Chương 21 · 6 phút đọc · 8 phút nghe
Nơi nào có sự khôn ngoan và sự xét đoán thật, ở đó Đấng Christ lập sự cai trị của Ngài
NHÁNH thứ hai là: hễ nơi nào có sự khôn ngoan và sự xét đoán thật, thì ở đó Đấng Christ đã lập sự cai trị của Ngài; vì nơi nào có sự khôn ngoan, thì nó hướng dẫn chúng ta không những để hiểu biết, mà còn để sắp đặt đường lối mình cho ngay thẳng; nơi nào Đấng Christ, bởi Thánh Linh Ngài, dạy dỗ như một tiên tri, thì ở đó Ngài cũng, như một vị vua, bởi Thánh Linh Ngài khuất phục tấm lòng để vâng theo điều đã được dạy. Đây là sự dạy dỗ mà Đức Chúa Trời đã hứa, khi không chỉ khối óc mà chính tấm lòng cũng được dạy dỗ: khi người ta không chỉ biết điều mình phải làm, mà còn được dạy chính việc làm điều ấy; họ không chỉ được dạy rằng mình phải yêu mến, kính sợ và vâng phục, mà còn được dạy chính tình yêu, chính sự kính sợ và chính sự vâng phục. Đấng Christ đặt ghế giảng của Ngài ngay trong tấm lòng, thay đổi khuôn khổ của nó, và làm cho thần dân Ngài trở nên tốt lành, đồng thời dạy họ phải tốt lành. Các vua chúa khác có thể làm ra những luật tốt, nhưng họ không thể chép những luật ấy vào lòng dân mình (Giê-rê-mi 32). Đây là đặc quyền của Đấng Christ: Ngài phú Thánh Linh của chính Ngài vào thần dân Ngài; trên Ngài không chỉ ngự thần khôn ngoan và thông sáng, mà còn có thần kính sợ Đức Giê-hô-va (Ê-sai 11:2). Sự hiểu biết mà chúng ta nhận được về Ngài từ chính Ngài là một sự hiểu biết biến đổi (2 Cô-rinh-tô 3:18). Chính Thánh Linh soi sáng tâm trí cũng thổi vào ý chí và tình cảm những khuynh hướng đầy ân điển, và phú sức mạnh vào cả con người. Một người có ân điển xét đoán như mình phải xét đoán thế nào, thì cũng cảm nhận và hành động như mình xét đoán thế ấy; đời sống người ấy là lời chú giải cho con người bề trong của mình; có một sự hòa hợp êm dịu giữa lẽ thật của Đức Chúa Trời, sự xét đoán của người ấy và toàn bộ nếp sống của người ấy. Tấm lòng của Cơ Đốc nhân giống như Giê-ru-sa-lem vào thời tốt đẹp nhất, là cái thành được cất vững bền, kết nhau tề-chỉnh; nơi có lập các ngôi đoán xét (Thi Thiên 122:5): sự xét đoán phải có một ngôi trong lòng mỗi Cơ Đốc nhân. Không phải chỉ một mình sự xét đoán sẽ tạo nên sự thay đổi; phải có ân điển để đổi chiều hướng và khuynh hướng của ý chí, trước khi ý chí chịu để cho trí hiểu tác động. Nhưng Đức Chúa Trời đã kết hợp hai điều này với nhau đến nỗi hễ khi nào Ngài chiếu sáng cách cứu rỗi trên trí hiểu, thì Ngài cũng ban một tấm lòng mềm mại và dễ uốn; vì nếu không có công việc của Thánh Linh Đức Chúa Trời trên tấm lòng, thì lòng sẽ theo khuynh hướng riêng của nó, hướng về điều nó ưa thích, bất kể sự xét đoán nói điều trái ngược: giữa một tấm lòng chưa được thánh hóa và một sự xét đoán đã được thánh hóa, chẳng có sự tương hợp tự nhiên nào. Vì tấm lòng chưa được thay đổi sẽ không để cho sự xét đoán bình tĩnh và tỉnh táo kết luận điều gì là tốt nhất: như người bệnh, khi cơn sốt rét làm hư vị giác, thì muốn chiều theo vị giác ấy hơn là lắng nghe điều thầy thuốc nói. Sự xét đoán không làm chủ được chính nó nơi nào ý chí chưa được khuất phục, vì ý chí và tình cảm hối lộ nó để nó phán quyết theo ý chúng, khi có lợi lộc hay khoái lạc nào tranh chấp với điều mà sự xét đoán chỉ nghĩ chung chung là tốt; vì vậy, phần lớn là tùy ở tấm lòng mà trí hiểu sẽ xét đoán và quyết định thế nào trong các việc cụ thể. Nơi nào ân điển đã khuất phục tấm lòng, thì ở đó những đam mê bất trị không phủ một màn sương mù trước trí hiểu đến nỗi nó không thấy được điều tốt nhất trong trường hợp cụ thể; và những động cơ hèn hạ phát xuất từ lòng vị kỷ không làm thay đổi sự việc, không làm sự xét đoán nghiêng lệch sang một hướng trái ngược; nhưng điều gì tự nó là tốt thì sẽ là tốt đối với chúng ta, dù nó đi ngược lại những quyền lợi thế gian riêng tư của chúng ta.
Sự hiểu biết đúng đắn về điều này có ảnh hưởng đến sự thực hành, nên tôi đã được thúc đẩy để giải thích đầy đủ hơn: điều này sẽ dạy chúng ta phương pháp đúng đắn của sự tin kính, là bắt đầu với sự xét đoán, rồi cầu xin Đức Chúa Trời ban cho, cùng với sự soi sáng, những khuynh hướng thánh của ý chí và tình cảm chúng ta, để một sự cai trị trọn vẹn được lập trong lòng chúng ta, và để sự hiểu biết của chúng ta có đủ mọi sự suy hiểu (Phi-líp 1:9), tức là kinh nghiệm và sự cảm biết: khi sự xét đoán của Đấng Christ được lập trong sự xét đoán của chúng ta, và từ đó, bởi Thánh Linh của Đấng Christ, được đem vào lòng chúng ta, thì khi ấy nó ở đúng chỗ và đúng ngôi của nó; và cho đến lúc đó, lẽ thật chẳng ích gì cho chúng ta, mà chỉ góp phần kết án chúng ta. Đời sống của Cơ Đốc nhân là một đời sống có quy tắc, và ai noi theo mẫu mực (Ga-la-ti 6:16) của người được dựng nên mới, thì sự bình an sẽ ở trên người ấy; còn ai khinh bỉ đường lối mình và ưa sống buông thả, tìm mọi sự tự do cho xác thịt, sẽ chết (Châm Ngôn 19:16). Và điều này được sứ đồ Phao-lô xác nhận: Nếu anh em sống theo xác thịt thì phải chết (Rô-ma 8:13).
Chúng ta cũng học biết rằng những người có đời sống bị cai trị cách tồi tệ thì không có sự xét đoán thật: không một kẻ ác nào có thể là người khôn ngoan. Và nếu không có Thánh Linh của Đấng Christ, linh hồn ở trong sự hỗn loạn, không có vẻ đẹp và hình dạng, như mọi vật đã ở trong cảnh hỗn mang trước cuộc sáng tạo. Cả linh hồn bị trật khớp cho đến khi được nắn lại bởi Đấng có chức vụ phục hồi mọi sự. Phần thấp hèn của linh hồn, vốn phải phục tùng, lại cai trị mọi sự, và đè nén chút lẽ thật ít ỏi ở trong trí hiểu, giam cầm nó dưới những tình cảm hèn hạ; và Sa-tan, nhờ sự bại hoại, chiếm hết mọi đồn lũy của linh hồn, cho đến khi Đấng Christ, là Đấng mạnh hơn nó, đến, đuổi nó ra, và chiếm hữu mọi năng lực cùng mọi phần của linh hồn và thân thể, để làm đồ dùng về sự công bình mà phục vụ Ngài; và bấy giờ chủ mới thì luật mới: Đấng Christ, như một người chinh phục mới, thay đổi những luật căn bản của A-đam cũ, và thiết lập một sự cai trị của riêng Ngài.