Chương 20 · 11 phút đọc · 14 phút nghe
Sự cai trị thuộc linh của Đấng Christ đi đôi với sự xét đoán và sự khôn ngoan
KẾT LUẬN thứ hai là: sự cai trị của Đấng Christ trong Hội Thánh Ngài và trong con cái Ngài là một sự cai trị khôn ngoan và có trật tự, vì nó được gọi là sự xét đoán, mà sự xét đoán là sự sống và linh hồn của sự khôn ngoan. Kết luận này có hai nhánh: 1. Sự cai trị thuộc linh của Đấng Christ trong chúng ta đi đôi với sự xét đoán và sự khôn ngoan. 2. Hễ nơi nào có sự khôn ngoan và sự xét đoán thuộc linh thật, thì ở đó Thánh Linh của Đấng Christ cũng đem sự cai trị đầy ân điển của Ngài vào. Về nhánh thứ nhất, một đời sống được dẫn dắt tốt theo các quy tắc của Đấng Christ phù hợp với lẽ phải mạnh mẽ nhất và cao nhất; vì vậy những người thánh được gọi là con cái của sự khôn ngoan (Lu-ca 7:31), và có thể bằng cả lý lẽ lẫn kinh nghiệm mà xưng công bình mọi đường lối của sự khôn ngoan. Những đường lối trái ngược là sự dại dột và điên cuồng. Bởi đó, sứ đồ Phao-lô nói rằng người có tánh thiêng liêng xử đoán mọi sự (1 Cô-rinh-tô 2:15) thuộc về mình, và không bị ai thuộc hạng thấp hơn xử đoán, vì họ thiếu ánh sáng và con mắt thuộc linh để xét đoán; thế mà hạng người này vẫn cứ muốn xét đoán, và chê bai điều mình không biết (2 Phi-e-rơ 2:12); họ bước từ sự dốt nát sang thành kiến và sự chỉ trích hấp tấp, mà chẳng hề dùng đến sự xét đoán đúng đắn trên đường đi, nên sự xét đoán của họ trở thành hư không. Nhưng sự xét đoán của người thuộc linh, trong chừng mực người ấy thuộc linh, sẽ đứng vững, vì nó phù hợp với bản chất của sự vật: sự vật tự nó thế nào, thì trong sự xét đoán của người ấy cũng thế ấy. Đức Chúa Trời tự Ngài vô hạn trong sự nhân từ và oai nghi thế nào, v.v., thì đối với người ấy Ngài cũng thế ấy; trong lòng mình, người ấy quy cho Đức Chúa Trời thần tính của Ngài cùng mọi sự tuyệt hảo của Ngài. Đấng Christ tự Ngài là Đấng Trung Bảo duy nhất, và là mọi sự và trong mọi sự trong Hội Thánh thế nào (Cô-lô-se 3:11), thì đối với người ấy Ngài cũng thế ấy, vì người ấy tôn Đấng Christ lên như vậy trong lòng mình. Mọi sự đều là rơm rác so với Đấng Christ thế nào (Phi-líp 3:8), thì đối với Phao-lô, một người đã được thánh hóa, chúng cũng thế ấy. Điều tệ nhất trong đạo, là sự sỉ nhục về Đấng Christ, còn tốt hơn sự vui sướng tạm thời của tội lỗi thế nào (Hê-bơ-rơ 11:26), thì đối với Môi-se, một người biết đánh giá đúng, điều đó cũng thế ấy. Một ngày trong hành lang của Đức Chúa Trời đáng hơn một ngàn ngày khác thế nào (Thi Thiên 84:10), thì đối với Đa-vít, một người có sự xét đoán đã được cải hóa, điều đó cũng thế ấy. Sự xét đoán của người lành phù hợp với sự vật như chúng vốn là, và tùy theo sự khác biệt hay tương hợp mà Đức Chúa Trời đặt nơi các sự vật, sự xét đoán của người ấy cũng khác biệt hay tương hợp theo như vậy.
Lẽ thật là lẽ thật, sai lầm là sai lầm, và điều trái phép là trái phép, dù người ta có nghĩ như vậy hay không. Đức Chúa Trời đã đặt một sự khác biệt đời đời giữa sự sáng và sự tối tăm, giữa điều lành và điều dữ, là sự khác biệt mà chẳng ý tưởng của tạo vật nào có thể thay đổi được; vì vậy, sự xét đoán của không một người nào là thước đo của sự vật, ngoại trừ trong chừng mực nó phù hợp với lẽ thật mà chính Đức Chúa Trời đã in dấu trên các sự vật. Bởi đó, vì sự xét đoán của người khôn ngoan phù hợp với lẽ thật của sự vật, nên theo một nghĩa nào đó có thể nói người khôn ngoan là thước đo của sự vật; và sự xét đoán của một người thánh và khôn ngoan đáng được chuộng hơn sự xét đoán của một ngàn người khác. Những người như thế thường không lay chuyển, như mặt trời trên đường chạy của nó, vì họ suy nghĩ, nói năng và sống theo quy tắc. Một Giô-suê và nhà người sẽ phục sự Đức Giê-hô-va (Giô-suê 24:15), dù người khác làm gì đi nữa, và sẽ đi một đường trái ngược với thế gian, vì sự xét đoán của họ dẫn họ theo một hướng trái ngược. Chính vì thế mà Sa-tan căm ghét con mắt của linh hồn, tức là sự xét đoán, và tìm cách làm mù nó bằng sự dốt nát và lý lẽ giả dối, vì nó không thể cai trị trong ai cho đến khi nó đã cất đi hoặc làm sai lệch sự xét đoán: nó là vua của sự tối tăm, và cai trị trong sự tối tăm của trí hiểu. Vì vậy, trước hết nó phải bị đuổi ra khỏi trí hiểu bởi sự đắc thắng của lẽ thật, và bởi việc trồng lẽ thật ấy vào linh hồn. Bởi vậy, những ai thù nghịch với sự hiểu biết là đang giúp Sa-tan và kẻ địch lại Đấng Christ, là kẻ có vương quốc, giống như vương quốc của Sa-tan, là một vương quốc của sự tối tăm, dựng ngôi của chúng lên. Bởi đó, Đấng Christ hứa rằng Đức Thánh Linh sẽ khiến thế gian tự cáo về sự phán xét (Giăng 16:8); nghĩa là Ngài đã quyết định lập một ngôi cai trị, vì chúa tể của sự hỗn loạn, là Sa-tan, vua chúa của thế gian, đã bị đoán xét bởi Phúc Âm cùng Thánh Linh đi kèm với Phúc Âm; những mưu lừa dối của nó bị phơi bày, những mưu đồ của nó bị vạch trần; vì vậy, khi Phúc Âm được truyền rộng ra thì các lời sấm của tà thần im bặt, Sa-tan từ trời sa xuống như chớp (Lu-ca 10:18), người ta được dời ra khỏi vương quốc của nó mà vào vương quốc của Đấng Christ (Cô-lô-se 1:13). Nơi nào sự thắng thế dựa vào sự dối trá, thì ở đó sự phơi bày chính là chiến thắng: họ không làm thêm được nữa, vì sự điên dại của họ sẽ bày tỏ ra cho thiên hạ (2 Ti-mô-thê 3:9). Như vậy, sự phơi bày sai lầm chặn đứng nó lại, vì không ai muốn mình bị lừa dối. Hãy để lẽ thật được tự do hoàn toàn, không bị ngăn cản hay kìm hãm, và hãy để Sa-tan cùng những công cụ của nó làm điều tệ hại nhất, chúng cũng sẽ không thắng được; như Jerome nói về những người theo phái Pelagius vào thời ông: Sự phơi bày những quan điểm của các ngươi chính là sự đánh bại chúng; những lời phạm thượng của các ngươi lộ rõ ngay từ cái nhìn đầu tiên.
Bởi đó chúng ta học biết sự cần thiết của việc trí hiểu phải được đặt nền trên sự hiểu biết siêu nhiên, để nếp sống Cơ Đốc được điều hành cách tốt đẹp.
Phải có ánh sáng để bày tỏ một mục đích xa hơn mục đích của bản tính tự nhiên, là mục đích mà vì đó chúng ta làm Cơ Đốc nhân, và một quy tắc thích hợp hướng dẫn đến mục đích ấy, tức là ý muốn của Đức Chúa Trời trong Đấng Christ, bày tỏ ý tốt của Ngài đối với chúng ta và bổn phận của chúng ta đối với Ngài; và nhờ sự bày tỏ ấy, chúng ta làm mọi điều chúng ta làm, là những điều bằng cách nào đó có thể góp phần cho sự khai trình của chúng ta về sau: Con mắt trước hết phải sáng sủa, rồi cả thân thể và khuôn khổ nếp sống của chúng ta sẽ được sáng láng (Ma-thi-ơ 6:22): bằng không, cả chúng ta lẫn đường lối đời sống của chúng ta chẳng là gì khác ngoài sự tối tăm; toàn bộ nếp sống của một Cơ Đốc nhân không gì khác hơn là sự hiểu biết đã được tiêu hóa thành ý chí, tình cảm và thực hành. Nếu sự tiêu hóa đầu tiên trong dạ dày không tốt, thì sự tiêu hóa trong gan không thể tốt được: cũng vậy, nếu có sai lầm trong sự xét đoán, nó làm hỏng toàn bộ sự thực hành, như một sai lầm nơi nền móng làm hỏng cả ngôi nhà: Đức Chúa Trời không muốn những của lễ mù, không muốn những sự thờ phượng không phải lẽ (Ma-la-chi 1:13), nhưng muốn chúng ta yêu mến Ngài hết trí (Rô-ma
12:1), tức là với phần hiểu biết của chúng ta, cũng như hết lòng (Lu-ca 10:27), tức là với phần cảm xúc của linh hồn.
Trật tự này trong sự cai trị của Đấng Christ, tức là cai trị bằng sự xét đoán, phù hợp với linh hồn, và Đức Chúa Trời vui lòng gìn giữ cách hành động riêng biệt của con người, ấy là làm điều mình làm từ sự xét đoán: cũng như ân điển giả định có bản tính tự nhiên làm nền cho nó, thì khuôn khổ của ân điển cũng gìn giữ khuôn khổ của bản tính tự nhiên trong con người. Vì vậy, Đấng Christ đem mọi điều lành vào linh hồn qua sự xét đoán, và làm điều đó cách êm dịu đến nỗi nhiều người, vì một sai lầm nguy hiểm, nghĩ rằng điều lành ở trong họ và phát xuất từ họ là do chính họ, chứ không phải do công việc đầy quyền năng của ân điển. Cũng như trong điều dữ, ma quỷ dẫn dắt chúng ta cách xảo quyệt theo dòng chảy của chính bản tính chúng ta, đến nỗi người ta nghĩ rằng Sa-tan chẳng hề nhúng tay vào tội lỗi của họ; nhưng ở đây sự lầm lẫn ít nguy hiểm, vì tự chúng ta vốn xấu xa, và ma quỷ chỉ đẩy mạnh điều xấu nó tìm thấy nơi chúng ta. Nhưng trong chúng ta hoàn toàn chẳng có hạt giống nào của sự tốt lành siêu nhiên. Đức Chúa Trời chẳng tìm thấy gì trong chúng ta ngoài sự thù nghịch; Ngài chỉ khắc vào bản tính chúng ta điều này: khuynh hướng chung nghiêng về điều mà chúng ta xét là tốt. Bấy giờ, khi Ngài bày tỏ rõ ràng điều gì là tốt trong từng trường hợp cụ thể, chúng ta liền được đưa đến điều ấy; và khi Ngài bày tỏ cách thuyết phục điều gì là xấu, chúng ta gớm ghét nó cách tự do như trước kia chúng ta đã ôm lấy nó.
Từ đó chúng ta có thể biết khi nào chúng ta hành động như mình phải làm hay không, nghĩa là khi chúng ta làm điều mình làm từ những nguyên tắc bề trong; khi chúng ta không theo điều lành chỉ vì mình được nuôi dạy như vậy, hay vì người này người nọ mà mình kính trọng cũng làm như vậy, hay vì mình muốn bênh vực một phe, như thế là biến đạo thành một bè phái; nhưng làm từ sự xét đoán, khi điều lành nào chúng ta làm thì trước hết chúng ta tự xét trong lòng rằng nó là lành; và điều dữ nào chúng ta kiêng tránh thì trước hết chúng ta xét nó là dữ bởi một sự xét đoán bề trong. Một Cơ Đốc nhân vững vàng, cũng như được hưởng phần tốt hơn, thì trước hết đã cùng với Ma-ri lựa chọn phần ấy; người ấy lập mọi ý tưởng mình bằng sự bàn luận (Lu-ca 10:42). Thật ra Đức Chúa Trời có dùng những người xác thịt vào những việc rất hữu ích, nhưng không có sự thay đổi và sự cáo trách triệt để trong sự xét đoán của họ. Ngài làm việc qua họ, nhưng không làm việc trong họ, vì vậy họ chẳng tán thành điều lành họ làm, cũng chẳng ghét điều dữ họ kiêng tránh.