Chương 6 · 45 phút đọc · 58 phút nghe
Chặng Thứ Năm
Bấy giờ, khi Cơ Đốc Nhân tiếp tục lên đường, ông đến một gò đất nhỏ, được đắp lên cốt để các khách hành hương có thể nhìn thấy phía trước mình: vậy Cơ Đốc Nhân leo lên đó; và nhìn về phía trước, ông thấy Trung Tín đang đi trước mình trên đường: Bấy giờ Cơ Đốc Nhân gọi to, Này, này; ơi này; khoan đã, tôi sẽ làm bạn đồng hành với anh. Nghe vậy Trung Tín ngoái lại phía sau; Cơ Đốc Nhân lại kêu lên, Khoan, khoan, đợi tôi đuổi kịp anh. Nhưng Trung Tín đáp, Không được, tôi đang chạy giữ mạng sống mình, và kẻ báo thù huyết đang ở sau lưng tôi.
Nghe thế Cơ Đốc Nhân có phần bị chạm lòng, bèn dốc hết sức mình, chẳng mấy chốc đã đuổi kịp Trung Tín, rồi lại còn vượt qua ông nữa; thế là kẻ sau lại thành người trước. Bấy giờ Cơ Đốc Nhân mỉm cười cách tự đắc, vì mình đã vượt lên trước người anh em; nhưng vì không cẩn thận để ý bước chân, ông bỗng vấp ngã, và không sao đứng dậy được cho đến khi Trung Tín đến đỡ ông lên.
Rồi tôi thấy trong giấc mơ, hai người cùng nhau đi tiếp cách rất thân thương, và trò chuyện ngọt ngào về mọi điều đã xảy đến cho họ trong cuộc hành hương; và Cơ Đốc Nhân bắt đầu như sau.
Cơ Đốc Nhân: Anh Trung Tín, người anh em đáng kính và rất yêu dấu của tôi, tôi mừng vì đã đuổi kịp anh, và vì Đức Chúa Trời đã hòa hợp tâm thần chúng ta đến nỗi chúng ta có thể làm bạn đồng hành trên con đường thật dễ chịu này.
Trung Tín: Anh bạn thân mến, tôi đã định được đi cùng anh ngay từ thị trấn của chúng ta, nhưng anh lại đi trước tôi; vì vậy tôi buộc phải đi một mình chừng ấy quãng đường.
Cơ Đốc Nhân: Anh còn ở lại Thành Hủy Diệt bao lâu trước khi lên đường hành hương theo tôi?
Trung Tín: Cho đến khi tôi không thể ở lại được nữa; vì ngay sau khi anh ra đi, người ta bàn tán rất nhiều rằng chẳng bao lâu nữa thành của chúng ta sẽ bị lửa từ trời thiêu rụi đến tận đất.
Cơ Đốc Nhân: Sao, những người láng giềng của anh lại nói như vậy ư?
Trung Tín: Phải, có một dạo chuyện ấy ở trên miệng mọi người.
Cơ Đốc Nhân: Sao, vậy mà ngoài anh ra chẳng còn ai trong số họ ra đi để thoát khỏi hiểm nguy sao?
Trung Tín: Dù như tôi đã nói, người ta bàn tán rất nhiều về chuyện ấy, nhưng tôi không nghĩ họ thật lòng tin; vì giữa lúc bàn tán sôi nổi, tôi nghe vài người trong số họ nói giễu cợt về anh và về chuyến đi liều lĩnh của anh, vì họ gọi cuộc hành hương này của anh như thế. Nhưng tôi đã tin, và đến nay vẫn tin, rằng thành của chúng ta sẽ bị kết liễu bằng lửa và diêm sinh từ trên cao; vì vậy tôi đã trốn thoát.
Cơ Đốc Nhân: Anh không nghe gì về anh láng giềng Dễ Dãi sao?
Trung Tín: Có chứ, anh Cơ Đốc Nhân, tôi nghe nói anh ta đã theo anh cho đến Vũng Lầy Thất Vọng, nơi mà, theo lời vài người, anh ta đã sa xuống; nhưng anh ta không muốn ai biết mình đã như thế: song tôi chắc rằng anh ta đã bị thứ bùn ấy vấy bẩn đầy mình.
Cơ Đốc Nhân: Thế những người láng giềng nói gì với anh ta?
Trung Tín: Từ khi quay về, anh ta bị chế nhạo rất nhiều, mà lại bởi đủ hạng người: có kẻ chế giễu và khinh bỉ anh ta, và hầu như chẳng ai chịu thuê anh ta làm việc. Bây giờ anh ta còn tệ hơn gấp bảy lần so với nếu anh ta chưa từng ra khỏi thành.
Cơ Đốc Nhân: Nhưng sao họ lại chống đối anh ta đến thế, khi chính họ cũng khinh bỉ con đường mà anh ta đã từ bỏ?
Trung Tín: Ồ, họ nói, Treo cổ nó đi; nó là đồ trở cờ; nó chẳng trung thành với điều nó đã xưng nhận! Tôi nghĩ Đức Chúa Trời đã khiến ngay cả kẻ thù của Ngài cũng huýt gió chê cười anh ta, và biến anh ta thành một câu tục ngữ, vì anh ta đã từ bỏ con đường. Giê-rê-mi 29:18,19.
Cơ Đốc Nhân: Trước khi ra đi, anh có nói chuyện với anh ta không?
Trung Tín: Tôi gặp anh ta một lần ngoài phố, nhưng anh ta liếc mắt lảng sang bên kia đường, như người xấu hổ về việc mình đã làm; Vậy tôi không nói chuyện với anh ta.
Cơ Đốc Nhân: Thôi, lúc tôi mới lên đường, tôi từng đặt hy vọng nơi con người ấy; nhưng giờ tôi sợ anh ta sẽ bị diệt vong khi thành bị lật đổ. Vì đã xảy đến cho anh ta như lời tục ngữ chân thật, Chó liếm lại đồ nó đã mửa, heo đã rửa sạch rồi, lại lăn lóc trong vũng bùn. 2 Phi-e-rơ 2:22.
Trung Tín: Tôi cũng lo sợ cho anh ta như vậy; nhưng ai có thể ngăn được điều sẽ phải xảy ra?
Cơ Đốc Nhân: Thôi, anh láng giềng Trung Tín, Cơ Đốc Nhân nói, chúng ta hãy để anh ta lại, và nói về những điều liên quan trực tiếp hơn đến chính mình. Bây giờ hãy kể tôi nghe anh đã gặp những gì trên đường đi; vì tôi biết anh đã gặp vài điều, bằng không thì đó hẳn là chuyện lạ đáng ghi lại.
Trung Tín: Tôi đã thoát khỏi vũng lầy mà tôi biết anh đã sa vào, và đến được cổng mà không gặp hiểm nguy ấy; chỉ có điều tôi gặp một mụ tên là Dâm Đãng, suýt nữa đã làm hại tôi.
Cơ Đốc Nhân: May mà anh thoát khỏi lưới của mụ: Giô-sép đã bị mụ dồn vào thế khó, và ông đã thoát khỏi mụ như anh vậy; nhưng suýt nữa ông đã phải trả giá bằng mạng sống. Sáng Thế Ký 39:11-13. Nhưng mụ đã làm gì anh?
Trung Tín: Anh không thể hình dung được (trừ phi anh đã biết đôi chút) mụ có cái lưỡi nịnh hót đến thế nào; mụ ra sức nài ép tôi rẽ ngang đi với mụ, hứa hẹn cho tôi đủ mọi điều thỏa thích.
Cơ Đốc Nhân: Không đâu, mụ đâu có hứa cho anh sự thỏa lòng của một lương tâm trong sạch.
Trung Tín: Anh biết ý tôi mà; mọi sự thỏa thích thuộc về xác thịt và nhục dục.
Cơ Đốc Nhân: Cảm tạ Đức Chúa Trời vì anh đã thoát khỏi mụ: kẻ bị Chúa gớm ghét sẽ sa vào hố của mụ. Châm Ngôn 22:14.
Trung Tín: Không, tôi không biết mình đã thoát khỏi mụ hoàn toàn hay chưa.
Cơ Đốc Nhân: Sao, tôi tin chắc anh đã không chiều theo dục vọng của mụ chứ?
Trung Tín: Không, không đến nỗi làm ô uế mình; vì tôi nhớ lại một câu xưa tôi từng đọc, chép rằng, “Bước nó đụng đến âm phủ.” Châm Ngôn 5:5. Vậy tôi nhắm mắt lại, vì không muốn bị ánh mắt của mụ mê hoặc. Gióp 31:1. Bấy giờ mụ chửi rủa tôi, còn tôi thì cứ đi đường mình.
Cơ Đốc Nhân: Trên đường đến đây anh không gặp cuộc tấn công nào khác sao?
Trung Tín: Khi tôi đến chân đồi gọi là Gian Nan, tôi gặp một ông lão rất già, lão hỏi tôi là ai, và đi đâu. Tôi nói với lão rằng tôi là một khách hành hương, đang đi đến Thành Thiên Thượng. Bấy giờ ông lão nói, Trông ngươi có vẻ là một gã thật thà; ngươi có bằng lòng ở với ta để lãnh tiền công ta sẽ trả cho ngươi không? Bấy giờ tôi hỏi tên lão, và lão ở đâu? Lão nói tên lão là A-đam Thứ Nhất, và lão ở thị trấn Lừa Dối. Ê-phê-sô 4:22. Rồi tôi hỏi lão công việc của lão là gì, và lão sẽ trả công thế nào. Lão bảo tôi rằng công việc của lão là nhiều thú vui; và tiền công là cuối cùng tôi sẽ được làm người thừa kế của lão. Tôi lại hỏi thêm lão có nhà cửa thế nào, và có những đầy tớ nào khác. Lão bèn bảo tôi rằng nhà lão được cung cấp đủ mọi cao lương mỹ vị của thế gian, và đầy tớ của lão đều là con cái do chính lão sinh ra. Rồi tôi hỏi lão có bao nhiêu người con. Lão nói lão chỉ có ba cô con gái, là Sự Mê Tham Của Xác Thịt, Sự Mê Tham Của Mắt, và Sự Kiêu Ngạo Của Đời, 1 Giăng 2:16; và nếu muốn, tôi có thể cưới họ. Rồi tôi hỏi lão muốn tôi sống với lão bao lâu; Và lão bảo tôi, lâu chừng nào chính lão còn sống.
Cơ Đốc Nhân: Thế rồi rốt cuộc ông lão và anh đi đến kết luận gì?
Trung Tín: À, lúc đầu tôi thấy mình có phần muốn đi theo lão, vì tôi nghĩ lão nói rất hay; nhưng khi nhìn vào trán lão lúc trò chuyện, tôi thấy trên đó có chép rằng, “Lột bỏ người cũ cùng công việc nó.”
Cơ Đốc Nhân: Rồi sao nữa?
Trung Tín: Rồi một ý nghĩ nóng bỏng lóe lên trong trí tôi, rằng dù lão nói gì, và dù lão nịnh hót thế nào, khi đã đưa được tôi về nhà, lão sẽ bán tôi làm nô lệ. Vậy tôi bảo lão thôi đừng nói nữa, vì tôi sẽ không đến gần cửa nhà lão. Bấy giờ lão mắng nhiếc tôi, và bảo rằng lão sẽ sai một kẻ đuổi theo tôi, kẻ ấy sẽ khiến con đường tôi đi trở nên cay đắng cho linh hồn tôi. Vậy tôi quay lưng bỏ đi khỏi lão; nhưng ngay khi tôi vừa quay mình để rời khỏi đó, tôi cảm thấy lão nắm lấy thịt da tôi, và giật tôi lại một cái đau chí tử, đến nỗi tôi tưởng lão đã lôi theo một phần thân thể tôi: điều này khiến tôi kêu lên, “Khốn nạn cho tôi!” Rô-ma 7:24. Vậy tôi tiếp tục lên đồi.
Bấy giờ, khi tôi đã leo được quá nửa đường, tôi ngoái lại phía sau, và thấy có người đuổi theo tôi, nhanh như gió; người ấy đuổi kịp tôi ngay khoảng chỗ có cái ghế dài.
Cơ Đốc Nhân: Chính chỗ đó, Cơ Đốc Nhân nói, tôi đã ngồi xuống nghỉ; nhưng vì bị cơn buồn ngủ chế ngự, tôi đã đánh rơi cuộn giấy này từ trong lòng mình ở đó.
Trung Tín: Nhưng anh ơi, hãy nghe tôi kể hết đã. Vừa khi người ấy đuổi kịp tôi, thì chỉ một lời là một đòn; vì ông ta đánh tôi ngã xuống, và để tôi nằm đó như chết. Nhưng khi tôi tỉnh lại đôi chút, tôi hỏi ông ta sao lại đối xử với tôi như vậy. Ông ta nói vì lòng tôi thầm nghiêng theo A-đam Thứ Nhất. Và nói xong, ông ta lại giáng cho tôi một đòn chí tử nữa vào ngực, đánh tôi ngã ngửa ra sau; thế là tôi lại nằm dưới chân ông ta như chết, y như trước. Vậy khi tỉnh lại, tôi kêu xin ông ta thương xót: nhưng ông ta nói, Ta không biết thương xót; và nói xong, ông ta lại đánh tôi ngã xuống nữa. Hẳn ông ta đã kết liễu tôi rồi, nếu không có một người đi ngang qua và bảo ông ta dừng tay.
Cơ Đốc Nhân: Ai là người đã bảo ông ta dừng tay?
Trung Tín: Lúc đầu tôi không nhận ra Ngài: nhưng khi Ngài đi ngang qua, tôi nhìn thấy những vết thủng nơi tay và nơi sườn Ngài: Bấy giờ tôi kết luận rằng Ngài là Chúa của chúng ta. Vậy tôi tiếp tục lên đồi.
Cơ Đốc Nhân: Người đuổi kịp anh đó là Môi-se. Ông ấy chẳng tha ai; ông ấy cũng không biết tỏ lòng thương xót đối với những kẻ phạm luật pháp.
Trung Tín: Tôi biết rất rõ điều đó; đây chẳng phải lần đầu ông ấy gặp tôi. Chính ông ấy đã đến với tôi khi tôi đang sống yên ổn ở nhà, và bảo rằng ông ấy sẽ đốt nhà trên đầu tôi nếu tôi cứ ở lại đó.
Cơ Đốc Nhân: Nhưng anh không thấy ngôi nhà đứng trên đỉnh đồi, bên sườn đồi nơi Môi-se gặp anh sao?
Trung Tín: Có, và cả những con sư tử nữa, trước khi tôi đến đó. Nhưng về mấy con sư tử, tôi nghĩ chúng đang ngủ, vì lúc ấy khoảng giữa trưa; và vì còn nhiều thì giờ trong ngày, tôi đi ngang qua người gác cổng, rồi xuống đồi.
Cơ Đốc Nhân: Thật vậy, người gác cổng có kể với tôi rằng ông thấy anh đi ngang qua; nhưng tôi ước gì anh đã ghé vào ngôi nhà ấy, vì họ hẳn đã cho anh xem biết bao điều quý hiếm đến nỗi anh khó mà quên được cho đến ngày qua đời. Nhưng xin anh kể tôi nghe, Anh không gặp ai trong Trũng Khiêm Hạ sao?
Trung Tín: Có, tôi gặp một kẻ tên là Bất Mãn, hắn rất muốn thuyết phục tôi quay trở về với hắn: lý do của hắn là vì cái trũng ấy hoàn toàn chẳng có chút vinh dự nào. Hơn nữa, hắn bảo tôi rằng đi qua đó là cách làm mất lòng mọi bạn bè của tôi, như Kiêu Hãnh, Ngạo Mạn, Tự Cao, Vinh Hoa Thế Tục, cùng những kẻ khác, mà theo lời hắn, hắn biết họ sẽ rất phật ý nếu tôi tự biến mình thành kẻ ngốc đến mức lội qua cái trũng này.
Cơ Đốc Nhân: Thế anh trả lời hắn ra sao?
Trung Tín: Tôi nói với hắn rằng tuy tất cả những kẻ hắn kể tên có thể nhận là bà con với tôi, và nhận như thế là đúng, (vì thật ra họ là họ hàng của tôi theo xác thịt,) nhưng từ khi tôi trở thành khách hành hương, họ đã từ bỏ tôi, và tôi cũng đã khước từ họ; vì vậy giờ đây đối với tôi, họ chẳng khác gì như thể chưa từng thuộc dòng dõi tôi. Hơn nữa, tôi nói với hắn rằng về cái trũng này, hắn đã trình bày sự việc hoàn toàn sai lệch; vì sự khiêm nhượng đi trước sự tôn trọng, và tánh tự cao đi trước sự sa ngã. Vì vậy, tôi nói, tôi thà đi qua trũng này để đến với vinh dự mà những người khôn ngoan nhất đã coi là vinh dự, còn hơn chọn điều mà hắn cho là đáng để chúng ta yêu chuộng nhất.
Cơ Đốc Nhân: Anh không gặp gì khác trong trũng ấy sao?
Trung Tín: Có, tôi gặp Hổ Thẹn; nhưng trong tất cả những kẻ tôi gặp trên đường hành hương, tôi nghĩ hắn là kẻ mang sai tên nhất. Những kẻ kia, sau một hồi tranh luận và đôi chút gì khác, thì còn chịu nghe lời từ chối; nhưng tên Hổ Thẹn mặt dày này thì không bao giờ chịu thôi.
Cơ Đốc Nhân: Sao, hắn đã nói gì với anh?
Trung Tín: Nói gì ư? à, hắn công kích chính sự theo đạo. Hắn nói việc một người chăm lo đến đạo là một chuyện đáng thương, hèn hạ, lén lút. Hắn nói một lương tâm nhạy bén là điều chẳng ra dáng đàn ông; và việc một người canh giữ lời nói và cách sống của mình, đến nỗi tự trói buộc mình khỏi thứ tự do ngang tàng mà những kẻ anh hùng của thời đại đã quen thói, sẽ khiến người ấy thành trò cười của thiên hạ. Hắn còn phản bác rằng hiếm có ai trong số những kẻ quyền thế, giàu có, hay khôn ngoan từng có cùng ý kiến với tôi; mà cũng chẳng có ai trong số họ như thế cả, trước khi họ bị thuyết phục trở nên ngu dại, và tự nguyện dại dột liều mất tất cả vì một điều chẳng ai biết là gì. 1 Cô-rinh-tô 1:26; 3:18; Phi-líp 3:7-9; Giăng 7:48. Hơn nữa, hắn chê bai địa vị và hoàn cảnh thấp hèn, tầm thường của những người phần đông là khách hành hương trong thời đại họ sống; cũng như sự ngu dốt và thiếu hiểu biết của họ về mọi khoa học tự nhiên. Phải, hắn còn bám riết tôi theo kiểu ấy về rất nhiều điều khác nữa mà tôi không kể hết ở đây; chẳng hạn như, ngồi rên rỉ than khóc khi nghe một bài giảng là điều đáng hổ thẹn, và trở về nhà mà thở than rên siết là điều đáng hổ thẹn; rằng xin láng giềng tha thứ cho những lỗi lầm vặt vãnh, hay bồi hoàn những gì tôi đã lấy của ai, là điều đáng hổ thẹn. Hắn cũng nói rằng sự theo đạo khiến người ta trở nên xa lạ với hàng quyền quý, chỉ vì vài thói xấu, mà hắn gọi bằng những cái tên đẹp đẽ hơn, và khiến người ta nhìn nhận và kính trọng kẻ hèn mọn, chỉ vì cùng chung một tình huynh đệ trong đạo: Và hắn nói, chẳng phải điều ấy là đáng hổ thẹn sao?
Cơ Đốc Nhân: Thế anh đã nói gì với hắn?
Trung Tín: Nói gì ư? Lúc đầu tôi chẳng biết nói gì. Phải, hắn dồn tôi đến nỗi máu dồn lên mặt tôi; chính tên Hổ Thẹn này đã làm tôi đỏ mặt, và suýt nữa đánh bại tôi hoàn toàn. Nhưng cuối cùng tôi bắt đầu suy nghĩ rằng sự người ta tôn trọng là gớm ghiếc trước mặt Đức Chúa Trời. Lu-ca 16:15. Và tôi lại nghĩ, tên Hổ Thẹn này cho tôi biết loài người là thế nào; nhưng hắn chẳng cho tôi biết gì về Đức Chúa Trời, hay Lời Đức Chúa Trời là thế nào. Và hơn nữa tôi nghĩ, vào ngày phán xét, chúng ta sẽ không bị định đoạt sự chết hay sự sống theo những tâm thần ngang tàng của thế gian, nhưng theo sự khôn ngoan và luật pháp của Đấng Rất Cao. Vì vậy, tôi nghĩ, điều gì Đức Chúa Trời phán là tốt nhất, thì thật là tốt nhất, dù mọi người trên thế gian đều chống lại. Vậy, vì Đức Chúa Trời ưa chuộng đạo của Ngài; vì Đức Chúa Trời ưa chuộng một lương tâm nhạy bén; vì những người tự làm mình ra ngu dại vì nước thiên đàng lại là những người khôn ngoan nhất, và người nghèo yêu mến Đấng Christ thì giàu có hơn kẻ vĩ đại nhất trên thế gian mà ghét Ngài; Hổ Thẹn, hãy lui đi, ngươi là kẻ thù của sự cứu rỗi của ta. Lẽ nào ta lại tiếp đãi ngươi mà chống lại Chúa Tể tối cao của ta? Thế thì làm sao ta dám nhìn mặt Ngài khi Ngài đến? Mác 8:38. Nếu giờ đây ta hổ thẹn về đường lối và tôi tớ của Ngài, thì làm sao ta mong được phước lành? Nhưng thật vậy, tên Hổ Thẹn này là một tên vô lại trơ tráo; tôi khó lòng rũ bỏ được hắn khỏi bên mình; phải, hắn cứ đeo đẳng tôi, và không ngừng thì thầm vào tai tôi điều này điều nọ trong những yếu đuối đi kèm với sự theo đạo. Nhưng cuối cùng tôi nói với hắn rằng có cố thêm nữa trong việc này cũng chỉ vô ích; vì chính những điều hắn khinh bỉ, lại là nơi tôi thấy vinh hiển nhất: và thế là cuối cùng tôi đã vượt qua được kẻ quấy rầy dai dẳng ấy. Và khi đã rũ bỏ được hắn, tôi bắt đầu hát,
“Những thử thách mà những người kia gặp phải,
Là những ai vâng theo tiếng gọi thiên thượng,
Thật muôn hình vạn trạng, hợp với xác thịt,
Cứ đến, cứ đến, rồi lại đến mới luôn;
Để giờ đây, hay lúc nào khác, chúng ta bởi chúng
Bị bắt, bị khuất phục, và bị loại bỏ.
Ôi, vậy hãy để khách hành hương, hãy để khách hành hương
Tỉnh thức, và dốc chí trượng phu.”
Cơ Đốc Nhân: Anh ơi, tôi mừng vì anh đã chống cự tên vô lại này cách can đảm như vậy; vì như anh nói, tôi nghĩ trong tất cả, hắn là kẻ mang sai tên nhất; vì hắn trơ tráo đến mức theo chúng ta ra tận đường phố, và tìm cách làm chúng ta hổ thẹn trước mặt mọi người; nghĩa là, khiến chúng ta hổ thẹn về điều tốt lành. Nhưng nếu chính hắn không trơ tráo, hẳn hắn sẽ chẳng bao giờ dám làm như hắn đang làm. Nhưng chúng ta hãy cứ chống cự hắn; vì bất chấp mọi lời huênh hoang của hắn, hắn chỉ đề cao kẻ ngu dại, chứ chẳng ai khác. “Người khôn ngoan sẽ hưởng được sự vinh hiển,” Sa-lô-môn nói; “Còn sự thăng lên của kẻ ngu dại sẽ ra điều hổ thẹn.” Châm Ngôn 3:35.
Trung Tín: Tôi nghĩ chúng ta phải kêu cầu Đấng muốn chúng ta can đảm vì lẽ thật trên đất, xin Ngài giúp đỡ để chống lại Hổ Thẹn.
Cơ Đốc Nhân: Anh nói đúng; nhưng anh không gặp ai khác trong trũng ấy sao?
Trung Tín: Không, tôi không gặp ai; vì suốt quãng đường còn lại tôi có ánh nắng, khi đi qua trũng ấy, và cả khi đi qua Trũng Bóng Chết.
Cơ Đốc Nhân: Thế là tốt cho anh; tôi chắc rằng với tôi thì khác hẳn. Một thời gian dài, hầu như ngay khi vừa vào trũng ấy, tôi đã phải giao chiến khủng khiếp với tên ác quỷ ô uế A-bô-ly-ôn; phải, tôi thật tưởng hắn sẽ giết tôi, nhất là khi hắn quật ngã tôi, và đè bẹp tôi dưới hắn, như thể hắn muốn nghiền nát tôi ra từng mảnh; vì khi hắn quật tôi xuống, thanh gươm văng khỏi tay tôi: phải, hắn còn bảo rằng hắn đã nắm chắc được tôi; nhưng tôi kêu cầu Đức Chúa Trời, và Ngài đã nghe tôi, và giải cứu tôi khỏi mọi điều gian truân. Rồi tôi vào Trũng Bóng Chết, và hầu như suốt nửa đường đi qua đó tôi chẳng có chút ánh sáng nào. Tôi tưởng mình sẽ bị giết ở đó hết lần này đến lần khác; nhưng cuối cùng trời rạng đông, mặt trời mọc lên, và tôi đi qua quãng còn lại dễ dàng và yên ổn hơn nhiều.
Hơn nữa, tôi thấy trong giấc mơ rằng khi họ đi tiếp, Trung Tín tình cờ nhìn sang một bên, thấy một người tên là Ba Hoa, đang đi cách họ một quãng bên cạnh; vì ở chỗ này đường đủ rộng cho tất cả cùng đi. Hắn là một người cao lớn, và nhìn từ xa thì có phần ưa nhìn hơn nhìn gần. Trung Tín bèn lên tiếng với người này như sau.
Trung Tín: Này anh bạn, anh đi đâu thế? Anh có đang đến xứ Thiên Thượng không?
Ba Hoa: Tôi cũng đang đến cùng nơi ấy.
Trung Tín: Tốt lắm; vậy tôi mong chúng tôi sẽ được anh vui lòng đồng hành chứ?
Ba Hoa: Tôi rất sẵn lòng làm bạn đồng hành với các anh.
Trung Tín: Vậy thì đi nào, chúng ta hãy cùng đi, và hãy dùng thì giờ mà bàn luận về những điều ích lợi.
Ba Hoa: Nói về những điều tốt lành thì tôi rất lấy làm vui, dù là với anh hay với bất kỳ ai khác; và tôi mừng vì đã gặp những người hướng lòng về một công việc tốt đẹp như thế; vì nói thật, có rất ít người quan tâm dùng thì giờ như vậy khi họ đang đi đường, mà họ thích nói về những chuyện vô ích hơn nhiều; và điều này vẫn làm tôi phiền lòng.
Trung Tín: Thật vậy, đó là điều đáng than tiếc; vì có điều gì xứng đáng để loài người trên đất dùng lưỡi và miệng mình cho bằng những điều thuộc về Đức Chúa Trời trên trời?
Ba Hoa: Tôi thích anh vô cùng, vì lời anh nói đầy sức thuyết phục; và tôi xin thêm, Có điều gì vui thú như thế, và có điều gì ích lợi như thế, bằng nói về những điều thuộc về Đức Chúa Trời? Những điều gì vui thú như thế? nghĩa là, nếu người ta có chút ưa thích những điều kỳ diệu. Chẳng hạn, nếu người ta thích nói về lịch sử, hay về sự mầu nhiệm của mọi sự; hay nếu người ta thích nói về các phép lạ, những điều kỳ diệu, hay những dấu lạ, thì người ta sẽ tìm đâu ra những điều được ghi chép thú vị và được viết ngọt ngào như trong Kinh Thánh?
Trung Tín: Điều đó đúng; nhưng được ích lợi từ những điều ấy trong cuộc trò chuyện mới phải là mục đích chính của chúng ta.
Ba Hoa: Đó chính là điều tôi đã nói; vì nói về những điều như thế là ích lợi nhất; vì làm như vậy người ta có thể hiểu biết nhiều điều; như về sự hư không của những điều thuộc đất, và lợi ích của những điều ở trên cao. Đó là nói chung; nhưng cụ thể hơn, nhờ đó người ta có thể học biết sự cần thiết của sự tái sinh, sự bất lực của việc làm chúng ta, sự cần có sự công bình của Đấng Christ, v.v. Ngoài ra, nhờ đó người ta có thể học biết thế nào là ăn năn, tin, cầu nguyện, chịu khổ, hay những điều tương tự: cũng nhờ đó, người ta có thể học biết những lời hứa và sự yên ủi lớn lao của Phúc Âm là gì, để chính mình được an ủi. Hơn nữa, nhờ đó người ta có thể học cách bác bỏ những quan điểm sai lầm, bênh vực lẽ thật, và cũng dạy dỗ kẻ ngu dốt.
Trung Tín: Mọi điều ấy đều đúng; và tôi rất mừng được nghe anh nói những điều này.
Ba Hoa: Than ôi! chính vì thiếu điều này mà có quá ít người hiểu được sự cần có đức tin, và sự cần thiết của công việc của ân điển trong linh hồn mình, để được sự sống đời đời; nhưng họ cứ sống trong sự ngu muội theo việc làm của luật pháp, là điều mà bởi đó không ai có thể nào được vào nước thiên đàng.
Trung Tín: Nhưng, xin phép anh, sự hiểu biết thiên thượng về những điều này là sự ban cho của Đức Chúa Trời; không ai đạt được những điều ấy bằng sự cần cù của loài người, hay chỉ bằng cách nói về chúng.
Ba Hoa: Mọi điều này tôi biết rất rõ; vì ví chẳng từ trên trời ban cho, thì không một người nào có thể lãnh chi được: mọi sự đều bởi ân điển, chẳng phải bởi việc làm. Tôi có thể đưa ra cho anh cả trăm câu Kinh Thánh để xác nhận điều này.
Trung Tín: Vậy thì, Trung Tín nói, lúc này chúng ta sẽ đặt cuộc bàn luận của mình trên một điều nào?
Ba Hoa: Tùy anh. Tôi sẽ nói về những điều trên trời, hay những điều dưới đất; những điều thuộc đạo đức, hay những điều thuộc Phúc Âm; những điều thánh, hay những điều phàm tục; những điều đã qua, hay những điều sẽ đến; những điều ở nước ngoài, hay những điều ở trong nước; những điều cốt yếu hơn, hay những điều thuộc về hoàn cảnh: miễn là mọi sự đều làm vì ích lợi của chúng ta.
Trung Tín: Bấy giờ Trung Tín bắt đầu lấy làm lạ; ông bước lại gần Cơ Đốc Nhân, (vì suốt thời gian ấy ông đi một mình,) và nói với ông, nhưng khẽ khàng, Chúng ta được một người bạn đồng hành thật tuyệt vời! Chắc chắn người này sẽ trở thành một khách hành hương rất xuất sắc.
Cơ Đốc Nhân: Nghe vậy Cơ Đốc Nhân mỉm cười khiêm tốn, và nói, Người mà anh mê mẩn này sẽ dùng cái lưỡi ấy của hắn mà lừa gạt hai mươi người không biết hắn.
Trung Tín: Vậy anh biết hắn sao?
Cơ Đốc Nhân: Biết hắn ư? Phải, còn rõ hơn chính hắn biết mình.
Trung Tín: Xin cho biết hắn là người thế nào?
Cơ Đốc Nhân: Tên hắn là Ba Hoa: hắn sống ở thị trấn chúng ta. Tôi lấy làm lạ là anh lại không biết hắn, có điều tôi nghĩ thị trấn chúng ta rộng lớn.
Trung Tín: Hắn là con ai? Và hắn sống ở khoảng nào?
Cơ Đốc Nhân: Hắn là con của một người tên là Nói-Hay. Hắn sống ở phố Lắm-Lời; và mọi người quen biết hắn đều biết hắn với cái tên Ba Hoa ở phố Lắm-Lời; và mặc dù có cái lưỡi khéo léo, hắn chỉ là một gã tồi tệ.
Trung Tín: Ồ, trông hắn có vẻ là một người rất dễ mến.
Cơ Đốc Nhân: Ấy là đối với những ai không quen biết hắn tường tận, vì hắn tốt nhất là khi ở ngoài; còn khi ở gần nhà thì hắn xấu xa vô cùng. Anh nói hắn là người dễ mến, khiến tôi nhớ đến điều tôi đã nhận thấy nơi tác phẩm của một họa sĩ, mà tranh của ông ta trông đẹp nhất khi nhìn từ xa; nhưng nhìn thật gần thì kém ưa nhìn hơn.
Trung Tín: Nhưng tôi ngỡ anh chỉ nói đùa, vì anh đã mỉm cười.
Cơ Đốc Nhân: Xin Đức Chúa Trời đừng để tôi nói đùa (dù tôi đã mỉm cười) trong chuyện này, hay để tôi vu cáo ai. Tôi sẽ cho anh biết thêm về hắn. Người này hợp với bất cứ bạn bè nào, và bất cứ câu chuyện nào; hắn nói chuyện với anh bây giờ thế nào, thì khi ngồi trên ghế quán rượu hắn cũng nói như thế; và rượu vào đầu hắn càng nhiều, thì những điều này càng tuôn ra trên miệng hắn nhiều. Sự theo đạo chẳng có chỗ nào trong lòng hắn, trong nhà hắn, hay trong nếp sống của hắn; mọi điều hắn có đều nằm ở cái lưỡi, và đạo của hắn là dùng lưỡi ấy mà làm ồn.
Trung Tín: Anh nói vậy sao? Thế thì tôi đã lầm to về người này.
Cơ Đốc Nhân: Lầm ư! anh có thể chắc chắn như vậy. Hãy nhớ câu tục ngữ, “Họ nói mà không làm”; nhưng nước Đức Chúa Trời chẳng ở tại lời nói, mà ở tại năng lực. Ma-thi-ơ 23:3; 1 Cô-rinh-tô 4:20. Hắn nói về sự cầu nguyện, về sự ăn năn, về đức tin, và về sự tái sinh; nhưng hắn chỉ biết nói về những điều ấy mà thôi. Tôi đã từng ở trong gia đình hắn, và đã quan sát hắn cả ở nhà lẫn ở ngoài; và tôi biết điều tôi nói về hắn là sự thật. Nhà hắn trống rỗng sự theo đạo như lòng trắng trứng trống rỗng mùi vị. Ở đó chẳng có sự cầu nguyện, cũng chẳng có dấu hiệu ăn năn tội lỗi; phải, ngay cả con thú vật, theo loài của nó, còn hầu việc Đức Chúa Trời tốt hơn hắn nhiều. Hắn chính là vết nhơ, sự sỉ nhục, và nỗi hổ thẹn của đạo đối với mọi người biết hắn, Rô-ma 2:24,25; vì hắn mà suốt cả khu phố nơi hắn ở, đạo khó được ai nói cho một lời tốt đẹp. Những người dân thường biết hắn đều nói thế này, “Ra ngoài là thánh, về nhà là quỷ.” Gia đình đáng thương của hắn thấy đúng như vậy; hắn là một kẻ cộc cằn, hay mắng nhiếc, và vô lý đối với các đầy tớ của mình đến nỗi họ chẳng biết phải làm gì cho hắn hay nói gì với hắn. Những người có giao dịch với hắn đều nói, Thà giao dịch với một người Thổ Nhĩ Kỳ còn hơn với hắn, vì nơi tay người ấy họ còn được đối xử công bằng hơn. Tên Ba Hoa này (nếu có thể được) sẽ vượt mặt họ, gian lận, lừa gạt, và lừa lọc họ. Ngoài ra, hắn dạy dỗ các con trai mình theo bước chân hắn; và nếu thấy đứa nào trong chúng có chút nhút nhát dại dột, (vì hắn gọi dấu hiệu đầu tiên của một lương tâm nhạy bén như thế,) hắn gọi chúng là đồ ngu và đồ đần, và nhất định không giao cho chúng việc gì nhiều, hay nói lời khen ngợi chúng trước mặt người khác. Về phần tôi, tôi cho rằng bởi đời sống gian ác của mình, hắn đã khiến nhiều người vấp ngã; và nếu Đức Chúa Trời không ngăn chặn, hắn sẽ còn là sự hủy hoại của nhiều người hơn nữa.
Trung Tín: Thôi, anh ơi, tôi buộc phải tin anh, không chỉ vì anh nói anh biết hắn, mà còn vì anh tường thuật về người khác như một Cơ Đốc nhân. Vì tôi không thể nghĩ rằng anh nói những điều này vì ác ý, nhưng vì sự thật đúng như anh nói.
Cơ Đốc Nhân: Nếu tôi chẳng biết hắn hơn anh, có lẽ tôi cũng đã nghĩ về hắn như anh nghĩ lúc đầu; phải, nếu tôi chỉ nhận lời tường thuật này từ tay những kẻ thù nghịch với đạo, tôi hẳn đã nghĩ đó là lời vu khống, một điều vẫn thường từ miệng kẻ xấu đổ lên danh tiếng và lời xưng nhận của người tốt. Nhưng tất cả những điều này, phải, và còn rất nhiều điều khác cũng tệ như vậy, theo chính sự hiểu biết của tôi, tôi có thể chứng minh hắn có tội. Ngoài ra, người tốt đều hổ thẹn về hắn; họ chẳng thể gọi hắn là anh em hay bạn hữu; chỉ cần nhắc đến tên hắn giữa họ cũng khiến họ đỏ mặt, nếu họ biết hắn.
Trung Tín: Thôi, tôi thấy nói và làm là hai chuyện, và từ nay tôi sẽ để ý sự phân biệt này hơn.
Cơ Đốc Nhân: Thật vậy, đó là hai chuyện, và khác nhau như linh hồn với thân thể; vì như thân thể không có linh hồn chỉ là một xác chết, thì nói, nếu chỉ có nói mà thôi, cũng chỉ là một xác chết. Linh hồn của đạo là phần thực hành. “Sự tin đạo thanh sạch không vết, trước mặt Đức Chúa Trời, Cha chúng ta, là thăm viếng kẻ mồ côi, người góa bụa trong cơn khốn khó của họ, và giữ lấy mình cho khỏi sự ô uế của thế gian.” Gia-cơ 1:27; xem thêm các câu 22-26. Điều này Ba Hoa không nhận biết; hắn nghĩ rằng nghe và nói sẽ làm nên một Cơ Đốc nhân tốt; và như vậy hắn lừa dối chính linh hồn mình. Nghe chỉ như gieo hạt giống; nói thì không đủ để chứng tỏ rằng thật có bông trái trong lòng và trong đời sống. Và chúng ta hãy tin chắc rằng vào ngày phán xét, người ta sẽ bị xét đoán theo bông trái của mình. Ma-thi-ơ 13:23. Lúc ấy người ta sẽ không hỏi, Anh có tin không? mà hỏi, Anh là người làm, hay chỉ là người nói? và họ sẽ bị xét đoán theo đó. Sự tận thế được ví như mùa gặt của chúng ta, Ma-thi-ơ 13:30, và anh biết đó, vào mùa gặt người ta chẳng quan tâm gì ngoài bông trái. Không phải là bất cứ điều gì không bởi đức tin mà có thể được chấp nhận; nhưng tôi nói điều này để cho anh thấy lời xưng đạo của Ba Hoa sẽ vô nghĩa thế nào trong ngày ấy.
Trung Tín: Điều này làm tôi nhớ đến lời của Môi-se, khi ông mô tả loài thú sạch. Lê-vi Ký 11; Phục Truyền Luật Lệ Ký 14. Ấy là con vật có móng rẽ, và nhai lại; chứ không phải chỉ có móng rẽ mà thôi, hay chỉ nhai lại mà thôi. Con thỏ rừng nhai lại, nhưng vẫn là loài không sạch, vì nó không có móng rẽ. Và điều này thật giống Ba Hoa: hắn nhai lại, hắn tìm kiếm sự hiểu biết; hắn nhai đi nhai lại Lời Chúa, nhưng hắn không rẽ móng. Hắn không rẽ bỏ đường lối của tội nhân; nhưng, như con thỏ rừng, hắn vẫn giữ bàn chân của chó hay của gấu, và vì vậy hắn là loài không sạch.
Cơ Đốc Nhân: Theo chỗ tôi biết, anh đã nói đúng ý nghĩa Phúc Âm thật của những đoạn Kinh Thánh này. Và tôi xin thêm một điều nữa: Phao-lô gọi một số người, phải, mà lại là những kẻ nói nhiều nữa, là đồng kêu lên hay là chập chỏa vang tiếng, 1 Cô-rinh-tô 13:1, 3; nghĩa là, như ông giải thích ở chỗ khác, vật không linh tánh phát ra tiếng. 1 Cô-rinh-tô 14:7. Vật không linh tánh; nghĩa là, không có đức tin thật và ân điển của Phúc Âm; và do đó, là những thứ sẽ chẳng bao giờ được đặt vào nước thiên đàng giữa những người là con cái của sự sống; dù tiếng của họ, bởi lời nói, nghe như thể lưỡi hay tiếng của một thiên sứ.
Trung Tín: Thôi, lúc đầu tôi thích bầu bạn với hắn bao nhiêu, thì giờ tôi chán ngấy bấy nhiêu. Chúng ta phải làm gì để thoát khỏi hắn?
Cơ Đốc Nhân: Hãy nghe lời khuyên của tôi, và làm như tôi bảo, rồi anh sẽ thấy chẳng bao lâu hắn cũng chán ngấy bầu bạn với anh, trừ phi Đức Chúa Trời chạm đến lòng hắn, và khiến lòng hắn quay lại.
Trung Tín: Anh muốn tôi làm gì?
Cơ Đốc Nhân: À, hãy đến với hắn, và bắt đầu một cuộc bàn luận nghiêm túc về quyền năng của đạo; và hỏi thẳng hắn, (sau khi hắn đã tán thành điều ấy, vì hắn sẽ tán thành,) xem điều ấy có được lập nên trong lòng hắn, trong nhà hắn, hay trong nếp sống của hắn không.
Trung Tín: Bấy giờ Trung Tín lại bước lên phía trước, và nói với Ba Hoa, Nào, anh thế nào? Bây giờ ra sao rồi?
Ba Hoa: Cảm ơn anh, khỏe: tôi đã nghĩ đến giờ này chúng ta hẳn đã trò chuyện được nhiều lắm rồi.
Trung Tín: Vậy, nếu anh muốn, chúng ta sẽ bắt đầu ngay bây giờ; và vì anh đã để tôi nêu vấn đề, thì hãy để vấn đề là thế này: Ân điển cứu rỗi của Đức Chúa Trời tỏ mình ra thế nào khi ân điển ấy ở trong lòng con người?
Ba Hoa: Vậy tôi hiểu rằng cuộc trò chuyện của chúng ta phải là về quyền năng của mọi sự. Được, đó là một câu hỏi rất hay, và tôi sẵn lòng trả lời anh. Và anh hãy nhận câu trả lời vắn tắt của tôi như sau: Thứ nhất, nơi nào ân điển của Đức Chúa Trời ở trong lòng, thì ân điển ấy khiến lòng ấy kêu la lớn tiếng chống lại tội lỗi. Thứ hai—
Trung Tín: Không, khoan đã; chúng ta hãy xem xét từng điều một. Tôi nghĩ anh nên nói rằng ân điển ấy tỏ mình ra bằng cách khiến linh hồn ghê tởm tội lỗi của mình thì đúng hơn.
Ba Hoa: Sao, kêu la chống lại tội lỗi và ghê tởm tội lỗi thì có gì khác nhau?
Trung Tín: Ồ! khác nhau nhiều lắm. Người ta có thể kêu la chống lại tội lỗi vì toan tính; nhưng không thể ghê tởm tội lỗi trừ phi nhờ một sự ác cảm tin kính đối với nó. Tôi đã nghe nhiều người kêu la chống lại tội lỗi trên tòa giảng, mà vẫn dung chứa nó cách dễ dàng trong lòng, trong nhà, và trong nếp sống mình. Sáng Thế Ký 39:15. Bà chủ của Giô-sép đã kêu la thật lớn tiếng, như thể bà ta rất thánh khiết; nhưng dù vậy, bà ta vẫn sẵn lòng phạm điều ô uế với ông. Có kẻ kêu la chống lại tội lỗi, y như người mẹ mắng đứa con đang nằm trong lòng mình, khi gọi nó là đồ lôi thôi, con bé hư hỗn, rồi lại ôm ấp và hôn hít nó.
Ba Hoa: Tôi nhận ra anh đang rình bắt bẻ.
Trung Tín: Không, tôi đâu có; tôi chỉ muốn đặt mọi sự cho đúng. Nhưng điều thứ hai mà anh dùng để chứng minh công việc của ân điển tỏ ra trong lòng là gì?
Ba Hoa: Sự hiểu biết lớn về những sự mầu nhiệm của Phúc Âm.
Trung Tín: Dấu hiệu này lẽ ra phải đứng đầu: nhưng dù đầu hay cuối, nó cũng sai; vì người ta có thể đạt được sự hiểu biết, sự hiểu biết lớn, về những sự mầu nhiệm của Phúc Âm, mà vẫn chẳng có công việc nào của ân điển trong linh hồn. Phải, dù người ta có mọi sự hiểu biết, người ấy vẫn có thể chẳng ra gì, và vì vậy, chẳng phải là con cái Đức Chúa Trời. 1 Cô-rinh-tô 13:2. Khi Đấng Christ phán, “Các ngươi có hiểu mọi điều đó chăng?” và các môn đồ thưa, Có, Ngài phán thêm, “Ví bằng các ngươi biết những sự nầy, thì có phước, miễn là các ngươi làm theo.” Ngài không đặt phước lành nơi việc biết những điều ấy, nhưng nơi việc làm theo những điều ấy. Vì có một thứ hiểu biết không đi kèm với việc làm: “Kẻ đã biết ý chủ mình, mà không theo ý ấy.” Người ta có thể hiểu biết như một thiên sứ, mà vẫn không phải là Cơ Đốc nhân: vì vậy dấu hiệu anh nêu không đúng. Thật vậy, biết là điều làm vừa lòng những kẻ nói nhiều và khoe khoang; nhưng làm mới là điều đẹp lòng Đức Chúa Trời. Không phải lòng có thể tốt mà không có sự hiểu biết, vì không có điều đó thì lòng chẳng ra gì. Vậy có hai thứ hiểu biết, thứ hiểu biết chỉ dừng lại ở sự suy đoán suông về mọi sự, và thứ hiểu biết đi kèm với ân điển của đức tin và tình yêu thương, là điều thúc đẩy người ta làm theo chính ý muốn của Đức Chúa Trời từ trong lòng: thứ thứ nhất đủ cho kẻ nói nhiều; nhưng không có thứ kia, Cơ Đốc nhân thật sẽ không thỏa lòng. “Xin hãy ban cho tôi sự thông sáng, thì tôi sẽ vâng theo luật pháp Chúa, Ắt sẽ hết lòng gìn giữ lấy.” Thi Thiên 119:34.
Ba Hoa: Anh lại rình bắt bẻ nữa rồi: điều này chẳng gây dựng gì cả.
Trung Tín: Thôi, nếu anh vui lòng, hãy nêu ra một dấu hiệu khác cho thấy công việc của ân điển này tỏ mình ra thế nào nơi nó hiện diện.
Ba Hoa: Tôi không nêu đâu, vì tôi thấy chúng ta sẽ không đồng ý với nhau.
Trung Tín: Thôi được, nếu anh không muốn, anh có cho phép tôi làm điều đó không?
Ba Hoa: Anh cứ tự nhiên.
Trung Tín: Công việc của ân điển trong linh hồn tỏ mình ra, hoặc cho chính người có nó, hoặc cho những người đứng xem chung quanh.
Đối với người có nó, thì như sau: Nó khiến người ấy nhận biết tội lỗi, nhất là sự ô uế của bản chất mình, và tội không tin, mà vì cớ đó người ấy chắc chắn sẽ bị đoán phạt, nếu không tìm được sự thương xót nơi tay Đức Chúa Trời, bởi đức tin nơi Chúa Giê-xu Christ. Sự thấy và cảm biết ấy sinh ra trong người ấy sự buồn rầu và hổ thẹn vì tội lỗi. Thi Thiên 38:18; Giê-rê-mi 31:19; Giăng 16:8; Rô-ma 7:24; Mác 16:16; Ga-la-ti 2:16; Khải Huyền 1:6. Hơn nữa, người ấy thấy Cứu Chúa của thế gian được bày tỏ trong mình, và thấy sự cần thiết tuyệt đối phải gắn bó với Ngài để được sự sống; nhờ đó người ấy thấy mình đói khát Ngài; và chính cho sự đói khát ấy, v.v., mà lời hứa đã được ban ra. Bấy giờ, đức tin của người ấy nơi Cứu Chúa mình mạnh hay yếu thế nào, thì sự vui mừng và bình an của người ấy cũng thế ấy, lòng yêu mến sự thánh khiết của người ấy cũng thế ấy, lòng ao ước được biết Ngài nhiều hơn, và cũng hầu việc Ngài trong thế gian này, cũng thế ấy. Nhưng dù, tôi nói, công việc ấy tỏ mình ra cho người ấy như vậy, thì cũng ít khi người ấy có thể kết luận rằng đây là công việc của ân điển; vì giờ đây sự bại hoại của người ấy, và lý trí bị lạm dụng của người ấy, khiến tâm trí người ấy phán đoán sai trong việc này: vì vậy, nơi người có công việc này, cần phải có một sự phán đoán rất vững vàng, trước khi người ấy có thể kết luận cách chắc chắn rằng đây là công việc của ân điển. Giăng 16:9; Ga-la-ti 2:15,16; Công Vụ Các Sứ Đồ 4:12; Ma-thi-ơ 5:6; Khải Huyền 21:6.
Đối với người khác, thì công việc ấy tỏ ra như sau:
1. Bởi sự xưng nhận đức tin nơi Đấng Christ từ kinh nghiệm thực. 2. Bởi một đời sống tương xứng với sự xưng nhận ấy; tức là, một đời sống thánh khiết — lòng thánh khiết, gia đình thánh khiết, (nếu người ấy có gia đình,) và nếp sống thánh khiết giữa thế gian; điều này nói chung dạy người ấy trong lòng ghê tởm tội lỗi mình, và ghê tởm chính mình vì tội ấy, cách kín giấu; dẹp bỏ tội lỗi trong gia đình mình, và thúc đẩy sự thánh khiết trong thế gian: không phải chỉ bằng lời nói, như kẻ giả hình hay kẻ ba hoa có thể làm, nhưng bằng sự thực sự thuận phục trong đức tin và tình yêu thương dưới quyền năng của Lời Chúa. Gióp 42:5,6; Thi Thiên 50:23; Ê-xê-chi-ên 20:43; Ma-thi-ơ 5:8; Giăng 14:15; Rô-ma 10:10; Ê-xê-chi-ên 36:25; Phi-líp 1:27; 3:17-20. Và bây giờ, thưa anh, về sự mô tả vắn tắt công việc của ân điển này, và cả cách nó tỏ ra nữa, nếu anh có điều gì phản bác, thì xin cứ phản bác; nếu không, thì xin cho phép tôi nêu với anh câu hỏi thứ hai.
Ba Hoa: Không, phần tôi bây giờ không phải là phản bác, mà là lắng nghe; vậy xin anh cho tôi nghe câu hỏi thứ hai.
Trung Tín: Câu hỏi là thế này: Anh có kinh nghiệm phần thứ nhất của sự mô tả ấy không; và đời sống cùng nếp sống của anh có làm chứng như vậy không? Hay đạo của anh chỉ ở trong lời nói hay ở đầu lưỡi, mà không ở trong việc làm và lẽ thật? Xin anh, nếu anh muốn trả lời tôi điều này, đừng nói gì hơn điều anh biết Đức Chúa Trời trên cao sẽ nói A-men cho, và cũng chẳng nói gì ngoài điều lương tâm anh có thể xác nhận cho anh; vì chẳng phải là kẻ tự phô mình đáng được ưng chịu, bèn là kẻ mà Chúa gởi gắm. Hơn nữa, nói rằng tôi thế này thế nọ, trong khi nếp sống của tôi, và mọi người láng giềng của tôi, đều bảo tôi nói dối, ấy là một điều gian ác lớn.
Bấy giờ thoạt tiên Ba Hoa bắt đầu đỏ mặt; nhưng rồi trấn tĩnh lại, hắn đáp như sau: Bây giờ anh đi đến kinh nghiệm, đến lương tâm, và đến Đức Chúa Trời; và kêu cầu Ngài để xác minh điều đã nói. Tôi không ngờ có kiểu bàn luận này; tôi cũng không muốn trả lời những câu hỏi như thế, vì tôi không tự coi mình buộc phải làm vậy, trừ phi anh tự cho mình là người dạy giáo lý vấn đáp; mà dù anh có làm thế, tôi vẫn có thể từ chối nhận anh làm quan xét của tôi. Nhưng xin hỏi, anh có thể cho tôi biết tại sao anh hỏi tôi những câu như thế không?
Trung Tín: Vì tôi thấy anh hăng hái nói, và vì tôi không biết anh có gì khác ngoài ý niệm suông. Hơn nữa, nói thật hết với anh, tôi có nghe về anh rằng anh là người mà đạo chỉ nằm trong lời nói, và nếp sống của anh chứng tỏ lời xưng đạo ngoài miệng ấy là dối trá. Người ta nói anh là một vết nhơ giữa các Cơ Đốc nhân, và đạo bị tiếng xấu thêm vì nếp sống không tin kính của anh; rằng có người đã vấp ngã vì những đường lối gian ác của anh, và còn nhiều người nữa đang có nguy cơ bị hủy hoại bởi đó: đạo của anh, cùng với quán rượu, và lòng tham lam, và sự ô uế, và thói thề thốt, và sự nói dối, và việc giao du với bạn bè hư không, v.v., đều có thể đi đôi với nhau. Câu tục ngữ nói về một kỹ nữ quả đúng với anh, tức là, “Rằng ả là nỗi hổ thẹn của mọi người đàn bà:” thì anh cũng là nỗi hổ thẹn của mọi người xưng đạo.
Ba Hoa: Vì anh quá vội tin những lời đồn đại, và phán xét hấp tấp như anh đang làm, tôi không thể không kết luận rằng anh là một người hay cáu kỉnh hoặc u uất, không đáng để bàn luận; vậy xin chào.
Bấy giờ Cơ Đốc Nhân bước lên, và nói với người anh em của mình, Tôi đã bảo anh chuyện sẽ xảy ra thế nào mà; lời anh nói và dục vọng của hắn không thể hòa hợp. Hắn thà bỏ đi khỏi anh còn hơn sửa đổi đời sống mình. Nhưng hắn đã đi rồi, như tôi đã nói: cứ để hắn đi; sự mất mát chẳng thuộc về ai ngoài chính hắn. Hắn đã đỡ cho chúng ta khỏi phải nhọc công rời bỏ hắn; vì nếu hắn cứ tiếp tục (như tôi đoán hắn sẽ làm) như hiện nay, thì hắn chỉ là một vết nhơ trong đoàn chúng ta: ngoài ra, sứ đồ có nói, “Hãy lánh xa những kẻ như thế.”
Trung Tín: Nhưng tôi mừng vì chúng ta đã có cuộc bàn luận nhỏ này với hắn; có thể hắn sẽ còn nghĩ lại về nó: dù sao đi nữa, tôi đã thẳng thắn với hắn, và vì vậy tôi vô tội về huyết hắn nếu hắn bị hư mất.
Cơ Đốc Nhân: Anh đã làm tốt khi nói thẳng với hắn như vậy. Ngày nay chẳng còn mấy ai đối xử trung thực như thế với người khác, và chính điều đó khiến đạo trở nên hôi thối trong mũi nhiều người như hiện nay; vì chính những kẻ ngu dại ba hoa này, mà đạo chỉ ở trong lời nói, và nếp sống thì trụy lạc và hư không, là những kẻ (vì được nhận vào sự thông công của người tin kính quá nhiều) làm cho thế gian bối rối, làm hoen ố Cơ Đốc giáo, và làm buồn lòng những người thành thật. Tôi ước gì mọi người đều đối xử với những kẻ như thế như anh đã làm; thì hoặc là họ sẽ được làm cho phù hợp hơn với đạo, hoặc là đoàn thể các thánh đồ sẽ trở nên quá nóng đối với họ. Bấy giờ Trung Tín nói,
“Ba Hoa thoạt đầu xòe lông khoe mẽ biết bao!
Hắn nói hiên ngang biết mấy! Hắn tự cao
Muốn quét sạch mọi điều trước mặt! Nhưng vừa khi
Trung Tín nói đến việc của lòng, như vầng trăng
Đã qua độ tròn, hắn khuyết dần đi;
Và mọi kẻ cũng thế, trừ người biết việc của lòng.”
Vậy họ tiếp tục đi, trò chuyện về những điều đã thấy dọc đường, và nhờ thế khiến con đường ấy trở nên dễ dàng, là con đường mà nếu không thì chắc chắn đã rất mệt mỏi đối với họ, vì bấy giờ họ đang đi qua một đồng hoang.