Suy Tưởng
Về Những Phương Tiện Dẫn Đến Niềm Tin

Chương 4 · 26 phút đọc · 33 phút nghe

Về Những Phương Tiện Dẫn Đến Niềm Tin

242

Lời tựa cho phần thứ hai.—Nói về những người đã bàn đến vấn đề này.

Tôi lấy làm lạ về sự táo bạo của những người ấy khi họ dám đứng ra nói về Đức Chúa Trời. Khi hướng lập luận của mình đến những người không tin, chương đầu tiên của họ là chứng minh Thần Tính từ các công việc của thiên nhiên. Tôi sẽ không ngạc nhiên về việc làm của họ, nếu họ hướng lập luận ấy đến những người có đức tin; vì chắc chắn rằng những ai có đức tin sống động trong lòng thì thấy ngay rằng mọi sự hiện hữu chẳng gì khác hơn là công việc của Đức Chúa Trời mà họ thờ phượng. Nhưng đối với những người mà ánh sáng ấy đã tắt, và là những người mà chúng ta muốn nhóm lại ánh sáng ấy trong họ, những người không có đức tin và ân điển, là những kẻ đem hết ánh sáng của mình tìm kiếm bất cứ điều gì họ thấy trong thiên nhiên có thể đưa họ đến sự hiểu biết này, mà chỉ gặp toàn sự tối tăm và mù mịt; thì việc bảo họ rằng họ chỉ cần nhìn những vật nhỏ nhất ở quanh mình là sẽ thấy Đức Chúa Trời cách rõ ràng, việc đưa cho họ đường đi của mặt trăng và các hành tinh như một bằng chứng trọn vẹn cho vấn đề lớn lao và hệ trọng này, và việc tự cho rằng mình đã hoàn tất bằng chứng với một lập luận như thế, ấy là cho họ cớ để tin rằng các bằng chứng của đạo chúng ta rất yếu ớt. Và tôi thấy bằng lý trí và kinh nghiệm rằng chẳng có gì dễ khơi dậy sự khinh miệt của họ hơn điều đó.

Kinh Thánh không nói theo cách ấy, vì Kinh Thánh hiểu biết những điều thuộc về Đức Chúa Trời rõ hơn. Trái lại, Kinh Thánh nói rằng Đức Chúa Trời là Đức Chúa Trời ẩn mình, và rằng từ khi bản tính bị bại hoại, Ngài đã để loài người trong sự tối tăm mà họ chỉ có thể thoát ra nhờ Chúa Giê-xu Christ, ngoài Ngài thì mọi sự tương giao với Đức Chúa Trời đều bị cắt đứt. Nemo novit Patrem, nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare.

Đó là điều Kinh Thánh chỉ cho chúng ta, khi ở rất nhiều chỗ Kinh Thánh nói rằng những ai tìm kiếm Đức Chúa Trời thì gặp được Ngài. Điều ấy không được nói về thứ ánh sáng “như mặt trời giữa trưa.” Chúng ta không nói rằng những ai tìm mặt trời giữa trưa, hay tìm nước giữa biển, sẽ tìm thấy chúng; và vì thế, sự hiển nhiên về Đức Chúa Trời hẳn không thuộc loại ấy. Bởi vậy ở chỗ khác Kinh Thánh bảo chúng ta: Vere tu es Deus absconditus.

243

Thật là một sự kiện đáng kinh ngạc rằng chưa từng có một trước giả nào của Kinh Thánh dùng thiên nhiên để chứng minh Đức Chúa Trời. Tất cả đều gắng sức làm cho chúng ta tin Ngài. Đa-vít, Sa-lô-môn, v.v., chưa bao giờ nói: “Không có khoảng chân không, vậy thì có Đức Chúa Trời.” Hẳn họ đã có nhiều hiểu biết hơn những người thông thái nhất đến sau họ, là những người đều đã dùng lập luận này. Điều này đáng được lưu tâm.

244

“Sao! Chính bạn chẳng nói rằng các tầng trời và chim chóc chứng minh Đức Chúa Trời sao?” Không. “Thế đạo của bạn không nói vậy sao?” Không. Vì dù điều ấy đúng theo một nghĩa nào đó đối với một số linh hồn mà Đức Chúa Trời ban cho ánh sáng này, thì nó vẫn sai đối với phần đông loài người.

245

Có ba nguồn của niềm tin: lý trí, thói quen, sự soi dẫn. Cơ Đốc giáo, là đạo duy nhất có lý trí, không nhận làm con cái thật của mình những ai tin mà không có sự soi dẫn. Không phải đạo loại bỏ lý trí và thói quen. Trái lại, trí óc phải mở ra cho các bằng chứng, phải được thói quen củng cố, và phải khiêm nhường dâng mình cho những sự soi dẫn, là điều duy nhất có thể đem lại một hiệu quả chân thật và cứu rỗi. Ne evacuetur crux Christi.

246

Trật tự.—Sau lá thư Rằng chúng ta phải tìm kiếm Đức Chúa Trời, viết lá thư Về việc dẹp bỏ các chướng ngại; đó là bài luận về “cỗ máy,” về việc chuẩn bị cỗ máy, về việc tìm kiếm bằng lý trí.

247

Trật tự.—Một lá thư khuyên nhủ một người bạn để thúc giục anh ta tìm kiếm. Và anh ta sẽ đáp: “Nhưng tìm kiếm thì có ích gì? Chẳng thấy gì cả.” Rồi trả lời anh ta: “Đừng tuyệt vọng.” Và anh ta sẽ đáp rằng anh ta rất muốn tìm được chút ánh sáng, nhưng theo chính đạo này, nếu anh ta tin đạo, thì điều đó cũng chẳng ích gì cho anh ta, và vì thế anh ta thà không tìm kiếm còn hơn. Và để trả lời điều đó: Cỗ máy.

248

Một lá thư chỉ ra việc dùng các bằng chứng bởi cỗ máy.—Đức tin khác với bằng chứng; cái này thuộc về con người, cái kia là sự ban cho của Đức Chúa Trời. Justus ex fide vivit. Chính đức tin này là điều mà chính Đức Chúa Trời đặt vào lòng, và bằng chứng thường là công cụ của đức tin ấy, fides ex auditu; nhưng đức tin này ở trong lòng, và khiến chúng ta không nói scio, mà nói credo.

249

Đặt hy vọng vào các nghi thức là sự mê tín; nhưng không chịu quy phục các nghi thức ấy là sự kiêu ngạo.

250

Bề ngoài phải được kết hợp với bề trong thì mới nhận được điều gì từ Đức Chúa Trời, nghĩa là chúng ta phải quỳ gối, cầu nguyện bằng môi miệng, v.v., hầu cho con người kiêu ngạo, là kẻ không chịu quy phục Đức Chúa Trời, nay phải phục dưới loài thọ tạo. Trông đợi sự giúp đỡ từ những điều bề ngoài này là sự mê tín; không chịu kết hợp chúng với bề trong là sự kiêu ngạo.

251

Những đạo khác, như đạo ngoại giáo, thì phổ thông hơn, vì chúng chỉ gồm những điều bề ngoài. Nhưng chúng không dành cho người có học. Một đạo thuần túy trí thức thì hợp với người thông thái hơn, nhưng chẳng ích gì cho dân thường. Chỉ một mình Cơ Đốc giáo là thích hợp cho mọi người, vì gồm cả bề ngoài lẫn bề trong. Đạo nâng dân thường lên đến bề trong, và hạ người kiêu ngạo xuống đến bề ngoài; đạo không trọn vẹn nếu không có cả hai, vì dân chúng phải hiểu được tinh thần của chữ nghĩa, và người thông thái phải đặt tinh thần mình phục dưới chữ nghĩa.

252

Vì chúng ta không được hiểu lầm về chính mình; chúng ta vừa là cái máy tự động vừa là trí tuệ ngang nhau; và bởi đó mà công cụ để đạt đến sự xác tín không chỉ là sự chứng minh. Có bao nhiêu điều được chứng minh đâu? Các bằng chứng chỉ thuyết phục được trí óc. Thói quen là nguồn của những bằng chứng mạnh nhất và được tin nhất của chúng ta. Nó uốn cái máy tự động, và cái máy ấy thuyết phục trí óc mà trí óc không hề nghĩ đến. Ai đã chứng minh rằng sẽ có ngày mai, và rằng chúng ta sẽ chết? Thế mà có điều gì được tin hơn thế? Vậy chính thói quen thuyết phục chúng ta về điều ấy; chính thói quen làm cho biết bao người thành Cơ Đốc nhân; thói quen làm cho họ thành người Thổ, người ngoại đạo, thợ thủ công, binh lính, v.v. (Đức tin vào phép báp-tem được Cơ Đốc nhân đón nhận hơn là người Thổ.) Sau cùng, chúng ta phải nhờ đến thói quen một khi trí óc đã thấy chân lý ở đâu, để làm dịu cơn khát của mình, và thấm đẫm mình trong niềm tin ấy, là điều cứ vuột khỏi chúng ta từng giờ; vì lúc nào cũng phải có sẵn bằng chứng thì quá nhọc nhằn. Chúng ta phải có được một niềm tin dễ dàng hơn, là niềm tin của thói quen, là điều không cần bạo lực, không cần kỹ xảo, không cần lý lẽ, mà khiến chúng ta tin mọi sự, và hướng mọi năng lực của chúng ta về niềm tin này, đến nỗi linh hồn chúng ta tự nhiên rơi vào đó. Chỉ tin bằng sức mạnh của sự xác tín thì chưa đủ, khi cái máy tự động lại nghiêng về phía tin điều ngược lại. Phải làm cho cả hai phần của chúng ta đều tin: trí óc bằng những lý lẽ mà chỉ cần thấy một lần trong đời là đủ, và cái máy tự động bằng thói quen, và bằng cách không để nó nghiêng về phía ngược lại. Inclina cor meum, Deus.

Lý trí hành động chậm chạp, với biết bao sự xem xét, và dựa trên biết bao nguyên lý, là những điều phải luôn luôn có mặt, đến nỗi từng giờ nó lại ngủ quên, hoặc lạc lối, vì không có được tất cả các nguyên lý của mình trước mắt. Cảm nhận thì không hành động như vậy; nó hành động trong chớp mắt, và luôn sẵn sàng hành động. Vậy chúng ta phải đặt đức tin mình vào cảm nhận; bằng không, đức tin sẽ luôn luôn chao đảo.

253

Hai thái cực: loại bỏ lý trí, chỉ chấp nhận lý trí.

254

Phải quở trách thiên hạ vì quá dễ bảo không phải là chuyện hiếm. Đó là một thói xấu tự nhiên giống như tính cả tin, và cũng tai hại như thế. Sự mê tín.

255

Lòng mộ đạo khác với sự mê tín.

Đẩy lòng mộ đạo đến mức mê tín là hủy hoại nó.

Những kẻ dị giáo trách chúng ta về sự quy phục mê tín này. Như thế là làm chính điều họ trách chúng ta ...

Sự vô tín, là không tin Thánh Thể, vì không thấy được.

Mê tín là tin các mệnh đề. Đức tin, v.v.

256

Tôi nói rằng có ít Cơ Đốc nhân thật, ngay cả về phương diện đức tin. Có nhiều người tin nhưng chỉ vì mê tín. Có nhiều người không tin chỉ vì gian ác. Ít người ở giữa hai hạng ấy.

Trong số này tôi không kể những người có tính cách thật sự mộ đạo, cũng không kể tất cả những ai tin bởi một cảm nhận trong lòng mình.

257

Chỉ có ba hạng người: những người phục vụ Đức Chúa Trời, vì đã tìm được Ngài; những người khác bận rộn tìm kiếm Ngài, vì chưa tìm được Ngài; còn những người còn lại thì sống mà không tìm kiếm Ngài, và cũng chưa tìm được Ngài. Hạng thứ nhất có lý trí và hạnh phúc, hạng sau cùng thì dại dột và bất hạnh; hạng ở giữa thì bất hạnh và có lý trí.

258

Unusquisque sibi Deum fingit.

Sự chán ghét.

259

Người thường có khả năng không nghĩ đến điều mà họ không muốn nghĩ đến. “Đừng suy gẫm những đoạn nói về Đấng Mê-si,” người Do Thái bảo con trai mình như thế. Người của chúng ta cũng thường hành động như vậy. Các đạo giả được duy trì như thế, và ngay cả đạo chân thật cũng vậy, đối với nhiều người.

Nhưng có những người không có khả năng ngăn tư tưởng như thế, và càng bị cấm thì họ càng nghĩ nhiều hơn. Những người này phá đổ các đạo giả, và ngay cả đạo chân thật, nếu họ không tìm được những lý lẽ vững chắc.

260

Họ ẩn mình trong đám đông, và gọi số đông đến cứu mình. Huyên náo.

Thẩm quyền.—Không những không lấy việc tin một điều vì đã nghe nói về nó làm quy tắc, bạn còn không nên tin điều gì mà không đặt mình vào vị trí như thể bạn chưa từng nghe nói về nó.

Chính sự đồng thuận của bạn với chính mình, và tiếng nói không ngừng của lý trí bạn, chứ không phải của người khác, mới là điều phải khiến bạn tin.

Niềm tin hệ trọng biết bao! Một trăm điều mâu thuẫn có thể đều đúng. Nếu sự lâu đời là quy tắc của niềm tin, thì người thời xưa hẳn đã không có quy tắc nào. Nếu là sự đồng thuận chung, nếu loài người đã bị diệt vong thì sao?

Sự khiêm nhường giả tạo, sự kiêu ngạo.

Hãy vén bức màn lên. Bạn cố gắng vô ích; nếu bạn buộc phải hoặc tin, hoặc phủ nhận, hoặc hoài nghi. Vậy chúng ta sẽ không có quy tắc nào sao? Chúng ta phán đoán rằng loài vật làm tốt điều chúng làm. Lẽ nào không có quy tắc nào để phán đoán con người?

Phủ nhận, tin, và hoài nghi cho đúng cách, đối với con người thì cũng như cuộc đua đối với con ngựa.

Hình phạt cho những kẻ phạm tội, sự sai lầm.

261

Những ai không yêu chân lý thì lấy cớ rằng chân lý bị tranh cãi, và rằng vô số người phủ nhận nó. Và như thế sai lầm của họ chỉ phát sinh từ điều này, là họ không yêu chân lý cũng không yêu tình yêu thương. Bởi vậy họ không thể bào chữa được.

262

Sự mê tín và dục vọng. Những mối băn khoăn lương tâm, những ham muốn xấu xa. Nỗi sợ xấu; nỗi sợ không phải phát sinh từ niềm tin vào Đức Chúa Trời, mà phát sinh từ sự hoài nghi không biết Ngài có hiện hữu hay không. Nỗi sợ thật đến từ đức tin; nỗi sợ giả đến từ sự hoài nghi. Nỗi sợ thật đi đôi với hy vọng, vì nó sinh ra từ đức tin, và vì người ta hy vọng nơi Đức Chúa Trời mà họ tin. Nỗi sợ giả đi đôi với sự tuyệt vọng, vì người ta sợ Đức Chúa Trời mà họ không tin. Hạng trước sợ mất Ngài; hạng sau sợ gặp Ngài.

263

“Một phép lạ,” có người nói, “sẽ làm vững đức tin tôi.” Người ấy nói vậy khi không thấy phép lạ nào. Những lý lẽ, khi nhìn từ xa, dường như giới hạn tầm nhìn của chúng ta; nhưng khi đã đến nơi, chúng ta bắt đầu thấy xa hơn nữa. Chẳng gì ngăn được sự lanh lẹ của trí óc chúng ta. Chúng ta nói rằng không có quy tắc nào mà không có vài ngoại lệ, không có chân lý nào phổ quát đến nỗi không có một khía cạnh nào trong đó nó sai. Chỉ cần nó không tuyệt đối phổ quát là đủ cho chúng ta cớ để áp dụng các ngoại lệ vào vấn đề trước mắt, và để nói: “Điều này không phải luôn luôn đúng; vậy có những trường hợp nó không đúng.” Chỉ còn phải chứng tỏ rằng đây là một trong những trường hợp ấy; và vì thế chúng ta hẳn là rất vụng về hoặc rất xui xẻo, nếu một ngày nào đó chúng ta không tìm ra được một trường hợp như vậy.

264

Chúng ta không chán việc ăn và ngủ mỗi ngày, vì cơn đói và cơn buồn ngủ cứ trở lại. Nếu không vậy, chúng ta sẽ chán chúng. Cũng thế, nếu không có cơn đói những điều thuộc linh, chúng ta sẽ chán chúng. Đói khát sự công bình, mối phước thứ tám.

265

Đức tin quả thật nói điều mà các giác quan không nói, nhưng không nói điều trái ngược với điều chúng thấy. Đức tin ở trên các giác quan chứ không trái ngược với chúng.

266

Kính viễn vọng đã tỏ cho chúng ta biết bao vì sao vốn không hề có đối với các triết gia ngày xưa của chúng ta! Chúng ta thẳng tay công kích Kinh Thánh về số lượng lớn các vì sao, mà nói rằng: “Chỉ có một nghìn không trăm hai mươi tám ngôi sao thôi, chúng ta biết rõ.” Có cỏ trên mặt đất, chúng ta thấy điều đó—từ mặt trăng thì chúng ta sẽ không thấy được—và trên cỏ có lá, và trong những chiếc lá ấy có những con vật nhỏ; nhưng sau đó thì không còn gì nữa.—Ôi con người tự phụ!—Các hợp chất được tạo nên từ các nguyên tố, còn các nguyên tố thì không.—Ôi con người tự phụ! Đây là một suy nghĩ hay đấy.—Chúng ta không được nói rằng có điều gì mà chúng ta không thấy.—Vậy chúng ta phải nói như những người khác, nhưng đừng nghĩ như họ.

267

Bước sau cùng của lý trí là nhận biết rằng có vô số điều vượt quá nó. Lý trí chỉ là yếu ớt nếu nó không thấy xa đến mức biết được điều này. Nhưng nếu những điều tự nhiên còn vượt quá nó, thì sẽ nói gì về những điều siêu nhiên?

268

Sự quy phục.—Chúng ta phải biết chỗ nào cần hoài nghi, chỗ nào cần cảm thấy chắc chắn, chỗ nào cần quy phục. Ai không làm như thế thì không hiểu sức mạnh của lý trí. Có những người vi phạm ba quy tắc này, hoặc bằng cách khẳng định mọi sự là có thể chứng minh, vì không biết sự chứng minh là gì; hoặc bằng cách hoài nghi mọi sự, vì không biết chỗ nào phải quy phục; hoặc bằng cách quy phục trong mọi sự, vì không biết chỗ nào họ phải phán đoán.

269

Sự quy phục là việc sử dụng lý trí, và Cơ Đốc giáo chân thật nằm ở đó.

270

Thánh Augustine.—Lý trí sẽ chẳng bao giờ quy phục, nếu nó không phán đoán rằng có những trường hợp nó phải quy phục. Vậy lý trí quy phục là đúng, khi nó phán đoán rằng nó phải quy phục.

271

Sự khôn ngoan đưa chúng ta trở về tuổi thơ. Nisi efficiamini sicut parvuli.

272

Không có gì phù hợp với lý trí bằng sự khước từ lý trí này.

273

Nếu chúng ta bắt mọi sự phải phục dưới lý trí, đạo của chúng ta sẽ chẳng còn yếu tố mầu nhiệm và siêu nhiên nào. Nếu chúng ta xúc phạm các nguyên lý của lý trí, đạo của chúng ta sẽ phi lý và lố bịch.

274

Mọi lập luận của chúng ta rốt cuộc đều quy về việc nhượng bộ cảm nhận.

Nhưng óc tưởng tượng giống với cảm nhận, dù trái ngược với nó, đến nỗi chúng ta không thể phân biệt giữa hai điều trái ngược này. Người này nói rằng cảm nhận của tôi là óc tưởng tượng, người kia nói rằng óc tưởng tượng của mình là cảm nhận. Chúng ta cần có một quy tắc. Lý trí tự đưa mình ra; nhưng nó có thể uốn theo mọi chiều; và như thế không có quy tắc nào cả.

275

Người ta thường lầm trí tưởng tượng của mình là trái tim mình; và họ tin rằng mình đã được hoán cải ngay khi họ nghĩ đến việc được hoán cải.

276

Ông de Roannez nói: “Các lý lẽ đến với tôi về sau, nhưng thoạt đầu một điều làm tôi ưa thích hoặc làm tôi chướng tai gai mắt mà tôi không biết lý do, thế nhưng nó làm tôi chướng tai gai mắt vì chính lý do mà mãi về sau tôi mới khám phá ra.” Nhưng tôi tin, không phải rằng điều ấy làm ông chướng tai gai mắt vì những lý do được tìm ra về sau, mà rằng những lý do ấy chỉ được tìm ra vì điều ấy làm ông chướng tai gai mắt.

277

Trái tim có những lý lẽ mà lý trí không hề biết đến. Chúng ta cảm nhận điều đó trong muôn nghìn sự việc. Tôi nói rằng trái tim tự nhiên yêu Hữu Thể Phổ Quát, và cũng tự nhiên yêu chính mình, tùy theo nó hiến mình cho bên nào; và nó tự làm cứng lòng chống lại bên này hay bên kia tùy ý nó. Bạn đã khước từ bên này, và giữ lại bên kia. Có phải bởi lý trí mà bạn yêu chính mình không?

278

Chính trái tim cảm nghiệm được Đức Chúa Trời, chứ không phải lý trí. Vậy đức tin là như thế này: Đức Chúa Trời được cảm nhận bởi trái tim, chứ không phải bởi lý trí.

279

Đức tin là sự ban cho của Đức Chúa Trời; đừng tưởng rằng chúng tôi đã nói đó là sự ban cho của việc lý luận. Các đạo khác không nói như vậy về đức tin của họ. Họ chỉ đưa ra sự lý luận để đạt đến đức tin, thế mà sự lý luận ấy không đưa họ đến được đức tin.

280

Sự hiểu biết Đức Chúa Trời còn cách rất xa tình yêu đối với Ngài.

281

Trái tim, bản năng, các nguyên lý.

282

Chúng ta biết chân lý, không chỉ bằng lý trí, mà còn bằng trái tim, và chính bằng cách sau này mà chúng ta biết các nguyên lý đầu tiên; và lý trí, vốn không dự phần gì vào đó, cố công vô ích để công kích chúng. Những người hoài nghi, vốn chỉ nhắm vào mục tiêu này, đã nhọc công vô ích. Chúng ta biết rằng mình không mơ, và dù chúng ta không thể nào chứng minh điều đó bằng lý trí, sự bất lực ấy chỉ chứng tỏ sự yếu kém của lý trí chúng ta, chứ không chứng tỏ, như họ quả quyết, sự bất định của mọi tri thức chúng ta. Vì sự hiểu biết các nguyên lý đầu tiên, như không gian, thời gian, chuyển động, con số, cũng chắc chắn như bất cứ sự hiểu biết nào chúng ta có được nhờ lý luận. Và lý trí phải tin cậy những trực giác này của trái tim, và phải đặt mọi lập luận của mình trên nền tảng của chúng. (Chúng ta có tri thức trực giác về tính ba chiều của không gian, và về sự vô hạn của con số, rồi lý trí chỉ ra rằng không có hai số chính phương nào mà số này gấp đôi số kia. Các nguyên lý thì được trực giác, các mệnh đề thì được suy ra, tất cả đều chắc chắn, dù bằng những cách khác nhau.) Và việc lý trí đòi trái tim đưa ra bằng chứng cho các nguyên lý đầu tiên của nó trước khi chấp nhận chúng thì cũng vô ích và phi lý như việc trái tim đòi lý trí đưa ra trực giác về mọi mệnh đề đã được chứng minh trước khi chấp nhận chúng.

Vậy sự bất lực này chỉ nên dùng để hạ lý trí xuống, là cái muốn phán xét mọi sự, chứ không phải để công kích sự chắc chắn của chúng ta, như thể chỉ có lý trí mới có khả năng dạy dỗ chúng ta. Trái lại, ước gì chúng ta chẳng bao giờ cần đến lý trí, và biết mọi sự bằng bản năng và trực giác! Nhưng thiên nhiên đã khước từ ban cho chúng ta ơn ấy. Trái lại, thiên nhiên chỉ ban cho chúng ta rất ít tri thức thuộc loại này; và mọi điều còn lại chỉ có thể đạt được bằng lý luận.

Bởi vậy, những ai được Đức Chúa Trời ban cho đạo bằng trực giác thì rất có phước, và được thuyết phục cách chính đáng. Nhưng đối với những ai không có điều đó, chúng ta chỉ có thể trao đạo cho họ bằng lý luận, trong khi chờ đợi Đức Chúa Trời ban cho họ sự thấu suốt thuộc linh, mà thiếu điều ấy thì đức tin chỉ là của loài người, và vô ích cho sự cứu rỗi.

283

Trật tự.—Chống lại lời phản bác rằng Kinh Thánh không có trật tự.

Trái tim có trật tự riêng của nó; trí tuệ có trật tự riêng của nó, là theo nguyên lý và sự chứng minh. Trái tim có một trật tự khác. Chúng ta không chứng minh rằng mình đáng được yêu bằng cách kể ra theo thứ tự các nguyên nhân của tình yêu; làm thế thì thật lố bịch.

Chúa Giê-xu Christ và Phao-lô dùng quy tắc của tình yêu, chứ không phải của trí tuệ; vì hai vị ấy muốn sưởi ấm, chứ không phải dạy dỗ. Thánh Augustine cũng vậy. Trật tự này chủ yếu ở chỗ đi ra ngoài đề ở mỗi điểm để chỉ về mục đích, và luôn giữ mục đích ấy trước mắt.

284

Đừng ngạc nhiên khi thấy những người đơn sơ tin mà không lý luận. Đức Chúa Trời ban cho họ tình yêu đối với Ngài và lòng ghét bỏ chính mình. Ngài khiến lòng họ hướng về sự tin. Người ta sẽ chẳng bao giờ tin bằng một đức tin thật và cứu rỗi, trừ khi Đức Chúa Trời khiến lòng họ hướng về; và họ sẽ tin ngay khi Ngài khiến lòng họ hướng về. Và đó là điều Đa-vít biết rõ, khi ông nói: Inclina cor meum, Deus, in ...

285

Đạo thích hợp với mọi loại trí óc. Có người chỉ chú ý đến sự thiết lập của đạo, và đạo này là như thế, đến nỗi chỉ riêng sự thiết lập của nó cũng đủ chứng minh chân lý của nó. Những người khác lần ngược về đến tận các sứ đồ. Những người thông thái hơn thì trở về tận buổi đầu của thế giới. Các thiên sứ còn thấy đạo rõ hơn nữa, và từ một thời xa xưa hơn.

286

Những ai tin mà chưa đọc hai Giao Ước, thì tin như vậy vì họ có một khuynh hướng nội tâm hoàn toàn thánh khiết, và mọi điều họ nghe về đạo chúng ta đều phù hợp với khuynh hướng ấy. Họ cảm nhận rằng có một Đức Chúa Trời đã dựng nên họ; họ chỉ ao ước yêu Đức Chúa Trời; họ chỉ ao ước ghét chính mình. Họ cảm nhận rằng tự mình họ không có sức lực; rằng họ không có khả năng đến với Đức Chúa Trời; và rằng nếu Đức Chúa Trời không đến với họ, họ không thể có sự tương giao nào với Ngài. Và họ nghe đạo chúng ta nói rằng con người chỉ phải yêu Đức Chúa Trời, và chỉ phải ghét chính mình; nhưng vì mọi người đều bại hoại và không xứng đáng với Đức Chúa Trời, nên Đức Chúa Trời đã trở nên người để kết hiệp chính Ngài với chúng ta. Chẳng cần gì hơn để thuyết phục những người có khuynh hướng này trong lòng, và có sự hiểu biết này về bổn phận cũng như về sự bất lực của mình.

287

Những người mà chúng ta thấy là Cơ Đốc nhân dù không hiểu biết về các nhà tiên tri và các bằng chứng, vẫn phán đoán về đạo của mình đúng như những người có sự hiểu biết ấy. Họ phán đoán đạo bằng trái tim, như những người khác phán đoán bằng trí tuệ. Chính Đức Chúa Trời khiến lòng họ hướng về sự tin, và như thế họ được thuyết phục cách hữu hiệu nhất.

Tôi thừa nhận rằng một trong những Cơ Đốc nhân tin mà không có bằng chứng ấy có lẽ sẽ không đủ khả năng thuyết phục một người không tin, là người cũng sẽ nói điều tương tự về chính mình. Nhưng những ai biết các bằng chứng của đạo sẽ chứng minh không khó khăn gì rằng người tin ấy thật sự được Đức Chúa Trời soi dẫn, dù chính người ấy không thể chứng minh điều đó.

Vì Đức Chúa Trời đã phán trong các lời tiên tri của Ngài (là những lời tiên tri không chút nghi ngờ), rằng trong thời trị vì của Chúa Giê-xu Christ, Ngài sẽ đổ Thần Ngài ra khắp giữa các dân, và rằng các thanh niên, thiếu nữ và trẻ em của Hội Thánh sẽ nói tiên tri; nên chắc chắn rằng Thánh Linh của Đức Chúa Trời ở trong những người này, chứ không ở trong những người kia.

288

Thay vì than phiền rằng Đức Chúa Trời đã ẩn mình, bạn sẽ cảm tạ Ngài vì Ngài đã bày tỏ chính Ngài nhiều đến thế; và bạn cũng sẽ cảm tạ Ngài vì Ngài đã không bày tỏ chính Ngài cho những bậc hiền triết kiêu căng, là những kẻ không xứng đáng biết một Đức Chúa Trời thánh khiết dường ấy.

Có hai hạng người biết Ngài: những người có tấm lòng khiêm nhường, và yêu sự thấp hèn, dù trí tuệ của họ thuộc loại nào, cao hay thấp; và những người có đủ hiểu biết để thấy chân lý, dù họ chống đối chân lý đến mức nào.

289

Bằng chứng.—1. Cơ Đốc giáo, bởi sự thiết lập của mình, đã tự thiết lập cách vững vàng đến thế, êm dịu đến thế, dù trái ngược với bản tính.—2. Sự thánh khiết, phẩm giá, và sự khiêm nhường của linh hồn một Cơ Đốc nhân.—3. Các phép lạ của Kinh Thánh.—4. Riêng Chúa Giê-xu Christ.—5. Riêng các sứ đồ.—6. Riêng Môi-se và các nhà tiên tri.—7. Dân tộc Do Thái.—8. Các lời tiên tri.—9. Sự trường tồn; không đạo nào có sự trường tồn.—10. Giáo lý giải thích lý do của mọi sự.—11. Sự thánh khiết của luật pháp này.—12. Bởi dòng diễn tiến của thế giới.

Chắc chắn rằng, sau khi suy xét đời sống là gì và đạo là gì, chúng ta không nên khước từ vâng theo khuynh hướng muốn theo đạo, nếu khuynh hướng ấy đến trong lòng chúng ta; và chắc chắn rằng chẳng có cớ gì để chế giễu những người theo khuynh hướng ấy.

290

Các bằng chứng của đạo.—Đạo đức, Giáo lý, Phép lạ, Lời tiên tri, Hình bóng.

Bạn đã đọc xong Về Những Phương Tiện Dẫn Đến Niềm Tin