Chương 12 · 36 phút đọc · 46 phút nghe
Những Bằng Chứng Về Chúa Giê-xu Christ
736
... Vì vậy tôi khước từ mọi tôn giáo khác. Bằng cách ấy tôi tìm được lời đáp cho mọi sự phản bác. Thật là phải lẽ khi một Đức Chúa Trời thanh khiết dường ấy chỉ tỏ mình ra cho những người có tấm lòng đã được thanh tẩy. Bởi thế, đạo này đáng yêu đối với tôi, và giờ đây tôi thấy đạo ấy đã được minh chứng đầy đủ bởi một nền đạo đức thiêng liêng đến thế. Nhưng tôi còn thấy nơi đạo ấy nhiều hơn thế nữa.
Tôi thấy thật thuyết phục khi, từ thuở loài người còn ghi nhớ được, người ta đã không ngừng được loan báo rằng mình bại hoại cách phổ quát, nhưng rằng một Đấng Cứu Chuộc sẽ đến; rằng không phải chỉ một người nói điều ấy, mà là vô số người, và cả một dân tộc được dựng nên cách rõ ràng cho mục đích đó, và đã nói tiên tri suốt bốn ngàn năm. Đây là một dân tộc cổ xưa hơn mọi dân tộc khác. Sách vở của họ, bị tản lạc khắp nơi, đã có bốn ngàn năm tuổi.
Càng xem xét những sách ấy, tôi càng tìm thấy trong đó nhiều chân lý: cả một dân tộc báo trước về Ngài trước khi Ngài đến, và cả một dân tộc thờ phượng Ngài sau khi Ngài đến; những gì đã đi trước và những gì đã theo sau; tóm lại, một dân không có thần tượng và không có vua, Nhà Hội này đã được báo trước, và những kẻ khốn cùng năng lui tới đó, là những người, dầu là kẻ thù của chúng ta, lại là những nhân chứng tuyệt vời cho tính chân thật của các lời tiên tri này, trong đó chính sự khốn cùng và ngay cả sự mù lòa của họ cũng đã được báo trước.
Tôi thấy sự kế tục này, đạo này, hoàn toàn thiêng liêng trong thẩm quyền, trong sự lâu dài, trong sự trường tồn, trong đạo đức, trong cách hành xử, trong giáo lý, trong các hiệu quả của nó. Sự tối tăm khủng khiếp của người Do Thái đã được báo trước: Eris palpans in meridie. Dabitur liber scienti literas, et dicet: Non possum legere. Trong khi cây phủ việt còn nằm trong tay kẻ ngoại bang tiếm quyền đầu tiên, thì đã có tin đồn về sự đến của Chúa Giê-xu Christ.
Vậy nên tôi dang tay hướng về Đấng Cứu Chuộc của tôi, là Đấng đã được báo trước suốt bốn ngàn năm, đã đến để chịu khổ và chịu chết vì tôi trên đất, đúng vào thời điểm và trong mọi hoàn cảnh đã được báo trước. Nhờ ân điển Ngài, tôi bình an chờ đợi sự chết, trong niềm hy vọng được hiệp một đời đời với Ngài. Dầu vậy, tôi vẫn sống trong niềm vui, hoặc trong sự thịnh vượng mà Ngài vui lòng ban cho tôi, hoặc trong nghịch cảnh mà Ngài gửi đến vì ích lợi của tôi, và là điều Ngài đã dạy tôi chịu đựng bằng gương mẫu của chính Ngài.
737
Vì các lời tiên tri đã đưa ra nhiều dấu hiệu khác nhau, là những dấu hiệu phải cùng xảy ra khi Đấng Mê-si đến, nên tất cả các dấu hiệu ấy cần phải xảy ra cùng một lúc. Vậy, cần phải có đế quốc thứ tư đến, khi bảy mươi tuần lễ của Đa-ni-ên đã mãn; và khi ấy cây phủ việt phải dời khỏi Giu-đa. Và tất cả những điều ấy đã xảy ra chẳng chút khó khăn nào. Rồi cần phải có Đấng Mê-si đến; và khi ấy Chúa Giê-xu Christ đã đến, là Đấng được gọi là Đấng Mê-si. Và tất cả điều ấy cũng lại chẳng chút khó khăn nào. Điều này quả thật chứng tỏ tính chân thật của các lời tiên tri.
738
Các nhà tiên tri đã báo trước, mà không được báo trước. Các thánh đồ thì được báo trước, mà không báo trước. Chúa Giê-xu Christ vừa báo trước vừa được báo trước.
739
Chúa Giê-xu Christ, Đấng mà hai Giao Ước cùng hướng về: Cựu Ước xem Ngài là niềm hy vọng, Tân Ước xem Ngài là khuôn mẫu, và cả hai xem Ngài là trung tâm.
740
Hai cuốn sách cổ nhất trên thế giới là sách của Môi-se và sách của Gióp, một người là người Do Thái và người kia là dân ngoại. Cả hai đều nhìn xem Chúa Giê-xu Christ như trung tâm và đối tượng chung của mình: Môi-se thì khi thuật lại các lời hứa của Đức Chúa Trời cho Áp-ra-ham, Gia-cốp, v.v., và các lời tiên tri của ông; còn Gióp thì: Quis mihi det ut, v.v. Scio enim quod redemptor meus vivit, v.v.
741
Phúc Âm chỉ nói đến sự đồng trinh của Nữ Đồng Trinh cho đến lúc Chúa Giê-xu Christ giáng sinh. Mọi sự đều quy về Chúa Giê-xu Christ.
742
Những bằng chứng về Chúa Giê-xu Christ.
Vì sao sách Ru-tơ được gìn giữ?
Vì sao có câu chuyện về Ta-ma?
743
“Hãy cầu nguyện, hầu cho các ngươi khỏi sa vào sự cám dỗ.” Bị cám dỗ là điều nguy hiểm; và người ta bị cám dỗ vì họ không cầu nguyện.
Et tu conversus confirma fratres tuos. Nhưng trước đó, conversus Jesus respexit Petrum.
Phi-e-rơ xin phép đánh Man-chu, và đã đánh trước khi nghe câu trả lời. Chúa Giê-xu Christ trả lời sau đó.
Chữ Ga-li-lê, mà đám đông người Do Thái thốt ra như thể tình cờ khi tố cáo Chúa Giê-xu Christ trước Phi-lát, đã cho Phi-lát một lý do để giải Chúa Giê-xu Christ sang Hê-rốt. Và nhờ đó sự mầu nhiệm đã được hoàn tất, là Ngài phải bị cả người Do Thái lẫn dân ngoại xét xử. Sự tình cờ xem ra là nguyên nhân làm cho sự mầu nhiệm được hoàn tất.
744
Những người khó tin tìm một lý do trong sự kiện người Do Thái không tin. Họ nói: “Nếu điều ấy rõ ràng như vậy, sao người Do Thái lại không tin?” Và họ gần như mong rằng người Do Thái đã tin, để khỏi bị gương khước từ của họ cản trở. Nhưng chính sự khước từ của họ lại là nền tảng cho đức tin của chúng ta. Chúng ta sẽ kém sẵn lòng tin hơn nhiều, nếu họ đứng về phía chúng ta. Khi ấy chúng ta sẽ có một cớ rộng rãi hơn. Điều kỳ diệu là đã khiến người Do Thái trở thành những người hết sức yêu mến những điều được báo trước, mà lại hết sức thù nghịch sự ứng nghiệm của chúng.
745
Người Do Thái đã quen với những phép lạ lớn lao và chói lọi, và vì vậy, sau khi đã có những phép lạ lớn tại Biển Đỏ và tại xứ Ca-na-an như một bản tóm lược những công việc lớn lao của Đấng Mê-si của họ, họ trông đợi những phép lạ còn chói lọi hơn nữa, mà những phép lạ của Môi-se chỉ là các khuôn mẫu.
746
Người Do Thái xác thịt và người ngoại đạo có những tai họa của họ, và Cơ Đốc nhân cũng vậy. Không có Đấng Cứu Chuộc cho người ngoại đạo, vì họ thậm chí chẳng hề trông đợi một Đấng như thế. Không có Đấng Cứu Chuộc cho người Do Thái; họ trông đợi Ngài cách vô ích. Chỉ có Đấng Cứu Chuộc cho Cơ Đốc nhân mà thôi. (Xem Sự trường tồn.)
747
Vào thời Đấng Mê-si, dân chúng chia rẽ nhau. Những người thuộc linh đã tiếp nhận Đấng Mê-si, còn những kẻ thô thiển hơn thì ở lại để làm nhân chứng cho Ngài.
748
“Nếu điều này đã được báo trước rõ ràng cho người Do Thái, sao họ lại không tin, hoặc sao họ không bị hủy diệt vì đã chống lại một sự kiện rõ ràng như thế?”
Tôi trả lời: trước hết, đã có lời báo trước cả rằng họ sẽ không tin một điều rõ ràng như thế, lẫn rằng họ sẽ không bị hủy diệt. Và không gì làm vinh hiển Đấng Mê-si hơn điều đó; vì chỉ có các nhà tiên tri thôi thì chưa đủ; các nhà tiên tri của họ còn phải được giữ khỏi mọi sự ngờ vực. Vậy thì, v.v.
749
Nếu người Do Thái đều đã được Chúa Giê-xu Christ cải đạo hết, thì chúng ta sẽ chỉ có những nhân chứng đáng ngờ. Còn nếu họ đã bị hủy diệt hoàn toàn, thì chúng ta sẽ chẳng có nhân chứng nào cả.
750
Các nhà tiên tri nói gì về Chúa Giê-xu Christ? Rằng Ngài sẽ hiển nhiên là Đức Chúa Trời ư? Không; mà rằng Ngài là một Đức Chúa Trời thật sự ẩn mình; rằng Ngài sẽ bị khinh dể; rằng chẳng ai nghĩ đó chính là Ngài; rằng Ngài sẽ là hòn đá vấp chân, mà nhiều người sẽ vấp phải, v.v. Vậy thì người ta đừng trách chúng ta thiếu sự sáng tỏ nữa, vì chính chúng ta công khai tuyên xưng điều ấy.
Nhưng, người ta nói, có những chỗ tối tăm.—Và nếu không có chúng, thì chẳng ai vấp phải Chúa Giê-xu Christ, và đây là một trong những lời tuyên bố minh thị của các nhà tiên tri: Excaeca ...
751
Môi-se là người đầu tiên dạy về Ba Ngôi, tội nguyên tổ, Đấng Mê-si.
Đa-vít: một nhân chứng lớn; một vị vua, tốt lành, nhân từ, một tâm hồn đẹp đẽ, một trí óc sáng suốt, đầy quyền thế. Ông nói tiên tri, và điều kỳ diệu ông nói đã xảy ra. Điều này là vô hạn.
Giá như ông hư vinh, ông chỉ cần nói rằng mình là Đấng Mê-si; vì các lời tiên tri về ông còn rõ ràng hơn về Chúa Giê-xu Christ. Và Giăng cũng vậy.
752
Người ta đã tin Hê-rốt là Đấng Mê-si. Ông đã cất cây phủ việt khỏi Giu-đa, nhưng ông không thuộc dòng Giu-đa. Điều này đã làm nảy sinh một giáo phái đáng kể.
Lời nguyền rủa của người Hy Lạp trên những kẻ đếm ba thời kỳ.
Đấng Mê-si phải đến bằng cách nào, khi mà nhờ Ngài cây phủ việt sẽ ở trong Giu-đa đời đời, mà khi Ngài đến thì cây phủ việt lại bị cất khỏi Giu-đa?
Để khiến cho họ nhìn mà không thấy, nghe mà không hiểu, thì không có cách nào hay hơn được.
753
Homo existens te Deum facit.
Scriptum est, Dii estis, et non potest solvi Scriptura.
Haec infirmitas non est ad vitam et est ad mortem.
Lazarus dormit, et deinde dixit: Lazarus mortuus est.
754
Sự bất đồng bề ngoài giữa các sách Phúc Âm.
755
Chúng ta còn có thể có gì ngoài lòng tôn kính đối với một người báo trước cách rõ ràng những điều sẽ xảy ra, và tuyên bố ý định của mình vừa làm cho mù lòa vừa soi sáng, và xen những điều tối tăm vào giữa những điều sáng tỏ đã xảy ra?
756
Thời điểm của lần đến thứ nhất đã được báo trước; thời điểm của lần đến thứ hai thì không; vì lần thứ nhất phải là tối tăm, còn lần thứ hai sẽ là chói lọi, và hiển nhiên đến nỗi ngay cả kẻ thù của Ngài cũng sẽ nhận ra. Nhưng vì lần đầu Ngài chỉ đến trong sự tối tăm, và chỉ được biết đến bởi những người tra xem Kinh Thánh ...
757
Đức Chúa Trời, để khiến Đấng Mê-si được người lành biết đến và không được kẻ ác biết đến, đã khiến Ngài được báo trước theo cách này. Nếu cách thức Đấng Mê-si đến đã được báo trước rõ ràng, thì sẽ chẳng có sự tối tăm nào, ngay cả đối với kẻ ác. Nếu thời điểm đã được báo trước cách tối tăm, thì sẽ có sự tối tăm, ngay cả đối với người lành. Vì [lòng ngay lành] của họ sẽ chẳng làm cho họ hiểu được, chẳng hạn, rằng chữ mem đóng có nghĩa là sáu trăm năm. Nhưng thời điểm đã được báo trước rõ ràng, còn cách thức thì trong các hình bóng.
Bằng cách này, kẻ ác, vì tưởng những phước lành được hứa là phước lành vật chất, đã sa vào sự sai lầm, dầu thời điểm đã được báo trước rõ ràng; còn người lành thì không sa vào sai lầm. Vì sự hiểu biết về những phước lành được hứa tùy thuộc vào tấm lòng, là nơi gọi điều mình yêu là “tốt”; nhưng sự hiểu biết về thời điểm được hứa thì không tùy thuộc vào tấm lòng. Và như vậy, lời báo trước rõ ràng về thời điểm, cùng lời báo trước tối tăm về các phước lành, chỉ đánh lừa một mình kẻ ác mà thôi.
758
[Hoặc người Do Thái, hoặc Cơ Đốc nhân, ắt phải là kẻ ác.]
759
Người Do Thái khước từ Ngài, nhưng không phải tất cả. Các thánh đồ tiếp nhận Ngài, còn những kẻ có lòng xác thịt thì không. Và điều này chẳng những không nghịch lại sự vinh hiển của Ngài, mà còn là nét chấm phá cuối cùng làm cho sự vinh hiển ấy thêm trọn vẹn. Vì lý lẽ của họ, lý lẽ duy nhất tìm thấy trong mọi sách vở của họ, trong sách Talmud và trong các sách của các ra-bi, chỉ quy về điều này: rằng Chúa Giê-xu Christ đã không chinh phục các dân bằng gươm trong tay, gladiumt uum, potentissime. (Họ chỉ có chừng ấy điều để nói thôi sao? Họ nói: Chúa Giê-xu Christ đã bị giết. Ngài đã thất bại. Ngài đã không chinh phục người ngoại đạo bằng quyền năng của Ngài. Ngài đã không ban cho chúng ta chiến lợi phẩm của họ. Ngài không ban của cải. Họ chỉ có chừng ấy điều để nói thôi sao? Chính ở điểm này mà Ngài đáng yêu đối với tôi. Tôi chẳng muốn có Đấng mà họ tưởng tượng.) Hiển nhiên là chỉ có đời sống của Ngài đã ngăn họ tiếp nhận Ngài; và qua sự khước từ này, họ là những nhân chứng không thể chê trách, và, hơn thế nữa, nhờ đó họ làm ứng nghiệm các lời tiên tri.
[Nhờ việc dân này đã không tiếp nhận Ngài, mà phép lạ này đã xảy ra. Các lời tiên tri là những phép lạ lâu bền duy nhất có thể được thực hiện, nhưng chúng lại có thể bị chối bỏ.]
760
Người Do Thái, khi giết Ngài để khỏi phải tiếp nhận Ngài là Đấng Mê-si, đã ban cho Ngài bằng chứng sau cùng rằng Ngài là Đấng Mê-si.
Và khi tiếp tục không nhìn nhận Ngài, họ đã tự biến mình thành những nhân chứng không thể chê trách. Cả khi giết Ngài, lẫn khi tiếp tục chối bỏ Ngài, họ đều đã làm ứng nghiệm các lời tiên tri (Ê-sai 60; Thi Thiên 71).
761
Người Do Thái, là kẻ thù của Ngài, có thể làm được gì? Nếu họ tiếp nhận Ngài, họ chứng minh cho Ngài bằng sự tiếp nhận của mình; vì khi ấy chính những người canh giữ niềm trông đợi Đấng Mê-si tiếp nhận Ngài. Nếu họ khước từ Ngài, họ chứng minh cho Ngài bằng sự khước từ của mình.
762
Người Do Thái, khi thử xem Ngài có phải là Đức Chúa Trời không, đã cho thấy rằng Ngài là người.
763
Hội Thánh đã gặp khó khăn trong việc chứng tỏ rằng Chúa Giê-xu Christ là người, trước những kẻ chối bỏ điều ấy, cũng nhiều như trong việc chứng tỏ rằng Ngài là Đức Chúa Trời; và các lẽ khả tín ở cả hai bên đều lớn ngang nhau.
764
Nguồn gốc của những điều mâu thuẫn.—Một Đức Chúa Trời bị hạ nhục, cho đến chết trên thập tự giá; một Đấng Mê-si chiến thắng sự chết bằng chính sự chết của mình. Hai bản tính trong Chúa Giê-xu Christ, hai lần đến, hai tình trạng của bản tính con người.
765
Hình bóng.—Đấng Cứu Rỗi, người cha, người dâng tế lễ, lễ vật, đồ ăn, vua, người khôn ngoan, đấng lập luật, người chịu khổ, người nghèo, phải dựng nên một dân mà Ngài phải dẫn dắt và nuôi dưỡng, và đem vào đất của Ngài....
Chúa Giê-xu Christ. Các chức vụ.—Chỉ một mình Ngài phải dựng nên một dân lớn, được chọn, thánh khiết và được lựa riêng; phải dẫn dắt, nuôi dưỡng, và đem dân ấy vào nơi yên nghỉ và thánh khiết; phải làm cho dân ấy nên thánh cho Đức Chúa Trời; phải làm cho dân ấy thành đền thờ của Đức Chúa Trời; phải giải hòa dân ấy với Đức Chúa Trời, và cứu dân ấy khỏi cơn thịnh nộ của Đức Chúa Trời; phải giải phóng dân ấy khỏi ách nô lệ của tội lỗi, là điều đang cai trị cách hiển nhiên trong con người; phải ban luật pháp cho dân này, và khắc ghi các luật pháp ấy vào lòng họ; phải dâng chính mình cho Đức Chúa Trời vì họ, và hy sinh chính mình vì họ; phải là một sinh tế không tì vết, và chính Ngài là người dâng tế lễ, phải dâng chính mình, thân thể và huyết của Ngài, mà vẫn dâng bánh và rượu cho Đức Chúa Trời ...
Ingrediens mundum.
“hòn đá nầy trên hòn đá kia.”
Những gì đã đi trước và những gì đã theo sau. Hết thảy người Do Thái vẫn còn tồn tại, và đang lưu lạc.
766
Trong mọi sự trên đất, Ngài chỉ dự phần vào những nỗi đau buồn, chứ không dự phần vào những niềm vui. Ngài yêu những người lân cận của Ngài, nhưng tình yêu của Ngài không tự giới hạn trong những ranh giới ấy, mà tràn ra đến chính kẻ thù của Ngài, rồi đến kẻ thù của Đức Chúa Trời.
767
Chúa Giê-xu Christ được Giô-sép làm hình bóng: người được cha yêu dấu, được cha sai đi thăm các anh em mình, v.v., vô tội, bị anh em bán đi với giá hai mươi miếng bạc, và nhờ đó trở thành chúa của họ, đấng cứu rỗi của họ, đấng cứu rỗi của người ngoại bang, và đấng cứu rỗi của thế gian; điều ấy đã không xảy ra nếu không có mưu kế của họ để hại ông, việc họ bán ông và việc họ khước từ ông.
Trong ngục, Giô-sép vô tội ở giữa hai kẻ phạm tội; Chúa Giê-xu Christ trên thập tự giá ở giữa hai tên trộm cướp. Giô-sép báo trước sự tự do cho người này và sự chết cho người kia, từ cùng những điềm báo như nhau. Chúa Giê-xu Christ cứu những người được chọn, và kết án kẻ bị loại bỏ vì cùng những tội như nhau. Giô-sép chỉ báo trước; Chúa Giê-xu Christ thì hành động. Giô-sép xin người sẽ được cứu hãy nhớ đến mình khi người ấy đến trong vinh quang của mình; còn người được Chúa Giê-xu Christ cứu thì xin Ngài nhớ đến mình khi Ngài đến trong nước Ngài.
768
Sự cải đạo của người ngoại đạo đã chỉ được dành riêng cho ân điển của Đấng Mê-si. Người Do Thái đã chống đối họ quá lâu mà không thành công; mọi điều Sa-lô-môn và các nhà tiên tri đã nói đều vô ích. Các bậc hiền triết, như Plato và Socrates, đã không thể thuyết phục được họ.
769
Sau khi nhiều người đã đến trước, cuối cùng Chúa Giê-xu Christ đến để phán: “Ta đây, và đây là thời điểm. Điều mà các nhà tiên tri đã nói sẽ đến khi kỳ hạn được trọn, Ta nói cùng các ngươi, các sứ đồ của Ta sẽ làm. Người Do Thái sẽ bị loại bỏ. Giê-ru-sa-lem chẳng bao lâu sẽ bị hủy phá. Và người ngoại đạo sẽ bước vào sự nhận biết Đức Chúa Trời. Các sứ đồ của Ta sẽ làm điều này sau khi các ngươi đã giết người thừa kế của vườn nho.”
Rồi các sứ đồ nói với người Do Thái: “Các ngươi sẽ bị rủa sả,” (Celsus đã chế nhạo điều ấy); và nói với người ngoại đạo: “Các ngươi sẽ bước vào sự nhận biết Đức Chúa Trời.” Và điều ấy khi đó đã xảy ra.
770
Chúa Giê-xu Christ đã đến để làm mù lòa những kẻ thấy rõ, và ban sự sáng mắt cho kẻ mù; để chữa lành người bệnh, và để mặc cho kẻ mạnh khỏe chết đi; để kêu gọi sự ăn năn, và xưng công bình cho kẻ có tội, và để mặc cho người công bình ở trong tội lỗi họ; để làm cho kẻ thiếu thốn được no đủ, và để kẻ giàu ra về tay không.
771
Sự thánh khiết.—Effundam spiritum meum. Mọi dân tộc đều ở trong sự vô tín và dục vọng. Giờ đây cả thế giới trở nên nồng nhiệt trong tình yêu thương. Các bậc vương hầu từ bỏ sự xa hoa của mình; các thiếu nữ chịu tử đạo. Ảnh hưởng này từ đâu mà đến? Đấng Mê-si đã đến. Đó là hiệu quả và dấu hiệu của sự đến của Ngài.
772
Sự hủy diệt người Do Thái và người ngoại đạo bởi Chúa Giê-xu Christ: Omnes gentes venient et adorabunt eum. Parum est ut, v.v. Postula a me. Adorabunt eum omnes reges. Testes iniqui. Dabit maxillam percutienti. Dederunt fel in escam.
773
Chúa Giê-xu Christ cho mọi người, Môi-se cho một dân tộc.
Người Do Thái được phước trong Áp-ra-ham: “Ta sẽ ban phước cho người nào chúc phước ngươi.” Nhưng: “Mọi dân tộc đều được phước trong dòng dõi người.” Parum est ut, v.v.
Lumen ad revelationem gentium.
Non fecit taliter omni nationi, Đa-vít đã nói vậy khi nói về Luật pháp. Nhưng khi nói về Chúa Giê-xu Christ, chúng ta phải nói: Fecit taliter omni nationi. Parum est ut, v.v., Ê-sai. Vậy, tính phổ quát là thuộc về Chúa Giê-xu Christ. Ngay cả Hội Thánh cũng chỉ dâng của lễ cho các tín hữu. Chúa Giê-xu Christ đã dâng của lễ thập tự giá cho mọi người.
774
Luôn luôn giải thích omnes là “mọi người” là tà giáo, và có lúc không giải thích chữ ấy là “mọi người” cũng là tà giáo. Bibite ex hoc omnes; người Huguenot là kẻ dị giáo khi giải thích chữ ấy là “mọi người.” In quo omnes peccaverunt; người Huguenot là kẻ dị giáo khi loại trừ con cái của những tín hữu chân thật. Vậy chúng ta phải theo các Giáo Phụ và truyền thống để biết khi nào nên giải thích như thế, vì có nguy cơ tà giáo ở cả hai phía.
775
Ne timeas pusillus grex. Timore et tremore.—Quid ergo? Ne timeas [modo] timeas. Đừng sợ, miễn là bạn sợ; nhưng nếu bạn không sợ, thì hãy sợ.
Qui me recipit, non me recipit, sed eum qui me misit.
Nemo scit, neque Filius.
Nubes lucida obumbravit.
Giăng phải làm cho lòng cha trở lại cùng con cái, còn Chúa Giê-xu Christ thì gieo sự chia rẽ. Không có mâu thuẫn.
776
Các hiệu quả in communi và in particulari. Phái bán Pelagius sai lầm khi nói về in communi điều chỉ đúng in particulari; còn phái Calvin thì sai lầm khi nói in particulari điều đúng in communi. (Đó là ý kiến của tôi.)
777
Omnis Judaea regio, et Jerosolomymi universi, et baptizabantur. Vì đủ mọi hạng người đã đến đó. Từ những hòn đá này có thể sinh ra con cái cho Áp-ra-ham.
778
Nếu con người biết chính mình, Đức Chúa Trời sẽ chữa lành và tha thứ cho họ. Ne convertantur et sanem eos, et dimittantur eis peccata.
779
Chúa Giê-xu Christ chẳng hề kết án mà không nghe trước. Với Giu-đa: Amice, ad quid venisti? Với người không mặc áo lễ cưới, cũng vậy.
780
Những hình bóng về sự trọn vẹn của sự Cứu Chuộc, chẳng hạn như mặt trời soi sáng cho mọi người, chỉ cho thấy sự trọn vẹn; còn [các hình bóng] về sự loại trừ, như việc người Do Thái được chọn mà dân ngoại bị loại trừ, thì cho thấy sự loại trừ.
“Chúa Giê-xu Christ là Đấng Cứu Chuộc của mọi người.”—Phải, vì Ngài đã ban tặng, như một người đã chuộc tất cả những ai muốn đến với mình. Nếu có ai chết dọc đường, đó là sự bất hạnh của họ; nhưng, về phần Ngài, Ngài đã ban sự cứu chuộc cho họ.—Điều đó đúng trong ví dụ này, nơi người chuộc và người ngăn sự chết là hai người khác nhau, nhưng không đúng với Chúa Giê-xu Christ, là Đấng làm cả hai việc ấy.—Không, vì Chúa Giê-xu Christ, với tư cách là Đấng Cứu Chuộc, có lẽ không phải là Chủ của mọi người; và như vậy, trong chừng mực điều ấy ở nơi Ngài, Ngài là Đấng Cứu Chuộc của mọi người.
Khi người ta nói rằng Chúa Giê-xu Christ không chết cho mọi người, bạn đã lợi dụng cách không chính đáng một khuyết điểm nơi con người, là họ lập tức áp dụng sự loại trừ này cho chính mình; và làm như thế là cổ vũ sự tuyệt vọng, thay vì kéo họ ra khỏi đó để cổ vũ niềm hy vọng. Vì con người tự tập cho mình những nhân đức bề trong bằng những thói quen bề ngoài như vậy.
781
Sự chiến thắng sự chết. “Người nào nếu được cả thiên hạ mà mất linh hồn mình, thì có ích gì? Vì ai muốn cứu sự sống mình thì sẽ mất.”
“Ta đến, không phải để phá luật pháp, song để làm cho trọn.”
“Những chiên con đã không cất tội lỗi thế gian đi, nhưng Ta là Chiên Con cất tội lỗi đi.”
“Môi-se đã không dẫn các ngươi ra khỏi cảnh phu tù, và làm cho các ngươi thật được tự do.”
782
... Rồi Chúa Giê-xu Christ đến để bảo cho loài người biết rằng họ chẳng có kẻ thù nào khác ngoài chính mình; rằng chính những đam mê của họ đã giữ họ cách xa Đức Chúa Trời; rằng Ngài đến để hủy diệt những đam mê ấy, và ban cho họ ân điển Ngài, để từ hết thảy họ làm nên một Hội Thánh thánh khiết duy nhất; rằng Ngài đến để đem người ngoại đạo và người Do Thái trở về trong Hội Thánh này; rằng Ngài đến để hủy diệt thần tượng của những người trước và sự mê tín của những người sau. Mọi người đều chống lại điều này, không chỉ vì sự chống đối tự nhiên của dục vọng; mà trên hết, các vua trên đất, như đã được báo trước, hiệp lại với nhau để hủy diệt đạo này ngay khi nó vừa ra đời. (Proph.: Quare fremuerunt gentes ... reges terrae ... adversus Christum.)
Mọi điều lớn lao trên đất đều liên kết lại với nhau; những người thông thái, những bậc hiền triết, các vua. Những người thứ nhất viết; những người thứ hai kết án; những người sau cùng giết. Và bất chấp mọi sự chống đối ấy, những con người này, đơn sơ và yếu đuối, đã đứng vững trước mọi quyền lực ấy, chinh phục được ngay cả các vua này, những người thông thái này và những bậc hiền triết này, và dẹp bỏ sự thờ hình tượng khỏi khắp mặt đất. Và tất cả điều này được thực hiện bởi chính quyền năng đã báo trước điều đó.
783
Chúa Giê-xu Christ không muốn nhận lời làm chứng của ma quỷ, cũng không muốn nhận lời làm chứng của những kẻ không được kêu gọi, nhưng chỉ của Đức Chúa Trời và của Giăng Báp-tít.
784
Tôi chiêm ngưỡng Chúa Giê-xu Christ trong mọi người và trong chính chúng ta: Chúa Giê-xu Christ là Cha trong Cha Ngài, Chúa Giê-xu Christ là Anh trong anh em Ngài, Chúa Giê-xu Christ là người nghèo trong những người nghèo, Chúa Giê-xu Christ là người giàu trong những người giàu, Chúa Giê-xu Christ là Bậc Thầy và Thầy Tế Lễ trong các linh mục, Chúa Giê-xu Christ là Đấng Tể Trị trong các bậc vương hầu, v.v. Vì bởi sự vinh hiển của Ngài, Ngài là tất cả những gì lớn lao, vì Ngài là Đức Chúa Trời; và bởi đời sống phải chết của Ngài, Ngài là tất cả những gì nghèo hèn và hèn mọn. Vì vậy Ngài đã mang lấy thân phận bất hạnh này, để Ngài có thể ở trong mọi người, và làm khuôn mẫu cho mọi thân phận.
785
Chúa Giê-xu Christ là một sự tối tăm (theo điều mà thế gian gọi là tối tăm), đến nỗi các sử gia, vốn chỉ viết về những việc quan trọng của các quốc gia, hầu như chẳng để ý đến Ngài.
786
Về việc cả Josephus, Tacitus, lẫn các sử gia khác đều không nói đến Chúa Giê-xu Christ.—Điều này chẳng những không chống lại Cơ Đốc giáo, mà trái lại còn ủng hộ Cơ Đốc giáo. Vì chắc chắn rằng Chúa Giê-xu Christ đã hiện hữu; rằng đạo của Ngài đã gây nên nhiều tiếng tăm; và rằng những người này không phải không biết điều đó. Vậy thì rõ ràng là họ đã cố tình giấu đi, hoặc nếu họ có nói đến, thì lời tường thuật của họ đã bị xóa bỏ hay bị sửa đổi.
787
“Ta đã để dành cho ta bảy ngàn người.” Tôi yêu những người thờ phượng mà thế gian không biết đến, và ngay cả các nhà tiên tri cũng không biết đến.
788
Như Chúa Giê-xu Christ đã ở giữa loài người mà không được biết đến, thì chân lý của Ngài cũng ở giữa những ý kiến thông thường mà không có sự khác biệt bề ngoài nào. Thánh Thể ở giữa bánh thường cũng vậy.
789
Chúa Giê-xu không muốn bị giết mà không có các thể thức của công lý; vì chết bởi công lý thì nhục nhã hơn nhiều so với chết bởi một cuộc nổi loạn bất công.
790
Sự công lý giả dối của Phi-lát chỉ dùng để làm cho Chúa Giê-xu Christ chịu khổ; vì ông khiến Ngài bị đánh đòn bởi sự công lý giả dối của mình, rồi sau đó xử tử Ngài. Thà xử tử Ngài ngay từ đầu thì còn hơn. Những kẻ công bình giả dối cũng vậy. Họ làm những việc lành và việc dữ để làm vừa lòng thế gian, và để tỏ ra rằng họ không hoàn toàn thuộc về Chúa Giê-xu Christ; vì họ hổ thẹn về Ngài. Và cuối cùng, khi gặp cơn cám dỗ lớn và trong những dịp hệ trọng, họ giết Ngài.
791
Có người nào từng được danh tiếng hơn? Cả dân tộc Do Thái báo trước về Ngài trước khi Ngài đến. Dân ngoại thờ phượng Ngài sau khi Ngài đến. Hai dân, dân ngoại và dân Do Thái, đều xem Ngài là trung tâm của mình.
Thế nhưng có người nào hưởng danh tiếng ấy ít hơn? Trong ba mươi ba năm, Ngài sống ba mươi năm mà không xuất hiện. Suốt ba năm Ngài bị coi là kẻ mạo danh; các thầy tế lễ và những người đứng đầu khước từ Ngài; bạn hữu và những người thân cận nhất của Ngài khinh dể Ngài. Sau cùng, Ngài chết, bị một trong các môn đồ của chính Ngài phản bội, bị một người khác chối bỏ, và bị hết thảy bỏ rơi.
Vậy thì Ngài có phần gì trong danh tiếng ấy? Chưa từng có ai được danh tiếng đến thế; chưa từng có ai chịu nhục nhã hơn thế. Tất cả danh tiếng ấy chỉ phục vụ cho chúng ta, để làm cho chúng ta có thể nhận biết Ngài; còn Ngài thì chẳng giữ chút gì cho riêng mình.
792
Khoảng cách vô hạn giữa thân xác và trí tuệ là biểu tượng của khoảng cách còn vô hạn hơn vô hạn lần giữa trí tuệ và tình yêu thương; vì tình yêu thương là siêu nhiên.
Mọi vinh quang của sự cao trọng đều chẳng có chút rực rỡ nào đối với những người đang tìm kiếm sự hiểu biết.
Sự cao cả của những người tài trí là vô hình đối với các vua, đối với người giàu, đối với các thủ lĩnh, và đối với mọi bậc quyền quý của thế gian.
Sự cao cả của sự khôn ngoan, vốn chẳng là gì nếu không đến từ Đức Chúa Trời, là vô hình đối với những kẻ có lòng xác thịt và đối với những người tài trí. Đây là ba trật tự khác nhau về bản chất.
Các bậc thiên tài có quyền lực của họ, vinh quang của họ, sự cao cả của họ, chiến thắng của họ, sự rực rỡ của họ, và chẳng cần đến sự cao trọng của thế gian, là điều chẳng tương hợp với họ. Họ được thấy, không phải bằng con mắt, mà bằng trí tuệ; như vậy là đủ.
Các thánh đồ có quyền năng của họ, vinh quang của họ, chiến thắng của họ, sự rực rỡ của họ, và chẳng cần đến sự cao trọng của thế gian hay của trí tuệ, là những điều họ chẳng hề có chút tương đồng nào; vì những điều ấy chẳng thêm gì cho họ, cũng chẳng bớt gì nơi họ. Họ được Đức Chúa Trời và các thiên sứ thấy, chứ không phải được thân xác thấy, cũng không phải được trí óc tò mò thấy. Đức Chúa Trời là đủ cho họ.
Archimedes, dẫu không có địa vị của mình, vẫn sẽ được tôn kính như vậy. Ông chẳng đánh trận nào cho mắt người ta thưởng thức; nhưng ông đã ban những khám phá của mình cho mọi người. Ôi! Ông đã rực rỡ biết bao đối với trí tuệ!
Chúa Giê-xu Christ, không có của cải, và không có sự phô bày tri thức nào bề ngoài, ở trong trật tự thánh khiết riêng của Ngài. Ngài chẳng phát minh gì; Ngài chẳng cai trị. Nhưng Ngài khiêm nhường, nhẫn nại, thánh khiết, thánh khiết cho Đức Chúa Trời, đáng sợ đối với ma quỷ, không hề có tội. Ôi! Ngài đã đến trước những con mắt của tấm lòng, là những con mắt nhận ra sự khôn ngoan, trong sự uy nghi lớn lao biết bao, và trong sự huy hoàng kỳ diệu biết bao!
Archimedes làm ra vẻ ông hoàng trong các sách hình học của mình thì thật vô ích, dẫu ông vốn là một ông hoàng.
Chúa chúng ta là Chúa Giê-xu Christ đến như một vị vua để chiếu sáng trong vương quốc thánh khiết của Ngài thì thật vô ích. Nhưng Ngài đã đến đó cách xứng hợp trong vinh hiển của trật tự riêng của Ngài.
Thật là vô lý hết sức khi vấp phạm vì sự thấp hèn của Chúa Giê-xu Christ, như thể sự thấp hèn của Ngài thuộc cùng một trật tự với sự cao cả mà Ngài đến để bày tỏ. Nếu chúng ta xem xét sự cao cả này trong đời sống Ngài, trong cuộc Thương Khó của Ngài, trong sự tối tăm của Ngài, trong sự chết của Ngài, trong việc Ngài chọn các môn đồ, trong việc họ bỏ Ngài, trong sự sống lại kín giấu của Ngài, và những điều còn lại, chúng ta sẽ thấy sự cao cả ấy lớn lao đến nỗi chúng ta chẳng có lý do gì để vấp phạm vì một sự thấp hèn không thuộc về trật tự ấy.
Nhưng có những người chỉ có thể ngưỡng mộ sự cao trọng của thế gian, như thể không có sự cao cả của trí tuệ; và có những người khác chỉ ngưỡng mộ sự cao cả của trí tuệ, như thể không có những điều cao hơn vô hạn lần trong sự khôn ngoan.
Mọi thân thể, bầu trời, các vì sao, trái đất và các vương quốc của nó, đều không sánh bằng trí tuệ thấp kém nhất; vì trí tuệ biết tất cả những điều ấy và biết chính mình; còn các thân thể ấy thì chẳng biết gì.
Mọi thân thể gộp lại, và mọi trí tuệ gộp lại, cùng mọi sản phẩm của chúng, đều không sánh bằng một chút cảm xúc nhỏ nhất của tình yêu thương. Điều này thuộc một trật tự cao trọng hơn vô hạn lần.
Từ mọi thân thể gộp lại, chúng ta không thể có được dù một tư tưởng nhỏ bé; điều đó là không thể, và thuộc một trật tự khác. Từ mọi thân thể và trí tuệ, chúng ta không thể tạo ra một cảm xúc của tình yêu thương chân thật; điều đó là không thể, và thuộc một trật tự khác và siêu nhiên.
793
Vì sao Chúa Giê-xu Christ không đến cách hữu hình, thay vì nhận lời chứng về chính mình từ những lời tiên tri đi trước? Vì sao Ngài khiến mình được báo trước trong các hình bóng?
794
Nếu Chúa Giê-xu Christ chỉ đến để thánh hóa, thì cả Kinh Thánh và mọi sự đều hướng về mục đích ấy; và sẽ rất dễ thuyết phục những người không tin. Nếu Chúa Giê-xu Christ chỉ đến để làm mù lòa, thì mọi cách hành xử của Ngài sẽ rối ren; và chúng ta sẽ chẳng có cách nào thuyết phục những người không tin. Nhưng vì Ngài đã đến in sanctificationem et in scandalum, như Ê-sai nói, nên chúng ta không thể thuyết phục những người không tin, và họ cũng không thể thuyết phục chúng ta. Nhưng chính nhờ điều ấy mà chúng ta thuyết phục được họ; vì chúng ta nói rằng trong toàn bộ cách hành xử của Ngài, không có bằng chứng nào có sức thuyết phục cho bên này hay bên kia.
795
Chúa Giê-xu Christ không nói rằng Ngài không phải người Na-xa-rét, để mặc cho kẻ ác ở trong sự mù lòa của họ; cũng không nói rằng Ngài không phải là con của Giô-sép.
796
Những bằng chứng về Chúa Giê-xu Christ.—Chúa Giê-xu Christ đã nói những điều lớn lao cách đơn sơ đến nỗi dường như Ngài chẳng nghĩ chúng là lớn lao; vậy mà lại rõ ràng đến nỗi chúng ta dễ dàng thấy Ngài nghĩ gì về chúng. Sự rõ ràng này, kết hợp với sự đơn sơ này, thật là kỳ diệu.
797
Lối văn của Phúc Âm thật đáng khâm phục về nhiều phương diện, và trong số đó là việc không tung ra lời công kích nào chống lại những kẻ bắt bớ và kẻ thù của Chúa Giê-xu Christ. Vì không có lời công kích nào như thế nơi bất cứ người chép sử nào chống lại Giu-đa, Phi-lát, hay bất cứ người Do Thái nào.
Nếu sự tiết độ này của các tác giả sách Phúc Âm là giả tạo, cũng như nhiều nét khác của một phẩm cách đẹp đẽ đến thế, và họ chỉ giả tạo như vậy để thu hút sự chú ý, thì dầu chính họ không dám lưu ý người ta về điều ấy, họ cũng chẳng thiếu gì cách để có được những bạn hữu, là những người sẽ đưa ra những nhận xét như thế để có lợi cho họ. Nhưng vì họ đã hành động như vậy mà không giả vờ, và với những động cơ hoàn toàn vô tư, nên họ đã không chỉ ra điều đó cho bất cứ ai; và tôi tin rằng nhiều sự kiện như thế cho đến nay vẫn chưa được để ý, đó là bằng chứng về sự vô tư tự nhiên mà điều ấy đã được thực hiện.
798
Một người thợ nói về của cải, một luật sư nói về chiến tranh, về vương quyền, v.v.; nhưng người giàu thì nói đúng về của cải, một vị vua nói cách thản nhiên về một món quà lớn mình vừa ban, và Đức Chúa Trời thì nói đúng về Đức Chúa Trời.
799
Ai đã dạy cho các tác giả sách Phúc Âm những phẩm chất của một tâm hồn anh hùng trọn vẹn, đến nỗi họ vẽ nên tâm hồn ấy cách trọn vẹn đến thế nơi Chúa Giê-xu Christ? Vì sao họ để Ngài yếu đuối trong cơn hấp hối? Há họ không biết cách vẽ nên một cái chết kiên quyết sao? Có chứ, vì chính Lu-ca đã vẽ cái chết của Ê-tiên can đảm hơn cái chết của Chúa Giê-xu Christ.
Vậy nên họ để Ngài có thể sợ hãi, trước khi sự tất yếu phải chết đã đến, và rồi hoàn toàn can đảm.
Nhưng khi họ để Ngài bối rối dường ấy, đó là lúc Ngài tự làm khổ mình; còn khi người ta làm khổ Ngài, Ngài hoàn toàn mạnh mẽ.
800
Bằng chứng về Chúa Giê-xu Christ.—Giả thuyết cho rằng các sứ đồ là những kẻ lừa đảo thật là hết sức vô lý. Chúng ta hãy suy xét cho thấu đáo. Chúng ta hãy hình dung mười hai người ấy, nhóm lại sau sự chết của Chúa Giê-xu Christ, bàn mưu với nhau để nói rằng Ngài đã sống lại. Làm như vậy là họ tấn công mọi quyền lực. Lòng người lạ lùng thay dễ nghiêng về sự hay thay đổi, sự đổi dời, những lời hứa hẹn, những mối lợi. Chỉ cần một người trong họ bị những sức hấp dẫn ấy, hơn nữa, bởi nỗi sợ ngục tù, tra tấn và sự chết, làm cho lạc lối dù chỉ chút ít, thì họ đã tiêu rồi. Chúng ta hãy theo đuổi tư tưởng này.
801
Các sứ đồ hoặc đã bị lừa, hoặc là những kẻ lừa dối. Giả thuyết nào cũng có những chỗ khó khăn; vì không thể nào lầm lẫn về một người đã từ kẻ chết sống lại ...
Khi Chúa Giê-xu Christ còn ở với họ, Ngài có thể nâng đỡ họ. Nhưng sau đó, nếu Ngài không hiện ra cùng họ, thì ai đã soi dẫn cho họ hành động?