Chương 20 · 1 giờ 15 phút đọc · 1 giờ 36 phút nghe
Chặng Thứ Sáu
Bấy giờ tôi thấy họ đi tiếp đến chỗ đất cao cách đó không xa, là nơi được đắp lên để làm chỗ ngắm cảnh cho các khách hành hương. Ấy là nơi mà từ đó Cơ Đốc Nhân lần đầu trông thấy Trung Tín, người anh em của ông. Vì thế, tại đây họ ngồi xuống nghỉ ngơi. Tại đây họ cũng ăn uống và vui mừng, vì đã được giải cứu khỏi một kẻ thù nguy hiểm đến thế. Trong lúc họ ngồi ăn như vậy, Christiana hỏi người dẫn đường xem ông có bị thương tích gì trong trận chiến không. Bấy giờ Đại Dũng nói: Không, chỉ hơi trầy chút da thịt; nhưng ngay cả điều đó cũng chẳng hề làm hại tôi, trái lại hiện giờ nó là bằng chứng cho lòng yêu mến của tôi đối với Chủ tôi và đối với mọi người, và nhờ ân điển, sẽ là phương tiện làm tăng thêm phần thưởng của tôi sau cùng.
Christiana: Nhưng thưa ông, ông không sợ sao, khi thấy hắn cầm chùy xông đến?
Đại Dũng: Bổn phận của tôi, ông nói, là chẳng tin cậy nơi sức riêng mình, để tôi được nương cậy nơi Đấng mạnh hơn hết thảy.
Christiana: Nhưng ông đã nghĩ gì khi hắn quật ông ngã xuống đất ngay đòn đầu tiên?
Đại Dũng: Ồ, tôi nghĩ, ông nói, rằng chính Chủ tôi cũng đã bị đối xử như vậy, thế mà rốt cuộc chính Ngài là Đấng đã chiến thắng. 2 Cô-rinh-tô 4:10,11; Rô-ma 8:37.
Ma-thi-ơ: Mọi người cứ nghĩ tùy ý, còn con thì nghĩ rằng Đức Chúa Trời đã nhân lành với chúng ta cách lạ lùng, cả trong việc đem chúng ta ra khỏi trũng này, lẫn trong việc giải cứu chúng ta khỏi tay kẻ thù này. Về phần con, con chẳng thấy lý do gì để chúng ta còn ngờ vực Đức Chúa Trời mình nữa, vì giờ đây, và ở một nơi như thế này, Ngài đã cho chúng ta một bằng chứng như vậy về tình yêu của Ngài. Rồi họ đứng dậy và đi tiếp.
Bấy giờ, phía trước họ một quãng có một cây sồi; và khi đến đó, họ thấy dưới gốc cây một khách hành hương già đang ngủ say. Họ biết ông là khách hành hương nhờ áo xống, cây gậy và dây lưng của ông.
Vậy người dẫn đường là Đại Dũng đánh thức ông dậy; và cụ già, vừa ngước mắt lên, liền kêu lớn: Chuyện gì thế? Các người là ai; và các người đến đây làm gì?
Đại Dũng: Thôi nào, cụ ơi, đừng nóng nảy thế; ở đây chỉ toàn là bạn hữu thôi. Thế nhưng ông cụ vẫn đứng dậy, thủ thế đề phòng, và nhất định đòi biết họ là ai. Bấy giờ người dẫn đường nói: Tên tôi là Đại Dũng: tôi là người dẫn đường của những khách hành hương này, là những người đang đi đến xứ Thiên Thượng.
Ông Thật-Thà: Bấy giờ Ông Thật-Thà nói: Xin ông tha lỗi cho: tôi sợ các ông thuộc bọn người cách đây ít lâu đã cướp tiền của Ít-Đức-Tin; nhưng giờ nhìn kỹ lại, tôi nhận ra các ông là những người lương thiện hơn.
Đại Dũng: Ồ, nếu quả thật chúng tôi thuộc bọn ấy, thì cụ muốn làm gì, hay có thể làm gì để tự vệ?
Ông Thật-Thà: Làm gì ư! Thì tôi sẽ chiến đấu chừng nào hơi thở còn trong tôi: và nếu tôi làm vậy, tôi tin chắc các ông chẳng bao giờ thắng nổi tôi; vì một Cơ Đốc nhân chẳng bao giờ có thể bị đánh bại, trừ khi chính người ấy chịu khuất phục.
Đại Dũng: Nói hay lắm, cụ Thật-Thà, người dẫn đường nói; vì qua điều này tôi biết cụ là con gà trống đúng giống, bởi cụ đã nói lẽ thật.
Ông Thật-Thà: Và qua điều này tôi cũng biết ông hiểu thế nào là cuộc hành hương thật; vì mọi kẻ khác đều nghĩ rằng chúng tôi là những người dễ bị đánh bại nhất.
Đại Dũng: Thôi, giờ chúng ta đã gặp nhau cách may mắn thế này, xin cho tôi được hỏi tên cụ, và tên nơi cụ ra đi.
Ông Thật-Thà: Tên tôi thì tôi không thể nói ra được, nhưng tôi đến từ thị trấn Ngu Đần: nó nằm cách Thành Hủy Diệt chừng bốn độ về phía xa hơn.
Đại Dũng: Ồ, cụ là người xứ ấy sao? Vậy thì tôi nghĩ tôi đã đoán ra được phần nào về cụ: tên cụ là Lão Sự-Thật-Thà, phải không?
Ông Thật-Thà: Ông cụ bèn đỏ mặt, và nói: Không phải là sự thật thà theo nghĩa trừu tượng, nhưng tên tôi là Thật Thà; và tôi ước sao bản tính tôi được xứng với tên người ta gọi tôi. Nhưng thưa ông, ông cụ nói, làm sao ông đoán được tôi là người như thế, khi tôi đến từ một nơi như thế?
Đại Dũng: Tôi đã nghe nói về cụ trước kia, qua Chủ tôi; vì Ngài biết mọi việc xảy ra trên đất. Nhưng tôi thường lấy làm lạ rằng lại có người từ nơi của cụ mà ra đi; vì thị trấn của cụ còn tệ hơn chính Thành Hủy Diệt.
Ông Thật-Thà: Phải, chúng tôi ở xa mặt trời hơn, nên lạnh lẽo và trơ lì hơn. Nhưng dẫu một người có ở trong một núi băng đi nữa, mà nếu mặt trời công bình sẽ mọc lên cho người ấy, thì tấm lòng đông giá của người ấy cũng sẽ tan ra; và tôi cũng đã được như vậy.
Đại Dũng: Tôi tin điều đó, cụ Thật-Thà, tôi tin điều đó; vì tôi biết việc ấy là thật.
Bấy giờ ông cụ chào hết thảy các khách hành hương bằng cái hôn thánh của lòng bác ái, và hỏi tên họ, cùng hỏi họ đã ra sao từ khi lên đường hành hương.
Christiana: Bấy giờ Christiana nói: Tên tôi, tôi đoán cụ đã có nghe đến; Cơ Đốc Nhân hiền lành là chồng tôi, và bốn đứa này là con của ông ấy. Nhưng bạn có thể hình dung ông cụ cảm động thế nào khi bà cho cụ biết bà là ai không? Cụ nhảy cẫng lên, cụ mỉm cười, cụ chúc phước cho họ với muôn ngàn lời chúc lành, mà rằng,
Ông Thật-Thà: Tôi đã nghe nói nhiều về chồng bà, và về những chuyến đi cùng những trận chiến ông đã trải qua trong đời mình. Xin nói ra để bà được an ủi: danh tiếng của chồng bà vang khắp các miền này của thế gian: đức tin của ông, lòng can đảm của ông, sự nhẫn nại của ông, và lòng thành thật của ông giữa mọi sự, đã làm cho danh ông nổi tiếng. Rồi cụ quay sang các cậu bé, và hỏi tên các cậu, các cậu bèn thưa cho cụ biết. Bấy giờ cụ nói với các cậu: Ma-thi-ơ, cháu hãy giống như Ma-thi-ơ người thâu thuế, không phải trong điều xấu, mà trong điều nhân đức. Ma-thi-ơ 10:3. Sa-mu-ên, cụ nói, cháu hãy giống như Sa-mu-ên đấng tiên tri, một người của đức tin và sự cầu nguyện. Thi Thiên 99:6. Giô-sép, cụ nói, cháu hãy giống như Giô-sép trong nhà Phô-ti-pha, trong sạch, và là người biết chạy trốn sự cám dỗ. Sáng Thế Ký 39. Còn Gia-cơ, cháu hãy giống như Gia-cơ người công chính, và giống như Gia-cơ em của Chúa chúng ta. Công Vụ Các Sứ Đồ 1:13. Rồi họ kể cho cụ nghe về Nhân Từ, và cô đã bỏ thị trấn cùng bà con mình ra sao để đi cùng Christiana và các con trai bà. Nghe vậy, cụ già thật thà nói: Nhân Từ là tên cháu: bởi lòng nhân từ cháu sẽ được nâng đỡ và đưa qua mọi gian khó sẽ tấn công cháu trên đường, cho đến khi cháu đến được nơi mà cháu sẽ được nhìn thẳng vào mặt Nguồn của lòng nhân từ cách an ủi. Suốt lúc ấy, người dẫn đường là Đại Dũng rất đỗi hài lòng, và mỉm cười với các bạn đồng hành của mình.
Bấy giờ, trong khi họ cùng nhau đi, người dẫn đường hỏi ông cụ có biết một người tên là Ông Sợ-Sệt, đã từ miền của cụ lên đường hành hương, hay không.
Ông Thật-Thà: Có, biết rất rõ, cụ nói. Ông ấy là người có cội rễ thật của đức tin ở trong lòng; nhưng ông ấy là một trong những khách hành hương phiền phức nhất mà tôi từng gặp trong suốt đời tôi.
Đại Dũng: Tôi thấy cụ có biết ông ấy, vì cụ đã tả rất đúng tính nết của ông ấy.
Ông Thật-Thà: Biết ông ấy ư! Tôi là bạn thân của ông ấy; tôi ở với ông ấy gần như suốt; khi ông ấy mới bắt đầu nghĩ đến những gì sẽ xảy đến cho chúng ta về sau, tôi đã ở với ông ấy.
Đại Dũng: Tôi đã là người dẫn đường cho ông ấy từ nhà Chủ tôi đến tận cổng Thành Thiên Thượng.
Ông Thật-Thà: Vậy thì ông biết ông ấy là người phiền phức.
Đại Dũng: Đúng vậy; nhưng tôi có thể chịu đựng được rất tốt; vì những người làm nghề như tôi thường được giao việc dẫn dắt những người như ông ấy.
Ông Thật-Thà: Vậy thì, xin cho chúng tôi nghe đôi chút về ông ấy, và ông ấy đã cư xử ra sao dưới sự dẫn dắt của ông.
Đại Dũng: Ồ, ông ấy lúc nào cũng sợ mình sẽ không đến được nơi mình ao ước đến. Mọi điều ông ấy nghe ai nói đến đều làm ông ấy kinh hãi, hễ điều ấy có chút dáng dấp gì của sự chống trở. Tôi nghe nói ông ấy đã nằm rên la bên Vũng Lầy Thất Vọng hơn một tháng ròng; và dù thấy nhiều người đi qua trước mặt mình, ông ấy vẫn không dám liều bước qua, mặc dầu nhiều người trong số họ đã ngỏ ý đưa tay cho ông ấy. Nhưng ông ấy cũng chẳng chịu quay về. Thành Thiên Thượng — ông ấy nói ông ấy sẽ chết nếu không đến được đó; thế mà gặp mỗi khó khăn ông ấy lại nản lòng, và vấp ngã vì từng cọng rơm mà bất cứ ai ném ra trên đường ông ấy. Vậy, sau khi ông ấy đã nằm bên Vũng Lầy Thất Vọng một thời gian lâu, như tôi đã kể với cụ, vào một buổi sáng nắng đẹp, chẳng biết thế nào, ông ấy liều bước, và vậy là qua được; nhưng khi đã qua rồi, ông ấy hầu như không tin nổi. Tôi nghĩ, ông ấy có một Vũng Lầy Thất Vọng ở trong tâm trí, một vũng lầy mà ông ấy mang theo bên mình khắp mọi nơi, bằng không thì ông ấy đã chẳng bao giờ như vậy. Thế rồi ông ấy đến cái cửa, cụ biết tôi muốn nói gì, là cái cửa đứng ở đầu con đường này, và ở đó ông ấy cũng đứng một hồi lâu trước khi dám gõ. Khi cửa mở ra, ông ấy lại lùi lại, nhường chỗ cho người khác, và nói rằng mình không xứng đáng. Vì dù ông ấy đến cửa trước một số người, thì nhiều người trong số họ lại vào trước ông ấy. Ở đó người đáng thương ấy cứ đứng run rẩy co rúm; tôi dám nói ai trông thấy ông ấy cũng phải động lòng thương. Thế mà ông ấy vẫn không chịu quay về. Sau cùng ông ấy cầm lấy cái búa treo nơi cửa, và gõ khẽ một hai tiếng; bấy giờ có người mở cửa cho ông ấy, nhưng ông ấy lại co rúm lùi lại như trước. Người mở cửa bước ra theo ông ấy, và nói: Hỡi người đang run rẩy kia, ngươi muốn gì? Nghe vậy ông ấy ngã quỵ xuống đất. Người đã nói với ông ấy lấy làm lạ khi thấy ông ấy yếu đuối đến thế, nên nói với ông ấy: Bình an cho ngươi; hãy đứng dậy, vì ta đã mở cửa cho ngươi; hãy vào, vì ngươi được phước. Nghe vậy ông ấy đứng dậy, run rẩy bước vào; và khi đã vào bên trong, ông ấy hổ thẹn không dám ngẩng mặt lên. Vậy, sau khi ông ấy đã được tiếp đãi ở đó một thời gian, theo lệ thường mà cụ biết đó, ông ấy được bảo hãy tiếp tục đi đường mình, và cũng được chỉ cho con đường phải đi. Vậy ông ấy đi mãi cho đến khi tới nhà chúng tôi; nhưng ông ấy đã cư xử ở cửa thế nào, thì ở cửa nhà Chủ tôi là Người Giải Nghĩa, ông ấy cũng cư xử y như vậy. Ông ấy nằm quanh quẩn ở đó trong giá lạnh một hồi lâu, rồi mới dám lên tiếng gọi; thế mà ông ấy vẫn không chịu quay về: mà hồi ấy đêm thì dài và lạnh. Hơn nữa, ông ấy có trong lòng một bức thư khẩn thiết gửi Chủ tôi, xin Ngài tiếp nhận ông ấy, và ban cho ông ấy sự an ủi của nhà Ngài, cũng như cho ông ấy một người dẫn đường can đảm và dũng mãnh, vì bản thân ông ấy là người nhát gan đến thế; vậy mà dù thế, ông ấy vẫn sợ không dám gọi cửa. Thế là ông ấy cứ lảng vảng quanh đó, cho đến khi, người đáng thương, ông ấy gần như chết đói; phải, sự chán nản của ông ấy lớn đến nỗi dù thấy nhiều người khác gõ cửa mà được vào, ông ấy vẫn sợ không dám liều. Sau cùng, tôi nghĩ, tôi đã nhìn ra cửa sổ, và thấy có một người cứ lảng vảng quanh cửa, tôi bèn đi ra với ông ấy, và hỏi ông ấy là ai: nhưng, người đáng thương, nước mắt ông ấy rưng rưng; nên tôi hiểu ông ấy cần gì. Vậy tôi đi vào, thưa lại trong nhà, và chúng tôi trình việc ấy lên Chúa chúng tôi: Ngài bèn sai tôi ra lần nữa, nài xin ông ấy vào; nhưng tôi dám nói, tôi đã phải vất vả lắm mới làm được. Sau cùng ông ấy cũng vào; và tôi phải nói điều này về Chúa tôi, là Ngài đã đối đãi với ông ấy hết sức yêu thương. Trên bàn chỉ có ít món ngon, nhưng một phần trong đó đã được đặt vào đĩa của ông ấy. Bấy giờ ông ấy trình bức thư; Chúa tôi xem thư, và phán rằng điều ông ấy ao ước sẽ được ban cho. Vậy khi ông ấy đã ở đó một thời gian khá lâu, ông ấy dường như lấy lại được chút can đảm, và được an ủi hơn một chút. Vì Chủ tôi, cụ phải biết, là Đấng có lòng thương xót rất dịu dàng, nhất là đối với những ai sợ hãi; vì thế Ngài đã đối đãi với ông ấy theo cách có thể khích lệ ông ấy nhiều nhất. Vậy, khi ông ấy đã xem qua những điều trong nơi ấy, và sẵn sàng lên đường đi đến thành, Chúa tôi, như Ngài đã làm cho Cơ Đốc Nhân trước kia, đã ban cho ông ấy một chai rượu bổ, và ít món ăn bồi bổ. Thế là chúng tôi lên đường, tôi đi trước ông ấy; nhưng ông ấy là người ít nói, chỉ hay thở dài thành tiếng.
Khi chúng tôi đến chỗ ba gã kia bị treo cổ, ông ấy nói ông ấy e rằng đó cũng sẽ là kết cuộc của mình. Chỉ có điều ông ấy dường như vui mừng khi thấy thập tự giá và ngôi mộ. Ở đó, tôi thừa nhận, ông ấy muốn dừng lại một chút để ngắm nhìn; và trong một thời gian sau đó ông ấy dường như có phần tươi tỉnh. Khi đến Đồi Gian Nan, ông ấy chẳng ngần ngại gì trước ngọn đồi ấy, cũng chẳng sợ mấy con sư tử là bao: vì cụ phải biết rằng những nỗi lo của ông ấy không phải về những điều như thế; nỗi sợ của ông ấy là về việc rốt cuộc mình có được chấp nhận hay không.
Tôi đưa ông ấy vào Lâu Đài Tươi Đẹp, tôi nghĩ là trước khi ông ấy muốn vào. Ngoài ra, khi ông ấy đã vào trong, tôi giới thiệu ông ấy với các thiếu nữ ở đó; nhưng ông ấy ngượng ngùng không dám giao tiếp nhiều. Ông ấy rất muốn được ở một mình; thế nhưng ông ấy luôn ưa thích những cuộc trò chuyện tốt lành, và thường nấp sau tấm bình phong để nghe. Ông ấy cũng rất thích xem những vật cổ xưa, và suy ngẫm về chúng trong lòng. Về sau ông ấy nói với tôi rằng ông ấy thích được ở trong hai ngôi nhà mà ông ấy vừa rời khỏi, tức là ở cái cửa, và ở nhà Người Giải Nghĩa, nhưng ông ấy không dám mạnh dạn xin.
Khi chúng tôi rời Lâu Đài Tươi Đẹp, xuống đồi, vào Trũng Khiêm Hạ, ông ấy đi xuống giỏi chẳng kém bất cứ người nào tôi từng thấy trong đời; vì ông ấy chẳng màng mình hèn mọn đến đâu, miễn là rốt cuộc được hạnh phúc. Phải, tôi nghĩ giữa trũng ấy và ông ấy có một sự đồng cảm nào đó; vì suốt cuộc hành hương của ông ấy, tôi chưa bao giờ thấy ông ấy khá hơn lúc ông ấy ở trong trũng ấy.
Ở đây ông ấy nằm xuống, ôm lấy mặt đất, và hôn cả những bông hoa mọc trong trũng này. Ca Thương 3:27-29. Giờ đây sáng nào ông ấy cũng dậy từ lúc rạng đông, dạo bước đi tới đi lui trong trũng.
Nhưng khi ông ấy đến lối vào Trũng Bóng Chết, tôi tưởng mình đã mất người của mình rồi: không phải vì ông ấy có ý muốn quay về; điều ấy ông ấy luôn ghê tởm; nhưng vì ông ấy sợ đến muốn chết. Ôi, yêu tinh sẽ bắt tôi mất! yêu tinh sẽ bắt tôi mất! ông ấy kêu lên; và tôi không cách nào gạt được ý nghĩ ấy ra khỏi đầu ông ấy. Ông ấy làm ầm ĩ và kêu la ở đây đến nỗi, giá mà chúng nghe thấy ông ấy, thì cũng đủ khích chúng kéo đến tấn công chúng tôi rồi.
Nhưng điều này tôi rất lưu ý, là khi chúng tôi đi qua trũng này, nó yên tĩnh hơn bất cứ lúc nào tôi từng biết, trước kia cũng như về sau. Tôi đoán rằng những kẻ thù ở đây bấy giờ đã bị Chúa chúng ta kiềm chế đặc biệt, và có lệnh không được xen vào cho đến khi Ông Sợ-Sệt đã đi qua.
Kể cho cụ nghe hết thì sẽ quá dài dòng; vậy chúng ta chỉ nhắc thêm một hai đoạn nữa thôi. Khi ông ấy đến Hội Chợ Phù Hoa, tôi tưởng ông ấy sẽ đánh nhau với hết thảy những người trong hội chợ. Tôi đã sợ rằng ở đó cả hai chúng tôi sẽ bị đánh vỡ đầu, vì ông ấy nổi nóng với những trò dại dột của họ đến thế. Trên Vùng Đất Mê Hoặc ông ấy rất tỉnh táo. Nhưng khi ông ấy đến dòng sông không có cầu, thì một lần nữa ông ấy lâm vào cảnh khốn đốn. Giờ đây, giờ đây, ông ấy nói, ông ấy sẽ bị chìm mãi mãi, và như vậy sẽ chẳng bao giờ được nhìn thấy cách an ủi gương mặt mà ông ấy đã vượt bao nhiêu dặm đường để đến chiêm ngưỡng.
Và ở đây tôi cũng lưu ý một điều rất đáng chú ý: nước sông lúc ấy cạn hơn bất cứ lúc nào tôi từng thấy trong đời; vậy là sau cùng ông ấy qua sông, nước chỉ ướt quá chân một chút. Khi ông ấy đang đi lên cổng thành, tôi bắt đầu từ biệt ông ấy, và chúc ông ấy được tiếp đón tốt đẹp trên kia. Ông ấy bèn nói: Tôi sẽ được, tôi sẽ được. Rồi chúng tôi chia tay nhau, và tôi không còn thấy ông ấy nữa.
Ông Thật-Thà: Vậy thì có vẻ như sau cùng ông ấy được bình an?
Đại Dũng: Phải, phải, tôi chưa bao giờ nghi ngờ gì về ông ấy. Ông ấy là người có tâm thần ưu tú, chỉ có điều ông ấy luôn bị đè nén rất thấp, và điều đó làm cho đời ông ấy nặng nề cho chính mình, và phiền phức cho người khác. Thi Thiên 88. Hơn nhiều người khác, ông ấy nhạy cảm với tội lỗi: ông ấy sợ làm tổn hại người khác đến nỗi thường tự chối bỏ cả điều hợp lẽ, vì ông ấy không muốn gây vấp phạm. Rô-ma 14:21; 1 Cô-rinh-tô 8:13.
Ông Thật-Thà: Nhưng vì lẽ gì mà một người tốt như thế lại phải ở trong tối tăm nhiều đến vậy suốt cả đời mình?
Đại Dũng: Có hai loại lý do cho điều đó. Một là, Đức Chúa Trời khôn ngoan muốn như vậy: kẻ thì phải thổi sáo, người thì phải khóc. Ma-thi-ơ 11:16. Vả, Ông Sợ-Sệt là người chơi bè trầm. Ông ấy và những người giống ông ấy thổi kèn trôm-bôn, mà âm điệu buồn thảm hơn âm điệu của những nhạc cụ khác: dẫu thật ra, có người nói, bè trầm là nền tảng của âm nhạc. Và về phần tôi, tôi chẳng màng chút nào đến sự xưng đạo nào không khởi đầu bằng nỗi nặng nề trong tâm trí. Dây đầu tiên mà người nhạc sĩ thường chạm đến là dây trầm, khi người muốn lên dây cho mọi thứ hòa âm. Đức Chúa Trời cũng gảy dây này trước tiên, khi Ngài lên dây cho linh hồn hòa âm với chính Ngài. Chỉ có điều đó là chỗ khiếm khuyết của Ông Sợ-Sệt; ông ấy chẳng chơi được thứ nhạc nào khác ngoài thứ này cho đến gần cuối đời.
[Tôi mạnh dạn nói theo lối ẩn dụ như vậy để làm cho trí khôn của các bạn đọc trẻ tuổi thêm chín chắn, và cũng vì trong sách Khải Huyền, những người được cứu được ví như một đoàn nhạc công, thổi kèn và gảy đàn hạc, và hát bài ca của mình trước ngôi. Khải Huyền 5:8; 14:2,3.]
Ông Thật-Thà: Ông ấy là người rất sốt sắng, như ai cũng có thể thấy qua lời ông thuật về ông ấy. Những khó khăn, sư tử, hay Hội Chợ Phù Hoa, ông ấy chẳng sợ chút nào; chỉ có tội lỗi, sự chết và địa ngục là những điều làm ông ấy kinh hãi, vì ông ấy còn có đôi điều nghi ngờ về phần của mình nơi xứ thiên thượng ấy.
Đại Dũng: Cụ nói đúng; đó là những điều đã làm ông ấy bối rối; và những điều ấy, như cụ đã nhận xét rất đúng, phát sinh từ sự yếu đuối của tâm trí ông ấy về mặt ấy, chứ không phải từ sự yếu đuối của tâm thần về phương diện thực hành trong đời sống của một khách hành hương. Tôi dám tin rằng, như câu tục ngữ nói, ông ấy có thể cắn cả một que củi đang cháy, nếu nó chắn đường ông ấy; nhưng những điều đã đè nặng lên ông ấy thì chưa có ai từng rũ bỏ được cách dễ dàng.
Christiana: Bấy giờ Christiana nói: Câu chuyện về Ông Sợ-Sệt này đã giúp ích cho tôi; tôi cứ tưởng chẳng có ai giống như tôi. Nhưng tôi thấy giữa người tốt lành này và tôi có phần giống nhau: chỉ là chúng tôi khác nhau ở hai điều. Những nỗi lo của ông ấy lớn đến nỗi bộc lộ ra ngoài; còn của tôi thì tôi giữ ở trong lòng. Những nỗi lo của ông ấy cũng đè nặng trên ông ấy đến nỗi làm cho ông ấy không dám gõ cửa những ngôi nhà đã được dành để tiếp đãi; còn nỗi lo của tôi thì luôn là thứ khiến tôi gõ cửa mạnh hơn.
Nhân Từ: Nếu em cũng được phép nói ra lòng mình, thì em phải nói rằng có điều gì đó của ông ấy cũng đã ở trong em. Vì em luôn sợ hồ lửa, và sợ mất chỗ trong thiên đàng, hơn là sợ mất những thứ khác. Ôi, em nghĩ, ước gì em được hạnh phúc có một chỗ ở nơi đó! Thế là đủ, dù em phải lìa bỏ cả thế gian để được nó.
Ma-thi-ơ: Bấy giờ Ma-thi-ơ nói: Sự sợ hãi là một điều đã khiến con nghĩ rằng con còn xa mới có được trong mình điều đưa đến sự cứu rỗi. Nhưng nếu một người tốt như ông ấy mà còn như vậy, thì sao con lại không thể được tốt đẹp?
Gia-cơ: Không sợ thì không có ân điển, Gia-cơ nói. Dẫu không phải lúc nào có sự sợ địa ngục là có ân điển, thì chắc chắn rằng nơi nào không có sự kính sợ Đức Chúa Trời, nơi ấy không có ân điển.
Đại Dũng: Nói hay lắm, Gia-cơ; cháu đã trúng đích. Vì sự kính sợ Đức Chúa Trời là khởi đầu sự khôn ngoan; và chắc chắn, những ai thiếu phần khởi đầu thì chẳng có phần giữa cũng chẳng có phần cuối. Nhưng ở đây chúng ta sẽ kết thúc câu chuyện về Ông Sợ-Sệt, sau khi đã gửi theo ông ấy lời tiễn biệt này.
“Hỡi Ông Sợ-Sệt, ông đã biết sợ
Đức Chúa Trời, và từng e ngại
Làm bất cứ điều gì, lúc còn đây,
Có thể khiến ông hư mất.
Và ông có sợ hồ lửa, vực sâu chăng?
Ước gì người khác cũng như vậy!
Vì những kẻ thiếu trí khôn của ông,
Chính họ tự hủy hoại mình thay.”
Bấy giờ tôi thấy họ vẫn tiếp tục trò chuyện. Vì sau khi Đại Dũng đã kể xong về Ông Sợ-Sệt, Ông Thật-Thà bắt đầu kể cho họ nghe về một người khác, mà tên là Ông Tự-Ý. Ông ta làm ra vẻ mình là khách hành hương, Ông Thật-Thà nói; nhưng tôi tin chắc ông ta chưa bao giờ đi vào qua cái cửa đứng ở đầu con đường.
Đại Dũng: Cụ có bao giờ nói chuyện với ông ta về điều đó không?
Ông Thật-Thà: Có, hơn một hai lần; nhưng ông ta lúc nào cũng y như chính mình, tự ý. Ông ta chẳng màng đến người ta, chẳng màng lý lẽ, cũng chẳng màng gương mẫu; hễ lòng ông ta thúc giục điều gì, thì ông ta làm điều ấy, và chẳng ai khiến ông ta làm được điều gì khác.
Đại Dũng: Xin cho biết, ông ta giữ những nguyên tắc nào? vì tôi đoán cụ có thể nói được.
Ông Thật-Thà: Ông ta cho rằng một người có thể theo những thói xấu cũng như những nhân đức của các khách hành hương; và nếu người ấy làm cả hai, thì chắc chắn người ấy sẽ được cứu.
Đại Dũng: Sao? Giá như ông ta nói rằng ngay cả người tốt nhất cũng có thể phạm những thói xấu, cũng như được dự phần vào những nhân đức của các khách hành hương, thì ông ta đã chẳng đáng trách là bao; vì thật ra chúng ta chẳng được miễn trừ tuyệt đối khỏi thói xấu nào, trừ phi với điều kiện là chúng ta tỉnh thức và tranh chiến. Nhưng tôi thấy đó không phải là điều ông ta muốn nói; mà nếu tôi hiểu cụ đúng, ý cụ là ông ta cho rằng sống như vậy là điều được phép.
Ông Thật-Thà: Phải, phải, ý tôi là vậy, và ông ta đã tin như vậy và sống như vậy.
Đại Dũng: Nhưng ông ta dựa vào căn cứ nào mà nói như vậy?
Ông Thật-Thà: Ồ, ông ta nói ông ta có Kinh Thánh làm bảo chứng.
Đại Dũng: Xin cụ, cụ Thật-Thà, cho chúng tôi nghe vài điều cụ thể.
Ông Thật-Thà: Được thôi. Ông ta nói, việc dan díu với vợ người khác đã được Đa-vít, người được Đức Chúa Trời yêu dấu, làm rồi; vậy nên ông ta cũng có thể làm. Ông ta nói, có nhiều hơn một người đàn bà là điều Sa-lô-môn đã làm, vậy nên ông ta cũng có thể làm. Ông ta nói, Sa-ra và những bà mụ tin kính ở Ê-díp-tô đã nói dối, và Ra-háp cũng vậy, vậy nên ông ta cũng có thể làm. Ông ta nói, các môn đồ đã theo lời Thầy mình sai bảo mà đi dắt con lừa của người chủ đi, vậy nên ông ta cũng có thể làm như thế. Ông ta nói, Gia-cốp đã có được cơ nghiệp của cha mình bằng mưu mẹo và sự giả dối, vậy nên ông ta cũng có thể làm như thế.
Đại Dũng: Thật là đê tiện hết mức! Và cụ có chắc ông ta có quan điểm ấy không?
Ông Thật-Thà: Tôi đã nghe ông ta biện hộ cho điều đó, đem Kinh Thánh ra để bênh vực, đem lý lẽ ra để bênh vực, v.v.
Đại Dũng: Một ý kiến chẳng đáng được dung thứ chút nào trên đời này!
Ông Thật-Thà: Ông phải hiểu cho đúng ý tôi: hắn không nói rằng bất cứ ai cũng được làm điều ấy; nhưng nói rằng những ai có các nhân đức của những người đã làm những việc như thế, thì cũng được làm y như vậy.
Đại Dũng: Nhưng còn gì sai lạc hơn một kết luận như thế? Vì nói vậy chẳng khác nào nói rằng, bởi những người lành thuở trước đã phạm tội vì yếu đuối, nên hắn được phép phạm tội vì lòng tự phụ cố ý; hoặc nói rằng, nếu một đứa trẻ, vì bị gió thổi, hay vì vấp phải hòn đá, mà ngã xuống và lấm lem trong bùn, thì nó được phép cố tình nằm xuống mà lăn lộn trong đó như một con heo rừng. Ai có thể ngờ rằng một người lại có thể bị quyền lực của dục vọng làm cho mù quáng đến mức ấy? Nhưng điều đã chép hẳn phải thật: “họ bị vấp đá đó, vì không vâng phục Đạo, và điều ấy đã định sẵn cho họ rồi.” 1 Phi-e-rơ 2:8. Việc hắn cho rằng những kẻ chuyên tâm theo các thói xấu của người tin kính cũng có thể có các nhân đức của họ, cũng là một sự lầm lạc nặng nề chẳng kém điều kia. Ăn lấy tội lỗi của dân Đức Chúa Trời, Ô-sê 4:8, như con chó liếm đồ dơ bẩn, chẳng phải là dấu hiệu cho thấy người ấy có được các nhân đức của họ. Tôi cũng chẳng thể tin rằng kẻ nào giữ ý kiến ấy hiện nay lại có đức tin hay tình yêu thương ở trong mình. Nhưng tôi biết ông đã đưa ra những lời phản bác mạnh mẽ chống lại hắn; xin cho biết hắn tự bào chữa thế nào?
Ông Thật-Thà: Ồ, hắn nói rằng làm điều ấy theo đúng ý kiến của mình thì có vẻ ngay thật hơn nhiều so với việc làm điều ấy mà trong ý kiến lại giữ điều ngược lại.
Đại Dũng: Một câu trả lời hết sức gian ác. Vì dù buông lỏng dây cương cho dục vọng trong khi ý kiến mình chống lại những điều ấy là điều xấu; thì phạm tội rồi lại biện hộ rằng mình được phép làm như thế còn tệ hơn: điều thứ nhất vô tình làm cho người chứng kiến vấp ngã, điều thứ hai thì dẫn họ vào bẫy.
Ông Thật-Thà: Có nhiều người cùng một ý với người này, chỉ là không có cái miệng như người này; và chính điều đó khiến việc đi hành hương bị coi rẻ như hiện nay.
Đại Dũng: Ông đã nói đúng sự thật, và đó là điều đáng than tiếc: nhưng ai kính sợ Vua của thiên đàng sẽ thoát ra khỏi hết thảy những điều ấy.
Christiana: Trên đời có những ý kiến thật lạ lùng. Tôi biết một người đã nói rằng đến lúc sắp chết hẵng ăn năn cũng còn kịp chán.
Đại Dũng: Những người như thế chẳng khôn ngoan gì; nếu trong đời mình người ấy có một tuần lễ để chạy hai mươi dặm đường, hẳn người ấy chẳng muốn hoãn cuộc hành trình đến giờ cuối cùng của tuần lễ ấy.
Ông Thật-Thà: Ông nói phải; thế mà phần đông những người tự xem mình là khách hành hương lại làm đúng như vậy. Như ông thấy đó, tôi là một ông già, đã là người lữ hành trên con đường này nhiều ngày tháng; và tôi đã để ý thấy nhiều điều.
Tôi đã thấy có những người khởi hành như thể họ sẽ đánh đuổi cả thế gian chạy trước mặt mình, thế mà chỉ ít ngày sau đã chết như những người trong đồng vắng, và chẳng bao giờ được thấy đất hứa. Tôi đã thấy có những người lúc mới khởi sự đi hành hương chẳng hứa hẹn gì, và người ta tưởng họ chẳng sống nổi một ngày, thế mà rốt cuộc lại tỏ ra là những khách hành hương rất tốt. Tôi đã thấy có những người vội vã chạy tới trước, rồi chỉ ít lâu sau lại chạy lui cũng nhanh y như vậy. Tôi đã thấy có những người thoạt đầu nói rất hay về đời sống hành hương, rồi ít lâu sau lại nói chống nghịch nó cũng nhiều chẳng kém. Tôi đã nghe có những người, khi mới lên đường đi về thiên đàng, quả quyết rằng có một nơi như thế, rồi khi đã gần tới nơi, lại quay trở về mà nói rằng chẳng có nơi nào cả. Tôi đã nghe có những người khoe khoang mình sẽ làm gì nếu bị chống đối, thế mà ngay cả khi chỉ có một hồi báo động giả, đã bỏ chạy, bỏ cả đức tin, cả con đường của khách hành hương, và mọi thứ.
Bấy giờ, khi họ đang đi đường như thế, có một người chạy đến đón họ mà nói: Thưa các ông, và các bà các cháu yếu sức, nếu quý trọng mạng sống thì hãy lo liệu cho mình, vì bọn cướp đang ở phía trước đấy.
Đại Dũng: Bấy giờ Đại Dũng nói: Đó là ba tên đã tấn công Ít-Đức-Tin ngày trước. Được thôi, ông nói, chúng ta đã sẵn sàng đối phó với chúng: vậy họ tiếp tục lên đường. Bấy giờ đến mỗi khúc quanh, họ đều nhìn xem lúc nào sẽ gặp bọn côn đồ ấy; nhưng hoặc vì chúng đã nghe tiếng Đại Dũng, hoặc vì chúng có con mồi khác, chúng chẳng đến gần những khách hành hương.
Bấy giờ Christiana mong có một quán trọ để bà và các con được nghỉ ngơi bồi dưỡng, vì họ đã mỏi mệt. Bấy giờ Ông Thật-Thà nói: Có một quán trọ ở phía trước chúng ta không xa, nơi một môn đồ rất đáng kính tên là Gai-út cư ngụ. Rô-ma 16:23. Vậy tất cả đều quyết định rẽ vào đó; càng thêm muốn vào vì ông cụ đã nói về người ấy những lời tốt đẹp đến thế. Khi đến cửa, họ đi vào mà không gõ, vì người ta vốn chẳng có lệ gõ cửa quán trọ. Rồi họ gọi chủ nhà, và ông đến với họ. Vậy họ hỏi xin được nghỉ lại đó đêm ấy.
Gai-út: Được, thưa các ông, nếu các ông là người chân thật; vì nhà tôi chỉ dành cho khách hành hương mà thôi. Bấy giờ Christiana, Nhân Từ và các cậu bé càng vui mừng hơn, vì chủ quán là người yêu mến khách hành hương. Vậy họ xin phòng, và ông chỉ cho họ một phòng cho Christiana cùng các con và Nhân Từ, và một phòng khác cho Đại Dũng và ông cụ.
Đại Dũng: Bấy giờ Đại Dũng nói: Anh Gai-út tốt bụng ơi, anh có gì cho bữa tối không? vì những khách hành hương này hôm nay đã đi xa, và họ đã mỏi mệt.
Gai-út: Đã khuya rồi, Gai-út nói, nên chúng tôi chẳng tiện đi ra ngoài tìm thức ăn; nhưng có gì thì xin mời các ông các bà dùng, nếu như thế là vừa lòng.
Đại Dũng: Chúng tôi sẽ vừa lòng với những gì anh có trong nhà; vì theo như tôi đã thử biết anh, anh chẳng bao giờ thiếu những gì cần dùng.
Rồi ông đi xuống dặn người đầu bếp, tên là Nếm-Điều-Lành, sửa soạn bữa tối cho ngần ấy khách hành hương. Xong việc ấy, ông lại đi lên mà nói: Mời các bạn quý của tôi, tôi rất hoan nghênh các bạn, và tôi vui mừng vì có một căn nhà để tiếp đãi các bạn; và trong khi bữa tối đang được sửa soạn, nếu các bạn bằng lòng, chúng ta hãy cùng nhau trò chuyện những điều tốt lành: vậy tất cả đều nói: Đồng ý.
Gai-út: Bấy giờ Gai-út nói: Bà lão đáng kính này là vợ của ai? và cô gái trẻ này là con gái của ai?
Đại Dũng: Người đàn bà này là vợ của một người tên là Cơ Đốc Nhân, một khách hành hương thuở trước; và đây là bốn người con của ông. Cô gái là một người quen của bà, người bà đã thuyết phục đi hành hương cùng mình. Các cậu bé giống cha mình về mọi mặt, và ao ước được bước theo dấu chân ông; phải, hễ thấy nơi nào vị khách hành hương xưa đã nằm nghỉ, hay thấy một dấu chân nào của ông, thì lòng các cậu tràn ngập niềm vui, và các cậu ao ước được nằm hay bước trên chính chỗ ấy.
Gai-út: Bấy giờ Gai-út nói: Đây là vợ của Cơ Đốc Nhân, và đây là các con của Cơ Đốc Nhân sao? Tôi đã biết cha của chồng bà, phải, cũng biết cả ông nội của chồng bà nữa. Dòng dõi này có nhiều người tốt lành; tổ tiên của họ thoạt tiên cư ngụ tại An-ti-ốt. Công Vụ Các Sứ Đồ 11:26. Các bậc tiền nhân của Cơ Đốc Nhân (tôi đoán bà đã nghe chồng bà nói về họ) là những người rất đáng trọng. Hơn bất cứ ai tôi biết, họ đã tỏ ra là những người đầy nhân đức và lòng can đảm vì Chúa của các khách hành hương, vì đường lối Ngài, và vì những người yêu mến Ngài. Tôi đã nghe nói về nhiều người trong họ hàng của chồng bà đã đứng vững qua mọi thử thách vì cớ lẽ thật. Ê-tiên, một trong những người đầu tiên của gia tộc mà chồng bà xuất thân, đã bị ném đá vào đầu. Công Vụ Các Sứ Đồ 7:59, 60. Gia-cơ, một người khác thuộc dòng dõi này, đã bị giết bằng lưỡi gươm. Công Vụ Các Sứ Đồ 12:2. Chưa kể đến Phao-lô và Phi-e-rơ, những người thuở xưa thuộc gia tộc mà chồng bà sinh ra, còn có Ignatius, người bị ném cho sư tử; Romanus, người bị cắt thịt từng miếng khỏi xương; và Polycarp, người đã giữ khí phách nam nhi trong ngọn lửa. Có người bị treo trong một cái giỏ giữa nắng cho ong vò vẽ ăn; và có người bị người ta bỏ vào bao, rồi quăng xuống biển cho chết đuối. Thật chẳng thể nào đếm hết được những người thuộc gia tộc ấy đã chịu thương tổn và cái chết vì yêu mến đời sống hành hương. Tôi cũng chẳng thể không vui mừng khi thấy chồng bà đã để lại bốn cậu con trai như thế này. Tôi mong các cậu sẽ giữ vững danh của cha mình, bước theo dấu chân cha mình, và đạt đến được cái kết cuộc của cha mình.
Đại Dũng: Quả thật, thưa ông, các cậu là những chàng trai đầy triển vọng: các cậu dường như hết lòng chọn đường lối của cha mình.
Gai-út: Đó chính là điều tôi đã nói. Vì vậy gia tộc của Cơ Đốc Nhân hẳn sẽ còn lan rộng trên mặt đất, và còn đông đúc trên khắp mặt đất; Christiana hãy tìm cho các con trai mình mấy cô gái để hứa hôn, v.v., để danh của cha các cậu, và nhà của các bậc tiền nhân ông, chẳng bao giờ bị lãng quên trên đời.
Ông Thật-Thà: Thật đáng tiếc nếu gia tộc ông ấy sa sút và tuyệt tự.
Gai-út: Sa sút thì nó chẳng thể nào sa sút được, nhưng bị giảm bớt thì có thể; nhưng xin Christiana nghe lời khuyên của tôi, và đó là cách để giữ vững gia tộc ấy. Và, Christiana này, người chủ quán nói, tôi vui mừng được thấy bà và người bạn Nhân Từ của bà cùng ở đây, thật là một đôi đáng mến. Và nếu tôi được phép khuyên, bà hãy nhận Nhân Từ vào một mối quan hệ gần gũi hơn với bà: nếu cô ấy bằng lòng, hãy gả cô ấy cho Ma-thi-ơ, con trai cả của bà. Đó là cách để giữ gìn dòng dõi trên đất. Vậy cuộc hôn nhân này được định liệu, và theo thời gian họ đã thành vợ thành chồng: nhưng về việc ấy sẽ nói thêm sau.
Gai-út còn nói tiếp: Bây giờ tôi xin nói thay cho phụ nữ, để cất đi sự sỉ nhục của họ. Vì như sự chết và sự rủa sả đã vào thế gian bởi một người đàn bà, Sáng Thế Ký 3, thì sự sống và sự lành mạnh cũng vậy: Đức Chúa Trời bèn sai Con Ngài bởi một người nữ sanh ra. Ga-la-ti 4:4. Phải, để tỏ ra những người đến sau ghê tởm việc làm của người mẹ đầu tiên biết bao, phái nữ trong thời Cựu Ước đã ao ước có con, mong sao người đàn bà này hay người đàn bà kia sẽ được làm mẹ của Cứu Chúa thế gian. Tôi xin nói thêm rằng, khi Cứu Chúa đã đến, phụ nữ đã vui mừng nơi Ngài trước cả đàn ông lẫn thiên sứ. Lu-ca 1:42-46. Tôi chẳng đọc thấy có người đàn ông nào từng dâng cho Đấng Christ dù chỉ một đồng bạc nhỏ; nhưng các phụ nữ đã đi theo Ngài, và lấy của cải mình mà giúp đỡ Ngài. Lu-ca 8:2,3. Chính một người đàn bà đã lấy nước mắt rửa chân Ngài, Lu-ca 7:37-50, và một người đàn bà đã xức dầu thân thể Ngài cho ngày chôn cất. Giăng 11:2; 12:3. Chính các phụ nữ đã khóc khi Ngài đi đến thập tự giá, Lu-ca 23:27, và các phụ nữ đã theo Ngài từ thập tự giá, Ma-thi-ơ 27:55,56; Lu-ca 23:55, và đã ngồi đối diện ngôi mộ Ngài khi Ngài được chôn. Ma-thi-ơ 27:61. Chính các phụ nữ đã ở với Ngài đầu tiên vào buổi sáng Ngài sống lại, Lu-ca 24:1, và các phụ nữ đã đem tin trước tiên đến cho các môn đồ Ngài rằng Ngài đã từ kẻ chết sống lại. Lu-ca 24:22,23. Vậy phụ nữ là những người được ơn rất lớn, và bởi những điều này cho thấy rằng họ cùng với chúng ta dự phần ân điển của sự sống.
Bấy giờ người đầu bếp sai người lên báo rằng bữa tối đã gần xong, và sai một người đến trải khăn bàn, bày đĩa gỗ, và sắp muối với bánh cho ngay ngắn.
Bấy giờ Ma-thi-ơ nói: Nhìn thấy tấm khăn bàn này, và những thứ đi trước báo hiệu bữa tối này, khiến con thèm ăn hơn trước nhiều.
Gai-út: Cũng vậy, mong mọi giáo huấn được ban cho cháu trong đời này khiến cháu càng khao khát được ngồi dự bữa tiệc của Đức Vua vĩ đại trong vương quốc Ngài; vì mọi sự giảng dạy, sách vở và các nghi lễ ở đây chỉ như việc bày đĩa gỗ và đặt muối lên bàn, nếu so với bữa tiệc mà Chúa chúng ta sẽ dọn cho chúng ta khi chúng ta đến nhà Ngài.
Vậy bữa tối được dọn lên. Trước hết, cái giò dâng giơ lên và cái o dâng đưa qua đưa lại được đặt trên bàn trước mặt họ; để tỏ ra rằng họ phải bắt đầu bữa ăn bằng sự cầu nguyện và ngợi khen Đức Chúa Trời. Với cái giò dâng giơ lên, Đa-vít đã nâng lòng mình lên cùng Đức Chúa Trời; và với cái o dâng đưa qua đưa lại, nơi lòng ông ở, ông thường tựa vào cây đàn hạc khi gảy đàn. Lê-vi Ký 7:32-34; 10:14,15; Thi Thiên 25:1; Hê-bơ-rơ 13:15. Hai món này rất tươi ngon, và tất cả đều ăn thật ngon miệng.
Món kế tiếp họ dọn lên là một bình rượu đỏ như máu. Phục Truyền Luật Lệ Ký 32:14; Các Quan Xét 9:13; Giăng 15:5. Vậy Gai-út nói với họ: Xin cứ uống thỏa thích; đây là nước nho thật, thứ làm cho vui lòng Đức Chúa Trời và loài người. Vậy họ uống và vui vẻ.
Món kế tiếp là một đĩa sữa bẻ bánh vụn vào thật nhiều; Gai-út nói: Hãy để các cậu bé dùng món ấy, hầu cho các cậu nhờ đó mà lớn lên. 1 Phi-e-rơ 2:1,2.
Rồi theo thứ tự, họ dọn lên một đĩa mỡ sữa và mật. Bấy giờ Gai-út nói: Xin cứ ăn thỏa thích món này, vì món này tốt để làm phấn chấn và thêm sức cho sự phán đoán và hiểu biết của các bạn. Đây là món ăn của Chúa chúng ta khi Ngài còn là con trẻ: “Con trẻ ấy sẽ ăn mỡ sữa và mật, cho đến chừng nào biết bỏ điều dữ và chọn điều lành.” Ê-sai 7:15.
Rồi họ dọn lên cho khách một đĩa táo, và đó là thứ trái cây rất ngon. Bấy giờ Ma-thi-ơ nói: Chúng con có được ăn táo không, vì đó chính là thứ trái mà con rắn đã dùng để dụ dỗ người mẹ đầu tiên của chúng ta?
Bấy giờ Gai-út nói,
“Táo kia là thứ ta xưa bị lừa,
Song chính tội, chẳng phải táo, làm hồn ta nhơ:
Táo cấm, nếu ăn, làm máu ta hư hoại;
Ăn táo khi được truyền, lại sinh ích cho ta:
Vậy hãy uống bình rượu Ngài, hỡi Hội Thánh, chim bồ câu của Ngài,
Và ăn táo của Ngài, hỡi người đang bệnh vì tình yêu.”
Bấy giờ Ma-thi-ơ nói: Con đã ngần ngại như thế, vì cách đây ít lâu con đã bị bệnh do ăn trái cây.
Gai-út: Trái cấm sẽ làm cháu bệnh; nhưng thứ Chúa chúng ta đã cho phép thì không.
Trong khi họ đang trò chuyện như thế, người ta dọn cho họ một món khác, ấy là một đĩa hạch đào. Nhã Ca 6:11. Bấy giờ có mấy người trong bàn nói: Hạch đào làm hỏng răng non, nhất là răng trẻ con: Gai-út nghe vậy bèn nói,
“Những đoạn Kinh Thánh khó là hạch đào, (tôi chẳng gọi chúng là kẻ lừa đảo,)
Vỏ cứng của chúng giữ nhân khỏi người ăn:
Hãy mở vỏ ra, bạn sẽ có được phần nhân;
Chúng được đem đến đây cho bạn đập ra mà ăn.”
Bấy giờ họ rất vui vẻ, và ngồi bên bàn ăn rất lâu, trò chuyện về nhiều điều. Bấy giờ ông cụ nói: Ông chủ quán tốt bụng của tôi ơi, trong khi chúng tôi đang đập hạch đào của ông, nếu ông bằng lòng, xin ông giải giùm câu đố này:
“Có một người, dẫu kẻ cho là điên,
Càng vứt bỏ đi, lại càng có thêm.”
Bấy giờ tất cả đều chăm chú lắng nghe, tự hỏi ông Gai-út tốt bụng sẽ nói gì; vậy ông ngồi im một lúc, rồi đáp như sau:
“Ai đem của mình phân phát cho người nghèo,
Sẽ được lại bấy nhiêu, mà còn gấp mười lần hơn nữa.”
Bấy giờ Giô-sép nói: Thưa ông, con dám nói thật, con không ngờ ông lại giải ra được.
Ồ, Gai-út nói, ta đã được rèn luyện theo đường lối này từ lâu lắm rồi: chẳng gì dạy dỗ bằng kinh nghiệm. Ta đã học nơi Chúa ta để biết nhân từ, và đã nhờ kinh nghiệm mà thấy rằng ta được lợi nhờ đó. Có người rải của mình ra, lại càng thêm nhiều lên; cũng có người chắt lót quá bực, nhưng chỉ được sự thiếu thốn. Có kẻ làm bộ giàu, mà chẳng có gì hết; cũng có người làm bộ nghèo, lại có của cải nhiều. Châm Ngôn 11:24; 13:7.
Bấy giờ Sa-mu-ên thì thầm với Christiana, mẹ cậu, mà nói: Mẹ ơi, đây là nhà của một người rất tốt: chúng ta hãy ở lại đây một thời gian, và để anh Ma-thi-ơ của con cưới chị Nhân Từ tại đây, trước khi chúng ta đi xa hơn. Gai-út, người chủ nhà, nghe được điều ấy, bèn nói: Rất sẵn lòng, cháu ạ.
Vậy họ ở lại đó hơn một tháng, và Nhân Từ được gả cho Ma-thi-ơ làm vợ.
Trong thời gian họ ở đây, Nhân Từ, theo thói quen của cô, cứ may áo khoác và quần áo để tặng cho người nghèo, nhờ đó cô đem lại tiếng tốt cho các khách hành hương.
Nhưng xin trở lại với câu chuyện của chúng ta: Sau bữa tối, các cậu bé muốn đi ngủ, vì đã mệt mỏi do đi đường: Bấy giờ Gai-út gọi người đến chỉ phòng cho các cậu; nhưng Nhân Từ nói: Để tôi đưa các em đi ngủ. Vậy cô đưa các cậu đi ngủ, và các cậu ngủ ngon: nhưng những người còn lại thì thức suốt đêm; vì Gai-út và họ thật là những người bạn tâm đầu ý hợp, đến nỗi họ chẳng biết làm sao mà chia tay. Sau khi trò chuyện nhiều về Chúa của họ, về chính họ, và về cuộc hành trình, cụ Thật-Thà, người đã đưa ra câu đố cho Gai-út, bắt đầu gà gật. Bấy giờ Đại Dũng nói: Sao, thưa cụ, cụ bắt đầu buồn ngủ rồi; nào, tỉnh lại đi, đây có một câu đố cho cụ. Bấy giờ Ông Thật-Thà nói: Xin cho chúng tôi nghe. Bấy giờ Đại Dũng đáp,
“Ai muốn giết, trước hết phải bị chinh phục:
Ai muốn sống nơi xa, trước phải chết tại nhà.”
Ha, Ông Thật-Thà nói, câu này khó đấy; khó giải nghĩa, mà còn khó thực hành hơn. Nhưng nào, ông chủ quán, ông nói, nếu ông bằng lòng, tôi xin nhường phần của tôi cho ông: ông hãy giải nghĩa nó, và tôi sẽ nghe ông nói gì.
Không, Gai-út nói, câu đố đã được đặt ra cho cụ, và người ta mong cụ phải trả lời. Bấy giờ ông cụ nói,
“Ai muốn làm chết tội lỗi mình,
Trước phải bị ân điển chinh phục;
Ai muốn thuyết phục tôi rằng mình đang sống,
Phải chết đi cho chính bản thân.”
Đúng rồi, Gai-út nói; giáo lý lành và kinh nghiệm đều dạy điều này. Vì, thứ nhất, cho đến khi ân điển tỏ mình ra và lấy vinh quang mình mà chinh phục linh hồn, thì linh hồn hoàn toàn chẳng có lòng nào để chống lại tội lỗi. Vả lại, nếu tội lỗi là những sợi dây của Sa-tan mà linh hồn bị trói buộc, thì làm sao linh hồn có thể kháng cự trước khi được tháo khỏi sự yếu đuối ấy? Thứ hai, chẳng ai biết lẽ phải hay biết ân điển lại tin rằng một người làm nô lệ cho sự bại hoại của chính mình có thể là một tượng đài sống của ân điển. Và bây giờ tôi chợt nhớ ra, tôi sẽ kể cho các bạn một câu chuyện đáng nghe. Có hai người đi hành hương; một người bắt đầu khi còn trẻ, người kia bắt đầu khi đã già. Người trẻ có những sự bại hoại mạnh mẽ phải vật lộn; còn sự bại hoại của người già thì đã yếu đi vì sự suy tàn của thân thể. Người trẻ bước đi vững vàng chẳng kém người già, và về mọi mặt cũng nhẹ nhàng như người ấy. Vậy bây giờ, ai, hay người nào trong hai người ấy, có ân điển chiếu sáng rõ nhất, khi cả hai dường như giống nhau?
Ông Thật-Thà: Của người trẻ, chắc chắn rồi. Vì điều gì đứng vững trước sự chống đối lớn nhất thì chứng tỏ rõ nhất rằng nó mạnh nhất; nhất là khi nó còn theo kịp bước điều chẳng gặp đến một nửa sự chống đối như thế, mà tuổi già chắc chắn là chẳng gặp. Vả lại, tôi đã nhận thấy những người già tự chúc phước cho mình bằng sự lầm lẫn này; tức là họ coi sự suy tàn của thân thể là một chiến thắng bởi ân điển trên sự bại hoại, và vì thế dễ tự lừa dối mình. Thật vậy, những người già có ân điển là những người có khả năng nhất để khuyên bảo người trẻ, vì họ đã thấy nhiều nhất sự trống rỗng của mọi sự: nhưng dầu vậy, khi một người già và một người trẻ cùng khởi hành với nhau, người trẻ có lợi thế là công việc của ân điển trong lòng mình được bày tỏ rõ ràng nhất, dù sự bại hoại của người già tự nhiên là yếu nhất. Họ cứ ngồi trò chuyện như thế cho đến rạng đông.
Bấy giờ, khi cả nhà đã thức dậy, Christiana bảo Gia-cơ, con trai bà, đọc một chương; vậy cậu đọc chương 53 sách Ê-sai. Khi cậu đọc xong, Ông Thật-Thà hỏi vì sao lại nói rằng Cứu Chúa sẽ “ra từ đất khô;” và cũng nói rằng “Người chẳng có hình dung, chẳng có sự đẹp đẽ.”
Đại Dũng: Bấy giờ Đại Dũng nói: Về câu thứ nhất, tôi trả lời rằng vì Hội Thánh của người Do Thái, là nơi Đấng Christ xuất thân, lúc ấy đã mất gần hết nhựa sống và tâm thần của sự theo đạo. Về câu thứ hai, tôi nói rằng những lời ấy được nói ra từ miệng những kẻ không tin, là những kẻ, vì thiếu con mắt có thể nhìn thấu tấm lòng của Hoàng Tử chúng ta, nên phán đoán Ngài theo vẻ tầm thường bề ngoài; y như những người không biết rằng đá quý bị phủ bên ngoài bằng một lớp vỏ xấu xí, khi tìm được một viên, vì chẳng biết mình đã tìm được gì, lại vứt nó đi, như người ta vứt một hòn đá thường.
Thôi được, Gai-út nói, bây giờ các bạn đang ở đây, và vì như tôi biết, Đại Dũng giỏi sử dụng vũ khí, nếu các bạn bằng lòng, sau khi chúng ta đã nghỉ ngơi bồi dưỡng, chúng ta sẽ đi ra đồng, xem có thể làm được điều gì tốt chăng. Cách đây chừng một dặm có một gã khổng lồ tên là Giết Người Lành, hắn quấy nhiễu đường cái của Đức Vua trong vùng này rất nhiều; và tôi biết sào huyệt của hắn ở quanh đâu. Hắn là đầu sỏ của một bọn trộm cướp: giá mà chúng ta dẹp được hắn khỏi vùng này thì tốt biết bao. Vậy họ đồng ý và lên đường: Đại Dũng mang gươm, mũ trụ và khiên; còn những người khác mang giáo và gậy.
Khi họ đến nơi hắn ở, họ thấy hắn đang nắm trong tay một người tên là Yếu Lòng, người mà đầy tớ hắn đã bắt được trên đường và đem đến cho hắn. Bấy giờ gã khổng lồ đang lục lọi cướp sạch đồ của ông, định sau đó sẽ gặm xương ông; vì hắn thuộc loại ăn thịt người.
Vậy, ngay khi thấy Đại Dũng và các bạn ông mang vũ khí đứng nơi miệng hang mình, hắn hỏi họ muốn gì.
Đại Dũng: Chúng ta muốn ngươi; vì chúng ta đến để báo thù cho nhiều khách hành hương mà ngươi đã giết, sau khi lôi họ ra khỏi đường cái của Đức Vua: vậy hãy ra khỏi hang của ngươi. Vậy hắn vũ trang rồi đi ra, và họ lao vào trận chiến, đánh nhau hơn một giờ đồng hồ, rồi đứng lại để lấy hơi.
Giết Người Lành: Bấy giờ gã khổng lồ nói: Sao các ngươi lại đến đây trên đất của ta?
Đại Dũng: Để báo thù cho máu của các khách hành hương, như ta đã nói với ngươi rồi. Vậy họ lại lao vào nhau, và gã khổng lồ khiến Đại Dũng phải lùi lại; nhưng ông lại xông lên, và với tấm lòng cao cả của mình, ông giáng xuống đầu và hai bên sườn gã khổng lồ những đòn mạnh mẽ đến nỗi khiến hắn đánh rơi vũ khí khỏi tay. Vậy ông đánh hắn, giết hắn, chặt đầu hắn, và mang về quán trọ. Ông cũng đem Yếu Lòng, người khách hành hương, về chỗ trọ cùng với mình. Khi về đến nhà, họ cho cả nhà xem cái đầu hắn, rồi dựng nó lên, như họ đã làm với những cái đầu khác trước đó, để làm cho những kẻ về sau toan làm như hắn phải khiếp sợ.
Bấy giờ họ hỏi Ông Yếu-Lòng vì sao ông lại rơi vào tay hắn.
Ông Yếu-Lòng: Bấy giờ người đáng thương ấy nói: Như các ông thấy đó, tôi là một người hay đau ốm: và vì sự chết thường gõ cửa nhà tôi mỗi ngày một lần, tôi nghĩ mình sẽ chẳng bao giờ được khỏe ở nhà; vậy tôi dấn mình vào đời sống hành hương, và đã đi đến đây từ thị trấn Bấp-Bênh, nơi tôi và cha tôi đã sinh ra. Tôi là một người chẳng có chút sức lực nào về thân thể, cũng chẳng có về tâm trí, nhưng nếu có thể, dù tôi chỉ bò lết được, tôi vẫn muốn dành cả đời mình trên con đường của khách hành hương. Khi tôi đến cánh cửa ở đầu con đường, Chúa của nơi ấy đã tiếp đãi tôi cách rộng rãi; Ngài chẳng chê bai vẻ ốm yếu của tôi, cũng chẳng chê tâm trí yếu đuối của tôi; nhưng ban cho tôi những gì cần thiết cho cuộc hành trình, và bảo tôi hãy trông cậy cho đến cuối cùng. Khi tôi đến nhà Người Giải Nghĩa, tôi đã nhận được nhiều sự tử tế ở đó: và vì Đồi Gian Nan được xem là quá khó đối với tôi, một trong các đầy tớ của ông đã cõng tôi lên đồi ấy. Thật vậy, tôi đã nhận được nhiều sự giúp đỡ từ các khách hành hương, dù chẳng ai sẵn lòng đi chậm như tôi buộc phải đi: thế nhưng hễ họ đến, họ đều bảo tôi hãy vững lòng, và nói rằng ý muốn của Chúa họ là phải ban sự yên ủi cho những kẻ yếu lòng, 1 Tê-sa-lô-ni-ca 5:14; rồi họ cứ đi theo nhịp bước của mình. Khi tôi đến ngõ Tấn-Công, gã khổng lồ này gặp tôi, và bảo tôi chuẩn bị giao chiến. Nhưng than ôi, yếu đuối như tôi, tôi cần một chén thuốc bổ hơn; vậy hắn xông đến và bắt tôi. Tôi đinh ninh hắn sẽ không giết tôi. Cũng vậy, khi hắn đã đưa tôi vào hang hắn, vì tôi không tự ý đi với hắn, tôi tin rằng mình sẽ ra khỏi đó mà còn sống; vì tôi đã nghe rằng chẳng có khách hành hương nào bị bàn tay hung bạo bắt làm tù binh mà, nếu người ấy giữ lòng trọn vẹn đối với Chủ mình, lại phải chết trong tay kẻ thù theo luật của sự quan phòng. Tôi đã liệu trước là sẽ bị cướp, và quả thật tôi đã bị cướp; nhưng như các ông thấy đó, tôi đã thoát được mạng sống, về điều ấy tôi cảm tạ Đức Vua của tôi là Đấng làm nên, và cảm ơn các ông là phương tiện. Tôi cũng chờ đợi những cơn thử thách khác; nhưng tôi đã quyết định điều này, ấy là: chạy khi tôi chạy được, đi khi tôi không chạy được, và bò khi tôi không đi được. Về điều chính yếu, tôi cảm tạ Đấng đã yêu tôi, lòng tôi đã vững định; con đường ở trước mặt tôi, tâm trí tôi đã ở bên kia dòng sông không có cầu, dù như các ông thấy đó, tôi chỉ là một người yếu lòng.
Ông Thật-Thà: Bấy giờ cụ Thật-Thà nói: Cách đây ít lâu, ông có quen biết một người tên là Ông Sợ-Sệt, một khách hành hương, chăng?
Ông Yếu-Lòng: Quen biết ông ấy ư! Có chứ, ông ấy đến từ thị trấn Ngu Đần, nằm cách Thành Hủy Diệt bốn độ về phía bắc, và cũng cách nơi tôi sinh ra chừng ấy; dầu vậy, chúng tôi vẫn quen biết nhau rõ lắm, vì thật ra ông ấy là chú tôi, em ruột của cha tôi. Ông ấy và tôi tính khí giống nhau nhiều lắm: ông ấy thấp hơn tôi một chút, nhưng nước da và dáng vẻ chúng tôi thì rất giống nhau.
Ông Thật-Thà: Tôi nhận ra ông biết ông ấy, và tôi cũng dễ tin rằng hai người có họ hàng với nhau; vì ông có nước da trắng bệch như ông ấy, ánh mắt ông liếc nhìn giống ông ấy, và giọng nói của ông cũng rất giống.
Ông Yếu-Lòng: Hầu hết những người đã biết cả hai chúng tôi đều nói như vậy; và hơn nữa, những gì tôi đã thấy nơi ông ấy, phần lớn tôi cũng tìm thấy nơi chính mình.
Gai-út: Gai-út nhân hậu nói: Nào, thưa ông, hãy vững lòng; ông được tôi và nhà tôi tiếp đón. Ông muốn gì, cứ tự nhiên gọi; và điều gì ông muốn các đầy tớ tôi làm cho ông, họ sẽ sẵn lòng làm.
Bấy giờ Ông Yếu-Lòng nói: Đây là một ân huệ không ngờ, như mặt trời ló ra từ một đám mây rất tối. Phải chăng Gã Khổng Lồ Giết Người Lành có ý dành cho tôi ân huệ này khi hắn chặn tôi lại và quyết không cho tôi đi xa hơn nữa? Phải chăng hắn có ý rằng sau khi lục soát túi tôi, tôi sẽ đến với Gai-út, chủ nhà của tôi? Thế mà sự việc lại như vậy.
Đang khi Ông Yếu-Lòng và Gai-út trò chuyện như thế, có một người chạy đến, gọi ở cửa và nói rằng cách đó chừng một dặm rưỡi có một người tên là Ông Không-Ngay-Thẳng, một khách hành hương, đã bị sét đánh chết ngay tại chỗ.
Ông Yếu-Lòng: Than ôi! Ông Yếu-Lòng nói, ông ấy bị giết rồi sao? Ông ấy đã đuổi kịp tôi vài ngày trước khi tôi đến được tận đây, và muốn làm bạn đồng hành với tôi. Ông ấy cũng ở với tôi khi Gã Khổng Lồ Giết Người Lành bắt tôi, nhưng ông ấy nhanh chân nên đã thoát; thế nhưng dường như ông ấy thoát để rồi chết, còn tôi bị bắt để được sống.
“Điều tưởng như muốn giết ta tức thì,
Lắm khi lại cứu ta khỏi cảnh sầu bi.
Chính Sự Quan Phòng mang dung mạo tử thần,
Lắm khi lại ban sự sống cho người hèn mọn.
Tôi thì bị bắt, còn ông ấy thoát chạy đi;
Tay đặt chéo: ban ông cái chết, ban tôi sự sống.”
Vào khoảng thời gian này, Ma-thi-ơ và Nhân Từ kết hôn; Gai-út cũng gả con gái mình là Phê-bê cho Gia-cơ, em của Ma-thi-ơ, làm vợ; sau đó họ còn ở lại nhà Gai-út chừng mười ngày nữa, dùng thì giờ và các mùa tiết như cách các khách hành hương vẫn thường làm.
Khi họ sắp ra đi, Gai-út dọn cho họ một bữa tiệc, và họ ăn uống, vui vẻ. Bấy giờ đã đến giờ họ phải lên đường; vì vậy Đại Dũng xin tính tiền. Nhưng Gai-út nói với ông rằng ở nhà mình không có lệ khách hành hương phải trả tiền cho sự tiếp đãi. Ông nuôi họ quanh năm, nhưng trông đợi được trả công từ người Sa-ma-ri nhân lành, là người đã hứa với ông rằng, khi trở về, hễ ông tốn kém bao nhiêu cho họ, người sẽ trung tín trả lại cho ông đủ cả. Lu-ca 10:34,35. Bấy giờ Đại Dũng nói với ông,
Đại Dũng: Hỡi kẻ rất yêu dấu, anh ăn ở trung tín trong mọi điều làm cho các anh em, và cũng cho các anh em ở trọ nữa; các anh em đã làm chứng về sự nhơn từ của anh ở trước mặt Hội Thánh. Anh sẽ giúp đỡ sự đi đường cho các anh em một cách xứng đáng với Đức Chúa Trời thì tốt lắm. 3 Giăng 5,6. Bấy giờ Gai-út từ biệt tất cả bọn họ cùng các con mình, và đặc biệt là Ông Yếu-Lòng. Ông cũng cho ông ấy một ít thức uống để dùng dọc đường.
Lúc họ đang ra khỏi cửa, Ông Yếu-Lòng làm như có ý nán lại phía sau. Đại Dũng thấy vậy liền nói: Nào, Ông Yếu-Lòng, xin anh hãy đi cùng chúng tôi; tôi sẽ dẫn đường cho anh, và anh sẽ được đối đãi như những người khác.
Ông Yếu-Lòng: Than ôi! Tôi thiếu một người bạn đồng hành hợp với mình. Các anh đều cường tráng và mạnh mẽ, còn tôi, như các anh thấy đó, thì yếu đuối; vì vậy tôi chọn đi sau thì hơn, kẻo vì nhiều tật nguyền của mình mà tôi trở thành gánh nặng cho cả chính mình lẫn các anh. Như tôi đã nói, tôi là người có tấm lòng yếu đuối và non nớt, và sẽ bị vấp phạm và trở nên yếu đi trước những điều người khác chịu được. Tôi sẽ chẳng ưa tiếng cười đùa; tôi sẽ chẳng ưa áo quần lòe loẹt; tôi sẽ chẳng ưa những câu hỏi vô ích. Phải, tôi là người yếu đến nỗi bị vấp phạm bởi những điều người khác được tự do làm. Tôi chưa biết hết lẽ thật: tôi là một Cơ Đốc nhân rất dốt nát. Đôi khi, nếu tôi nghe có người vui mừng trong Chúa, điều đó làm tôi bối rối vì tôi không thể vui mừng như vậy. Tôi giống như một người yếu giữa những người mạnh, hay như một người bệnh giữa những người khỏe mạnh, hay như một ngọn đèn bị khinh dể; đến nỗi tôi chẳng biết phải làm sao. “Kẻ sắp trượt chân thì như ngọn đèn bị khinh dể trong ý tưởng của người đang an nhàn.” Gióp 12:5.
Đại Dũng: Nhưng, anh ơi, Đại Dũng nói, tôi được giao nhiệm vụ yên ủi những kẻ ngã lòng, nâng đỡ những kẻ yếu đuối. Anh phải đi cùng chúng tôi; chúng tôi sẽ đợi anh; chúng tôi sẽ giúp đỡ anh; chúng tôi sẽ vì anh mà tự kiêng mình một số điều, cả về quan điểm lẫn về việc làm; chúng tôi sẽ không cãi lẫy về sự nghi ngờ trước mặt anh; chúng tôi sẽ trở nên mọi cách cho anh, còn hơn là để anh bị bỏ lại phía sau. 1 Tê-sa-lô-ni-ca 5:14; Rô-ma 14; 1 Cô-rinh-tô 8:9-13; 9:22.
Suốt thời gian ấy, họ vẫn đứng ở cửa nhà Gai-út; và kìa, đang khi họ bàn luận sôi nổi như thế, Ông Sắp-Quỵ đi ngang qua, tay cầm đôi nạng, và ông cũng đang lên đường hành hương.
Ông Yếu-Lòng: Bấy giờ Ông Yếu-Lòng nói với ông ấy: Này anh, sao anh đến được đây? Tôi vừa mới than phiền rằng mình không có một người bạn đồng hành hợp ý, mà anh lại đúng như điều tôi mong ước. Hoan nghênh, hoan nghênh anh, Ông Sắp-Quỵ tốt bụng; tôi mong anh và tôi có thể giúp đỡ nhau phần nào.
Ông Sắp-Quỵ: Tôi sẽ vui mừng có anh làm bạn, người kia nói; và, Ông Yếu-Lòng tốt bụng ơi, thay vì chia tay nhau, vì chúng ta đã may mắn gặp nhau thế này, tôi sẽ cho anh mượn một chiếc nạng của tôi.
Ông Yếu-Lòng: Không đâu, ông nói, dù tôi cảm ơn thiện ý của anh, tôi chẳng muốn đi khập khiễng trước khi mình bị què. Tuy vậy, tôi nghĩ khi có dịp, nó có thể giúp tôi chống lại một con chó.
Ông Sắp-Quỵ: Nếu chính tôi hoặc đôi nạng của tôi có thể làm anh vui lòng, thì cả hai chúng tôi đều sẵn sàng theo lệnh anh, Ông Yếu-Lòng tốt bụng ạ.
Vậy họ tiếp tục lên đường. Đại Dũng và Ông Thật-Thà đi trước, Christiana và các con bà đi kế đó, còn Ông Yếu-Lòng đi sau cùng, với Ông Sắp-Quỵ và đôi nạng của ông. Bấy giờ Ông Thật-Thà nói,
Ông Thật-Thà: Thưa ông, nay chúng ta đang trên đường, xin ông kể cho chúng tôi nghe vài điều bổ ích về một số người đã đi hành hương trước chúng ta.
Đại Dũng: Rất sẵn lòng. Tôi đoán cụ đã nghe chuyện Cơ Đốc Nhân ngày trước đã gặp A-bô-ly-ôn trong Trũng Khiêm Hạ thế nào, và ông đã vất vả biết bao để đi qua Trũng Bóng Chết. Tôi cũng nghĩ cụ hẳn đã nghe Trung Tín bị Mụ Dâm-Đãng, A-đam Thứ Nhất, một kẻ tên là Bất Mãn, và Hổ Thẹn làm cho khốn đốn thế nào; bốn tên vô lại xảo trá nhất mà người ta có thể gặp trên đường.
Ông Thật-Thà: Phải, tôi đã nghe hết những điều này; nhưng thật ra Trung Tín tốt lành bị Hổ Thẹn làm khốn đốn nhất: hắn là kẻ không biết mỏi mệt.
Đại Dũng: Phải; vì như vị khách hành hương ấy đã nói rất đúng, trong mọi kẻ, hắn là kẻ mang sai tên nhất.
Ông Thật-Thà: Nhưng xin ông cho biết, Cơ Đốc Nhân và Trung Tín đã gặp Ba Hoa ở đâu? Kẻ ấy cũng là một tay đáng chú ý.
Đại Dũng: Hắn là một kẻ ngu tự tin; thế mà nhiều người vẫn theo đường lối của hắn.
Ông Thật-Thà: Hắn suýt nữa đã lừa được Trung Tín.
Đại Dũng: Phải, nhưng Cơ Đốc Nhân đã chỉ cho ông cách để mau chóng nhận ra bộ mặt thật của hắn.
Vậy họ tiếp tục đi cho đến khi tới chỗ Người Truyền Đạo đã gặp Cơ Đốc Nhân và Trung Tín, và đã báo trước cho họ những gì sẽ xảy đến với họ tại Hội Chợ Phù Hoa. Bấy giờ người dẫn đường của họ nói: Khoảng chỗ này Cơ Đốc Nhân và Trung Tín đã gặp Người Truyền Đạo, là người đã báo trước cho họ những hoạn nạn họ sẽ gặp tại Hội Chợ Phù Hoa.
Ông Thật-Thà: Ông nói vậy sao? Tôi dám chắc khi ấy ông ta đã đọc cho họ nghe một chương khó nghe lắm.
Đại Dũng: Đúng vậy, nhưng đồng thời ông cũng khích lệ họ. Nhưng chúng ta nói về họ làm gì? Họ là một đôi người dũng mãnh như sư tử; họ đã làm cho mặt mình cứng như đá. Cụ không nhớ họ đã gan dạ biết bao khi đứng trước quan tòa sao?
Ông Thật-Thà: Phải: Trung Tín đã chịu khổ một cách can đảm.
Đại Dũng: Đúng thế, và cũng có những điều tốt đẹp đến từ đó; vì Hy Vọng và một số người khác, như câu chuyện kể lại, đã được hoán cải nhờ cái chết của ông.
Ông Thật-Thà: Vâng, nhưng xin ông kể tiếp; vì ông am tường mọi việc.
Đại Dũng: Trong mọi kẻ Cơ Đốc Nhân gặp sau khi đi qua Hội Chợ Phù Hoa, một người tên là Tư Lợi là kẻ xảo quyệt bậc nhất.
Ông Thật-Thà: Tư Lợi! hắn là ai vậy?
Đại Dũng: Một tên rất xảo quyệt, một kẻ giả hình chính cống; một kẻ muốn theo đạo, bất kể thế gian xoay chiều nào; nhưng khôn lỏi đến nỗi hắn chắc chắn không bao giờ phải mất mát hay chịu khổ vì đạo. Hắn có một kiểu theo đạo cho mỗi dịp mới, và vợ hắn cũng giỏi việc ấy chẳng kém gì hắn. Hắn hết đổi quan điểm này sang quan điểm khác; phải, và còn biện hộ cho việc làm ấy nữa. Nhưng theo chỗ tôi biết được, hắn đã đi đến một kết cục tồi tệ với những mưu tư lợi của hắn; tôi cũng chưa bao giờ nghe rằng có đứa con nào của hắn từng được những người thật lòng kính sợ Đức Chúa Trời quý trọng.
Đến lúc này họ đã tới gần, trông thấy thị trấn Phù Hoa, nơi Hội Chợ Phù Hoa được tổ chức. Vậy khi thấy mình đã gần thị trấn như thế, họ bàn với nhau xem nên đi qua thị trấn bằng cách nào; người thì nói thế này, người thì nói thế khác. Sau cùng Đại Dũng nói: Như các bạn có thể hiểu, tôi đã nhiều lần dẫn khách hành hương đi qua thị trấn này. Tôi có quen một người tên là Ông Ma-na-sôn, Công Vụ Các Sứ Đồ 21:16, quê ở Chíp-rơ, là một môn đồ lâu nay, chúng ta có thể trọ tại nhà ông. Nếu các bạn thấy phải, chúng ta sẽ ghé vào đó.
Đồng ý, cụ Thật-Thà nói; Đồng ý, Christiana nói; Đồng ý, Ông Yếu-Lòng nói; và mọi người đều nói như vậy. Bạn hẳn nghĩ rằng lúc họ đến ven ngoài thị trấn thì trời đã chiều tối; nhưng Đại Dũng biết đường đến nhà ông cụ. Vậy họ đến đó; ông gọi ở cửa, và ông cụ ở bên trong vừa nghe tiếng liền nhận ra giọng ông; nên ông cụ mở cửa, và tất cả đều vào. Bấy giờ Ma-na-sôn, chủ nhà của họ, nói: Hôm nay các bạn đã đi được bao xa? Họ đáp: từ nhà Gai-út, bạn của chúng tôi. Ông nói: Tôi cam đoan với các bạn, các bạn đã đi một quãng đường dài đấy. Hẳn các bạn mệt lắm; hãy ngồi xuống. Vậy họ ngồi xuống.
Đại Dũng: Bấy giờ người dẫn đường của họ nói: Nào, các ông bạn tốt, thấy thế nào? Tôi dám chắc các bạn được bạn tôi đây tiếp đón.
Ông Ma-na-sôn: Tôi cũng vậy, Ông Ma-na-sôn nói, xin chào mừng các bạn; và các bạn cần gì, cứ nói, chúng tôi sẽ làm hết sức để tìm cho các bạn.
Ông Thật-Thà: Điều chúng tôi cần nhất, cách đây ít lâu, là chỗ trú và bạn bè tốt, và bây giờ tôi mong chúng tôi có cả hai.
Ông Ma-na-sôn: Về chỗ trú, các bạn thấy đó; còn về bạn bè tốt, điều ấy sẽ tỏ ra khi thử thách.
Đại Dũng: Vậy, Đại Dũng nói, ông đưa các khách hành hương lên chỗ trọ của họ chứ?
Ông Ma-na-sôn: Được, Ông Ma-na-sôn nói. Vậy ông đưa họ đến chỗ của từng người; và cũng chỉ cho họ một phòng ăn rất đẹp, nơi họ có thể ở và cùng nhau dùng bữa tối cho đến lúc đi nghỉ.
Khi họ đã ngồi vào chỗ, và đã tươi tỉnh lại đôi chút sau chuyến đi, Ông Thật-Thà hỏi chủ nhà xem trong thị trấn có nhiều người lành không.
Ông Ma-na-sôn: Chúng tôi có một ít; vì thật ra họ chỉ là số ít khi so với những người ở phía bên kia.
Ông Thật-Thà: Nhưng chúng tôi làm sao để gặp được vài người trong số họ? vì đối với những người đang đi hành hương, được thấy những người lành cũng như được thấy mặt trăng và các ngôi sao hiện ra đối với những người đang đi thuyền trên biển.
Ông Ma-na-sôn: Bấy giờ Ông Ma-na-sôn giậm chân, và con gái ông là Ân Điển đi lên. Ông bảo cô: Ân Điển, con hãy đi, báo cho các bạn của cha là Ông Lòng-Tan-Vỡ, Ông Thánh-Khiết, Ông Yêu-Thánh-Đồ, Ông Không-Dám-Dối, và Ông Ăn-Năn, rằng cha có một hai người bạn ở nhà muốn gặp họ tối nay. Vậy Ân Điển đi gọi họ, và họ đến; sau khi chào hỏi, họ cùng ngồi vào bàn.
Bấy giờ Ông Ma-na-sôn, chủ nhà của họ, nói: Thưa các bạn láng giềng, như các bạn thấy, tôi có một đoàn khách lạ đến nhà; họ là khách hành hương: họ đến từ phương xa, và đang đi đến Núi Si-ôn. Nhưng, ông nói, các bạn nghĩ người này là ai? vừa nói vừa chỉ tay về phía Christiana. Đó là Christiana, vợ của Cơ Đốc Nhân, vị khách hành hương nổi tiếng, người đã cùng với Trung Tín, anh em của ông, bị đối xử thật nhục nhã tại thị trấn chúng ta. Nghe vậy họ đứng sững sờ, nói rằng: Khi Ân Điển đến gọi, chúng tôi chẳng ngờ được gặp Christiana; vì vậy đây là một sự bất ngờ thật an ủi. Rồi họ hỏi thăm sức khỏe bà, và hỏi những chàng trai trẻ này có phải là con trai của chồng bà không. Khi bà cho họ biết đúng vậy, họ nói: Nguyện Đức Vua mà bà yêu mến và phục vụ làm cho các cậu nên giống như cha mình, và đưa các cậu đến nơi Ngài ở trong bình an.
Ông Thật-Thà: Bấy giờ Ông Thật-Thà (khi mọi người đã ngồi xuống) hỏi Ông Lòng-Tan-Vỡ và những người khác xem hiện nay thị trấn của họ đang ở trong tình trạng nào.
Ông Lòng-Tan-Vỡ: Các ông có thể chắc rằng vào mùa hội chợ, chúng tôi bận rộn tất bật lắm. Thật khó giữ lòng và tâm thần mình cho ngay ngắn khi chúng tôi ở trong cảnh bề bộn. Ai sống ở một nơi như nơi này, và phải giao tiếp với những hạng người mà chúng tôi phải giao tiếp, thì cần có một lời nhắc nhở để cảnh tỉnh mình phải cẩn thận từng giây phút trong ngày.
Ông Thật-Thà: Nhưng hiện nay những người láng giềng của các ông có yên ổn không?
Ông Lòng-Tan-Vỡ: Bây giờ họ ôn hòa hơn trước nhiều. Các ông biết Cơ Đốc Nhân và Trung Tín đã bị đối xử thế nào ở thị trấn chúng tôi; nhưng gần đây, tôi nói, họ đã ôn hòa hơn nhiều. Tôi nghĩ máu của Trung Tín cho đến nay vẫn còn đè trên họ như một gánh nặng; vì từ khi thiêu ông, họ đã xấu hổ không dám thiêu thêm ai nữa. Hồi ấy chúng tôi sợ đi ngoài phố; nhưng bây giờ chúng tôi có thể ló mặt ra. Hồi ấy cái danh người xưng đạo bị ghét bỏ; bây giờ, nhất là ở một số khu trong thị trấn chúng tôi (vì các ông biết thị trấn chúng tôi rộng lớn), sự theo đạo được coi là đáng trọng. Rồi Ông Lòng-Tan-Vỡ hỏi họ: Xin cho biết, cuộc hành hương của các ông ra sao? Dân trong xứ đối với các ông thế nào?
Ông Thật-Thà: Chúng tôi gặp điều mà những người lữ hành vẫn gặp: khi thì đường sạch, khi thì đường lầy lội; khi thì lên dốc, khi thì xuống dốc; chúng tôi ít khi được chắc chắn điều gì. Gió không phải lúc nào cũng thổi sau lưng chúng tôi, và cũng chẳng phải ai chúng tôi gặp trên đường cũng là bạn. Chúng tôi đã gặp vài trở ngại đáng kể rồi, còn những gì ở phía trước thì chúng tôi không biết; nhưng phần lớn, chúng tôi thấy đúng như điều người xưa vẫn nói: Người lành ắt phải chịu hoạn nạn.
Ông Lòng-Tan-Vỡ: Ông nói đến trở ngại; các ông đã gặp những trở ngại nào?
Ông Thật-Thà: Ấy, xin hỏi Đại Dũng, người dẫn đường của chúng tôi; vì ông có thể kể rõ nhất về điều đó.
Đại Dũng: Chúng tôi đã bị tấn công ba bốn lần rồi. Trước hết, Christiana và các con bà bị hai tên côn đồ tấn công, là những kẻ mà họ sợ sẽ lấy mạng mình. Chúng tôi bị Gã Khổng Lồ Khát Máu, Gã Khổng Lồ Đập Nát, và Gã Khổng Lồ Giết Người Lành tấn công. Thật ra, đối với tên sau cùng, chúng tôi tấn công hắn thì đúng hơn là bị hắn tấn công. Sự việc thế này: sau khi chúng tôi đã ở một thời gian tại nhà Gai-út, chủ nhà của tôi và của cả Hội Thánh, có một lần chúng tôi quyết định mang vũ khí theo, đi xem có gặp được kẻ nào trong số những kẻ thù của khách hành hương chăng; vì chúng tôi nghe rằng quanh vùng ấy có một tên khét tiếng. Gai-út biết sào huyệt của hắn rõ hơn tôi, vì ông ở gần đó. Vậy chúng tôi tìm, tìm mãi, cho đến cuối cùng chúng tôi nhận ra miệng hang của hắn: bấy giờ chúng tôi mừng rỡ và phấn chấn tinh thần. Vậy chúng tôi tiến đến hang ổ của hắn; và kìa, khi chúng tôi đến đó, hắn đã dùng sức mạnh lôi người đáng thương này, Ông Yếu-Lòng, vào lưới của hắn, và sắp kết liễu đời ông. Nhưng khi thấy chúng tôi, tưởng rằng, như chúng tôi nghĩ, mình có thêm một con mồi khác, hắn bỏ người đáng thương ấy lại trong hang và đi ra. Vậy chúng tôi xông vào đánh hắn dữ dội, và hắn cũng ra sức vung tay chống trả; nhưng sau cùng, hắn bị đánh ngã xuống đất, đầu bị chặt, và bị dựng lên bên vệ đường để làm gương răn những kẻ về sau còn làm điều gian ác như thế. Để chứng tỏ tôi nói thật, có chính người này ở đây xác nhận, là người như con chiên con được cứu ra khỏi miệng sư tử.
Ông Yếu-Lòng: Bấy giờ Ông Yếu-Lòng nói: Tôi thấy điều đó là thật, vừa phải trả giá vừa được an ủi: phải trả giá, khi hắn dọa sẽ gặm xương tôi bất cứ lúc nào; và được an ủi, khi tôi thấy Đại Dũng và các bạn ông, cầm vũ khí, tiến đến thật gần để giải cứu tôi.
Ông Thánh-Khiết: Bấy giờ Ông Thánh-Khiết nói: Có hai điều mà những người đi hành hương cần phải có: lòng can đảm, và một đời sống không tì vết. Nếu họ không có can đảm, họ chẳng bao giờ có thể kiên trì trên đường mình; và nếu đời sống họ buông tuồng, họ sẽ làm cho chính danh xưng khách hành hương trở nên hôi thối.
Ông Yêu-Thánh-Đồ: Bấy giờ Ông Yêu-Thánh-Đồ nói: Tôi mong lời cảnh giác này không cần thiết giữa các ông: nhưng thật ra có nhiều người đi trên con đường này, lại tỏ ra mình là kẻ xa lạ với cuộc hành hương hơn là kẻ khách và bộ hành trên đất.
Ông Không-Dám-Dối: Bấy giờ Ông Không-Dám-Dối nói: Đúng vậy. Họ chẳng có áo của khách hành hương, cũng chẳng có lòng can đảm của khách hành hương; họ không bước đi ngay thẳng, nhưng chân đi xiêu vẹo cả; chiếc giày này quay vào trong, chiếc kia quay ra ngoài; còn bít tất thì rách thủng phía sau: chỗ này một mảnh giẻ, chỗ kia một vết rách, làm hổ danh Chúa của họ.
Ông Ăn-Năn: Ông Ăn-Năn nói: Những điều này họ phải lấy làm lo buồn; và các khách hành hương cũng khó mà được ân điển ấy ban trên mình và trên bước đường hành hương của họ như họ mong muốn, cho đến khi con đường được tẩy sạch những vết nhơ và tì vết như thế. Họ cứ ngồi trò chuyện và qua thì giờ như vậy cho đến khi bữa tối được dọn lên bàn, họ đến ăn, và bồi bổ thân thể mỏi mệt của mình; rồi họ đi nghỉ.
Họ ở lại hội chợ một thời gian dài, tại nhà Ông Ma-na-sôn, là người sau một thời gian đã gả con gái mình là Ân Điển cho Sa-mu-ên, con trai của Cơ Đốc Nhân, làm vợ, và gả con gái là Ma-thê cho Giô-sép.
Như tôi đã nói, thời gian họ ở lại đây thật lâu, vì bây giờ không còn như thời trước nữa. Vì vậy các khách hành hương quen biết nhiều người lành trong thị trấn, và giúp đỡ họ được điều gì thì giúp. Nhân Từ, như thói quen của cô, lao nhọc nhiều cho người nghèo: vì vậy những cái bụng được no và những tấm lưng được ấm của họ chúc phước cho cô, và tại đó cô là vẻ đẹp tô điểm cho đức tin mình xưng nhận. Và, nói cho công bằng về Ân Điển, Phê-bê và Ma-thê, họ đều có bản tính rất tốt, và đã làm nhiều điều lành ở chỗ của mình. Họ cũng đều rất đông con; đến nỗi danh của Cơ Đốc Nhân, như đã nói trước, hẳn sẽ còn sống mãi trên thế gian.
Đang khi họ ở đây, có một con quái vật từ trong rừng ra, giết nhiều người trong thị trấn. Nó cũng bắt con cái họ mang đi, và dạy chúng cho đàn con của nó bú. Bấy giờ chẳng ai trong thị trấn dám đối mặt với con quái vật này; nhưng hễ nghe tiếng nó đến là ai nấy đều bỏ chạy.
Con quái vật ấy chẳng giống một loài thú nào trên đất. Thân nó như con rồng, và nó có bảy đầu và mười sừng. Nó tàn hại trẻ con rất nhiều, thế mà nó lại do một người đàn bà điều khiển. Khải Huyền 17:3. Con quái vật này đưa ra những điều kiện cho người ta; và những kẻ yêu mạng sống mình hơn linh hồn mình thì chấp nhận những điều kiện ấy. Vậy họ đầu phục nó.
Bấy giờ Đại Dũng, cùng với những người đã đến thăm các khách hành hương tại nhà Ông Ma-na-sôn, lập giao ước với nhau đi giao chiến với con thú này, may ra họ có thể giải cứu dân thị trấn này khỏi vuốt và miệng của con rắn hay ăn nuốt người như thế.
Vậy Đại Dũng, Ông Lòng-Tan-Vỡ, Ông Thánh-Khiết, Ông Không-Dám-Dối, và Ông Ăn-Năn, cầm vũ khí, đi ra đón đánh nó. Lúc đầu con quái vật rất hung hăng, và nhìn những kẻ thù này với vẻ hết sức khinh miệt; nhưng họ đánh nó dữ dội, vì là những người lực lưỡng thạo việc binh khí, đến nỗi buộc nó phải rút lui: rồi họ trở về nhà Ông Ma-na-sôn.
Bạn nên biết, con quái vật có những mùa nhất định để đi ra, và để tấn công con cái của dân thị trấn. Vào những mùa ấy, những dũng sĩ can đảm này canh chừng nó, và cứ liên tục tấn công nó; đến nỗi theo thời gian nó không những bị thương, mà còn bị què. Nó cũng không còn tàn hại con cái của dân thị trấn như trước nữa; và một số người thật sự tin rằng con thú này sẽ chết vì các vết thương của nó.
Vì vậy, việc này làm cho Đại Dũng và các bạn ông rất nổi danh trong thị trấn này; đến nỗi nhiều người dân, dù chưa nếm biết những điều ấy, vẫn kính nể và tôn trọng họ. Chính vì lẽ đó mà các khách hành hương này không bị tổn hại bao nhiêu ở đây. Đúng là có một số kẻ thuộc hạng thấp hèn, chẳng thấy gì hơn một con chuột chũi, cũng chẳng hiểu gì hơn một con thú; những kẻ ấy chẳng kính nể những người này, và chẳng để ý gì đến lòng dũng cảm và những chiến công của họ.