng tôi; và ngay khi tôi vừa đứng dậy, một anh em đưa cho tôi 1 bảng Anh lấy ra từ cái hộp.
Ngày 7 tháng 3, tôi lại bị cám dỗ nghi ngờ sự thành tín của Chúa; dù tôi không đến nỗi khổ sở, nhưng tôi vẫn chưa an nghỉ trọn vẹn nơi Chúa để có thể đắc thắng trong vui mừng. Chỉ một giờ sau, Chúa đã ban cho tôi thêm một bằng chứng nữa về tình yêu thành tín của Ngài. Một bà Cơ Đốc nhân đem đến cho chúng tôi năm đồng vàng một bảng, với những lời này viết trên tờ giấy gói: “ta đói, các ngươi đã cho ta ăn; ta khát, các ngươi đã cho ta uống,” v.v.
Ngày 16 tháng 4. Sáng nay tôi thấy tiền của chúng tôi chỉ còn 3 shilling; và tôi tự nhủ: Bây giờ tôi phải đi tha thiết cầu xin Chúa ban thêm. Nhưng trước khi tôi cầu nguyện, có người từ Exeter gửi đến 2 bảng Anh, như một bằng chứng rằng Chúa nghe trước khi chúng ta kêu cầu.
Nhân tiện, tôi xin lưu ý ở đây rằng nếu có ai trong con cái Đức Chúa Trời nghĩ rằng cách sống như thế làm cho người ta xa cách Chúa và không còn quan tâm đến những điều thuộc linh, và khiến tâm trí bị bận rộn với câu hỏi: Tôi sẽ ăn gì?—Tôi sẽ uống gì?—và Tôi sẽ lấy gì mà mặc?—thì tôi xin người ấy hãy cầu nguyện mà xem xét những nhận xét sau đây: 1. Tôi đã kinh nghiệm cả hai cách, và biết rằng cách sống hiện nay của tôi, về những điều vật chất, ít lo lắng hơn. 2. Lòng tin cậy nơi Chúa, là Đấng duy nhất tôi trông cậy để cung cấp những nhu cầu vật chất của mình, giữ tôi—mỗi khi có một trường hợp hoạn nạn đến trước mặt tôi, hoặc khi công việc của Chúa cần tôi giúp đỡ về tiền bạc—khỏi những tính toán lo âu như thế này: Liệu tiền lương của tôi có đủ dùng không? Tháng tới chính tôi có đủ không? v.v. Trong sự tự do này, bởi ân điển của Đức Chúa Trời, ít nhất là nói chung, tôi có thể tự nhủ đại khái như vầy: Chúa tôi không bị giới hạn; Ngài có thể lại cung cấp nữa; Ngài biết rằng trường hợp hiện tại này đã được gửi đến cho tôi: và như vậy, cách sống này chẳng những không dẫn đến lo âu, mà trái lại còn là phương tiện giữ khỏi lo âu. Và thật vậy, có lần một người đã nói với tôi:—Ông có thể làm điều này điều kia mà không cần để dành, vì Hội Thánh trong cả vùng Devonshire đều quan tâm đến nhu cầu của ông. Tôi đáp: Chúa có thể dùng không chỉ bất cứ thánh đồ nào khắp Devonshire, mà cả các thánh đồ khắp thế giới, làm công cụ để cung cấp những nhu cầu vật chất của tôi. 3. Cách sống này thường là phương tiện phục hưng công việc của ân điển trong lòng tôi khi tôi đang nguội lạnh dần; và nó cũng là phương tiện đem tôi trở lại cùng Chúa sau khi tôi sa sút. Vì không thể được,—không thể nào vừa sống trong tội lỗi, lại vừa nhờ sự tương giao với Đức Chúa Trời mà kéo từ trời xuống mọi điều mình cần cho đời nầy. 4. Cũng vậy, một sự nhậm lời cầu nguyện mới, nhận được theo cách này, thường là phương tiện làm cho linh hồn tôi được sống động và đầy dẫy niềm vui lớn.
Ngày 12 tháng 5. Một chị em đã ở Teignmouth một thời gian vì lý do sức khỏe; và khi chị sắp trở về nhà hôm nay, chúng tôi thấy ý Chúa là mời chị ở lại với chúng tôi một thời gian; vì chúng tôi biết rằng chị sẽ ở lại lâu hơn nếu điều kiện tài chính cho phép. Chúng tôi tin chắc rằng, vì đã thấy ý Chúa là mời chị, nên chính Ngài sẽ trả những chi phí cho việc chị ở lại. Vào khoảng lúc chị đến nhà chúng tôi, có một gói tiền được gửi đến từ Chumleigh. Vài tuần trước đó, tôi đã giảng tại Chumleigh và vùng lân cận. Các anh em ở đó, biết về cách sống của tôi, sau khi tôi đi đã quyên góp ít tiền cho tôi, và như vậy, qua những món dâng nhỏ (tất cả một trăm lẻ bảy món, như tôi được cho biết), họ đã dâng 2 bảng và 1 penny rưỡi. Như thế Chúa đã trả những chi phí cho việc chị em chúng tôi ở lại với chúng tôi.
Ngày 12 tháng 6. Ngày của Chúa. Thứ Năm vừa rồi, tôi cùng anh Craik đi Torquay để giảng ở đó. Tôi chỉ mang theo khoảng 3 shilling, và để lại cho vợ tôi ở nhà khoảng 6 shilling. Tôi đã nhiều lần xin Chúa ban tiền; nhưng khi tôi về đến nhà, vợ tôi chỉ còn khoảng 3 shilling, vì chẳng nhận được gì. Chúng tôi vẫn tiếp tục trông đợi Chúa. Ngày hôm qua trôi qua, và chẳng có tiền nào đến. Chúng tôi còn lại 9 penny. Sáng nay chúng tôi vẫn trông đợi Chúa và chờ đợi sự giải cứu. Chúng tôi chỉ còn một ít bơ cho bữa điểm tâm, vừa đủ cho anh E. và một người bà con đang sống với chúng tôi, là những người chúng tôi không cho biết hoàn cảnh của mình, để họ khỏi phải áy náy. Sau buổi nhóm buổi sáng, anh Y. hoàn toàn bất ngờ mở cái hộp, và khi đưa tiền cho tôi cũng hết sức bất ngờ vào lúc như thế, anh cho tôi biết rằng vợ chồng anh đêm qua không ngủ được, vì cứ nghĩ rằng có lẽ chúng tôi đang cần tiền. Điểm đáng chú ý nhất là, sau khi tôi đã nhiều lần xin Chúa mà chẳng nhận được gì, thì hôm qua tôi cầu xin Chúa vui lòng đặt vào lòng anh Y. ý nghĩ rằng chúng tôi đang cần tiền, để anh mở cái hộp. Trong hộp có 1 bảng 8 shilling 10 penny rưỡi.
Ngày 16 tháng 11. Sáng nay tôi đề nghị cùng nhau cầu nguyện về những nhu cầu vật chất của chúng tôi. Ngay khi chúng tôi sắp cầu nguyện, có một gói đồ được gửi đến từ Exmouth. Trong lúc cầu nguyện, chúng tôi xin Chúa ban thịt cho bữa trưa, vì không có tiền để mua. Sau khi cầu nguyện, mở gói đồ ra, chúng tôi thấy, giữa những thứ khác, có một cái giăm bông do một anh em ở Exmouth gửi, đủ cho chúng tôi dùng bữa trưa.
Ngày 19 tháng 11. Chúng tôi không có đủ tiền để trả tiền nhà hằng tuần; nhưng hôm nay Chúa lại nhân từ gửi đến cho chúng tôi 14 shilling 6 penny. Tôi xin lưu ý rằng chúng tôi không bao giờ mắc nợ, là điều chúng tôi tin là trái với Kinh Thánh (theo Rô-ma 13:8); vì vậy chúng tôi không có hóa đơn nợ nào với thợ may, thợ giày, người bán tạp hóa, người bán thịt, người làm bánh, v.v.; nhưng mọi thứ chúng tôi mua, chúng tôi đều trả bằng tiền mặt. Nhờ Chúa giúp đỡ, chúng tôi thà chịu thiếu thốn còn hơn mắc nợ. Như vậy, chúng tôi luôn biết mình có bao nhiêu, và mình có quyền đem cho bao nhiêu. Tôi biết rõ rằng nhiều thử thách đến trên con cái Đức Chúa Trời vì họ không hành động theo Rô-ma 13:8.
Ngày 27 tháng 11. Ngày của Chúa. Tiền của chúng tôi chỉ còn 2 penny rưỡi; bánh mì của chúng tôi chỉ vừa đủ cho ngày hôm nay. Tôi đã nhiều lần trình dâng nhu cầu của chúng tôi lên Chúa. Sau bữa trưa, khi tạ ơn, tôi xin Ngài cho chúng tôi hôm nay đồ ăn đủ ngày, theo nghĩa đen là xin Ngài gửi bánh mì đến cho chúng tôi dùng buổi tối. Trong khi tôi đang cầu nguyện, có tiếng gõ cửa phòng. Sau khi tôi cầu nguyện xong, một chị em nghèo bước vào, đem cho chúng tôi một phần bữa trưa của chị, và 5 shilling của một chị em nghèo khác. Buổi chiều, chị cũng đem đến cho chúng tôi một ổ bánh mì lớn. Như vậy Chúa không những ban bánh cho chúng tôi theo nghĩa đen, mà còn ban cả tiền nữa.
Ngày 31 tháng 12 năm 1831, sau khi chúng tôi đã nhìn lại cách Chúa nhân từ đối đãi với chúng tôi trong năm qua, cung cấp mọi nhu cầu vật chất của chúng tôi, chúng tôi còn lại khoảng 10 shilling. Ít lâu sau, sự quan phòng của Đức Chúa Trời đòi đến số tiền đó, đến nỗi không còn lại một đồng farthing nào. Như vậy chúng tôi khép lại năm cũ, là năm mà Chúa đã nhân từ ban cho chúng tôi biết bao, dù chúng tôi không hề xin ai:—1. Qua cái hộp, 31 bảng 14 shilling. 2. Từ các anh em trong Hội Thánh tại Teignmouth, bằng những món quà tiền mặt, 6 bảng 18 shilling 6 penny. 3. Từ các anh em sống tại Teignmouth và những nơi khác, không thuộc Hội Thánh tại Teignmouth, 93 bảng 6 shilling 2 penny. Tổng cộng 131 bảng 18 shilling 8 penny. Ngoài ra, chúng tôi còn được tặng nhiều thực phẩm và một ít quần áo, trị giá ít nhất 20 bảng Anh. Tôi kể chi tiết những điều này như vậy là để cho thấy rằng chúng tôi chẳng bao giờ chịu thiệt khi hành động theo ý Chúa. Vì nếu tôi nhận lương cố định, thì xét theo loài người, tôi đã không có được gần chừng ấy; nhưng dù điều đó có đúng hay không, thì điều này vẫn rõ ràng: tôi đã không hầu việc một ông chủ khắc nghiệt, và đó là điều tôi vui thích chứng tỏ.
Ngày 7 tháng 1 năm 1832. Hôm qua và hôm nay chúng tôi lại nhiều lần xin Chúa cung cấp những nhu cầu vật chất của chúng tôi, vì không có tiền để trả tiền nhà hằng tuần; và tối nay, muộn đến 11 giờ, một anh em đưa cho chúng tôi 19 shilling 6 penny,—một bằng chứng rằng Chúa không bị giới hạn bởi thời gian.
Ngày 14 tháng 1. Sáng nay chúng tôi chẳng có gì ngoài bánh mì khô ăn với trà; đây mới chỉ là lần thứ hai kể từ khi chúng tôi sống bằng đức tin đơn sơ nơi Chúa Giê-xu về những sự cung cấp vật chất. Trong nhà chúng tôi có hơn 40 bảng Anh tiền mặt để trả hai hóa đơn, mà phải vài tuần nữa mới đến hạn; nhưng chúng tôi không coi số tiền này là của mình, và thà chịu thiếu thốn lớn, nhờ Đức Chúa Trời giúp đỡ, còn hơn lấy ra dùng. Chúng tôi đã trông đợi nơi Cha mình, và Ngài đã không để chúng tôi phải thất vọng. Vì khi chúng tôi chỉ còn 3 penny và một mẩu bánh mì nhỏ, thì chúng tôi nhận được 2 shilling và 5 shilling.
Ngày 18 tháng 2. Chiều nay tôi bị vỡ một mạch máu trong dạ dày, và mất khá nhiều máu. Ngay sau đó tôi cảm thấy rất vui sướng. Ngày 19 tháng 2. Sáng nay, Ngày của Chúa, hai anh em đến thăm tôi, để hỏi xem hôm nay nên sắp xếp thế nào cho bốn ngôi làng, nơi một số anh em vẫn thường đến giảng, vì tôi không thể giảng được nên một trong các anh em sẽ phải ở nhà để thay chỗ tôi. Tôi vui vẻ xin họ trở lại sau chừng một giờ, lúc ấy tôi sẽ trả lời họ. Sau khi họ đi rồi, Chúa ban cho tôi đức tin để đứng dậy. Tôi mặc quần áo, và quyết định đi đến nhà nguyện. Tôi đã có thể làm được như vậy, dù lúc đi còn yếu đến nỗi chỉ đi bộ quãng đường ngắn đến nhà nguyện cũng là một sự gắng sức đối với tôi. Sáng nay tôi đã có thể giảng với giọng to và mạnh như thường lệ, và trong khoảng thời gian dài như thường lệ. Sau buổi nhóm buổi sáng, một người bạn làm nghề y đến thăm tôi, và nài xin tôi đừng giảng nữa vào buổi chiều, vì việc đó có thể gây hại lớn cho tôi. Tôi nói với ông rằng quả thật tôi sẽ xem đó là một sự liều lĩnh lớn nếu làm như vậy mà Chúa không ban cho tôi đức tin. Buổi chiều tôi lại giảng, và người bạn làm nghề y này lại đến thăm, và cũng nói như vậy về buổi nhóm tối. Dầu vậy, vì có đức tin, tôi lại giảng vào buổi tối. Sau mỗi buổi nhóm, tôi càng mạnh hơn, đó là một bằng chứng rõ ràng rằng bàn tay của Đức Chúa Trời ở trong việc này.
Ngày 20 tháng 2. Chúa giúp tôi dậy sớm vào buổi sáng, và đi dự buổi nhóm cầu nguyện thường lệ của chúng tôi, nơi tôi đọc Kinh Thánh, nói và cầu nguyện. Sau đó tôi viết bốn lá thư, giải nghĩa Kinh Thánh tại nhà, và buổi tối lại dự buổi nhóm. Ngày 21 tháng 2. Tôi dự hai buổi nhóm như thường lệ, giảng vào buổi tối, và còn làm những công việc khác nữa. Ngày 22 tháng 2. Hôm nay tôi dự buổi nhóm buổi sáng, sau đó đi bộ sáu dặm với hai anh em, rồi đi xe đến Plymouth. Ngày 23 tháng 2. Bây giờ tôi đã khỏe như trước khi bị vỡ mạch máu. Khi thuật lại chi tiết của sự việc này, tôi tha thiết khuyên mọi người đọc những dòng này chớ bắt chước tôi trong việc như vậy nếu không có đức tin; nhưng nếu có, thì đức tin ấy, như đồng tiền thật, chắc chắn sẽ được Đức Chúa Trời tôn trọng. Tôi không thể nói rằng nếu việc như thế lại xảy ra, tôi sẽ hành động như vậy; vì có những lúc tôi không yếu đến mức gần như khi bị vỡ mạch máu, nhưng vì không có đức tin, tôi đã không giảng; tuy nhiên, nếu Chúa vui lòng ban cho tôi đức tin, có lẽ tôi cũng có thể làm như vậy, dù còn yếu hơn cả lúc vừa nói đến.
Vào khoảng thời gian này, tôi nhiều lần cầu nguyện với những tín hữu đau ốm cho đến khi họ được lành. Tôi đã xin Chúa ban phước lành về sức khỏe thân thể cách vô điều kiện (là điều bây giờ tôi không thể làm), và hầu như luôn luôn được nhậm lời. Tuy nhiên, trong một vài trường hợp, lời cầu nguyện không được nhậm. Cũng vậy, khi ở Luân Đôn vào tháng 11 năm 1829, để đáp lời cầu nguyện của tôi, tôi đã lập tức được chữa lành khỏi một chứng bệnh trong thân thể mà tôi đã phải chịu từ lâu, và từ đó đến nay bệnh ấy không bao giờ trở lại. Cách tôi giải thích những sự việc này bây giờ là như sau. Tôi nghĩ rằng trong những trường hợp như vậy, Chúa đã vui lòng ban cho tôi điều gì đó giống như ân tứ (chứ không phải ân điển) đức tin, đến nỗi tôi có thể cầu xin cách vô điều kiện và trông đợi được nhậm lời. Theo tôi, sự khác biệt giữa ân tứ và ân điển đức tin là như thế này. Theo ân tứ đức tin, tôi có thể làm một việc, hoặc tin rằng một việc sẽ xảy ra, mà nếu không làm hay không tin thì không phải là tội; theo ân điển đức tin, tôi có thể làm một việc, hoặc tin rằng một việc sẽ xảy ra, mà về điều đó tôi có Lời Đức Chúa Trời làm nền tảng để nương tựa, và vì vậy, nếu không làm hay không tin thì là tội. Chẳng hạn, cần có ân tứ đức tin mới tin được rằng một người bệnh sẽ được lành lại, dù xét theo loài người không có khả năng nào, vì không có lời hứa nào về điều đó; còn cần có ân điển đức tin để tin rằng Chúa sẽ ban cho tôi những thứ cần dùng cho đời sống, nếu trước hết tôi tìm kiếm nước Đức Chúa Trời và sự công bình của Ngài, vì có lời hứa về điều đó.
Ngày 18 tháng 3. Hai ngày nay chúng tôi không thể mua thịt. Chị em mà chúng tôi đang ở trọ nhà hôm nay đã cho chúng tôi một phần bữa trưa của chị. Chúng tôi vẫn đang trông nơi Chúa Giê-xu để được giải cứu. Chúng tôi cần tiền để trả tiền nhà hằng tuần và để mua thực phẩm. Ngày 19 tháng 3. Bà chủ nhà lại gửi cho chúng tôi một phần thịt của bà cho bữa trưa. Chúng tôi chỉ còn nửa penny. Tôi cảm thấy mình rất nguội lạnh trong việc cầu xin tiền: dầu vậy, tôi vẫn trông mong sự giải cứu, dù tôi không thấy tiền sẽ từ đâu đến. Hôm nay chúng tôi không thể mua bánh mì như thường lệ. Ngày 20 tháng 3. Hôm nay lại là một ngày của những sự thương xót rất lớn. Buổi sáng, chúng tôi quây quần bên bữa điểm tâm mà Chúa đã sắm sẵn cho chúng tôi, dù chúng tôi chẳng còn lại một đồng penny nào. Nửa penny cuối cùng đã tiêu để mua sữa. Bấy giờ chúng tôi vẫn trông nơi Chúa Giê-xu để được cung cấp thêm. Cả hai chúng tôi đều không nghi ngờ rằng Chúa sẽ can thiệp. Tôi cảm thấy thật là một sự thử thách khi mình chỉ có chút ít sự tha thiết trong việc cầu xin Chúa, và nếu không như vậy, có lẽ những nhu cầu của chúng tôi đã được cung cấp sớm hơn. Trong nhà chúng tôi có khoảng 7 bảng Anh; nhưng vì không còn coi đó là của mình, Chúa đã giữ chúng tôi khỏi lấy ra dùng với ý định sẽ hoàn lại những gì đã lấy, như trước kia có lẽ tôi đã làm. Số thịt được gửi đến hôm qua cho bữa trưa cũng đủ cho hôm nay. Như vậy Chúa đã sắm sẵn thêm một bữa ăn. Khoảng giữa trưa, hai chị em đến thăm chúng tôi, và cho chúng tôi hai pound đường, một pound cà phê, và hai thanh sô-cô-la. Trong khi họ còn ở với chúng tôi, một chị em nghèo đến đem cho chúng tôi 1 shilling của chính chị và 2 shilling 6 penny của một chị em nghèo khác. Bà chủ nhà cũng lại gửi cho chúng tôi một phần bữa trưa của bà, và thêm một ổ bánh mì. Bánh mì của chúng tôi hẳn khó mà đủ cho bữa trà, nếu Chúa không nhân từ cung cấp như vậy. Buổi chiều, chính chị em đã đem tiền đến lại đem cho chúng tôi, từ một chị em khác, một pound bơ và 2 shilling, và từ một chị em khác nữa 5 shilling.