Chương 3 · 3 giờ 30 phút đọc · 4 giờ 30 phút nghe
Ân Điển Dư Dật cho Kẻ Đứng Đầu Các Tội Nhân; hay Sơ Lược Về Lòng Thương Xót Vô Cùng của Đức Chúa Trời trong Đấng Christ đối với John Bunyan, Tôi Tớ Hèn Mọn của Ngài
ÂN ĐIỂN DƯ DẬT CHO KẺ ĐỨNG ĐẦU CÁC TỘI NHÂN;
HAY SƠ LƯỢC VỀ LÒNG THƯƠNG XÓT VÔ CÙNG CỦA ĐỨC CHÚA TRỜI TRONG ĐẤNG CHRIST ĐỐI VỚI JOHN BUNYAN, TÔI TỚ HÈN MỌN CỦA NGÀI
1. Trong phần thuật lại công việc đầy lòng thương xót của Đức Chúa Trời trên linh hồn tôi, trước hết, có lẽ cũng chẳng phải là không nên nếu tôi nói qua đôi lời cho bạn biết về dòng dõi và cách tôi được nuôi dạy; để nhờ đó lòng nhân từ và sự rộng rãi của Đức Chúa Trời đối với tôi càng được đề cao và tôn vinh hơn trước mặt con cái loài người.
2. Vậy, về dòng dõi tôi thì, như nhiều người đều biết, thuộc một gia thế thấp hèn, chẳng đáng kể gì; nhà cha tôi thuộc vào hạng thấp kém nhất và bị khinh rẻ nhất trong mọi gia đình trong xứ. Vì vậy, ở đây tôi chẳng có gì như người khác để khoe khoang về dòng máu quý tộc hay về địa vị cao sang theo xác thịt; dù vậy, xét mọi sự, tôi tôn vinh Đấng Tôn Nghiêm trên trời, vì Ngài đã đưa tôi vào thế gian này qua cánh cửa ấy, để được dự phần ân điển và sự sống ở trong Đấng Christ bởi Phúc Âm.
3. Thế nhưng, dù cha mẹ tôi nghèo hèn và chẳng đáng kể, Đức Chúa Trời vẫn vui lòng đặt vào lòng họ ý muốn cho tôi đi học, để biết đọc và biết viết; và tôi cũng học được điều ấy, theo mức của con cái những nhà nghèo khác; dù vậy, tôi xấu hổ mà thú nhận rằng chẳng bao lâu tôi đã đánh mất chút ít điều mình học được, gần như mất sạch, và điều đó xảy ra rất lâu trước khi Chúa làm công việc hoán cải đầy ân điển của Ngài trên linh hồn tôi.
4. Còn về đời sống tự nhiên của tôi, trong suốt thời gian tôi ở thế gian mà không có Đức Chúa Trời, thì quả thật nó theo thói quen đời này, và theo ‘thần hiện đang hành động trong các con bạn nghịch’ (Ê-phê-sô 2:2–3). Tôi lấy làm thích thú mà ‘bị ma quỉ bắt lấy đặng làm theo ý nó’ (2 Ti-mô-thê 2:26). Tôi đầy dẫy mọi điều không công bình, và điều ấy hành động cũng như bộc lộ mạnh mẽ đến nỗi, cả trong lòng lẫn trong đời sống tôi, và ngay từ thuở còn thơ, tôi ít có kẻ sánh bằng, nhất là khi xét đến tuổi tôi còn non nớt, chẳng được bao nhiêu, về việc rủa sả, chửi thề, nói dối và phạm thượng đến danh thánh của Đức Chúa Trời.
5. Phải, tôi đã đắm sâu và bén rễ trong những điều ấy đến nỗi chúng trở thành như bản tính thứ hai của tôi; điều đó, như sau này tôi đã tỉnh táo suy xét, đã xúc phạm Chúa đến nỗi ngay từ thuở thơ ấu Ngài đã làm tôi kinh sợ, hoảng hốt bằng những giấc mơ đáng sợ, và làm tôi khiếp đảm bằng những khải tượng khủng khiếp; vì thường thường, sau khi đã trải qua ngày này ngày khác trong tội lỗi, nằm trên giường, trong lúc ngủ, tôi bị dày vò rất nhiều vì cảm thấy có ma quỷ và tà linh, mà khi ấy tôi tưởng rằng chúng cứ ra sức lôi tôi đi theo chúng, và tôi chẳng bao giờ thoát khỏi chúng được.
6. Ở tuổi ấy, tôi cũng bị dày vò và bối rối rất nhiều vì nghĩ đến ngày phán xét, cả đêm lẫn ngày, và run sợ khi nghĩ đến những cực hình đáng sợ của lửa địa ngục; tôi cứ sợ rằng rốt cuộc phần mình sẽ là bị thấy ở giữa những ma quỷ và những quỷ dữ nơi địa ngục, là những kẻ bị trói buộc tại đó bằng xiềng xích và dây trói của sự tối tăm đời đời, ‘để chờ sự phán xét ngày lớn.’
7. Tôi nói, những điều ấy, khi tôi chỉ là một đứa trẻ mới chín hay mười tuổi, đã làm linh hồn tôi đau khổ đến nỗi, ngay giữa bao trò chơi và những điều phù phiếm trẻ con, giữa đám bạn bè hư không, tôi vẫn thường buồn nản và đau đớn trong tâm trí vì những điều ấy, thế mà tôi vẫn không thể buông bỏ tội lỗi mình. Phải, khi ấy tôi cũng bị sự tuyệt vọng về sự sống và thiên đàng đè bẹp đến nỗi tôi thường ước hoặc giá đừng có địa ngục, hoặc giá mình là một con quỷ—vì tưởng rằng chúng chỉ là những kẻ hành hạ người khác; để nếu bắt buộc tôi phải xuống đó, thì thà tôi làm kẻ hành hạ còn hơn chính mình bị hành hạ.
8. Ít lâu sau, những giấc mơ kinh khiếp ấy rời bỏ tôi, và tôi cũng sớm quên chúng đi; vì những thú vui của tôi chẳng mấy chốc đã cắt đứt mọi ký ức về chúng, như thể chúng chưa từng có: vì vậy, với lòng tham lam hơn, theo sức mạnh của bản tính, tôi cứ buông lỏng dây cương cho dục vọng mình, và ưa thích mọi sự vi phạm luật pháp của Đức Chúa Trời: đến nỗi cho tới khi lập gia đình, tôi chính là kẻ cầm đầu mọi thanh niên chơi bời với tôi, dẫn họ vào đủ mọi thứ thói hư tật xấu và sự không tin kính.
9. Phải, những dục vọng và bông trái của xác thịt đã chiếm ưu thế trong linh hồn đáng thương này của tôi đến nỗi, nếu không có một phép lạ của ân điển quý báu ngăn lại, thì tôi chẳng những đã bị hư mất bởi đòn của sự công chính đời đời, mà còn tự phơi mình ra ngay cả cho đòn của những luật pháp đời này, là những luật làm cho một số người phải nhục nhã và hổ thẹn công khai trước mặt thiên hạ.
10. Trong những ngày ấy, những ý tưởng về tôn giáo làm tôi rất khó chịu; chính tôi chẳng chịu nổi, mà cũng chẳng chịu nổi khi thấy ai khác theo; đến nỗi, khi tôi thấy có người đọc những sách nói về sự tin kính của Cơ Đốc nhân, thì đối với tôi điều đó như thể một nhà tù. Bấy giờ tôi nói với Đức Chúa Trời: ‘Ngài hãy lìa xa tôi, vì tôi không muốn biết đạo của Ngài’ (Gióp 21:14). Lúc ấy tôi chẳng còn chút suy xét tốt lành nào, thiên đàng và địa ngục đều khuất khỏi mắt và khỏi trí; còn việc được cứu hay bị đoán phạt thì là điều tôi ít nghĩ đến nhất. Lạy Chúa, Chúa biết đời sống con, và đường lối con chẳng giấu được Chúa.
11. Tuy vậy, tôi còn nhớ rõ điều này: dù chính tôi có thể phạm tội cách hết sức thích thú và dễ dàng, lại còn lấy làm vui về sự đồi bại của bạn bè mình; thế mà ngay cả khi ấy, hễ lúc nào tôi thấy những người xưng mình là người lành làm điều gian ác, thì điều đó làm lòng tôi run rẩy. Như có một lần, hơn hết mọi lần khác, khi tôi đang ở tột đỉnh của sự phù phiếm, nghe một người vốn được kể là người mộ đạo chửi thề, điều đó giáng xuống lòng tôi một đòn mạnh đến nỗi làm tim tôi đau nhói.
12. Nhưng Đức Chúa Trời không hoàn toàn bỏ tôi, mà vẫn theo đuổi tôi, giờ đây không phải bằng sự cáo trách, mà bằng những sự đoán phạt; song là những sự đoán phạt có pha lẫn lòng thương xót. Vì có một lần tôi rơi xuống một lạch nước biển, và suýt chết đuối. Một lần khác tôi té khỏi thuyền xuống dòng sông ở Bedford, nhưng lòng thương xót vẫn gìn giữ tôi sống. Ngoài ra, một lần khác nữa, khi đang ở ngoài đồng với một người bạn, tình cờ có một con rắn độc bò ngang qua đường cái; tôi, sẵn cây gậy trong tay, quất vào lưng nó; và sau khi đã đánh cho nó choáng, tôi dùng gậy banh miệng nó ra, rồi lấy ngón tay nhổ nọc nó ra; nếu Đức Chúa Trời không thương xót, thì bởi việc làm liều lĩnh ấy tôi đã có thể tự chuốc lấy cái chết cho mình.
13. Tôi cũng đã ghi nhận điều này với lòng tạ ơn: khi tôi còn là lính, tôi cùng với những người khác được điều đi đến một nơi kia để vây hãm nó; nhưng khi tôi vừa sẵn sàng lên đường, thì một người trong đội xin đi thay tôi; tôi bằng lòng, và người ấy thế chỗ tôi; khi đến nơi vây hãm, lúc đang đứng gác, người ấy bị một viên đạn súng hỏa mai bắn trúng đầu, và chết.
14. Như tôi đã nói, ở đây có cả sự đoán phạt lẫn lòng thương xót, nhưng chẳng điều nào đánh thức linh hồn tôi hướng về sự công bình; vì vậy tôi vẫn cứ phạm tội, càng ngày càng thêm phản nghịch Đức Chúa Trời, và chẳng màng đến sự cứu rỗi của chính mình.
15. Ngay sau đó, tôi đổi đời mình sang cảnh có gia đình, và lòng thương xót dành cho tôi là gặp được một người vợ có cha được kể là người tin kính. Người đàn bà này và tôi, dù đến với nhau nghèo xơ nghèo xác, giữa hai đứa chẳng có lấy một món đồ dùng trong nhà như cái đĩa hay cái muỗng, thế mà phần nàng lại có mấy cuốn này: Con Đường Lên Thiên Đàng Cho Người Bình Dân và Thực Hành Sự Tin Kính, là sách cha nàng để lại cho nàng khi ông qua đời. Thỉnh thoảng tôi đọc hai cuốn sách ấy với nàng, và trong đó tôi cũng tìm được vài điều khá vừa ý mình; nhưng suốt thời gian ấy tôi chẳng hề bị cáo trách. Nàng cũng thường kể cho tôi nghe cha nàng là một người tin kính thể nào, ông quở trách và sửa trị thói xấu ra sao, cả trong nhà lẫn giữa vòng láng giềng; ông đã sống một đời nghiêm cẩn và thánh khiết dường nào trong thời mình, cả trong lời nói lẫn việc làm.
16. Vì vậy, những sách này cùng với lời kể ấy, dù không chạm đến lòng tôi để đánh thức nó về tình trạng đáng buồn và đầy tội lỗi của mình, nhưng cũng nảy sinh trong tôi đôi chút ước muốn về tôn giáo: đến nỗi, vì chẳng biết gì hơn, tôi hăng hái nhập vào tôn giáo của thời bấy giờ; tức là đi nhà thờ mỗi ngày hai lần, lại còn đứng trong hàng những người sốt sắng nhất; và tại đó rất sốt sắng đọc kinh và hát như người khác, mà vẫn giữ đời sống gian ác của mình; nhưng cùng với điều đó, tôi bị một tinh thần mê tín lấn át đến nỗi tôi tôn sùng, và với lòng sùng kính lớn lao, hết thảy mọi thứ, cả bàn thờ cao, thầy tế lễ, người giúp lễ, áo lễ, nghi lễ, và mọi điều khác thuộc về nhà thờ; tôi kể mọi thứ ở trong đó đều là thánh, và nhất là cho rằng thầy tế lễ và người giúp lễ là hạnh phúc nhất, và chắc chắn được phước lớn, vì như khi ấy tôi tưởng, họ là đầy tớ của Đức Chúa Trời, và đứng đầu trong đền thánh để làm công việc của Ngài tại đó.
17. Ý nghĩ ấy chẳng bao lâu đã bám chặt lấy lòng tôi đến nỗi, hễ thấy một thầy tế lễ, dù đời sống ông ta có bẩn thỉu và trụy lạc đến đâu, tôi cũng thấy lòng mình cúi rạp dưới ông ta, tôn kính ông ta, và gắn bó với ông ta: phải, tôi nghĩ rằng vì lòng yêu mến tôi dành cho họ, cho rằng họ là những người hầu việc Đức Chúa Trời, tôi có thể nằm xuống dưới chân họ và để họ giày đạp lên; danh xưng của họ, y phục của họ, và công việc của họ làm tôi say mê và mê hoặc đến thế.
18. Sau khi đã như vậy một thời gian khá lâu, một ý nghĩ khác nảy ra trong trí tôi; ấy là: chúng tôi có thuộc dân Y-sơ-ra-ên hay không? Vì thấy trong Kinh Thánh rằng họ từng là dân riêng của Đức Chúa Trời, tôi nghĩ, nếu tôi thuộc dòng giống này, thì linh hồn tôi hẳn phải được phước. Bấy giờ tôi lại thấy trong lòng mình một sự khao khát lớn muốn được giải đáp câu hỏi này, nhưng chẳng biết làm cách nào. Sau cùng tôi hỏi cha tôi về điều đó; ông bảo tôi,—Không, chúng ta không phải. Vì vậy, bấy giờ lòng tôi chùng xuống về niềm hy vọng ấy, và cứ ở mãi như thế.
19. Nhưng suốt thời gian ấy, tôi không nhận biết sự nguy hiểm và sự xấu xa của tội lỗi; tôi bị ngăn trở không suy xét rằng tội lỗi sẽ làm tôi bị đoán phạt, dù tôi theo tôn giáo nào đi nữa, trừ phi tôi được thấy ở trong Đấng Christ. Không những thế, tôi chẳng hề nghĩ đến Ngài, cũng chẳng nghĩ xem có Ngài hay không. Thế đó, con người khi còn mù lòa thì cứ lang thang, nhưng chỉ làm mình mệt nhọc với sự hư không, vì chẳng biết đường đi đến thành của Đức Chúa Trời (Truyền Đạo 10:15).
20. Nhưng một ngày kia, trong số mọi bài giảng mà ông mục sư giáo xứ chúng tôi giảng, có một bài ông bàn về ngày Sa-bát, và về điều ác của việc vi phạm ngày ấy, hoặc bằng lao động, bằng trò chơi, hoặc cách nào khác. Bấy giờ tôi, dù có tôn giáo của mình, vẫn là người rất ưa thích đủ mọi thói hư tật xấu, và nhất là ngày ấy lại là ngày tôi tự tiêu khiển bằng những điều đó; vì vậy lương tâm tôi bị đánh gục dưới bài giảng của ông, tôi nghĩ và tin rằng ông giảng bài ấy là cố ý để cho tôi thấy việc làm xấu xa của mình; và lúc ấy tôi cảm biết mặc cảm tội lỗi là gì, điều mà, theo tôi nhớ, trước đó tôi chưa hề biết; nhưng bấy giờ, trong lúc ấy, tôi bị nó đè nặng rất nhiều, nên khi bài giảng kết thúc, tôi về nhà với một gánh nặng lớn trong lòng.
21. Điều này, trong khoảnh khắc ấy, đã làm tê liệt gân cốt của những thú vui nhất của tôi, và làm cho những lạc thú trước kia trở nên cay đắng đối với tôi; nhưng kìa, nó chẳng kéo dài, vì trước khi tôi ăn xong bữa trưa, nỗi băn khoăn bắt đầu rời khỏi tâm trí tôi, và lòng tôi trở về lối cũ: nhưng ôi! tôi mừng biết bao vì nỗi băn khoăn này đã lìa khỏi tôi, và ngọn lửa đã bị dập tắt, để tôi có thể phạm tội lại mà không bị gì kiềm chế! Vì vậy, khi đã thỏa mãn bản tính bằng đồ ăn, tôi rũ bài giảng ra khỏi tâm trí, và vô cùng thích thú quay trở lại thói quen cũ là chơi đùa và cờ bạc.
22. Nhưng cũng ngày hôm ấy, khi tôi đang giữa một ván đánh khăng, đã đánh con khăng văng khỏi lỗ một cú, vừa lúc sắp đánh cú thứ hai, thì bỗng một tiếng phán từ trời vụt thấu vào linh hồn tôi, rằng: “Ngươi muốn bỏ tội lỗi mình mà lên thiên đàng, hay giữ tội lỗi mình mà xuống địa ngục?” Nghe vậy tôi vô cùng sững sờ; vì vậy, bỏ con khăng nằm dưới đất, tôi ngước nhìn lên trời, và như thể bằng con mắt của sự hiểu biết, tôi đã thấy Chúa Giê-xu đang nhìn xuống tôi, như thể Ngài rất nổi giận với tôi, và như thể Ngài nghiêm khắc đe dọa tôi bằng một hình phạt nặng nề nào đó vì những việc làm không tin kính này và những việc khác nữa.
23. Tôi vừa mới nghĩ như vậy trong trí, thì bỗng kết luận này bám chặt vào lòng tôi, vì lời nhắc trước đó đã bày tội lỗi tôi ra trước mặt tôi lần nữa, rằng tôi đã là một tội nhân lớn và nặng nề, và bây giờ đã quá trễ để tôi tìm kiếm thiên đàng; vì Đấng Christ sẽ không tha thứ cho tôi, cũng chẳng tha các sự vi phạm của tôi. Rồi tôi cũng bắt đầu suy ngẫm về điều này; và trong khi đang nghĩ đến nó, sợ e sự thể là vậy, tôi cảm thấy lòng mình chìm xuống trong sự tuyệt vọng, kết luận rằng đã quá trễ; và vì vậy tôi quyết định trong trí rằng mình sẽ cứ tiếp tục phạm tội; vì tôi nghĩ, nếu sự thể là như vậy, thì tình trạng tôi chắc chắn là khốn khổ; khốn khổ nếu tôi bỏ tội lỗi mình, mà cũng chỉ khốn khổ nếu tôi theo chúng; đằng nào tôi cũng chỉ bị đoán phạt, và nếu phải bị như vậy, thì bị đoán phạt vì nhiều tội cũng chẳng khác gì bị đoán phạt vì ít tội.
24. Tôi đứng như vậy giữa cuộc chơi, trước mặt mọi người có mặt lúc ấy; nhưng tôi chẳng nói gì với họ cả: nhưng tôi nói, sau khi đã đi đến kết luận ấy, tôi liều lĩnh quay lại cuộc chơi; và tôi còn nhớ rõ rằng ngay sau đó loại tuyệt vọng này chiếm lấy linh hồn tôi đến nỗi tôi tin chắc rằng mình không bao giờ đạt được sự yên ủi nào khác ngoài điều mình có được trong tội lỗi; vì thiên đàng đã mất rồi, nên tôi chẳng được nghĩ đến nó nữa; vì vậy tôi thấy trong mình một ước muốn mãnh liệt được phạm tội cho thỏa thích, cứ tìm tòi xem còn tội nào chưa phạm, để được nếm sự ngọt ngào của nó; và tôi hết sức vội vàng nhồi cho đầy bụng những món ngon của nó, kẻo tôi chết trước khi được thỏa lòng mong muốn; vì điều đó tôi rất sợ. Trong những điều này, tôi xin quả quyết trước mặt Đức Chúa Trời, tôi không nói dối, cũng chẳng bịa ra lối nói này; ấy thật là những ước muốn của tôi, thật sự, mạnh mẽ, và hết lòng; nguyện Chúa nhân lành, là Đấng có lòng thương xót không dò lường được, tha thứ các sự vi phạm của tôi.
25. Và tôi rất tin chắc rằng sự cám dỗ này của ma quỷ xảy đến với những tạo vật đáng thương thường hơn nhiều người tưởng, đến mức tràn ngập tâm hồn họ bằng một tâm trạng đê tiện và chai lì, cùng sự tê liệt của lương tâm; và hắn lặng lẽ, ranh mãnh cung cấp cho tâm trạng ấy sự tuyệt vọng, đến nỗi dù linh hồn không mang nhiều mặc cảm tội lỗi, họ vẫn luôn có một kết luận thầm kín trong lòng rằng chẳng còn hy vọng gì cho họ; vì họ đã yêu tội lỗi, nên ‘sẽ theo chúng nó’ (Giê-rê-mi 2:25; 18:12).
26. Vậy bây giờ tôi cứ tiếp tục phạm tội với lòng tham lam lớn, vẫn bực bội vì không được thỏa mãn với tội lỗi như mình muốn. Tình trạng ấy kéo dài chừng một tháng hoặc hơn; nhưng một ngày kia, khi tôi đang đứng ở cửa sổ tiệm của một người láng giềng, rủa sả, chửi thề và làm như kẻ điên theo thói quen của mình, thì bà chủ nhà ngồi bên trong nghe thấy tôi; bà, dù là một người đàn bà rất phóng đãng và không tin kính, vậy mà cũng quả quyết rằng tôi chửi thề và rủa sả kinh khủng đến mức bà phải run sợ khi nghe; và bà còn nói với tôi rằng tôi là gã chửi thề bất kính nhất mà bà từng nghe trong cả đời mình; và rằng tôi, khi làm như thế, có thể làm hư hỏng hết thảy thanh niên của cả một thị trấn, nếu họ chỉ cần ở chung với tôi.
27. Trước lời quở trách này, tôi câm lặng, và thầm xấu hổ, mà như tôi nghĩ, xấu hổ trước mặt Đức Chúa Trời trên trời nữa; vì vậy, trong khi đứng đó cúi gằm đầu, tôi hết lòng ước giá mình được trở lại làm một đứa trẻ nhỏ, để cha tôi có thể dạy tôi nói mà không có lối chửi thề gian ác này; vì tôi nghĩ, tôi đã quen với nó đến nỗi có nghĩ đến việc sửa đổi cũng vô ích, vì tôi tưởng điều đó chẳng bao giờ có thể xảy ra.
28. Nhưng làm sao mà điều ấy xảy ra, tôi không biết; từ lúc ấy trở đi tôi bỏ được thói chửi thề đến nỗi chính tôi khi nhận thấy cũng lấy làm lạ lùng lắm; và trong khi trước kia tôi chẳng biết nói thế nào nếu không đặt một lời thề ở đầu và một lời thề ở cuối cho lời mình có sức nặng, thì bây giờ, không có nó, tôi lại nói hay hơn và dễ nghe hơn bao giờ hết. Suốt thời gian ấy tôi chưa biết Chúa Giê-xu Christ, cũng chưa bỏ những trò chơi và cuộc vui của mình.
29. Nhưng chẳng bao lâu sau đó, tôi kết bạn với một người nghèo có tuyên xưng đức tin; người ấy, như tôi nghĩ lúc bấy giờ, nói chuyện về Kinh Thánh và về những vấn đề tôn giáo cách thú vị; vì vậy, vì bắt đầu có lòng yêu thích những điều người ấy nói, tôi tìm đến Kinh Thánh của mình, và bắt đầu rất thích đọc, nhưng nhất là phần lịch sử trong đó; còn các thư tín của Phao-lô và những phần Kinh Thánh thuộc loại ấy thì tôi chẳng chịu nổi, vì khi ấy tôi hãy còn dốt nát, hoặc về sự bại hoại của bản tính mình, hoặc về sự cần thiết và giá trị của Chúa Giê-xu Christ để cứu tôi.
30. Vì vậy tôi bắt đầu có một sự cải đổi bề ngoài, cả trong lời nói lẫn đời sống, và đặt các điều răn trước mặt mình làm con đường lên thiên đàng; tôi cũng ra sức giữ các điều răn ấy, và theo tôi nghĩ, đôi khi tôi giữ khá tốt, bấy giờ tôi được yên ủi; nhưng thỉnh thoảng lại vi phạm một điều, và thế là lương tâm tôi bị dày vò; nhưng rồi tôi lại ăn năn, nói rằng mình lấy làm tiếc, và hứa với Đức Chúa Trời lần sau sẽ làm tốt hơn, và nhờ đó lại được giúp đỡ, vì khi ấy tôi nghĩ mình làm đẹp lòng Đức Chúa Trời chẳng kém ai ở nước Anh.
31. Tôi cứ như vậy chừng một năm; suốt thời gian ấy, láng giềng chúng tôi coi tôi là một người rất tin kính, một con người mới và mộ đạo, và rất đỗi ngạc nhiên khi thấy sự thay đổi lớn lao và lừng lẫy như thế trong đời sống và cách cư xử của tôi; và quả thật là như vậy, dù tôi vẫn chưa biết Đấng Christ, chưa biết ân điển, đức tin hay sự trông cậy; và thật vậy, như sau này tôi đã thấy rõ, nếu khi ấy tôi chết, thì tình trạng tôi hẳn đáng sợ biết bao; thôi thì, tôi nói, tình trạng ấy kéo dài chừng mười hai tháng hoặc hơn.
32. Nhưng, tôi nói, láng giềng tôi đều kinh ngạc về sự hoán cải lớn lao này của tôi, từ chỗ bất kính quá mức đến một cái gì đó giống như đời sống đạo đức; và thật vậy, họ kinh ngạc cũng phải; vì sự hoán cải này của tôi lớn lao chẳng khác gì gã Tom điên ở nhà thương Bedlam trở thành một người tỉnh táo. Vậy bây giờ họ bắt đầu ca ngợi, khen ngợi và nói tốt về tôi, cả trước mặt lẫn sau lưng tôi. Bây giờ, như họ nói, tôi đã trở nên tin kính; bây giờ tôi đã trở thành một người thật lương thiện. Nhưng ôi! khi tôi biết đó là những lời họ nói và những ý nghĩ họ có về tôi, thì tôi lấy làm hả dạ lắm. Vì dù lúc ấy tôi chẳng là gì khác hơn một kẻ giả hình đáng thương được tô vẽ bên ngoài, tôi vẫn thích được người ta nói về mình như một người thật sự tin kính. Tôi kiêu hãnh về sự tin kính của mình, và mọi điều tôi làm, tôi làm hoặc để người ta thấy, hoặc để người ta khen. Và tôi cứ như vậy chừng mười hai tháng hoặc hơn.
33. Bây giờ bạn nên biết rằng trước đó tôi rất ưa thích kéo chuông, nhưng vì lương tâm tôi bắt đầu trở nên nhạy bén, tôi nghĩ việc ấy chỉ là hư không, nên tôi gượng ép mình bỏ nó, thế mà lòng tôi vẫn cứ thèm thuồng; vì vậy tôi đến nhà thờ có tháp chuông và đứng xem, dù tôi không dám kéo chuông. Nhưng tôi nghĩ điều đó cũng chẳng xứng hợp với tôn giáo, thế mà tôi vẫn gượng ép mình, và cứ đứng xem; nhưng chẳng bao lâu sau, tôi bắt đầu nghĩ: Nếu một quả chuông rơi xuống thì sao? Bấy giờ tôi chọn đứng dưới một cây xà chính bắc ngang tháp chuông, từ bên này sang bên kia, nghĩ rằng đứng đó mình có thể được an toàn, nhưng rồi tôi lại nghĩ, nếu quả chuông đang đưa mà rơi xuống, nó có thể đập vào tường trước, rồi dội lại trúng tôi, và có thể giết tôi dẫu có cây xà này. Điều đó khiến tôi đứng ở cửa tháp chuông; và bây giờ, tôi nghĩ, mình đã đủ an toàn; vì nếu khi ấy có quả chuông rơi xuống, tôi có thể lách ra sau những bức tường dày này, và như thế dẫu sao vẫn được bảo toàn.
34. Vậy, sau đó, tôi vẫn đi xem người ta kéo chuông, nhưng không dám đi xa hơn cửa tháp chuông; nhưng rồi trong đầu tôi lại nảy ra ý nghĩ: Nếu chính cái tháp chuông sụp xuống thì sao? Và ý nghĩ này, rằng biết đâu nó có thể sụp xuống, khi tôi đứng đó xem, cứ làm tâm trí tôi rúng động không ngớt đến nỗi tôi không dám đứng ở cửa tháp chuông lâu hơn nữa, mà buộc lòng phải chạy trốn, vì sợ tháp chuông đổ xuống đầu mình.
35. Một điều khác là việc khiêu vũ của tôi; phải mất trọn một năm tôi mới bỏ hẳn được; nhưng suốt thời gian ấy, khi tôi nghĩ mình đã giữ điều răn này hay điều răn kia, hoặc đã làm, bằng lời nói hay việc làm, bất cứ điều gì mà tôi nghĩ là tốt, thì lương tâm tôi rất bình an; và tôi tự nhủ: Bây giờ Đức Chúa Trời không thể không hài lòng về tôi; phải, nói theo cách của riêng tôi, tôi nghĩ chẳng có ai ở nước Anh có thể làm đẹp lòng Đức Chúa Trời hơn tôi.
36. Nhưng, tôi là kẻ khốn nạn đáng thương, suốt thời gian ấy vẫn không biết Chúa Giê-xu Christ, và cứ tìm cách lập sự công bình riêng của mình; và hẳn đã bị hư mất trong đó, nếu Đức Chúa Trời không bởi lòng thương xót mà tỏ cho tôi thấy rõ hơn tình trạng tự nhiên của mình.
37. Nhưng một ngày kia, sự quan phòng tốt lành của Đức Chúa Trời đưa tôi đến Bedford để làm nghề của mình; và trên một con đường của thị trấn ấy, tôi đến chỗ có ba bốn người đàn bà nghèo đang ngồi phơi nắng trước một cánh cửa, và trò chuyện về những điều thuộc về Đức Chúa Trời; và vì bây giờ tôi sẵn lòng nghe họ bàn luận, tôi đến gần để nghe họ nói gì, vì lúc ấy chính tôi cũng là người ăn nói hoạt bát về những vấn đề tôn giáo, nhưng bây giờ tôi có thể nói rằng tôi nghe mà chẳng hiểu; vì những điều ấy ở trên cao, vượt quá xa tầm của tôi, vì họ nói về sự tái sinh, về công việc của Đức Chúa Trời trong lòng họ, cũng như về việc họ đã bị cáo trách thể nào về tình trạng khốn khổ của mình theo bản tính tự nhiên; họ nói về việc Đức Chúa Trời đã thăm viếng linh hồn họ bằng tình yêu của Ngài trong Chúa Giê-xu, và họ đã được làm cho tươi tỉnh, được yên ủi, và được nâng đỡ trước những sự cám dỗ của ma quỷ bằng những lời nào và những lời hứa nào. Hơn nữa, họ bàn luận riêng về những sự xui giục và cám dỗ của Sa-tan; và kể cho nhau nghe những điều mình đã bị dày vò, cũng như mình đã được nâng đỡ thể nào dưới những đợt tấn công của hắn. Họ cũng bàn về sự khốn nạn của lòng mình, về sự vô tín của mình; và khinh bỉ, coi nhẹ, gớm ghét sự công bình riêng của mình, coi nó là dơ bẩn và chẳng đủ để làm ích gì cho họ.
38. Và tôi có cảm tưởng rằng họ nói như thể niềm vui khiến họ phải nói; họ nói bằng ngôn ngữ Kinh Thánh cách vui tươi biết bao, và mọi điều họ nói đều tỏ rõ ân điển đến thế, đến nỗi đối với tôi họ như thể đã tìm được một thế giới mới, như thể họ là một dân ở riêng ra, chẳng nhập số với những người láng giềng mình (Dân Số Ký 23:9).
39. Nghe vậy, tôi cảm thấy lòng mình bắt đầu rúng động, như ngờ rằng tình trạng mình chẳng ra gì; vì tôi thấy rằng trong mọi ý nghĩ của tôi về tôn giáo và sự cứu rỗi, sự tái sinh chưa hề lọt vào tâm trí tôi, tôi cũng chẳng biết sự yên ủi của Lời và lời hứa, cũng chẳng biết sự dối trá và phản trắc của tấm lòng gian ác của chính mình. Còn những ý nghĩ thầm kín thì tôi chẳng để ý đến; tôi cũng chẳng hiểu những sự cám dỗ của Sa-tan là gì, hay phải chống cự và kháng cự chúng thể nào, v.v.
40. Vậy, sau khi đã nghe và suy xét những điều họ nói, tôi rời họ và lại đi làm công việc của mình, nhưng những lời trò chuyện và bàn luận của họ cứ theo tôi; lòng tôi cũng cứ lưu lại với họ, vì tôi rất xúc động trước những lời họ nói, vừa vì nhờ đó tôi bị cáo trách rằng mình thiếu những dấu hiệu thật của một người thật sự tin kính, vừa vì nhờ đó tôi được thuyết phục về tình trạng hạnh phúc và phước hạnh của người nào được như vậy.
41. Vì vậy tôi thường lấy việc tìm đến chỗ những người nghèo này hết lần này đến lần khác làm công việc của mình, vì tôi không thể vắng mặt được; và càng đến với họ, tôi càng nghi ngờ tình trạng của mình; và như tôi vẫn còn nhớ, chẳng bao lâu tôi thấy trong mình có hai điều mà đôi khi tôi lấy làm lạ, nhất là khi xét xem ngay trước đó tôi là một kẻ khốn nạn mù lòa, dốt nát, bẩn thỉu và không tin kính dường nào; một là sự mềm mại và dịu dàng lớn lao của tấm lòng, khiến tôi bị cáo trách bởi những điều họ khẳng định bằng Kinh Thánh; hai là tâm trí tôi rất hướng về sự suy ngẫm không ngớt về điều đó, và về mọi điều tốt lành khác mà bất cứ lúc nào tôi nghe hay đọc được.
42. Bởi những điều ấy, tâm trí tôi bây giờ đã được xoay chuyển đến nỗi nó như con đỉa bám nơi mạch máu, cứ kêu mãi: Hãy cho! hãy cho! (Châm Ngôn 30:15); phải, nó chăm chú vào cõi đời đời, và vào những điều thuộc về nước thiên đàng, tức là trong chừng mực tôi biết, dù khi ấy, Đức Chúa Trời biết, tôi biết chẳng được bao nhiêu; đến nỗi cả lạc thú, lợi lộc, lời dụ dỗ hay lời đe dọa cũng chẳng làm nó lơi ra hay buông tay được; và dù tôi nói ra điều này với sự hổ thẹn, nhưng thật quả là một lẽ thật chắc chắn rằng, khi ấy, việc kéo tâm trí tôi từ trời xuống đất cũng khó khăn chẳng kém việc sau này tôi thường thấy phải kéo nó từ đất trở lên trời.
43. Có một điều tôi không được bỏ qua: Trong thị trấn chúng tôi có một chàng thanh niên mà lòng tôi gắn bó hơn bất cứ ai khác, nhưng vì anh ta là một kẻ hết sức gian ác về rủa sả, chửi thề và gian dâm, nên bây giờ tôi rũ bỏ anh ta và lìa bỏ bạn bè với anh ta: nhưng chừng ba tháng sau khi tôi bỏ anh ta, tôi gặp anh ta trên một con đường hẻm, và hỏi anh ta có khỏe không; anh ta, theo lối chửi thề và điên rồ cũ, trả lời rằng mình khỏe. “Nhưng Harry à,” tôi nói, “sao anh cứ chửi thề rủa sả như thế? Nếu anh chết trong tình trạng này thì anh sẽ ra sao?” Anh ta nổi giận đùng đùng trả lời tôi: “Nếu không có những người như tôi thì ma quỷ lấy ai làm bạn?”
44. Vào khoảng thời gian này, tôi gặp mấy cuốn sách của phái Ranter, do một số người đồng hương chúng tôi xuất bản, và những sách ấy cũng được nhiều người xưng mình theo đạo lâu năm rất coi trọng; tôi đọc vài cuốn, nhưng không thể phán đoán gì về chúng; vì vậy, trong khi đọc và suy nghĩ về chúng, vì cảm thấy mình không đủ sức phán đoán, tôi tìm đến sự cầu nguyện hết lòng như thế này: Lạy Chúa, con là kẻ dại dột, không thể phân biệt lẽ thật với sai lầm: Lạy Chúa, xin đừng bỏ con trong sự mù lòa của chính mình, hoặc để tán thành, hoặc để lên án giáo lý này; nếu nó đến từ Đức Chúa Trời, xin đừng để con khinh dể nó; nếu nó đến từ ma quỷ, xin đừng để con đón nhận nó. Lạy Chúa, trong việc này, con chỉ đặt linh hồn con dưới chân Chúa; con khiêm nhường nài xin Chúa, đừng để con bị lừa dối. Suốt thời gian ấy tôi có một người bạn thân mộ đạo, và đó là người nghèo mà tôi đã nói ở trên; nhưng vào khoảng thời gian này, người ấy cũng trở thành một người theo phái Ranter hết sức quỷ quái, và buông mình vào đủ mọi thứ ô uế, nhất là sự dâm loạn; anh ta còn chối rằng không có Đức Chúa Trời, thiên sứ hay thần linh nào cả; và chế nhạo mọi lời khuyên giục sống tiết độ. Khi tôi ra sức quở trách sự gian ác của anh ta, anh ta lại càng cười to hơn, và làm ra vẻ rằng mình đã trải qua mọi tôn giáo, và cho đến nay mới tìm được tôn giáo đúng. Anh ta còn nói với tôi rằng chẳng bao lâu nữa chúng tôi sẽ thấy hết thảy những người xưng mình theo đạo quay sang đường lối của phái Ranter. Vì vậy, gớm ghét những nguyên tắc đáng nguyền rủa ấy, tôi lập tức lìa bỏ bạn bè với anh ta, và trở nên xa lạ với anh ta bao nhiêu thì trước kia đã thân thiết với anh ta bấy nhiêu.
45. Không phải chỉ một mình người này là sự cám dỗ cho tôi; mà vì nghề nghiệp của tôi ở miền quê, tôi tình cờ gặp gỡ nhiều người, là những người dù trước kia nghiêm cẩn trong tôn giáo, thế mà cũng bị phái Ranter này cuốn đi. Những người này cũng nói chuyện với tôi về đường lối của họ, và lên án tôi là người theo luật pháp và tối tăm; làm ra vẻ rằng chỉ có họ mới đạt đến sự trọn vẹn, có thể làm điều mình muốn mà không phạm tội. Ôi! những sự cám dỗ này thật hợp với xác thịt tôi, vì tôi chỉ là một chàng thanh niên, và bản tính tôi đang lúc sung mãn; nhưng Đức Chúa Trời, Đấng mà tôi hy vọng đã định cho tôi những điều tốt hơn, đã giữ tôi trong sự kính sợ danh Ngài, và không để tôi chấp nhận những nguyên tắc như thế. Và đáng ngợi khen Đức Chúa Trời, Đấng đã đặt vào lòng tôi ý muốn kêu cầu Ngài để được gìn giữ và dẫn dắt, luôn nghi ngờ sự khôn ngoan của chính mình; vì từ đó đến nay tôi đã thấy ngay cả kết quả của lời cầu nguyện ấy, trong việc Ngài gìn giữ tôi chẳng những khỏi những sai lầm của phái Ranter, mà cũng khỏi những sai lầm đã nảy sinh từ đó đến nay. Trong những ngày ấy, Kinh Thánh thật quý báu đối với tôi.
46. Và bấy giờ, tôi có cảm tưởng rằng mình bắt đầu nhìn vào Kinh Thánh bằng con mắt mới, và đọc như chưa từng đọc trước kia; và nhất là các thư tín của sứ đồ Phao-lô thật ngọt ngào và thú vị đối với tôi; và quả thật, khi ấy tôi chẳng bao giờ rời Kinh Thánh, hoặc bằng việc đọc, hoặc bằng sự suy ngẫm; cứ kêu cầu Đức Chúa Trời để tôi được biết lẽ thật, và con đường lên thiên đàng và vinh hiển.
47. Và khi tôi cứ tiếp tục đọc, tôi gặp phân đoạn này: ‘người nầy nhờ Đức Thánh Linh, được lời nói khôn ngoan; kẻ kia nhờ một Đức Thánh Linh ấy, cũng được lời nói có tri thức… cho người nầy được đức tin,’ v.v. (1 Cô-rinh-tô 12:8–9). Và dù, như sau này tôi đã thấy, qua câu Kinh Thánh này Đức Thánh Linh đặc biệt muốn nói đến những điều phi thường, thế mà khi ấy nó bám chặt lấy tôi với sự cáo trách rằng tôi thiếu cả những điều bình thường, tức là sự hiểu biết và khôn ngoan mà các Cơ Đốc nhân khác có. Tôi suy nghĩ về lời này, và chẳng biết phải làm sao, nhất là chữ đức tin này làm tôi bối rối, vì tôi không thể không có lúc phải tự hỏi xem mình có đức tin nào hay không; vì tôi sợ rằng điều đó loại tôi ra khỏi mọi phước lành mà Đức Chúa Trời đã ban cho những người lành khác; nhưng tôi không muốn kết luận rằng linh hồn mình không có đức tin; vì tôi nghĩ, nếu tôi kết luận như vậy, thì tôi sẽ coi mình thật là một kẻ bị bỏ.
48. Bấy giờ tôi tự nhủ: dù tôi biết chắc mình là một kẻ ngu đần dốt nát, và mình thiếu những ân tứ phước hạnh về tri thức và sự hiểu biết mà những người lành khác có; thế nhưng, liều một phen, tôi sẽ kết luận rằng mình không hoàn toàn vô tín, dù tôi không biết đức tin là gì. Vì người ta đã tỏ cho tôi thấy, mà như sau này tôi đã thấy, chính là Sa-tan tỏ cho, rằng những ai kết luận mình ở trong tình trạng không có đức tin thì chẳng có sự yên nghỉ hay bình an nào trong linh hồn; và tôi không muốn rơi hẳn vào sự tuyệt vọng.
49. Vì vậy, bởi sự xui giục này, trong một thời gian tôi sợ phải thấy mình thiếu đức tin; nhưng Đức Chúa Trời không để tôi hủy hoại và tiêu diệt linh hồn mình như thế, mà cứ không ngừng, chống lại kết luận mù quáng và đáng buồn này của tôi, tạo ra trong tôi những ngờ vực rằng có thể tôi đang tự lừa dối mình trong việc này, đến nỗi tôi không thể yên lòng, cho đến khi đạt được một sự hiểu biết chắc chắn nào đó, xem mình có đức tin hay không; điều này cứ luôn chạy qua tâm trí tôi: Nhưng nếu quả thật ngươi thiếu đức tin thì sao? Nhưng làm sao ngươi biết được mình có đức tin? Và hơn nữa, tôi thấy chắc chắn rằng nếu tôi không có đức tin, thì tôi chắc chắn sẽ bị hư mất đời đời.
50. Vậy, dù lúc đầu tôi cố gắng lướt qua vấn đề đức tin, nhưng chẳng bao lâu, khi suy xét kỹ hơn, tôi bằng lòng tự đặt mình vào cuộc thử nghiệm, xem tôi có đức tin hay không. Nhưng than ôi, kẻ khốn khổ đáng thương này, tôi ngu dốt và đần độn đến nỗi cho đến ngày ấy tôi chẳng biết làm việc đó cách nào, cũng như tôi chẳng biết phải bắt đầu và hoàn thành một tác phẩm nghệ thuật tinh xảo hiếm có mà tôi chưa từng thấy, cũng chưa từng nghĩ tới.
51. Vì vậy, trong khi tôi đang suy nghĩ như thế, và bị dồn vào thế bí về việc ấy — vì bạn nên biết rằng cho đến lúc đó tôi chưa hề giãi bày lòng mình về vấn đề này với một ai, chỉ lắng nghe và suy nghĩ mà thôi — thì kẻ cám dỗ đến với sự lừa dối của nó, rằng chẳng có cách nào để tôi biết mình có đức tin, ngoại trừ việc thử làm một phép lạ nào đó; nó viện dẫn những câu Kinh Thánh dường như có ý ấy, để thúc ép và củng cố sự cám dỗ của nó. Phải, có một ngày, khi tôi đang ở khoảng giữa Elstow và Bedford, sự cám dỗ thúc giục tôi dữ dội, bảo tôi thử xem mình có đức tin chăng bằng cách làm một phép lạ nào đó; mà phép lạ lúc ấy là thế này: tôi phải nói với những vũng nước trên lối mòn của ngựa đi rằng: Hãy khô đi; và nói với những chỗ khô rằng: Hãy thành vũng nước. Và thật vậy, có một lần tôi đã toan nói như thế thật; nhưng vừa lúc sắp mở miệng, thì ý nghĩ này đến trong trí tôi: Nhưng trước hết hãy đi xuống dưới hàng rào đằng kia mà cầu nguyện, xin Đức Chúa Trời ban cho ngươi làm được việc ấy. Nhưng khi tôi đã quyết định cầu nguyện, thì ý này lại thúc bách tôi dữ dội: rằng nếu tôi cầu nguyện rồi trở lại thử làm mà vẫn chẳng làm được gì, thì chắc chắn tôi không có đức tin, mà là một kẻ bị bỏ và hư mất. Không, tôi nghĩ, nếu vậy thì tôi sẽ chưa thử đâu, mà sẽ chờ thêm ít lâu nữa.
52. Vậy tôi cứ hết sức bối rối; vì tôi nghĩ, nếu chỉ những người làm được những việc lạ lùng như thế mới có đức tin, thì tôi kết luận rằng hiện giờ tôi không có, và về sau cũng chẳng chắc bao giờ có được. Như thế, tôi bị giằng co giữa ma quỷ và sự ngu dốt của chính mình, và bối rối đến nỗi, nhất là vào những lúc nào đó, tôi chẳng biết phải làm gì.
53. Vào khoảng thời gian này, tình trạng và niềm hạnh phúc của những người nghèo ở Bedford được bày tỏ cho tôi như thế này, trong một giấc mơ hay một khải tượng. Tôi thấy họ dường như đang ngồi trên sườn đầy nắng của một ngọn núi cao, ở đó họ đang tươi tỉnh mình trong những tia nắng ấm áp dễ chịu của mặt trời, còn tôi thì run rẩy co ro trong giá lạnh, khốn khổ vì sương giá, tuyết và mây đen. Tôi cũng tưởng như thấy, giữa tôi và họ, có một bức tường bao quanh ngọn núi ấy; linh hồn tôi hết sức khao khát được đi qua bức tường này; tôi nghĩ rằng nếu qua được, tôi sẽ đi thẳng vào ngay giữa họ, và ở đó cũng được yên ủi mình trong hơi ấm của mặt trời họ.
54. Tôi tưởng mình đi vòng quanh bức tường ấy hết lần này đến lần khác, vừa đi vừa dò xét, xem có tìm được lối hay đường nào để vào trong chăng; nhưng một thời gian lâu tôi chẳng tìm được lối nào. Sau cùng, tôi thấy dường như có một khe hở hẹp, giống như một cửa nhỏ trong bức tường, và tôi cố gắng đi qua đó; nhưng lối đi rất chật và hẹp, tôi phải gắng sức nhiều lần để vào mà đều vô ích, đến nỗi tôi gần như kiệt sức vì cố chen vào; sau cùng, với sự gắng sức rất lớn, tôi tưởng như trước hết đã đưa được đầu vào, rồi sau đó, bằng cách lách nghiêng mình mà cố chen, đưa được đôi vai, rồi cả thân mình; bấy giờ tôi vui mừng khôn xiết, bèn đi đến ngồi xuống giữa họ, và được yên ủi bởi ánh sáng và hơi ấm của mặt trời họ.
55. Bấy giờ, ngọn núi, bức tường, v.v., được giải nghĩa cho tôi như sau: ngọn núi chỉ về Hội Thánh của Đức Chúa Trời hằng sống; mặt trời chiếu trên đó là ánh sáng yên ủi của mặt nhân từ Ngài soi trên những người ở trong ấy; bức tường, tôi nghĩ, là Lời, là điều phân rẽ giữa Cơ Đốc nhân với thế gian; còn khe hở trong bức tường, tôi nghĩ, là Chúa Giê-xu Christ, Đấng là đường đi đến cùng Đức Chúa Cha (Giăng 14:6; Ma-thi-ơ 7:14). Nhưng vì lối đi hẹp lạ lùng, hẹp đến nỗi tôi chỉ vào được một cách hết sức khó khăn, điều đó cho tôi thấy rằng không ai có thể vào sự sống, ngoại trừ những người thật hết lòng hết sức, và trừ khi họ bỏ lại thế gian gian ác này ở phía sau; vì ở đây chỉ có chỗ cho thân thể và linh hồn, chứ không có chỗ cho thân thể, linh hồn, và tội lỗi.
56. Hình ảnh này ở lại trong lòng tôi nhiều ngày; suốt thời gian ấy tôi thấy mình ở trong tình trạng bơ vơ và buồn thảm, nhưng vẫn bị thôi thúc bởi một sự đói khát và ao ước mãnh liệt được làm một người trong số những người ngồi dưới ánh nắng kia. Bấy giờ tôi cũng cầu nguyện bất cứ nơi nào tôi ở, dù ở nhà hay ra ngoài, trong nhà hay ngoài đồng, và cũng thường, với lòng hướng lên, hát câu trong Thi Thiên 51: ‘Lạy Chúa, xin đoái xem cơn khốn quẫn của con’; vì cho đến lúc ấy tôi vẫn chưa biết mình đang ở đâu.
57. Tôi cũng chưa đạt được một sự tin chắc nào đem lại yên ủi rằng tôi có đức tin nơi Đấng Christ; nhưng thay vì được thỏa lòng, tại đây tôi bắt đầu thấy linh hồn mình bị tấn công bởi những mối nghi ngờ mới về hạnh phúc tương lai của mình; nhất là những nghi ngờ như thế này: Không biết tôi có được chọn chăng? Nhưng nếu bây giờ ngày ân điển đã qua mất rồi thì sao?
58. Hai sự cám dỗ ấy làm tôi hết sức khổ sở và bất an; khi thì bởi sự cám dỗ này, khi thì bởi sự cám dỗ kia. Trước hết, nói về việc tôi nghi ngờ sự lựa chọn của mình, lúc ấy tôi nhận thấy rằng, dù tôi nóng cháy muốn tìm con đường lên thiên đàng và vinh hiển, và dù chẳng gì có thể đánh bật tôi khỏi điều đó, nhưng câu hỏi này làm tôi vấp phạm và nản lòng đến nỗi, nhất là vào những lúc nào đó, tôi như thể chính sức lực của thân thể cũng bị lấy đi bởi sức mạnh và quyền lực của nó. Câu Kinh Thánh này cũng dường như giày đạp lên mọi ước muốn của tôi: ‘điều đó chẳng phải bởi người nào ao ước hay người nào bôn ba mà được, bèn là bởi Đức Chúa Trời thương xót’ (Rô-ma 9:16).
59. Trước câu Kinh Thánh này tôi chẳng biết phải làm sao; vì tôi thấy rõ rằng, trừ khi Đức Chúa Trời vĩ đại, bởi ân điển và lòng nhân từ vô hạn của Ngài, đã tự ý chọn tôi làm bình chứa sự thương xót, thì dù tôi có ao ước, khao khát và lao khổ cho đến khi lòng tôi tan nát, cũng chẳng ích lợi gì. Vì vậy, điều này cứ bám chặt lấy tôi: Làm sao ngươi biết được ngươi đã được chọn? Còn nếu ngươi không được chọn thì sao? Bấy giờ thì thế nào?
60. Lạy Chúa, tôi nghĩ, nếu quả thật tôi không được chọn thì sao? Có lẽ ngươi không được chọn đâu, kẻ cám dỗ nói; có lẽ quả thật như vậy, tôi nghĩ. Vậy thì, Sa-tan nói, ngươi thà thôi đi, đừng gắng sức thêm nữa; vì nếu quả thật ngươi không được Đức Chúa Trời lựa chọn và kén chọn, thì chẳng còn nói gì đến việc ngươi được cứu nữa; ‘Vì điều đó chẳng phải bởi người nào ao ước hay người nào bôn ba mà được, bèn là bởi Đức Chúa Trời thương xót.’
61. Bởi những điều ấy tôi bị dồn đến chỗ cùng đường, chẳng biết nói gì, hay đối đáp những sự cám dỗ ấy cách nào. Thật ra, tôi ít nghĩ rằng chính Sa-tan đã tấn công tôi như thế, mà lại cho rằng đó là sự khôn ngoan của chính tôi khi nêu lên câu hỏi ấy; vì việc chỉ những người được chọn mới đạt đến sự sống đời đời, thì điều đó tôi chẳng chút ngần ngại mà hết lòng chấp nhận; nhưng chính tôi có phải là một trong số họ hay không, mọi thắc mắc nằm ở đó.
62. Như vậy, trong nhiều ngày, tôi bị tấn công và bối rối dữ dội, và thường khi đang đi đường, tôi muốn ngã quỵ ngay tại chỗ vì tâm trí rã rời; nhưng một ngày kia, sau khi đã bị đè nén và sầu não vì điều ấy bao nhiêu tuần lễ, lúc tôi gần như buông hết mọi hy vọng được sự sống, thì câu này giáng xuống đè nặng trên lòng tôi: ‘Hãy nhìn xem các đời xưa: có ai đã tin cậy Chúa mà phải hổ thẹn chăng?’
63. Điều ấy làm linh hồn tôi nhẹ nhõm và được khích lệ rất nhiều; vì ngay lúc ấy câu ấy được giải nghĩa cho tôi như vầy: Hãy bắt đầu từ đầu sách Sáng Thế Ký và đọc cho đến cuối sách Khải Huyền, xem ngươi có tìm được ai đã từng tin cậy Chúa mà phải hổ thẹn chăng. Vậy, về đến nhà, tôi liền đi tìm trong Kinh Thánh xem có thấy câu ấy không, chẳng hề nghi ngờ rằng sẽ tìm ra ngay; vì câu ấy còn mới mẻ biết bao, và ở trên lòng tôi với sức mạnh và sự yên ủi lớn đến nỗi tôi như thể nó đang trò chuyện với tôi.
64. Thế rồi, tôi tìm, nhưng không thấy; chỉ có điều câu ấy vẫn ở lại với tôi; bấy giờ tôi hỏi trước hết người tốt này, rồi người khác, xem họ có biết câu ấy ở đâu không, nhưng họ không biết có chỗ nào như vậy. Điều này khiến tôi lấy làm lạ rằng một câu như thế lại bất chợt nắm lấy và ở lại trong lòng tôi với bao nhiêu yên ủi và sức mạnh như vậy, mà chẳng ai tìm ra được, vì tôi chẳng nghi ngờ gì rằng nó có trong Kinh Thánh.
65. Tôi cứ như thế hơn một năm mà không tìm ra chỗ ấy; nhưng sau cùng, khi đưa mắt nhìn vào các sách Ngụy Kinh, tôi tìm thấy nó trong sách Huấn Ca (Ecclesiasticus) 2:10. Thoạt đầu điều này làm tôi hơi nao núng; nhưng vì đến lúc ấy tôi đã kinh nghiệm thêm tình yêu thương và lòng nhân từ của Đức Chúa Trời, nên nó ít làm tôi bối rối hơn; nhất là khi tôi suy nghĩ rằng, dù nó không ở trong những sách mà chúng ta gọi là thánh và chánh kinh, nhưng vì câu ấy là tóm lược và cốt lõi của nhiều lời hứa, nên bổn phận của tôi là nhận lấy sự yên ủi từ nó; và tôi chúc tụng Đức Chúa Trời vì lời ấy, vì đối với tôi nó đến từ Đức Chúa Trời: lời ấy đến nay thỉnh thoảng vẫn còn chiếu sáng trước mặt tôi.
66. Sau đó, nỗi nghi ngờ kia lại đến trên tôi cách mạnh mẽ: Nhưng nếu ngày ân điển đã qua mất rồi thì sao? Nếu ngươi đã để lỡ thời kỳ thương xót thì sao? Bấy giờ, tôi nhớ có một ngày, khi đang đi về miền quê, tôi suy nghĩ nhiều về điều này: Nhưng nếu ngày ân điển đã qua thì sao? Và để làm cho nỗi khổ của tôi thêm nặng, kẻ cám dỗ đưa ra trước trí tôi những người tốt ấy ở Bedford, và gợi ý với tôi thế này: rằng những người ấy đã được hoán cải rồi, họ là tất cả những người mà Đức Chúa Trời sẽ cứu trong vùng ấy; và rằng tôi đến quá trễ, vì họ đã được phước lành trước khi tôi đến.
67. Bấy giờ tôi vô cùng đau khổ, nghĩ rằng quả thật điều ấy rất có thể như vậy; vì thế tôi đi đi lại lại than khóc tình trạng buồn thảm của mình, cho mình còn tệ hơn cả ngàn kẻ dại, vì đã đứng xa lâu như thế, và đã tiêu phí bao nhiêu năm trong tội lỗi như tôi đã làm; tôi cứ kêu lên: Ôi, ước gì tôi đã quay trở lại sớm hơn! Ôi, ước gì tôi đã quay trở lại từ bảy năm trước! Điều đó cũng khiến tôi giận chính mình, khi nghĩ rằng mình chẳng có chút khôn ngoan nào, chỉ biết phung phí thì giờ cho đến khi mất cả linh hồn lẫn thiên đàng.
68. Nhưng khi tôi đã bị nỗi sợ hãi này dày vò lâu ngày, và hầu như không thể bước thêm một bước nào nữa, thì ngay gần chỗ tôi đã nhận được sự khích lệ trước kia, những lời này chợt đến trong trí tôi: ‘Ép người ta vào, cho được đầy nhà ta’; ‘mà hãy còn chỗ trống’ (Lu-ca 14:22–23). Những lời ấy, nhưng nhất là lời ‘Mà hãy còn chỗ trống’, là những lời ngọt ngào đối với tôi; vì quả thật, tôi nghĩ rằng qua những lời ấy tôi thấy trên thiên đàng có đủ chỗ cho tôi; và hơn nữa, khi Chúa Giê-xu phán những lời ấy, thì bấy giờ Ngài đã nghĩ đến tôi; và rằng Ngài, biết trước sẽ có lúc tôi bị khổ sở vì sợ rằng không còn chỗ nào cho tôi trong lòng Ngài, nên đã phán lời này từ trước, và để lại ghi chép, hầu cho tôi nhờ đó tìm được sự giúp đỡ chống lại sự cám dỗ hèn hạ này. Điều đó bấy giờ tôi thật tin như vậy.
69. Trong ánh sáng và sự khích lệ của lời ấy, tôi đi được một thời gian khá lâu; và sự yên ủi càng thêm lớn khi tôi nghĩ rằng Chúa Giê-xu đã nghĩ đến tôi từ lâu như thế, và Ngài đã phán những lời ấy cố ý vì cớ tôi; vì bấy giờ tôi thật nghĩ rằng Ngài đã cố ý phán ra để khích lệ tôi.
70. Nhưng tôi không phải không có những sự cám dỗ thối lui; tôi nói, những sự cám dỗ đến từ Sa-tan, từ chính lòng tôi, và từ những người quen theo xác thịt; nhưng tôi cảm tạ Đức Chúa Trời, những điều ấy bị lấn át bởi ý thức vững vàng về sự chết và về ngày phán xét, là điều dường như luôn luôn ở trước mắt tôi; tôi cũng thường nghĩ đến Nê-bu-cát-nết-sa, người mà Kinh Thánh nói rằng Ngài đã ban cho người hết thảy các nước trên đất (Đa-ni-ên 5:19). Nhưng tôi nghĩ, nếu người vĩ đại này có trọn phần mình trong thế gian này, thì chỉ một giờ trong lửa địa ngục cũng sẽ khiến người quên hết. Sự suy nghĩ ấy giúp tôi rất nhiều.
71. Vào khoảng thời gian này, tôi gần như được cho thấy đôi điều về những loài thú mà Môi-se kể là tinh sạch và không tinh sạch. Tôi nghĩ những loài thú ấy là hình bóng về loài người; loài tinh sạch là hình bóng về những người thuộc dân sự của Đức Chúa Trời; còn loài không tinh sạch là hình bóng về những kẻ làm con cái của kẻ ác. Bấy giờ, tôi đọc thấy những loài thú tinh sạch thì nhơi; tôi nghĩ, điều đó cho chúng ta thấy chúng ta phải lấy Lời Đức Chúa Trời làm thức ăn. Chúng cũng có móng rẽ ra; tôi nghĩ điều đó có nghĩa là, nếu muốn được cứu, chúng ta phải rẽ khỏi đường lối của những kẻ không tin kính. Và khi đọc thêm về chúng, tôi cũng thấy rằng dù chúng ta có nhơi như con thỏ, nhưng nếu đi bằng móng vuốt như con chó, hay nếu có móng rẽ ra như con heo, mà không nhơi như con chiên, thì dù vậy chúng ta vẫn chỉ là không tinh sạch; vì tôi nghĩ con thỏ là hình bóng về những kẻ nói về Lời mà vẫn bước đi trong đường tội lỗi; còn con heo thì giống như kẻ đã bỏ những sự ô uế bề ngoài, nhưng vẫn thiếu lời đức tin, mà không có lời ấy thì chẳng có đường nào dẫn đến sự cứu rỗi, dù một người có sùng đạo đến đâu đi nữa (Phục Truyền Luật Lệ Ký 14). Sau đó, qua việc đọc Lời, tôi thấy rằng những ai sẽ được vinh hiển với Đấng Christ trong thế giới bên kia thì phải được Ngài kêu gọi ở đời này; được kêu gọi để dự phần vào Lời và sự công bình của Ngài, vào những sự yên ủi và trái đầu mùa của Thánh Linh Ngài, và vào một phần riêng trong tất cả những điều trên trời, là những điều thật sự chuẩn bị linh hồn trước cho sự yên nghỉ và ngôi nhà vinh hiển ở trên trời cao kia.
72. Tại đây một lần nữa tôi lại hết sức lúng túng, chẳng biết phải làm gì, sợ rằng mình không được kêu gọi; vì tôi nghĩ, nếu tôi không được kêu gọi, thì còn điều gì có thể làm ích cho tôi? Chỉ những người được kêu gọi cách hữu hiệu mới hưởng được nước thiên đàng. Nhưng ôi! bấy giờ tôi yêu biết bao những lời nói về sự kêu gọi của một Cơ Đốc nhân! như khi Chúa phán với người này: ‘Hãy theo ta’, và với người khác: ‘Hãy theo sau ta’. Và ôi! tôi nghĩ, ước gì Ngài cũng phán như vậy với tôi, tôi sẽ vui mừng biết bao mà chạy theo Ngài!
73. Bây giờ tôi không thể diễn tả được với những khát khao và những tan nát nào trong linh hồn mà tôi đã kêu cầu Đấng Christ kêu gọi tôi. Tôi cứ như vậy một thời gian, lòng nóng cháy muốn được hoán cải đến cùng Chúa Giê-xu Christ; và bấy giờ tôi cũng thấy trong tình trạng đã được hoán cải có sự vinh hiển lớn đến nỗi tôi không thể thỏa lòng nếu không được dự phần trong đó. Vàng ư! nếu có thể mua được điều ấy bằng vàng, thì tôi còn tiếc gì mà chẳng đưa ra! giả như tôi có cả thế gian, thì cả thế gian ấy cũng đã được đưa ra hết, đến mười ngàn lần, vì điều này: để linh hồn tôi được ở trong tình trạng đã được hoán cải.
74. Bây giờ, trong mắt tôi, mỗi người mà tôi nghĩ là những người nam và nữ đã được hoán cải đều đáng mến biết bao! họ sáng rỡ, họ bước đi như một dân mang theo mình đại ấn của thiên đàng. Ôi! tôi thấy họ may được phần cơ nghiệp ở trong nơi tốt lành, và họ có được cơ nghiệp đẹp đẽ (Thi Thiên 16:6). Nhưng điều làm tôi đau lòng là câu về Đấng Christ trong sách Mác: Ngài lên trên núi, đòi những người Ngài muốn, thì những người ấy đến kề Ngài (Mác 3:13).
75. Câu Kinh Thánh này làm tôi rã rời và sợ hãi, nhưng lại nhóm lửa trong linh hồn tôi. Điều làm tôi sợ là: e rằng Đấng Christ chẳng ưa thích gì tôi, vì Ngài đòi ‘những người Ngài muốn’. Nhưng ôi! sự vinh hiển mà tôi thấy trong tình trạng ấy vẫn chiếm giữ lòng tôi đến nỗi hiếm khi tôi đọc về một người nào được Đấng Christ kêu gọi mà không liền ước ao: Ước gì tôi được ở vào địa vị của họ; ước gì tôi sinh ra là Phi-e-rơ; ước gì tôi sinh ra là Giăng; hay ước gì tôi đã có mặt ở bên cạnh và nghe Ngài khi Ngài kêu gọi họ, thì tôi sẽ kêu lên biết bao: Lạy Chúa, xin cũng kêu gọi con nữa. Nhưng ôi! tôi sợ Ngài sẽ không kêu gọi tôi.
76. Và quả thật Chúa để mặc tôi như vậy nhiều tháng liền mà chẳng cho tôi thấy điều gì, hoặc là tôi đã được kêu gọi, hoặc là về sau sẽ được kêu gọi. Nhưng sau cùng, sau nhiều thời gian và nhiều tiếng than thở với Đức Chúa Trời, để tôi được dự phần vào sự kêu gọi thánh và trên trời, thì Lời này đến trên tôi: ‘Ta sẽ làm sạch máu chúng nó mà ta chưa từng làm sạch; vì Đức Giê-hô-va ngự trong Si-ôn’ (Giô-ên 3:21). Tôi nghĩ những lời này được sai đến để khích lệ tôi tiếp tục trông đợi Đức Chúa Trời, và chỉ cho tôi biết rằng, nếu hiện giờ tôi chưa được hoán cải, thì có thể sẽ đến lúc tôi thật sự được hoán cải đến cùng Đấng Christ.
77. Vào khoảng thời gian này, tôi bắt đầu giãi bày lòng mình với những người nghèo ở Bedford, và kể cho họ nghe tình trạng của tôi; khi đã nghe, họ nói với ông Gifford về tôi, và chính ông cũng tìm dịp trò chuyện với tôi, và sẵn lòng nghĩ tốt về tôi, dù tôi nghĩ là dựa trên những cơ sở chẳng bao nhiêu; nhưng ông mời tôi đến nhà ông, nơi tôi được nghe ông bàn luận với những người khác về cách Đức Chúa Trời đối đãi với linh hồn; qua tất cả những điều ấy tôi càng bị cáo trách thêm, và từ lúc ấy bắt đầu thấy đôi điều về sự hư không và sự khốn nạn bên trong của tấm lòng gian ác mình, vì cho đến lúc đó tôi chưa biết gì nhiều về điều ấy; nhưng bây giờ nó bắt đầu được phơi bày ra cho tôi, và cũng bắt đầu hành động gian ác dữ dội như chưa từng có trước kia. Bấy giờ tôi thấy rõ rằng những tư dục và sự bại hoại mạnh mẽ trỗi dậy trong tôi, trong những ý tưởng và ham muốn gian ác mà trước kia tôi không để ý; lòng khao khát thiên đàng và sự sống của tôi bắt đầu suy giảm. Tôi cũng thấy rằng, trong khi trước kia linh hồn tôi đầy khao khát Đức Chúa Trời, thì nay lòng tôi bắt đầu thèm muốn mọi sự hư không dại dột; phải, lòng tôi chẳng chịu lay động để để tâm đến điều lành; nó bắt đầu trở nên lơ là, cả với linh hồn tôi lẫn thiên đàng; bây giờ nó cứ luôn chần chừ, cả trước khi làm lẫn trong khi làm mọi bổn phận; và nó như một khúc gỗ buộc vào chân con chim để cản không cho nó bay.
78. Không, tôi nghĩ, bây giờ tôi càng ngày càng tệ hơn; bây giờ tôi xa sự hoán cải hơn bao giờ hết. Vì thế linh hồn tôi bắt đầu chìm sâu, và lòng tôi bắt đầu ôm lấy sự nản lòng đến nỗi nó hạ tôi xuống thấp như địa ngục. Giả sử bây giờ tôi phải bị thiêu trên cọc, tôi cũng chẳng thể tin rằng Đấng Christ có lòng yêu thương tôi; than ôi, tôi chẳng nghe được Ngài, chẳng thấy được Ngài, chẳng cảm biết được Ngài, cũng chẳng nếm được hương vị của điều nào thuộc về Ngài; tôi bị xua đuổi như bởi một cơn bão tố, lòng tôi cứ ô uế, dân Ca-na-an cứ ở trong xứ.
79. Đôi khi tôi kể tình trạng của mình cho dân sự của Đức Chúa Trời; khi nghe, họ thương xót tôi, và nói với tôi về các lời hứa; nhưng họ bảo tôi nhận lấy hay nương cậy nơi lời hứa thì cũng chẳng khác gì bảo tôi phải lấy ngón tay chạm tới mặt trời; và hễ tôi vừa toan làm vậy, thì mọi cảm giác và cảm nhận của tôi đều chống lại tôi; và tôi thấy mình có một tấm lòng cứ muốn phạm tội, và ở dưới một luật pháp sẽ định tội.
80. Những điều này thường khiến tôi nghĩ đến đứa trẻ mà người cha đem đến cùng Đấng Christ; nó vừa đang đến gần Ngài thì bị ma quỷ xô ngã xuống, lại bị nó vật vã xé xác dữ dội đến nỗi nằm lăn lóc sôi bọt miếng (Lu-ca 9:42; Mác 9:20).
81. Hơn nữa, trong những ngày ấy, tôi thấy lòng mình tự đóng chặt lại trước Chúa và trước Lời thánh của Ngài. Tôi đã thấy sự vô tín của mình như thể lấy vai mà chặn cửa để ngăn Ngài ở ngoài, và lại chính vào những lúc tôi đã kêu lên với bao tiếng thở than cay đắng: Lạy Chúa nhân lành, xin phá nó ra; Lạy Chúa, xin phá những cửa đồng này, và bẻ gãy những song sắt này (Thi Thiên 107:16). Dù vậy, đôi khi lời này đem lại cho lòng tôi một khoảng lặng bình an: ‘Dầu ngươi không biết ta, ta sẽ thắt lưng ngươi’ (Ê-sai 45:5).
82. Nhưng suốt thời gian ấy, về việc phạm tội, chưa bao giờ tôi thận trọng như lúc này; tôi chẳng dám lấy một cây ghim hay một que củi, dù chỉ to bằng cọng rơm, vì lương tâm tôi bây giờ đau nhức, và hễ đụng đến là nhói lên; bây giờ tôi chẳng biết phải nói năng thế nào, vì sợ đặt lời sai chỗ. Ôi, bấy giờ tôi dè dặt biết bao trong mọi điều tôi làm hay nói! Tôi thấy mình như đứng trên một bãi lầy, hễ cựa mình là rung chuyển; và ở đó tôi bị bỏ mặc, không có Đức Chúa Trời, Đấng Christ, Đức Thánh Linh, và mọi điều tốt lành.
83. Nhưng tôi nhận thấy rằng, dù trước khi được hoán cải tôi là một tội nhân lớn như thế, Đức Chúa Trời chẳng hề quy nhiều sự mắc tội về những tội lỗi tôi phạm trong lúc ngu dốt cho tôi; Ngài chỉ cho tôi thấy rằng tôi hư mất nếu không có Đấng Christ, vì tôi đã là một tội nhân; tôi thấy rằng tôi cần một sự công bình trọn vẹn để trình diện tôi không tì vết trước mặt Đức Chúa Trời, và sự công bình này không tìm thấy ở đâu cả, ngoại trừ trong chính thân vị Chúa Giê-xu Christ.
84. Nhưng sự ô uế nguyên thủy và bề trong của tôi, chính điều ấy, chính điều ấy là tai vạ và nỗi khổ của tôi; tôi nói, chính điều ấy, một cách khủng khiếp, cứ luôn trỗi dậy trong tôi; về điều ấy tôi mắc tội đến kinh hoàng; vì cớ điều ấy, trong mắt chính mình tôi còn ghê tởm hơn một con cóc; và tôi nghĩ trong mắt Đức Chúa Trời tôi cũng như vậy; tôi nói, tội lỗi và sự bại hoại tự nhiên sủi bọt ra từ lòng tôi như nước sủi ra từ một mạch suối. Bấy giờ tôi nghĩ ai cũng có tấm lòng tốt hơn tôi; tôi sẵn sàng đổi lòng mình với bất cứ ai; tôi nghĩ chỉ có chính ma quỷ mới sánh được với tôi về sự gian ác bề trong và sự ô uế của tâm trí. Vì vậy, khi nhìn thấy sự hèn hạ của mình, tôi rơi sâu vào sự tuyệt vọng; vì tôi kết luận rằng tình trạng tôi đang ở không thể đi đôi với tình trạng được ân điển. Chắc chắn, tôi nghĩ, tôi đã bị Đức Chúa Trời lìa bỏ; chắc chắn tôi đã bị phó cho ma quỷ và cho một lòng hư xấu; và tôi cứ như vậy một thời gian dài, thậm chí trong nhiều năm liền.
85. Trong khi bị nỗi sợ hãi về sự đoán phạt đời đời của chính mình dày vò như vậy, có hai điều khiến tôi lấy làm lạ: một là khi tôi thấy những người già chạy theo những sự đời này, như thể họ sẽ sống ở đây mãi mãi; hai là khi tôi thấy những người xưng mình theo đạo hết sức đau khổ và sầu não khi gặp những mất mát bên ngoài, như mất chồng, vợ, con cái, v.v. Lạy Chúa, tôi nghĩ, sao lại rối rít như vậy vì những chuyện nhỏ nhặt như thế này! Kẻ thì tìm kiếm những điều thuộc xác thịt biết bao, kẻ thì đau buồn biết bao khi mất chúng! Nếu họ lao khổ nhiều như vậy để tìm kiếm, và đổ ra bao nhiêu nước mắt vì những điều thuộc đời này, thì tôi càng đáng được than khóc, thương xót và cầu thay biết bao! Linh hồn tôi đang chết, linh hồn tôi đang đi vào sự đoán phạt. Giá như linh hồn tôi được ở trong tình trạng tốt, và giá như tôi được biết chắc điều ấy, ôi! tôi sẽ coi mình giàu có biết bao, dù chỉ được phước có bánh và nước mà thôi; tôi sẽ kể những điều ấy chỉ là hoạn nạn nhỏ, và sẽ mang chúng như những gánh nhẹ. ‘Trí bị nao sờn ai chịu sao nổi?’
86. Và dù bị bối rối, giằng co và khổ sở như vậy bởi việc thấy, cảm biết và kinh hãi về sự gian ác của chính mình, nhưng tôi lại sợ để cho sự thấy và cảm biết ấy rời khỏi trí mình hoàn toàn; vì tôi thấy rằng, trừ khi mặc cảm tội lỗi trong lương tâm được cất đi theo đúng cách, tức là bởi huyết của Đấng Christ, thì một người khi mất nỗi bối rối trong lòng lại trở nên tệ hơn chứ không tốt hơn. Vì thế, nếu mặc cảm tội lỗi đè nặng trên tôi, thì tôi kêu xin cho huyết của Đấng Christ cất nó đi; còn nếu nó đang rời đi mà không bởi huyết ấy (vì cảm biết về tội lỗi đôi khi như thể sắp chết đi và biến mất hẳn), thì tôi cũng gắng sức kéo nó trở lại trên lòng mình, bằng cách đem hình phạt dành cho tội lỗi trong lửa địa ngục đặt trên tâm trí mình; và tôi kêu lên: Lạy Chúa, xin đừng để nó rời khỏi lòng con, trừ ra theo đúng cách, tức là bởi huyết của Đấng Christ, và bởi việc áp dụng lòng thương xót của Chúa, qua Đấng Christ, vào linh hồn con; vì câu Kinh Thánh này đè nặng trên tôi: ‘không đổ huyết thì không có sự tha thứ’ (Hê-bơ-rơ 9:22). Và điều khiến tôi càng sợ việc này hơn là vì tôi đã thấy có những người, khi lương tâm bị thương tích, thì kêu khóc và cầu nguyện; nhưng vì họ tìm kiếm sự nhẹ nhõm tức thời khỏi nỗi khổ hơn là sự tha thứ cho tội lỗi mình, nên họ chẳng màng mất mặc cảm tội lỗi bằng cách nào, miễn là gạt được nó ra khỏi trí; và vì thế, đã gạt nó đi sai cách, nó không được thánh hóa cho họ; trái lại sau cơn khổ ấy họ trở nên cứng cỏi hơn, mù quáng hơn và gian ác hơn. Điều này làm tôi sợ, và khiến tôi càng kêu cầu Đức Chúa Trời nhiều hơn, để điều đó đừng xảy ra với tôi.
87. Bấy giờ tôi lấy làm buồn vì Đức Chúa Trời đã dựng nên tôi làm người, vì tôi sợ mình là kẻ bị loại bỏ; tôi coi con người chưa được hoán cải là loài đáng thương nhất trong mọi loài thọ tạo. Bị khổ sở và giằng co như vậy về tình trạng buồn thảm của mình, tôi coi mình là kẻ cô độc, và bất hạnh hơn phần đông loài người.
88. Phải, tôi nghĩ không thể nào tôi lại đạt được một tấm lòng tốt đến mức cảm tạ Đức Chúa Trời vì Ngài đã dựng nên tôi làm người. Thật vậy, về sự sáng tạo, con người là cao quý nhất trong mọi loài thọ tạo của thế giới hữu hình; nhưng bởi tội lỗi, con người đã tự làm mình thành hèn hạ nhất. Loài thú, loài chim, loài cá, v.v., tôi cho tình trạng của chúng là có phước, vì chúng không có bản tính tội lỗi, chúng không mắc tội trước mặt Đức Chúa Trời; sau khi chết chúng không phải vào lửa địa ngục; vì vậy tôi hẳn đã vui mừng nếu tình trạng của tôi được như bất cứ loài nào trong chúng.
89. Tôi ở trong tình trạng ấy một thời gian dài; nhưng khi thời kỳ được yên ủi đã đến, tôi nghe một người giảng một bài giảng về những lời trong Nhã Ca 4:1: ‘Hỡi bạn tình ta, nầy mình đẹp đẽ thay, mình đẹp đẽ thay!’ Nhưng lúc ấy ông lấy hai chữ này, ‘bạn tình ta’, làm đề tài chính; từ đó, sau khi giải nghĩa sơ qua bản văn, ông rút ra mấy kết luận sau đây: 1. Rằng Hội Thánh, và như vậy mỗi linh hồn được cứu, là bạn tình của Đấng Christ, khi chẳng có gì đáng yêu. 2. Là bạn tình của Đấng Christ chẳng vì cớ gì. 3. Là bạn tình của Đấng Christ khi bị thế gian ghét. 4. Là bạn tình của Đấng Christ khi ở dưới sự cám dỗ, và khi bị bỏ mặc. 5. Là bạn tình của Đấng Christ từ đầu đến cuối.
90. Nhưng lúc ấy tôi chẳng được gì từ những điều ông nói, chỉ đến khi ông áp dụng điểm thứ tư, thì đây là lời ông nói: Nếu quả thật linh hồn được cứu là bạn tình của Đấng Christ khi ở dưới sự cám dỗ và bị bỏ mặc, thì hỡi linh hồn đáng thương đang bị cám dỗ, khi bạn bị sự cám dỗ tấn công và hành hạ, và khi Đức Chúa Trời ẩn mặt, hãy cứ nghĩ đến hai chữ này, ‘bạn tình ta’.
91. Vậy khi tôi đang đi về nhà, những lời ấy lại đến trong tư tưởng tôi; và tôi nhớ rõ, khi bước vào nhà, tôi nói thầm trong lòng thế này: Nghĩ đến hai chữ này thì tôi được gì? Ý nghĩ ấy vừa thoáng qua lòng tôi, thì những lời ấy bắt đầu bừng cháy trong tâm hồn tôi thế này: ‘Mình là bạn tình ta, mình là bạn tình ta’, hai mươi lần liền; và hễ chúng cứ vang lên trong trí tôi như vậy, chúng càng mạnh hơn và ấm hơn, và bắt đầu khiến tôi ngước mắt lên; nhưng vì còn ở giữa hy vọng và sợ hãi, tôi vẫn đáp lại trong lòng: Nhưng có thật không, nhưng có thật không? Bấy giờ câu này đến trên tôi: người ‘chẳng biết điều thiên sứ làm đó là thật’ (Công Vụ Các Sứ Đồ 12:9).
92. Bấy giờ tôi bắt đầu nhường chỗ cho lời ấy, là lời cứ lặp đi lặp lại với quyền năng, vang lên tiếng vui mừng này trong linh hồn tôi: Mình là bạn tình ta, mình là bạn tình ta; và chẳng gì có thể phân rẽ mình khỏi tình yêu của ta; và cùng lúc ấy, Rô-ma 8:39 đến trong trí tôi. Bấy giờ lòng tôi đầy dẫy sự yên ủi và hy vọng, và bây giờ tôi có thể tin rằng tội lỗi tôi sẽ được tha; phải, bấy giờ tôi bị tình yêu thương và lòng thương xót của Đức Chúa Trời chiếm lấy đến nỗi tôi nhớ là tôi chẳng biết làm sao kìm mình lại cho đến khi về tới nhà; tôi nghĩ tôi có thể nói về tình yêu của Ngài, và về lòng thương xót của Ngài đối với tôi, ngay cả với những con quạ đậu trên những thửa ruộng đã cày trước mặt tôi, nếu chúng hiểu được tôi; vì thế tôi nói trong linh hồn mình với niềm vui lớn: Chà, ước gì tôi có bút mực ở đây, tôi sẽ viết điều này xuống trước khi đi xa hơn, vì chắc chắn bốn mươi năm nữa tôi cũng không quên điều này; nhưng than ôi! chưa đầy bốn mươi ngày, tôi lại bắt đầu nghi ngờ hết thảy; điều đó khiến tôi bắt đầu cứ nghi ngờ hết thảy mãi.
93. Dù vậy, đôi khi tôi vẫn được giúp để tin rằng đó là một sự bày tỏ ân điển thật cho linh hồn tôi, dù tôi đã mất nhiều sức sống và hương vị của nó. Bấy giờ, khoảng một hay hai tuần lễ sau đó, câu Kinh Thánh này cứ theo đuổi tôi mãi: ‘Hỡi Si-môn, Si-môn, nầy quỉ Sa-tan đã đòi sàng sảy ngươi’ (Lu-ca 22:31). Và đôi khi nó vang lên trong tôi lớn tiếng đến nỗi, phải, như thể gọi theo tôi mạnh mẽ đến nỗi, có một lần hơn hết mọi lần khác, tôi quay đầu ngoái qua vai, thật tưởng rằng có ai đó ở phía sau đã gọi tôi; dù ở cách xa lắm, tôi tưởng người ấy gọi lớn tiếng như thế; như tôi đã nghĩ về sau, nó đến để giục tôi cầu nguyện và tỉnh thức; nó đến để báo cho tôi biết rằng một đám mây và một cơn bão sắp ập xuống trên tôi, nhưng tôi chẳng hiểu.
94. Cũng vậy, như tôi nhớ, lần nó gọi tôi lớn tiếng như thế là lần cuối cùng nó vang lên bên tai tôi; nhưng tôi tưởng như đến nay vẫn còn nghe những lời này, Si-môn, Si-môn, vang lên bên tai tôi lớn tiếng biết bao. Như tôi đã kể với bạn, tôi thật tưởng có ai đó ở cách sau tôi nửa dặm đã gọi theo tôi; và dù đó không phải tên tôi, nó vẫn khiến tôi bất chợt ngoái lại phía sau, tin rằng người gọi lớn tiếng như vậy là gọi tôi.
95. Nhưng tôi dại dột và ngu dốt đến nỗi chẳng biết lý do của tiếng gọi ấy; mà như ít lâu sau tôi đã thấy và cảm biết, nó được sai từ trời xuống như một hồi chuông báo động, để đánh thức tôi chuẩn bị cho điều sắp đến; chỉ có điều nó khiến tôi suy nghĩ và lấy làm lạ trong trí, không biết vì lẽ gì mà câu Kinh Thánh này, và theo cách ấy, lại cứ vang dội và vang vọng trong tai tôi thường xuyên và lớn tiếng như vậy; nhưng như tôi đã nói trước, ít lâu sau tôi đã nhận ra mục đích của Đức Chúa Trời trong đó.
96. Vì khoảng một tháng sau đó, một cơn bão rất lớn ập xuống trên tôi, nó đối xử với tôi tệ gấp hai mươi lần mọi điều tôi đã gặp trước kia; nó lén lút đến trên tôi, khi thì từng phần này, khi thì từng phần khác; trước hết, mọi sự yên ủi bị lấy khỏi tôi, rồi sự tối tăm chiếm lấy tôi, sau đó cả những cơn lũ phạm thượng, nghịch cùng Đức Chúa Trời, Đấng Christ, và Kinh Thánh, đổ xuống trên tâm trí tôi, khiến tôi hết sức bối rối và kinh ngạc. Những ý tưởng phạm thượng ấy cũng khơi dậy trong tôi những câu hỏi nghịch lại chính sự hiện hữu của Đức Chúa Trời, và của Con một yêu dấu của Ngài; chẳng hạn như có thật có Đức Chúa Trời, hay Đấng Christ, hay không? Và Kinh Thánh há chẳng phải là một chuyện hoang đường và một câu chuyện bịa đặt khéo léo, hơn là Lời thánh và tinh sạch của Đức Chúa Trời sao?
97. Kẻ cám dỗ cũng hay tấn công tôi dữ dội bằng điều này: Làm sao ngươi biết được rằng người Thổ không có những kinh sách cũng tốt như thế để chứng minh Mô-ha-mét của họ là Đấng Cứu Rỗi, như chúng ta có để chứng minh rằng Chúa Giê-xu của chúng ta là Đấng Cứu Rỗi? Và tôi có thể nghĩ rằng ngần ấy chục ngàn người, trong ngần ấy xứ sở và vương quốc, lại không biết đến con đường đúng dẫn lên thiên đàng, nếu quả thật có thiên đàng, còn chỉ riêng chúng ta, là những kẻ sống trong một góc trái đất, mới được phước biết điều ấy sao? Ai nấy đều cho tôn giáo của mình là đúng nhất, cả người Do Thái, người Moor và người ngoại giáo! và nếu tất cả đức tin của chúng ta, cùng Đấng Christ, và Kinh Thánh, cũng chỉ là một điều người ta tưởng vậy mà thôi thì sao?
98. Đôi khi tôi đã cố gắng lý luận chống lại những ý tưởng xui giục ấy, và đem một vài lời của Phao-lô diễm phúc ra để chống lại chúng; nhưng than ôi! tôi liền cảm thấy rằng, mỗi khi tôi làm như vậy, những lý lẽ như sau đây lại quay về vây lấy tôi: Dù chúng ta coi Phao-lô và những lời của ông là quan trọng đến thế, thì làm sao tôi biết được rằng thật ra ông, vốn là một người khôn khéo và xảo quyệt, lại chẳng có thể đã phó mình cho việc lừa dối bằng những sự mê hoặc mạnh mẽ, và cũng chịu bao nhiêu khó nhọc vất vả ấy để làm hư hỏng và hủy diệt đồng loại mình?
99. Những ý tưởng xui giục ấy, cùng với nhiều ý tưởng khác mà lúc này tôi không được, cũng chẳng dám thốt ra, dù bằng lời nói hay bằng ngòi bút, đã chiếm lấy tâm hồn tôi, và đè nặng lòng tôi đến nỗi, bởi số lượng, sự dai dẳng và sức mạnh nóng như lửa của chúng, tôi cảm thấy như thể từ sáng đến tối trong tôi chẳng có gì khác ngoài những điều ấy; và như thể thật ra chẳng còn chỗ cho điều gì khác nữa; và tôi cũng kết luận rằng Đức Chúa Trời, trong cơn thạnh nộ thật sự đối với linh hồn tôi, đã phó tôi cho chúng, để bị chúng cuốn đi như bởi một cơn gió lốc mạnh mẽ.
100. Chỉ nhờ sự chán ghét mà chúng gây ra trong lòng tôi, tôi mới cảm thấy có một điều gì đó trong tôi không chịu ôm lấy chúng. Nhưng sự suy xét này tôi chỉ có được khi Đức Chúa Trời cho tôi kịp nuốt nước bọt mà thôi; bằng không thì tiếng ồn ào, sức mạnh và sức ép của những cơn cám dỗ ấy sẽ nhận chìm, tràn ngập, và như thể chôn vùi mọi ý tưởng như vậy, hay mọi sự nhớ đến điều gì như vậy. Trong khi tôi ở trong cơn cám dỗ này, tôi thường thấy tâm trí mình bỗng bị thúc ép phải nguyền rủa và chửi thề, hoặc nói một điều gì đó nặng nề nghịch cùng Đức Chúa Trời, hoặc Đấng Christ là Con Ngài, và nghịch cùng Kinh Thánh.
101. Bấy giờ tôi nghĩ: chắc hẳn tôi đã bị ma quỷ ám; có những lúc khác tôi lại nghĩ mình sẽ mất trí; vì thay vì ca tụng và tôn cao Chúa là Đức Chúa Trời cùng với những người khác, hễ tôi vừa nghe ai nói đến Ngài, thì lập tức một ý tưởng phạm thượng ghê tởm nhất nào đó lại vọt ra từ lòng tôi nghịch cùng Ngài; đến nỗi dù tôi nghĩ rằng có Đức Chúa Trời, hay lại nghĩ rằng chẳng có Đấng nào như vậy, thì tôi cũng chẳng cảm thấy trong mình chút tình yêu, chút bình an, hay chút tâm tính nhân từ nào cả.
102. Những điều ấy nhận chìm tôi vào sự tuyệt vọng rất sâu; vì tôi kết luận rằng những điều như vậy không thể nào có được ở giữa những người yêu mến Đức Chúa Trời. Khi những cơn cám dỗ ấy đè nặng trên tôi, tôi thường ví mình như một đứa trẻ bị một mụ du mục dùng sức bắt giấu dưới vạt áo, và đang mang đi xa khỏi bạn hữu và quê hương; có lúc tôi cũng đá đạp, cũng la hét và khóc lóc; nhưng tôi vẫn như bị trói chặt trong đôi cánh của cơn cám dỗ, và gió cứ cuốn tôi đi. Tôi cũng nghĩ đến Sau-lơ, và đến ác thần đã nhập vào người; và tôi rất sợ rằng tình trạng của tôi cũng giống như tình trạng của người (1 Sa-mu-ên 16:14).
103. Trong những ngày ấy, khi nghe người khác bàn về tội phạm đến Đức Thánh Linh là gì, thì kẻ cám dỗ lại xui giục tôi thèm muốn phạm chính tội ấy, đến nỗi tôi như thể không thể, không được, và cũng sẽ không yên được cho đến khi đã phạm tội ấy; bấy giờ chẳng tội nào thỏa được ngoài tội ấy; nếu tội ấy được phạm bằng cách nói ra một lời nào đó, thì tôi như thể miệng mình sẽ nói ra lời ấy, dù tôi muốn hay không; và cơn cám dỗ này đè trên tôi mạnh mẽ đến nỗi tôi thường sẵn sàng đưa tay chặn dưới cằm để giữ cho miệng khỏi mở ra; và vì mục đích ấy, có những lúc khác tôi cũng đã nghĩ đến việc lao đầu xuống một hố phân nào đó, để giữ cho miệng mình khỏi nói.
104. Bấy giờ tôi cho tình trạng của con chó và con cóc là có phước, và coi cảnh ngộ của mọi vật Đức Chúa Trời đã dựng nên còn tốt hơn nhiều so với tình trạng khủng khiếp này của tôi, và của những kẻ đồng cảnh ngộ với tôi; phải, tôi sẵn lòng được ở trong tình trạng của con chó hay con ngựa, vì tôi biết chúng không có linh hồn để phải hư mất dưới sức nặng đời đời của địa ngục vì tội lỗi, như linh hồn tôi có lẽ sắp phải chịu. Không những thế, dù tôi thấy điều này, cảm biết điều này, và bị nó làm tan nát, thì điều làm cho nỗi buồn của tôi thêm nặng là tôi không thấy mình hết lòng ao ước được giải cứu. Giữa những cơn rối loạn ấy, câu Kinh Thánh này cũng xé nát linh hồn tôi: ‘những kẻ ác giống như biển đang động, không yên lặng được, thì nước nó chảy ra bùn lầy. Đức Chúa Trời ta đã phán: Những kẻ gian ác chẳng hưởng sự bình an.’
105. Và bấy giờ có những lúc lòng tôi cứng cỏi vô cùng; dù tôi có sẵn lòng trả một ngàn bảng Anh để đổi lấy một giọt nước mắt, tôi cũng chẳng nhỏ ra được một giọt; không, có khi còn hầu như chẳng muốn nhỏ ra một giọt nào. Tôi rất chán nản khi nghĩ rằng đây sẽ là phần số của mình. Tôi thấy có người có thể than khóc và đau buồn vì tội lỗi mình; lại có người có thể vui mừng và ngợi khen Đức Chúa Trời vì Đấng Christ; lại có người có thể bình thản nói về Lời Đức Chúa Trời, và vui mừng nhớ lại Lời ấy; trong khi chỉ một mình tôi ở giữa cơn giông tố hay bão tố. Điều này làm tôi rất suy sụp; tôi nghĩ tình trạng của tôi chỉ một mình tôi chịu. Vì vậy tôi rất than thở cho số phận hẩm hiu của mình; nhưng thoát ra khỏi, hay gỡ mình khỏi những điều ấy, thì tôi không thể.
106. Trong khi cơn cám dỗ này kéo dài, tức là chừng một năm, tôi chẳng thể dự vào bất cứ lễ nghi nào của Đức Chúa Trời mà không bị khốn khổ nặng nề. Phải, bấy giờ tôi bị những sự phạm thượng làm khốn khổ nhất; nếu tôi đang nghe giảng Lời, thì sự ô uế, những sự phạm thượng và sự tuyệt vọng giữ tôi như kẻ bị cầm tù ở đó; nếu tôi đang đọc, thì có khi tôi bỗng nảy ra ý nghi ngờ mọi điều mình đọc; có khi tâm trí tôi lại bị giật đi một cách lạ lùng, và bị những điều khác chiếm lấy, đến nỗi tôi chẳng biết, chẳng để ý, và cũng chẳng nhớ được dù chỉ một câu mà mình vừa mới đọc.
107. Trong sự cầu nguyện nữa, lúc ấy tôi cũng bị bối rối rất nhiều; có khi tôi tưởng mình sẽ thấy ma quỷ; không những thế, tôi tưởng mình đã cảm thấy nó ở sau lưng kéo áo mình; nó cũng không ngừng thúc giục tôi trong giờ cầu nguyện hãy thôi đi: dừng lại đi, mau lên, ngươi cầu nguyện đủ rồi, đừng nán lại nữa, cứ thế kéo tâm trí tôi đi chỗ khác. Có khi nó cũng ném vào lòng tôi những ý tưởng gian ác như thế này: rằng tôi phải cầu nguyện với nó, hoặc cầu nguyện cho nó. Có lúc tôi đã nghĩ đến lời này: Hãy sấp mình xuống, hay là, ‘Ví bằng ngươi sấp mình trước mặt ta mà thờ lạy’ (Ma-thi-ơ 4:9).
108. Lại nữa, khi vì có những ý tưởng lan man trong lúc làm bổn phận này mà tôi cố gắng định tâm và hướng tâm trí mình về Đức Chúa Trời, thì kẻ cám dỗ lại ra sức hết mức để làm tôi phân tâm, rối trí, và kéo tâm trí tôi đi chỗ khác, bằng cách đưa ra trước lòng và trí tưởng tượng của tôi hình dạng một bụi cây, một con bò đực, một cây chổi, hay vật gì tương tự, như thể tôi phải cầu nguyện với những vật ấy; có những lúc nó cũng đặc biệt giữ chặt tâm trí tôi vào những vật ấy, đến nỗi tôi như thể chẳng thể nghĩ đến điều gì khác, hay cầu nguyện với điều gì khác, ngoài những vật ấy, hay những vật giống như vậy.
109. Thế nhưng có những lúc tôi lại có được những sự nhận biết mạnh mẽ và cảm động lòng về Đức Chúa Trời, và về sự thật của lẽ thật trong Phúc Âm Ngài; nhưng ôi! những lúc ấy lòng tôi tuôn đổ ra bằng những tiếng thở than không thể nói ra được. Bấy giờ cả linh hồn tôi ở trong từng lời; tôi kêu khóc với Đức Chúa Trời trong cơn quặn thắt, xin Ngài thương xót tôi; nhưng rồi tôi lại bị những ý nghĩ như thế này làm cho nản lòng: tôi nghĩ rằng Đức Chúa Trời chế nhạo những lời cầu nguyện ấy của tôi, và phán, lại phán trước mặt các thánh thiên sứ: Kẻ khốn nạn khờ dại đáng thương này cứ thèm khát ta, như thể ta chẳng có việc gì để làm với lòng thương xót của ta ngoài việc ban nó cho những kẻ như nó. Than ôi, đồ dại dột đáng thương! ngươi bị lừa dối biết bao; Những kẻ như ngươi đâu có được ơn trước mặt Đấng Chí Cao.
110. Rồi kẻ cám dỗ cũng đến với tôi bằng những lời làm nản lòng như thế này: Ngươi đang nóng lòng tìm lòng thương xót lắm, nhưng ta sẽ làm cho ngươi nguội đi; tâm trạng này sẽ chẳng kéo dài mãi đâu; nhiều kẻ cũng đã từng nóng lòng như ngươi một thời gian, nhưng ta đã dập tắt lòng sốt sắng của chúng. Và cùng với lời ấy, người này người kia đã sa ngã được bày ra trước mắt tôi. Bấy giờ tôi sợ rằng mình cũng sẽ như vậy; nhưng tôi nghĩ: tôi mừng vì điều này đến trong trí mình. Thôi được, tôi sẽ tỉnh thức, và hết sức giữ mình. Sa-tan nói: Dù ngươi có làm vậy, ta vẫn sẽ mạnh hơn ngươi; ta sẽ làm cho ngươi nguội đi mà ngươi chẳng hay biết, từng bước, từng chút một. Nó nói: Ta có màng gì, dù ta phải mất bảy năm mới làm nguội lạnh lòng ngươi, miễn là cuối cùng ta làm được? Cứ đưa nôi mãi thì đứa trẻ đang khóc cũng phải ngủ. Ta sẽ ra tay riết róng, và ta sẽ đạt được mục đích của ta. Dù hiện giờ ngươi đang nóng bừng, nhưng nếu ta kéo được ngươi ra khỏi ngọn lửa này, thì chẳng bao lâu ta sẽ khiến ngươi nguội lạnh.
111. Những điều ấy đẩy tôi vào cảnh khốn quẫn lớn; vì hiện tại tôi thấy mình chưa sẵn sàng để chết ngay, thì tôi lại nghĩ rằng sống lâu sẽ càng làm cho mình chẳng sẵn sàng hơn nữa; vì thời gian sẽ khiến tôi quên hết, và làm phai mờ khỏi tâm trí và ý nghĩ tôi ngay cả sự nhớ về tội lỗi là gian ác dường nào, thiên đàng là quý giá dường nào, và tôi cần huyết của Đấng Christ để rửa sạch mình dường nào; nhưng tôi cảm tạ Đấng Christ Giê-xu vì lúc ấy những điều này chẳng làm cho tôi chểnh mảng kêu cầu, mà trái lại càng thúc giục tôi kêu cầu nhiều hơn, giống như người con gái gặp kẻ hãm hiếp (Phục Truyền Luật Lệ Ký 22:27); trong những ngày ấy, sau khi đã chịu những điều này một thời gian, lời này là một lời tốt lành cho tôi: ‘tôi chắc rằng bất kỳ… sự sống,… bề cao, hay là bề sâu,’ v.v., ‘chẳng có thể phân rẽ chúng ta khỏi sự yêu thương mà Đức Chúa Trời đã chứng cho chúng ta trong Đức Chúa Jêsus Christ’ (Rô-ma 8:38). Và bấy giờ tôi hy vọng rằng sống lâu sẽ chẳng hủy hoại tôi, cũng chẳng làm cho tôi lỡ mất thiên đàng.
112. Thế nhưng tôi vẫn có vài chỗ nương tựa trong cơn cám dỗ này, dù bấy giờ tôi đều nghi ngờ chúng cả; lời trong Giê-rê-mi đoạn 3, ở phần đầu, có ý nghĩa đôi chút đối với tôi, và sự suy ngẫm câu thứ năm của đoạn ấy cũng vậy: rằng dù chúng ta đã nói và làm những điều gian ác hết sức mình, chúng ta vẫn nên kêu cầu Đức Chúa Trời: ‘Hỡi Cha tôi, Ngài là Đấng dẫn dắt tôi trong khi tôi trẻ’; và nên trở lại cùng Ngài.
113. Có một lần tôi cũng được thoáng thấy cách ngọt ngào lời trong 2 Cô-rinh-tô 5:21: ‘Đức Chúa Trời đã làm cho Đấng vốn chẳng biết tội lỗi trở nên tội lỗi vì chúng ta, hầu cho chúng ta nhờ Đấng đó mà được trở nên sự công bình của Đức Chúa Trời.’ Tôi cũng nhớ rằng một ngày kia, khi tôi đang ngồi trong nhà một người láng giềng, rất buồn bã khi nghĩ đến bao nhiêu sự phạm thượng của mình, và khi tôi đang tự nhủ trong lòng: Tôi có căn cứ gì để nghĩ rằng một kẻ đê tiện và gớm ghiếc như tôi lại có ngày được hưởng sự sống đời đời? thì lời này bỗng đến với tôi: ‘Đã vậy thì chúng ta sẽ nói làm sao? Nếu Đức Chúa Trời vùa giúp chúng ta, thì còn ai nghịch với chúng ta?’ (Rô-ma 8:31). Lời này cũng là một sự giúp đỡ cho tôi: ‘vì ta sống thì các ngươi cũng sẽ sống’ (Giăng 14:19). Nhưng đó chỉ là những gợi ý, những sự chạm đến, và những cuộc thăm viếng ngắn ngủi, dù rất ngọt ngào khi chúng có mặt; chỉ có điều chúng chẳng ở lâu; mà giống như tấm khăn của Phi-e-rơ, bỗng chốc lại bị thâu lên trời khỏi tôi (Công Vụ Các Sứ Đồ 10:16).
114. Nhưng về sau Chúa đã tỏ chính mình Ngài cho tôi cách đầy đủ và nhân từ hơn; và thật vậy, Ngài đã giải cứu tôi trọn vẹn, chẳng những khỏi sự mắc tội mà những điều ấy đã chất lên lương tâm tôi, mà còn khỏi chính sự ô uế của nó nữa; vì cơn cám dỗ đã được cất đi, và tôi lại được trở về với trí khôn bình thường như các Cơ Đốc nhân khác.
115. Tôi nhớ rằng một ngày kia, khi tôi đang đi về miền quê và suy nghĩ về sự gian ác và phạm thượng của lòng mình, và nghĩ đến sự thù nghịch trong tôi đối với Đức Chúa Trời, thì câu Kinh Thánh này đến trong trí tôi: Ngài ‘bởi huyết Ngài trên thập tự giá, thì đã làm nên hòa bình’ (Cô-lô-se 1:20). Nhờ đó, ngày hôm ấy tôi được thấy đi thấy lại, thấy lại nữa, rằng Đức Chúa Trời và linh hồn tôi đã thành bạn hữu bởi huyết này; phải, tôi thấy rằng sự công bình của Đức Chúa Trời và linh hồn tội lỗi của tôi có thể ôm lấy nhau và hôn nhau bởi huyết này. Đó là một ngày tốt lành đối với tôi; tôi mong rằng mình sẽ chẳng quên ngày ấy.
116. Một lần khác, khi tôi ngồi bên bếp lửa trong nhà mình và suy nghĩ về cảnh khốn khổ của mình, Chúa cũng làm cho lời này trở nên một lời quý báu đối với tôi: ‘Vậy thì, vì con cái có phần về huyết và thịt, nên chính Đức Chúa Jêsus cũng có phần vào đó, hầu cho Ngài bởi sự chết mình mà phá diệt kẻ cầm quyền sự chết, là ma quỉ, lại cho giải thoát mọi người vì sợ sự chết, bị cầm trong vòng tôi mọi trọn đời’ (Hê-bơ-rơ 2:14, 15). Tôi nghĩ rằng bấy giờ vinh quang của những lời ấy đè trên tôi nặng đến nỗi, một hai lần, tôi suýt ngất đi khi đang ngồi; nhưng không phải vì buồn rầu và bối rối, mà vì niềm vui và sự bình an vững chắc.
117. Cũng vào thời gian này, tôi ngồi nghe chức vụ của ông Gifford tin kính, là người mà sự dạy dỗ, bởi ân điển Đức Chúa Trời, đã giúp tôi rất nhiều để được vững vàng. Ông coi việc giải cứu dân sự của Đức Chúa Trời khỏi mọi sai lầm và những chỗ nương dựa không vững chắc mà theo bản tính chúng ta dễ tìm lấy và dựng lên cho linh hồn mình, là công việc chính của ông. Ông thúc giục chúng tôi phải đặc biệt cẩn thận đừng chấp nhận bất cứ lẽ thật nào chỉ vì tin theo người khác, như theo người này, người kia, hay bất cứ ai khác, mà phải kêu cầu Đức Chúa Trời cách mạnh mẽ, xin Ngài làm cho chúng tôi tin chắc về sự thật của lẽ thật ấy, và đặt chúng tôi vững vàng trong đó, bởi chính Đức Thánh Linh của Ngài, trong Lời thánh; vì ông nói: nếu anh em làm khác đi, thì khi những cơn cám dỗ đến, nếu chúng đến mạnh mẽ, anh em, vì đã chẳng nhận những lẽ thật ấy với bằng chứng từ trời, sẽ thấy mình thiếu sự giúp đỡ và sức mạnh để chống cự mà có lần anh em tưởng mình đã có.
118. Điều này đến với linh hồn tôi thật đúng lúc như mưa đầu mùa và mưa cuối mùa trong mùa của nó; vì tôi đã thấy, mà thấy qua kinh nghiệm đau buồn, sự thật của những lời ấy của ông; vì tôi đã cảm biết điều mà không ai có thể xưng, nhất là khi bị ma quỷ cám dỗ, rằng Chúa Giê-xu Christ là Chúa, nếu không bởi Đức Thánh Linh. Vì vậy, nhờ ân điển, tôi thấy linh hồn mình rất sẵn lòng thấm nhuần sự dạy dỗ này, và hướng về việc cầu xin Đức Chúa Trời rằng, trong bất cứ điều gì thuộc về vinh hiển của Đức Chúa Trời và hạnh phúc đời đời của chính tôi, Ngài đừng để tôi thiếu sự xác nhận điều ấy từ trời; vì bấy giờ tôi thấy rõ ràng có một sự khác biệt vô cùng giữa những ý niệm của thịt và huyết với những sự mặc khải của Đức Chúa Trời ở trên trời; cũng có một sự khác biệt lớn giữa thứ đức tin giả tạo, theo sự khôn ngoan của loài người, với đức tin đến bởi việc một người được Đức Chúa Trời sanh ra để có đức tin ấy (Ma-thi-ơ 16:15–17; 1 Giăng 5:1).
119. Nhưng ôi! bấy giờ linh hồn tôi được Đức Chúa Trời dẫn đi từ lẽ thật này đến lẽ thật khác biết bao! ngay từ sự giáng sinh và chiếc nôi của Con Đức Chúa Trời cho đến sự thăng thiên của Ngài và sự tái lâm của Ngài từ trời để phán xét thế gian.
120. Quả thật, bấy giờ tôi thấy, về phương diện này, Đức Chúa Trời vĩ đại đã rất tốt lành đối với tôi; vì theo như tôi nhớ, chẳng có điều gì mà bấy giờ tôi kêu cầu Đức Chúa Trời bày tỏ và mặc khải cho tôi, mà Ngài chẳng vui lòng làm cho tôi; ý tôi là chẳng có một phần nào của Phúc Âm của Chúa Giê-xu mà tôi lại không được dẫn vào cách có thứ tự. Tôi tưởng như mình thấy với bằng chứng rõ ràng, từ lời thuật lại của bốn sách Phúc Âm, công việc lạ lùng của Đức Chúa Trời trong việc ban Chúa Giê-xu Christ để cứu chúng ta, từ khi Ngài được thụ thai và giáng sinh cho đến khi Ngài tái lâm để phán xét. Tôi tưởng như mình đã thấy Ngài sanh ra, như đã thấy Ngài lớn lên, như đã thấy Ngài bước đi qua thế gian này, từ chiếc nôi cho đến thập tự giá của Ngài: và khi Ngài đến nơi thập tự giá ấy, tôi cũng thấy Ngài đã dịu dàng biết bao phó mình để bị treo và bị đóng đinh trên đó vì tội lỗi và những việc gian ác của tôi. Lại nữa, khi tôi đang suy ngẫm về bước đường này của Ngài, thì lời này nhỏ xuống trong tâm hồn tôi: Ngài đã được định sẵn để bị giết (1 Phi-e-rơ 1:19, 20).
121. Khi tôi cũng suy xét sự thật về sự phục sinh của Ngài, và nhớ đến lời ấy: ‘Chớ rờ đến ta,’ hỡi Ma-ri, v.v., thì tôi như thấy Ngài nhảy lên nơi cửa mộ vì vui mừng rằng Ngài đã sống lại, và đã đắc thắng những kẻ thù đáng sợ của chúng ta (Giăng 20:17). Trong tâm hồn, tôi cũng đã thấy Ngài là một người ở bên hữu Đức Chúa Cha vì tôi, và đã thấy cách Ngài sẽ từ trời đến để phán xét thế gian trong vinh hiển, và đã được xác nhận trong những điều ấy bởi các câu Kinh Thánh sau đây: Công Vụ Các Sứ Đồ 1:9, 10; 7:56; 10:42; Hê-bơ-rơ 7:24; 8:3; Khải Huyền 1:18; 1 Tê-sa-lô-ni-ca 4:17, 18.
122. Có lần tôi rất bối rối, muốn biết xem Chúa Giê-xu có phải vừa là người vừa là Đức Chúa Trời, và vừa là Đức Chúa Trời vừa là người hay không; và quả thật, trong những ngày ấy, dù người ta nói gì đi nữa, trừ khi tôi có được điều ấy với bằng chứng từ trời, thì mọi sự đều như không đối với tôi, tôi chẳng coi mình đã được đặt vững trong bất cứ lẽ thật nào của Đức Chúa Trời. Thế đó, tôi rất bối rối về điểm này, và chẳng biết làm sao để được giải quyết; sau cùng, lời trong Khải Huyền đoạn 5 đến trong trí tôi: ‘Tôi lại thấy chính giữa ngôi và bốn con sanh vật, cùng chính giữa các trưởng lão, có một Chiên Con.’ Tôi nghĩ: chính giữa ngôi, đó là thần tánh của Ngài; chính giữa các trưởng lão, đó là nhân tánh của Ngài; nhưng ôi! tôi tưởng như điều này chói sáng biết bao! đó là một sự chạm đến tuyệt đẹp, và ban cho tôi sự thỏa lòng ngọt ngào. Một câu Kinh Thánh khác cũng giúp tôi nhiều trong điều này: ‘có một con trẻ sanh cho chúng ta, tức là một con trai ban cho chúng ta; quyền cai trị sẽ nấy trên vai Ngài. Ngài sẽ được xưng là Đấng Lạ lùng, là Đấng Mưu luận, là Đức Chúa Trời Quyền năng, là Cha Đời đời, là Chúa Bình an,’ v.v. (Ê-sai 9:6).
123. Lại nữa, ngoài những sự dạy dỗ ấy của Đức Chúa Trời trong Lời Ngài, Chúa còn dùng hai điều để xác nhận tôi trong những lẽ thật ấy; điều thứ nhất là những sai lầm của tín hữu Hội Bạn Hữu (Quaker), và điều thứ hai là sự mắc tội; vì người Quaker càng chống nghịch lẽ thật của Ngài bao nhiêu, thì Đức Chúa Trời càng xác nhận tôi trong lẽ thật ấy bấy nhiêu, bằng cách dẫn tôi vào những câu Kinh Thánh bênh vực lẽ thật ấy cách lạ lùng.
124. Những sai lầm mà bấy giờ những người này chủ trương là: 1. Kinh Thánh thánh khiết không phải là Lời Đức Chúa Trời. 2. Mọi người trên thế gian đều có Thánh Linh của Đấng Christ, có ân điển, đức tin, v.v. 3. Đấng Christ Giê-xu, khi bị đóng đinh và chịu chết cách đây 1600 năm, đã không làm thỏa mãn sự công bình của Đức Chúa Trời vì tội lỗi của dân sự. 4. Thịt và huyết của Đấng Christ ở bên trong các thánh đồ. 5. Thân thể của người lành và kẻ dữ được chôn trong nghĩa địa nhà thờ sẽ không sống lại. 6. Sự sống lại đã xảy ra rồi cho những người lành. 7. Người Giê-xu ấy, Đấng đã bị đóng đinh giữa hai tên trộm trên đồi Gô-gô-tha, trong xứ Ca-na-an, gần Giê-ru-sa-lem, đã không thăng lên trên các tầng trời đầy sao. 8. Ngài, chính Chúa Giê-xu đã chết bởi tay người Do Thái ấy, sẽ không trở lại vào ngày sau rốt, và với tư cách là người mà phán xét mọi dân tộc, v.v.
125. Trong những ngày ấy, họ còn khơi dậy nhiều điều đê tiện và gớm ghiếc khác nữa, nhờ đó tôi bị thúc đẩy phải tra xem Kinh Thánh cách kỹ càng hơn, và nhờ sự sáng cùng lời chứng của Kinh Thánh, tôi chẳng những được soi sáng, mà còn được xác nhận và yên ủi rất nhiều trong lẽ thật; và như tôi đã nói, sự mắc tội cũng giúp tôi nhiều, vì hễ khi nào nó đến trên tôi, thì huyết của Đấng Christ lại cất nó đi, lần này, lần nữa, rồi lần nữa, mà lại cách ngọt ngào, theo như Kinh Thánh. Hỡi các bạn! hãy kêu cầu Đức Chúa Trời bày tỏ Chúa Giê-xu Christ cho các bạn; chẳng ai dạy dỗ như Ngài.
126. Ở đây, nếu tôi dừng lại để kể cho bạn từng chi tiết Đức Chúa Trời đã đặt tôi vững vàng thế nào trong mọi điều thuộc về Đấng Christ, và để làm được như vậy, Ngài đã dẫn tôi vào Lời Ngài thế nào, thì thật quá dài; phải, và cũng kể Ngài đã mở các lời ấy cho tôi thế nào, làm cho chúng chiếu sáng trước mặt tôi, và yên ủi tôi hết lần này đến lần khác, về chính sự hiện hữu của Ngài, và sự hiện hữu của Con Ngài, của Đức Thánh Linh, của Lời Ngài, và của Phúc Âm.
127. Chỉ điều này thôi, như tôi đã nói trước, tôi sẽ nói lại cùng bạn, rằng nói chung Ngài vui lòng dùng đường lối này với tôi: trước hết, để cho tôi bị cám dỗ khốn khổ về những lẽ thật ấy, rồi sau đó bày tỏ chúng cho tôi: như có khi tôi nằm dưới sự mắc tội nặng nề vì tội lỗi, đến nỗi bị nó đè bẹp xuống đất, rồi Chúa lại tỏ cho tôi thấy sự chết của Đấng Christ; phải, và rưới huyết Ngài trên lương tâm tôi đến nỗi, trước khi tôi kịp hay biết, tôi thấy rằng trong chính lương tâm mà mới vừa đây luật pháp còn cai trị và hoành hành, thì ngay tại đó sự bình an và tình yêu của Đức Chúa Trời bởi Đấng Christ lại ngự và ở lại.
128. Bấy giờ, như tôi nghĩ, tôi có được bằng chứng từ trời về sự cứu rỗi của mình, với nhiều ấn bằng vàng trên đó, tất cả đều treo trước mắt tôi; bấy giờ tôi có thể nhớ lại sự bày tỏ ân điển này và sự khám phá ân điển kia với lòng được yên ủi; và tôi thường mong mỏi, ao ước ngày sau rốt đã đến, để tôi được nung nấu đời đời bởi sự được thấy, sự vui mừng, và sự thông công với Đấng mà đầu đã bị đội mão gai, mặt bị nhổ vào, thân thể bị tan nát, và linh hồn bị dâng làm của lễ vì tội lỗi tôi: vì trước kia tôi cứ nằm run rẩy nơi miệng địa ngục, thì bấy giờ tôi tưởng như mình đã ra khỏi đó xa đến nỗi, khi ngoảnh lại nhìn, tôi hầu như chẳng còn thấy nó nữa; và ôi! tôi nghĩ, ước gì bây giờ tôi đã tám mươi tuổi, để tôi được chết sớm, để linh hồn tôi được đi vào sự yên nghỉ.
129. Nhưng trước khi tôi ra khỏi những cơn cám dỗ ấy được xa như vậy, tôi rất ao ước được thấy kinh nghiệm của một người tin kính nào đó thời xưa, đã viết từ vài trăm năm trước khi tôi sanh ra; vì những người viết trong thời chúng ta, thì tôi nghĩ, nhưng giờ đây tôi xin họ tha lỗi cho, rằng họ chỉ viết những điều người khác đã cảm biết, hoặc nhờ sức mạnh của trí khôn và tài năng mình mà nghiên cứu để trả lời những thắc mắc họ thấy người khác đang bối rối, chứ chính họ chẳng hề đi xuống nơi vực sâu. Thế đó, sau nhiều lần ao ước như vậy trong lòng, Đức Chúa Trời, Đấng cầm trong tay mọi ngày tháng và mọi đường lối của chúng ta, một ngày kia đã đặt vào tay tôi một quyển sách của Martin Luther; đó là sách Giải Nghĩa Thư Ga-la-ti của ông, lại cũ đến nỗi hễ tôi lật qua là nó muốn rã ra từng mảnh. Bấy giờ tôi rất vui vì một quyển sách cũ như vậy đã đến tay mình; và khi tôi mới đọc qua được một ít, tôi thấy tình trạng của mình được bàn đến trong kinh nghiệm của ông cách rộng rãi và sâu sắc đến nỗi như thể sách của ông được viết ra từ lòng tôi vậy. Điều này khiến tôi kinh ngạc; vì tôi nghĩ thế này: Người này không thể biết gì về tình trạng của các Cơ Đốc nhân bây giờ, mà hẳn là viết và nói về kinh nghiệm của những ngày xưa.
130. Ngoài ra, trong sách ấy ông cũng bàn luận cách hết sức nghiêm trang về nguồn gốc của những cơn cám dỗ này, tức là sự phạm thượng, sự tuyệt vọng, và những điều tương tự; chỉ ra rằng luật pháp Môi-se cũng như ma quỷ, sự chết, và địa ngục đều có phần rất lớn trong đó; điều này thoạt đầu thật lạ lùng đối với tôi; nhưng khi suy xét và quan sát, tôi thấy quả thật đúng như vậy. Nhưng ở đây tôi không có ý nói đến các chi tiết; chỉ điều này, tôi nghĩ, tôi phải nói ra trước mặt mọi người: ngoại trừ Kinh Thánh thánh khiết, tôi quý quyển sách này của Martin Luther về Thư Ga-la-ti hơn mọi quyển sách tôi đã từng thấy, vì nó thích hợp nhất cho một lương tâm bị thương tích.
131. Và bấy giờ, như tôi nghĩ, tôi thấy mình yêu mến Đấng Christ tha thiết; ôi! tôi tưởng như linh hồn tôi bám chặt lấy Ngài, lòng yêu thương của tôi bám chặt lấy Ngài, tôi cảm thấy tình yêu đối với Ngài nóng như lửa; và bấy giờ, như Gióp đã nói, tôi tưởng mình sẽ chết trong ổ của mình; nhưng tôi liền thấy rằng tình yêu lớn lao của mình chỉ là nhỏ nhoi, và rằng tôi, kẻ mà như tôi tưởng đã có tình yêu nồng cháy như thế đối với Chúa Giê-xu Christ, lại có thể để Ngài đi một lần nữa chỉ vì một chuyện vặt vãnh; Đức Chúa Trời biết cách hạ chúng ta xuống, và có thể giấu sự kiêu ngạo khỏi loài người. Chẳng bao lâu sau đó, tình yêu của tôi đã bị thử thách thật sự.
132. Vì sau khi Chúa đã nhân từ giải cứu tôi theo cách ấy khỏi cơn cám dỗ lớn lao và nặng nề này, và đã đặt tôi cách ngọt ngào trong đức tin nơi Phúc Âm thánh của Ngài, và đã ban cho tôi sự yên ủi mạnh mẽ cùng bằng chứng phước hạnh từ trời như vậy về phần của tôi trong tình yêu Ngài bởi Đấng Christ; thì kẻ cám dỗ lại đến trên tôi một lần nữa, và lần này bằng một cơn cám dỗ còn nặng nề và khủng khiếp hơn trước.
133. Và cơn cám dỗ ấy là: Hãy bán và lìa bỏ Đấng Christ phước hạnh tột bậc này, hãy đổi Ngài lấy những điều của đời này, lấy bất cứ thứ gì. Cơn cám dỗ ấy đè trên tôi suốt một năm, và đeo đuổi tôi không ngớt đến nỗi trong một tháng tôi chẳng được thoát khỏi nó lấy một ngày, không, có khi suốt nhiều ngày liền chẳng được thoát khỏi nó lấy một giờ, trừ khi tôi ngủ.
134. Và dù theo sự phán đoán của mình, tôi tin chắc rằng những ai đã một lần thật sự ở trong Đấng Christ cách hữu hiệu, như tôi hy vọng, nhờ ân điển Ngài, tôi đã thấy chính mình như vậy, thì chẳng bao giờ có thể mất Ngài đời đời, vì Đức Chúa Trời phán: ‘Đất không được đoạn mãi; vì đất thuộc về ta’ (Lê-vi Ký 25:23), thế mà tôi vẫn không ngớt khổ sở khi nghĩ rằng trong mình lại có dù chỉ một ý tưởng như thế nghịch cùng một Đấng Christ, một Chúa Giê-xu, Đấng đã làm cho tôi những điều như Ngài đã làm; vậy mà bấy giờ tôi hầu như chẳng có ý tưởng nào khác, ngoài những ý tưởng phạm thượng như thế.
135. Nhưng chẳng phải sự chán ghét của tôi đối với ý tưởng ấy, cũng chẳng phải ước muốn và nỗ lực nào để chống cự nó, đã làm lay chuyển hay giảm bớt chút nào sự dai dẳng, hay sức ép và sức mạnh của nó; vì hầu như trong bất cứ điều gì tôi nghĩ, nó cũng luôn xen vào đến nỗi tôi chẳng thể ăn uống, cúi xuống nhặt cây kim gút, chẻ một que củi, hay đưa mắt nhìn vật này vật kia, mà cơn cám dỗ lại không đến: Hãy bán Đấng Christ để lấy cái này, hay bán Đấng Christ để lấy cái kia; bán Ngài đi, bán Ngài đi.
136. Có khi nó chạy trong ý tưởng tôi, không dưới một trăm lần liền: Bán Ngài đi, bán Ngài đi, bán Ngài đi; tôi có thể nói rằng suốt hàng giờ liền tôi đã buộc phải đứng như thể không ngừng tì mình và gồng tâm hồn mình lên mà chống lại nó, kẻo chẳng may, trước khi tôi kịp hay biết, một ý tưởng gian ác nào đó nổi lên trong lòng tôi mà ưng thuận điều ấy; và có khi kẻ cám dỗ cũng làm cho tôi tin rằng tôi đã ưng thuận rồi, bấy giờ tôi bị hành hạ như bị căng trên giá tra tấn suốt nhiều ngày liền.
137. Cơn cám dỗ này làm tôi kinh hãi đến thế, tôi nói, kẻo có lúc tôi ưng thuận nó và bị nó đánh bại, đến nỗi bởi chính sức mạnh của tâm trí tôi trong khi gắng sức cãi lại và chống cự sự gian ác này, ngay cả thân thể tôi cũng bị làm cho cử động, như xô đẩy bằng tay hay bằng khuỷu tay, cứ trả lời nhanh như kẻ hủy diệt nói: Bán Ngài đi; Tôi không bán, tôi không bán, tôi không bán, tôi không bán; không, dù đổi lấy ngàn ngàn, ngàn ngàn thế giới cũng không. Tôi cứ tính như vậy, kẻo giữa những cuộc tấn công ấy tôi lại định giá Ngài quá thấp, cho đến khi tôi hầu như chẳng biết rõ mình đang ở đâu, hay làm sao để bình tĩnh trở lại.
138. Vào những lúc ấy, nó chẳng để tôi ăn uống yên ổn; mà, thật thế, khi tôi đã ngồi vào bàn ăn, thì tôi phải đi khỏi đó để cầu nguyện; tôi phải bỏ bữa ăn ngay bây giờ, ngay lúc này, ma quỷ này cũng giả bộ thánh thiện đến thế. Khi bị cám dỗ như vậy, tôi tự nhủ: Bây giờ tôi đang ăn, hãy để tôi ăn cho xong. Nó nói: Không, ngươi phải làm ngay bây giờ, bằng không ngươi sẽ làm phật lòng Đức Chúa Trời, và khinh dể Đấng Christ. Vì vậy tôi rất khổ sở vì những điều này; và vì bản tính tội lỗi của mình, tưởng rằng những điều ấy là sự thúc giục đến từ Đức Chúa Trời, nên khi tôi từ chối làm theo, thì như thể tôi đã chối bỏ Đức Chúa Trời; và bấy giờ tôi thấy mình mắc tội vì đã không vâng theo một sự cám dỗ của ma quỷ, nặng nề như thể tôi đã thật sự phạm luật pháp của Đức Chúa Trời.
139. Nhưng nói cho vắn tắt, một buổi sáng kia, khi tôi đang nằm trên giường, tôi bị cơn cám dỗ bán và lìa bỏ Đấng Christ tấn công dữ dội nhất, như những lần khác; sự xui giục gian ác ấy cứ chạy trong tâm trí tôi: Bán Ngài đi, bán Ngài đi, bán Ngài đi, bán Ngài đi, bán Ngài đi, nhanh như người ta có thể nói; và trong tâm trí, như những lần khác, tôi cũng trả lời chống lại: Không, không, dù đổi lấy ngàn ngàn, ngàn ngàn cũng không, ít nhất là hai mươi lần liền. Nhưng sau cùng, sau nhiều sự giằng co, cho đến khi tôi gần như hụt hơi, tôi cảm thấy ý tưởng này lướt qua lòng mình: Ngài muốn đi thì cứ để Ngài đi! và tôi cũng tưởng mình cảm thấy lòng mình tự ý ưng thuận điều ấy. Ôi, sự siêng năng của Sa-tan! Ôi, sự xấu xa tuyệt vọng của lòng người!
140. Bấy giờ trận chiến đã ngã ngũ, và tôi ngã xuống, như con chim bị bắn rơi từ ngọn cây, vào sự mắc tội nặng nề và cơn tuyệt vọng khủng khiếp. Rồi ra khỏi giường, tôi thẫn thờ đi ra ngoài đồng; nhưng có Đức Chúa Trời biết, với một tấm lòng nặng nề nhất mà tôi nghĩ một con người phải chết có thể mang nổi; ở đó, suốt hai giờ đồng hồ, tôi như một người không còn sự sống, như thể bấy giờ đã hết đường cứu chữa, và đã bị định cho hình phạt đời đời.
141. Đồng thời, câu Kinh Thánh này chụp lấy linh hồn tôi: ‘hoặc kẻ khinh lờn như Ê-sau, chỉ vì một món ăn mà bán quyền con trưởng mình; vì anh em biết rằng về sau người muốn được thừa hưởng phước lành thì bị bỏ; vì người chẳng tìm được chỗ cho sự ăn năn, dẫu đã khóc lóc mà tìm kiếm’ (Hê-bơ-rơ 12:16, 17).
142. Bấy giờ tôi như một kẻ bị trói, tôi cảm thấy mình bị giam chặt cho sự phán xét sắp đến; suốt hai năm liền, chẳng có gì ở lại với tôi ngoài sự đoán phạt đời đời, và sự chờ đợi sự đoán phạt đời đời; tôi nói, bấy giờ chẳng có gì ở lại với tôi ngoài điều ấy, trừ vài khoảnh khắc được nhẹ nhõm, như bạn sẽ thấy trong phần tiếp theo.
143. Những lời ấy đối với linh hồn tôi như xiềng đồng nơi chân, và tôi đã đi trong tiếng loảng xoảng không ngớt của chúng suốt nhiều tháng liền. Nhưng một ngày kia, vào khoảng mười hay mười một giờ, khi tôi đang đi dưới một hàng rào cây, đầy buồn rầu và mặc cảm tội lỗi, có Đức Chúa Trời biết, và than thở cho số phận hẩm hiu của mình vì một ý tưởng như thế đã nổi lên trong mình, thì bỗng câu này ập vào lòng tôi: Huyết của Đấng Christ tha mọi sự mắc tội. Nghe vậy, tâm hồn tôi dừng lại; liền đó, lời này nắm lấy tôi: ‘huyết của Đức Chúa Jêsus, Con Ngài, làm sạch mọi tội chúng ta’ (1 Giăng 1:7).
144. Bấy giờ tôi bắt đầu cảm nhận sự bình an trong linh hồn, và tôi tưởng như thấy kẻ cám dỗ liếc nhìn rồi lén bỏ đi khỏi tôi, như thể nó hổ thẹn về điều nó đã làm. Cùng lúc ấy, tội lỗi của tôi và huyết của Đấng Christ cũng được bày ra trước mặt tôi như thế này: tội lỗi của tôi, khi so với huyết của Đấng Christ, chẳng hơn gì cục đất nhỏ hay hòn sỏi trước mặt tôi đây so với cánh đồng mênh mông bát ngát mà tôi đang thấy. Điều đó cho tôi được khích lệ nhiều trong khoảng hai ba giờ; trong lúc ấy, tôi cũng tưởng như mình thấy, bởi đức tin, Con Đức Chúa Trời đang chịu khổ vì tội lỗi tôi; nhưng vì điều ấy không ở lại lâu, nên tâm thần tôi lại chìm xuống dưới mặc cảm tội lỗi nặng nề.
145. Nhưng nhất là bởi câu Kinh Thánh đã nói ở trên, về việc Ê-sau bán quyền con trưởng của mình; vì câu Kinh Thánh ấy cứ đè nặng trong trí tôi suốt cả ngày, suốt cả tuần, phải, suốt cả năm, và ghì tôi xuống, đến nỗi tôi chẳng cách nào ngóc đầu lên được; vì hễ khi tôi cố quay sang câu Kinh Thánh này hay câu kia để tìm sự khuây khỏa, thì câu ấy vẫn cứ vang lên trong tôi: ‘Vì anh em biết rằng về sau người muốn được thừa hưởng phước lành — người chẳng tìm được chỗ cho sự ăn năn, dẫu đã khóc lóc mà tìm kiếm.’
146. Đôi khi câu trong Lu-ca 22:32 cũng chạm nhẹ đến lòng tôi: ‘ta đã cầu nguyện cho ngươi, hầu cho đức tin ngươi không thiếu thốn’; nhưng câu ấy chẳng ở lại với tôi; thật vậy, khi xét đến tình trạng mình, tôi cũng chẳng tìm được lý do nào để nghĩ, dù chỉ mảy may, rằng trong tôi có cái rễ của ân điển ấy, vì tôi đã phạm tội như tôi đã phạm. Bấy giờ tôi bị xé nát, bị dày vò trong cảnh khốn đốn, suốt nhiều ngày liền.
147. Rồi với tấm lòng buồn bã và lo âu, tôi bắt đầu suy xét về bản chất và tầm mức của tội lỗi mình, và tìm kiếm trong Lời Đức Chúa Trời, xem ở chỗ nào tôi có thể thấy được một lời hứa, hoặc một câu khích lệ nào để nhờ đó tôi được khuây khỏa. Vì vậy tôi bắt đầu suy xét Mác đoạn 3: mọi tội lỗi sẽ tha cho con cái loài người, và hết thảy những lời phạm thượng họ sẽ nói ra cũng vậy. Thoạt nhìn, tôi tưởng chỗ ấy chứa đựng một lời hứa lớn lao và vinh hiển về sự tha thứ những tội nặng; nhưng khi xét kỹ hơn, tôi nghĩ nó nên được hiểu là chủ yếu nói về những người đã phạm những điều được kể ra ở đó khi họ còn ở trong tình trạng tự nhiên; chứ không nói về tôi, là kẻ chẳng những đã nhận được ánh sáng và lòng thương xót, mà sau đó, và trái ngược với điều ấy, lại còn khinh dể Đấng Christ như tôi đã làm.
148. Vì vậy, tôi sợ rằng tội gian ác này của tôi có thể chính là tội không thể tha thứ mà Ngài nói đến ở đó: ‘nhưng ai sẽ nói phạm đến Đức Thánh Linh thì chẳng hề được tha, phải mắc tội đời đời’ (Mác 3:29). Và tôi càng tin điều đó hơn, là vì câu trong thư Hê-bơ-rơ: ‘Vì anh em biết rằng về sau người muốn được thừa hưởng phước lành thì bị bỏ; vì người chẳng tìm được chỗ cho sự ăn năn, dẫu đã khóc lóc mà tìm kiếm.’ Và câu ấy cứ bám riết lấy tôi luôn.
149. Bấy giờ tôi vừa là gánh nặng vừa là nỗi kinh hoàng cho chính mình, và chưa bao giờ tôi biết như lúc ấy thế nào là chán sống mà lại sợ chết. Ôi, lúc ấy tôi sung sướng biết bao nếu được làm bất cứ ai khác ngoài chính tôi! Làm bất cứ vật gì, miễn đừng làm người! Và ở trong bất cứ tình trạng nào, miễn đừng phải tình trạng của tôi! Vì chẳng có ý nghĩ nào lướt qua tâm trí tôi thường xuyên hơn ý nghĩ rằng tôi không thể nào được tha sự vi phạm mình và được cứu khỏi cơn thạnh nộ sắp đến.
150. Bấy giờ tôi bắt đầu cố gắng gọi thời gian đã qua trở lại; tôi ước đến ngàn lần, rồi gấp đôi ngàn lần nữa, rằng cái ngày tôi bị cám dỗ phạm tội như thế vẫn còn chưa đến; và với lòng phẫn nộ lớn lao đối với cả lòng mình lẫn mọi cuộc tấn công, tôi quả quyết rằng thà tôi bị xé ra từng mảnh còn hơn bị thấy là kẻ ưng thuận điều đó. Nhưng than ôi! những ý nghĩ, những ước ao và những quyết tâm ấy nay đã quá muộn để giúp tôi; ý tưởng ấy đã đi qua lòng tôi rồi, Đức Chúa Trời đã để tôi đi, và tôi đã sa ngã. Ôi! tôi nghĩ, ‘Ước gì tôi được như buổi trước, Như trong các ngày mà Đức Chúa Trời gìn giữ tôi!’ (Gióp 29:2).
151. Rồi một lần nữa, vì chẳng muốn và chẳng đành lòng hư mất, tôi bắt đầu so sánh tội mình với tội của những người khác, xem tôi có tìm được ai trong số những người đã được cứu từng làm như tôi đã làm chăng. Thế là tôi xét đến tội ngoại tình và giết người của Đa-vít, và thấy đó là những tội ác hết sức ghê tởm; lại cũng là những tội phạm sau khi đã nhận được ánh sáng và ân điển; nhưng khi suy xét, tôi nhận ra rằng những sự vi phạm của ông chỉ là những điều nghịch cùng luật pháp Môi-se, mà Chúa là Đấng Christ, với sự ưng thuận của Lời Ngài, có thể giải cứu ông khỏi; còn tội của tôi là nghịch cùng Phúc Âm, phải, nghịch cùng chính Đấng Trung Bảo của Phúc Âm ấy; tôi đã bán Đấng Cứu Rỗi của tôi.
152. Bấy giờ tôi lại như bị căng trên bánh xe tra tấn, khi tôi nghĩ rằng, ngoài mặc cảm tội lỗi đang chiếm hữu tôi, tôi lại còn trống rỗng ân điển đến thế, bị mê hoặc đến thế. Tôi nghĩ: Sao, chẳng lẽ không phải tội nào khác mà phải là tội này? Chẳng lẽ nó buộc phải là tội trọng (Thi Thiên 19:13)? Chẳng lẽ kẻ ác ấy phải đụng đến linh hồn tôi (1 Giăng 5:18)? Ôi, tôi thấy những câu ấy chích đau tôi biết bao!
153. Tôi nghĩ: Sao, chỉ có một tội duy nhất là không thể tha thứ thôi sao? Chỉ có một tội đặt linh hồn ra ngoài tầm với của lòng thương xót Đức Chúa Trời; mà tôi lại phải mắc chính tội ấy sao? Chẳng lẽ nhất định phải là tội ấy? Giữa hàng triệu triệu tội lỗi, chỉ có một tội duy nhất không được tha thứ thôi sao; mà tôi lại phải phạm chính tội này sao? Ôi, tội lỗi bất hạnh! Ôi, con người bất hạnh! Những điều ấy làm tan nát và rối loạn tâm thần tôi đến nỗi tôi chẳng biết phải làm sao; có lúc tôi tưởng chúng sẽ làm tôi hóa điên; và để làm nỗi khốn khổ của tôi thêm nặng, câu này vẫn cứ chạy trong trí tôi: ‘Anh em biết rằng về sau người muốn được thừa hưởng phước lành thì bị bỏ.’ Ôi! chẳng ai biết những nỗi kinh hoàng của những ngày ấy ngoài chính tôi.
154. Sau đó, tôi xét đến tội của Phi-e-rơ, là tội ông đã phạm khi chối Thầy mình; và thật vậy, trong mọi tội tôi có thể tìm được, tội này gần với tội tôi nhất; vì ông đã chối Đấng Cứu Rỗi mình, như tôi, và điều đó xảy ra sau khi đã nhận được ánh sáng và lòng thương xót; phải, lại còn sau khi đã được cảnh báo nữa. Tôi cũng xét rằng ông đã làm điều đó một lần rồi hai lần; và giữa các lần ấy, ông có thì giờ để suy nghĩ. Nhưng dù tôi gom hết những tình tiết ấy lại, để nếu có thể thì tìm được sự giúp đỡ, thì tôi lại nghĩ rằng tội của ông chỉ là chối Thầy mình, còn tội của tôi là bán Đấng Cứu Rỗi mình. Vì vậy, tôi tự nghĩ rằng tôi gần với Giu-đa hơn là với Đa-vít hay Phi-e-rơ.
155. Ở đây, nỗi dày vò của tôi lại bùng lên và hành hạ tôi; phải, nó nghiền tôi, có thể nói, thành bụi, khi tôi nhận thấy sự gìn giữ của Đức Chúa Trời đối với những người khác, trong khi tôi rơi vào cạm bẫy; vì khi tôi xét tội của những người khác như thế và đem so với tội của mình, tôi có thể thấy rõ ràng Đức Chúa Trời đã gìn giữ họ, bất kể sự gian ác của họ, và Ngài không để họ, như Ngài đã để tôi, trở thành đứa con của sự hư mất.
156. Nhưng ôi, lúc ấy linh hồn tôi quý trọng biết bao sự gìn giữ mà Đức Chúa Trời đặt chung quanh dân sự Ngài! A, tôi thấy những người được Đức Chúa Trời rào giữ bước đi an toàn biết bao! Họ ở trong sự chăm sóc, sự che chở và sự quan phòng đặc biệt của Ngài; dù theo bản chất họ cũng xấu xa y như tôi; nhưng vì Ngài yêu họ, nên Ngài không để họ sa ra ngoài phạm vi của lòng thương xót; còn tôi, tôi đã tiêu rồi, tôi đã làm điều ấy rồi; Ngài sẽ không gìn giữ tôi, cũng không bảo vệ tôi; nhưng vì tôi là kẻ bị loại bỏ, Ngài đã để tôi sa ngã như tôi đã sa ngã. Bấy giờ những chỗ phước hạnh trong Kinh Thánh nói về việc Đức Chúa Trời gìn giữ dân sự Ngài chiếu sáng như mặt trời trước mặt tôi, dù không phải để yên ủi tôi, mà để cho tôi thấy tình trạng phước hạnh và cơ nghiệp của những người mà Chúa đã ban phước.
157. Bấy giờ tôi thấy rằng, như Đức Chúa Trời có tay Ngài trong mọi sự quan phòng và sự an bài xảy đến cho những người được chọn của Ngài, thì Ngài cũng có tay Ngài trong mọi sự cám dỗ khiến họ phạm tội nghịch cùng Ngài, không phải để xui giục họ làm điều gian ác, mà để chọn lấy những sự cám dỗ và hoạn nạn cho họ; và cũng để bỏ mặc họ một thời gian, chỉ cho sa vào những tội không hủy diệt họ, mà làm cho họ hạ mình xuống; những tội không đẩy họ ra ngoài, mà đặt họ trên con đường của lòng thương xót được đổi mới của Ngài. Nhưng ôi, lúc ấy tôi thấy biết bao tình yêu, biết bao sự chăm sóc, biết bao lòng nhân từ và thương xót hòa lẫn với những đường lối nghiêm khắc và đáng sợ nhất trong mọi đường lối của Đức Chúa Trời đối với dân sự Ngài! Ngài để cho Đa-vít, Ê-xê-chia, Sa-lô-môn, Phi-e-rơ và những người khác sa ngã, nhưng Ngài không để họ sa vào tội không thể tha thứ, cũng không để họ sa vào địa ngục vì tội lỗi. Ôi! tôi nghĩ, đây là những người Đức Chúa Trời đã yêu; đây là những người mà Đức Chúa Trời, dù sửa phạt họ, vẫn giữ họ an toàn bên Ngài, và là những người Ngài khiến được ở dưới bóng của Đấng Toàn năng. Nhưng tất cả những ý nghĩ ấy chỉ thêm cho tôi buồn rầu, đau đớn và kinh hoàng, vì bất cứ điều gì tôi nghĩ đến lúc ấy đều giết chết tôi. Nếu tôi nghĩ đến việc Đức Chúa Trời gìn giữ những kẻ thuộc về Ngài, điều đó giết chết tôi. Nếu tôi nghĩ đến việc chính mình đang sa ngã thế nào, điều đó giết chết tôi. Như mọi sự hiệp lại làm ích, và làm điều tốt cho kẻ được gọi theo ý muốn Ngài đã định; thì tôi nghĩ rằng mọi sự lại hiệp nhau làm hại tôi, và đưa tôi đến chỗ sụp đổ đời đời.
158. Rồi một lần nữa, tôi bắt đầu so sánh tội mình với tội của Giu-đa, để nếu có thể, tôi tìm thấy tội mình khác với tội mà thật sự là không thể tha thứ. Và, ôi! tôi nghĩ, nếu nó khác với tội ấy, dù chỉ bằng bề ngang một sợi tóc, thì linh hồn tôi ở trong một tình trạng hạnh phúc biết bao! Và khi suy xét, tôi thấy rằng Giu-đa đã phạm tội mình cách cố ý, còn tội của tôi là nghịch với lời cầu nguyện và sự vật lộn của tôi; hơn nữa, tội của hắn được phạm với nhiều sự toan tính, còn tội của tôi thì trong một cơn hấp tấp đáng sợ, cách thình lình; suốt thời gian ấy tôi bị đuổi đây đuổi đó khác nào cào cào, và bị xua từ hoạn nạn đến buồn rầu; lúc nào cũng nghe bên tai tiếng sa ngã của Ê-sau và những hậu quả khủng khiếp của nó.
159. Tuy vậy, sự suy xét về tội của Giu-đa ấy, trong một thời gian, cũng làm cho tôi được khuây khỏa chút ít; vì tôi thấy rằng, xét về các tình tiết, tôi đã không vi phạm cách ghê tởm như hắn. Nhưng điều đó chẳng bao lâu lại mất đi, vì tôi tự nghĩ rằng có thể có nhiều cách chứ không chỉ một cách để phạm tội không thể tha thứ; tôi cũng nghĩ rằng tội ấy có thể có nhiều mức độ, cũng như những sự vi phạm khác; vì vậy, theo những gì tôi có thể nhận thấy lúc bấy giờ, sự gian ác này của tôi có thể là loại không bao giờ được bỏ qua.
160. Bấy giờ tôi thường hổ thẹn vì mình giống một kẻ xấu xa như Giu-đa; tôi cũng nghĩ mình sẽ đáng gớm ghiếc biết bao đối với mọi thánh đồ trong ngày phán xét; đến nỗi lúc ấy tôi khó lòng nhìn một người tốt mà tôi tin là có lương tâm tốt, mà không cảm thấy lòng mình run rẩy trước người ấy, trong khi tôi ở trước mặt người. Ôi! bấy giờ tôi thấy có một sự vinh hiển trong việc bước đi với Đức Chúa Trời, và có một lương tâm tốt trước mặt Ngài là một sự thương xót lớn biết bao.
161. Vào khoảng thời gian này, tôi bị cám dỗ nhiều để tự an ủi mình bằng cách chấp nhận một vài ý kiến sai lầm; chẳng hạn như chẳng có ngày phán xét nào cả, rằng chúng ta sẽ không sống lại, và rằng tội lỗi không phải là điều gì nặng nề lắm; kẻ cám dỗ gợi ý như thế này: Vì dù những điều ấy quả thật là đúng, thì việc tin khác đi cũng sẽ cho ngươi được thanh thản trong hiện tại. Nếu ngươi phải hư mất, thì đừng tự hành hạ mình quá nhiều trước như thế; hãy xua những ý nghĩ về sự đoán phạt ra khỏi tâm trí ngươi, bằng cách lấp đầy tâm trí ngươi bằng những kết luận như những kẻ vô thần và phái Ranter thường dùng để tự giúp mình.
162. Nhưng ôi! khi những ý nghĩ như thế đi xuyên qua lòng tôi, thì có thể nói, chỉ cách một bước chân, sự chết và sự phán xét đã hiện ra trước mắt tôi; tôi tưởng như vị quan tòa đã đứng ở cửa, tôi như thể ngày ấy đã đến rồi; đến nỗi những điều như thế chẳng thể có chỗ đứng. Nhưng tôi nghĩ, qua điều này tôi thấy rằng Sa-tan sẽ dùng bất cứ phương cách nào để giữ linh hồn khỏi Đấng Christ; nó không ưa một tâm trạng tỉnh thức; sự an nhiên tự mãn, sự mù lòa, sự tối tăm và sự lầm lạc chính là vương quốc và chỗ ở của kẻ ác.
163. Bấy giờ tôi thấy việc cầu nguyện với Đức Chúa Trời thật là khó nhọc, vì sự tuyệt vọng đang nuốt chửng tôi; tôi tưởng như mình bị một cơn bão đánh dạt xa khỏi Đức Chúa Trời, vì hễ lúc nào tôi kêu cầu Đức Chúa Trời xin thương xót, thì điều này liền xen vào: Đã quá muộn rồi, tôi đã hư mất, Đức Chúa Trời đã để tôi sa ngã; không phải để sửa phạt tôi, mà để định tội tôi; tội của tôi không thể tha thứ được; và tôi biết về Ê-sau, rằng sau khi đã bán quyền con trưởng, người muốn nhận được phước lành, nhưng bị bỏ. Vào khoảng thời gian ấy, tôi tình cờ gặp câu chuyện khủng khiếp về con người khốn khổ ấy, Francis Spira; một quyển sách đối với tâm thần bối rối của tôi chẳng khác nào muối xát vào vết thương còn mới; mỗi câu trong sách ấy, mỗi tiếng rên rỉ của con người ấy, cùng với mọi hành động khác của ông trong cơn thống khổ, như những giọt nước mắt, những lời cầu nguyện, sự nghiến răng, sự vặn vẹo đôi tay, sự quằn quại và vật vã, sự héo hon và mòn mỏi của ông dưới bàn tay quyền năng của Đức Chúa Trời đang đè trên ông, đều như những con dao và lưỡi dao găm đâm vào linh hồn tôi; nhất là câu nói này của ông làm tôi kinh khiếp: Con người biết tội lỗi bắt đầu từ đâu, nhưng ai định được nó sẽ đưa đến đâu? Rồi câu trước kia, như lời kết luận cho mọi sự, lại giáng xuống như một tiếng sét nóng bỏng
trên lương tâm tôi: ‘Vì anh em biết rằng về sau người muốn được thừa hưởng phước lành thì bị bỏ; vì người chẳng tìm được chỗ cho sự ăn năn, dẫu đã khóc lóc mà tìm kiếm.’
164. Bấy giờ tôi bị một cơn run rẩy rất lớn, đến nỗi có những lúc, suốt nhiều ngày liền, tôi cảm thấy chính thân thể tôi, cũng như tâm trí tôi, run lẩy bẩy và lảo đảo dưới cảm thức về sự phán xét khủng khiếp của Đức Chúa Trời sẽ giáng trên những kẻ đã phạm tội đáng sợ nhất và không thể tha thứ ấy. Vì nỗi kinh hoàng ấy, tôi cũng cảm thấy trong dạ dày mình một sự tắc nghẽn và nóng bức đến nỗi, nhất là vào những lúc nào đó, tôi như thể xương ức mình sắp vỡ đôi; bấy giờ tôi nghĩ đến điều chép về Giu-đa, là kẻ nhào xuống, nứt bụng và ruột đổ ra hết (Công Vụ Các Sứ Đồ 1:18).
165. Tôi cũng sợ rằng đây là dấu mà Chúa đã đặt trên Ca-in, tức là sự sợ hãi và run rẩy không dứt, dưới gánh nặng của mặc cảm tội lỗi mà Ngài đã đổ trên hắn vì huyết của em mình là A-bên. Vậy, tôi cứ quằn quại, vặn vẹo và co rúm dưới gánh nặng đang đè trên tôi; gánh nặng ấy cũng đè bẹp tôi đến nỗi tôi chẳng đứng được, chẳng đi được, chẳng nằm được, cũng chẳng được yên nghỉ hay yên tĩnh chút nào.
166. Tuy vậy, đôi khi câu này đến trong trí tôi: Ngài đã nhận lễ vật cho kẻ phản nghịch (Thi Thiên 68:18). ‘Kẻ phản nghịch,’ tôi nghĩ; chắc hẳn họ là những người đã từng phục tùng vua mình, tức là những kẻ sau khi đã thề phục tùng sự cai trị của vua, lại cầm vũ khí chống lại vua; và tôi nghĩ, đây chính là tình trạng của tôi; đã có lúc tôi yêu Ngài, kính sợ Ngài, phục vụ Ngài; nhưng nay tôi là kẻ phản nghịch; tôi đã bán Ngài, tôi đã nói: Ngài muốn đi thì cứ để Ngài đi! nhưng Ngài vẫn có lễ vật cho những kẻ phản nghịch, vậy thì sao lại không có cho tôi?
167. Đôi khi tôi nghĩ đến điều ấy, và cố gắng nắm lấy nó, để tôi có thể nhận được một chút sự tươi tỉnh, dù nhỏ nhoi; nhưng trong điều này tôi cũng chẳng đạt được ước muốn của mình, tôi bị sức mạnh xua đẩy vượt qua nó, tôi như một người đang bị dẫn đến nơi hành hình, đi ngang qua chính chỗ mà người ấy rất muốn chui vào để ẩn mình, nhưng không được phép.
168. Lại nữa, sau khi đã xét riêng từng tội của các thánh đồ như thế, và thấy tội của mình vượt quá tội của họ, thì tôi bắt đầu tự nghĩ thế này: Giả sử tôi gom hết tội của họ lại, rồi đặt riêng tội của tôi đối lại với chúng, thì phải chăng tôi có thể tìm được chút khích lệ nào? Vì nếu tội tôi, dù lớn hơn bất cứ tội nào trong số đó, mà chỉ bằng tất cả tội của họ cộng lại, thì vẫn còn hy vọng; vì huyết nào có đủ quyền năng để rửa sạch mọi tội của họ, thì cũng có đủ quyền năng để xóa bỏ tội của tôi, dù chỉ một tội này cũng lớn bằng, nếu không phải là lớn hơn, tất cả tội của họ. Ở đây, tôi lại xét đến tội của Đa-vít, của Sa-lô-môn, của Ma-na-se, của Phi-e-rơ, và của những kẻ phạm tội lớn khác; và cũng cố gắng, trong chừng mực công bằng cho phép, làm cho tội của họ thêm nặng và thêm lớn bằng nhiều tình tiết khác nhau: nhưng than ôi! tất cả đều vô ích.
169. Tôi tự nghĩ rằng Đa-vít đã làm đổ máu để che đậy tội ngoại tình của mình, và việc ấy lại bởi gươm của con cái Am-môn; một việc không thể làm được nếu không có sự kiên trì và mưu tính có chủ ý, điều đó làm cho tội ông thêm nặng rất nhiều. Nhưng rồi điều này lại quay lại đánh vào tôi: A! nhưng đó chỉ là những tội nghịch cùng luật pháp, mà đã có Chúa Giê-xu được sai đến để cứu họ khỏi; còn tội của ngươi là tội nghịch cùng chính Đấng Cứu Rỗi, vậy ai sẽ cứu ngươi khỏi tội ấy?
170. Rồi tôi nghĩ đến Sa-lô-môn, và ông đã phạm tội thế nào khi yêu những người nữ ngoại bang, khi sa ngã theo các hình tượng của họ, khi xây đền thờ cho chúng, khi làm điều đó sau khi đã có ánh sáng, trong buổi già yếu, sau khi đã nhận được lòng thương xót lớn lao; nhưng cũng chính kết luận đã cắt đứt tôi trong lần suy xét trước, lại cắt đứt tôi trong lần này; ấy là, tất cả những tội ấy chỉ là tội nghịch cùng luật pháp, mà Đức Chúa Trời đã cung ứng phương thuốc chữa; còn tôi đã bán Đấng Cứu Rỗi của tôi, và nay không còn có tế lễ chuộc tội nữa.
171. Rồi tôi thêm vào tội của những người ấy tội của Ma-na-se, rằng ông đã xây bàn thờ cho hình tượng trong nhà của Chúa; ông cũng xem ngày giờ, dùng phù phép, giao thiệp với thầy pháp, chính mình là thầy pháp, có những thần quen của mình, thiêu con cái mình trong lửa làm sinh tế cho ma quỷ, và làm cho đường phố Giê-ru-sa-lem chảy tràn huyết của những người vô tội. Tôi nghĩ, đó là những tội lớn, những tội mang màu máu; phải, nhưng rồi điều này lại quay lại đánh vào tôi: Chẳng tội nào trong số ấy có bản chất như tội của ngươi; ngươi đã lìa bỏ Chúa Giê-xu, ngươi đã bán Đấng Cứu Rỗi của ngươi.
172. Một sự suy xét này luôn luôn giết chết lòng tôi: Tội của tôi là nghịch thẳng với Đấng Cứu Rỗi của tôi; và lại đến mức ấy, đến nỗi trong lòng tôi đã nói về Ngài: Ngài muốn đi thì cứ để Ngài đi! Ôi! tôi tưởng tội này lớn hơn tội của cả một xứ, của cả một vương quốc, hay của cả thế gian, chẳng một tội nào trong những tội có thể tha thứ, cũng chẳng phải tất cả chúng gộp lại, có thể sánh bằng tội của tôi; tội của tôi vượt quá mọi tội ấy.
173. Bấy giờ tôi thấy tâm trí mình chạy trốn khỏi Đức Chúa Trời, như chạy trốn khỏi mặt một vị quan tòa đáng sợ; nhưng đây là nỗi dày vò của tôi, tôi chẳng thể thoát khỏi tay Ngài: ‘Sa vào tay Đức Chúa Trời hằng sống là sự đáng kinh khiếp thay!’ (Hê-bơ-rơ 10:31). Nhưng ngợi khen ân điển Ngài, trong những lần trốn chạy vì tội lỗi ấy, câu Kinh Thánh này cứ gọi như đang chạy theo sau tôi: ‘Ta đã xóa sự phạm tội ngươi như mây đậm, và tội lỗi ngươi như đám mây. Hãy trở lại cùng ta, vì ta đã chuộc ngươi’ (Ê-sai 44:22). Tôi nói, câu ấy cứ đến trong trí tôi khi tôi đang trốn chạy khỏi mặt Đức Chúa Trời; vì tôi quả có trốn chạy khỏi mặt Ngài, nghĩa là tâm trí và tâm thần tôi chạy trốn trước mặt Ngài; vì sự cao cả của Ngài, tôi không thể chịu nổi; bấy giờ câu Kinh Thánh ấy lại kêu lên: ‘Hãy trở lại cùng ta, vì ta đã chuộc ngươi.’ Thật vậy, điều đó làm tôi dừng lại một chút, và có thể nói, ngoảnh lại nhìn qua vai mình, xem tôi có thấy được Đức Chúa Trời của ân điển đang theo sau tôi với sự tha tội trong tay Ngài chăng; nhưng tôi vừa làm thế, thì mọi sự lại bị che phủ và tối tăm lại bởi câu ấy: ‘Vì anh em biết rằng về sau người muốn được thừa hưởng phước lành, người chẳng tìm được chỗ cho sự ăn năn, dẫu đã khóc lóc mà tìm kiếm.’ Vì vậy tôi không thể trở lại, mà cứ chạy trốn, dù có những lúc câu ấy kêu lên ‘Hãy trở lại, hãy trở lại’, như thể nó đang gọi với theo tôi. Nhưng tôi sợ không dám ôm lấy nó, e rằng nó không đến từ Đức Chúa Trời; vì câu kia, như tôi đã nói, vẫn còn vang lên trong lương tâm tôi: ‘Vì anh em biết rằng về sau người muốn được thừa hưởng phước lành thì bị bỏ’, v.v.
174. Có một lần, khi tôi đang đi tới đi lui trong cửa hàng của một người tốt, than thở về tình trạng buồn thảm và đau đớn của mình, tự hành hạ mình bằng sự ghê tởm chính mình vì ý tưởng gian ác và không tin kính ấy; cũng than khóc cho số phận nghiệt ngã này của mình, vì tôi đã phạm một tội lớn đến thế; hết sức lo sợ rằng mình sẽ không được tha; cũng cầu nguyện trong lòng rằng nếu tội này của tôi khác với tội phạm đến Đức Thánh Linh, thì xin Chúa tỏ cho tôi biết. Và khi tôi đang sắp chìm xuống vì sợ hãi, thình lình có tiếng gió ập đến trên tôi, như thể nó tràn vào qua cửa sổ, nhưng rất êm dịu, và như thể tôi nghe một tiếng nói: Có bao giờ ngươi từ chối được xưng công bình bởi huyết của Đấng Christ chăng? Đồng thời, cả cuộc đời và sự tuyên xưng đức tin đã qua của tôi, trong chốc lát, được mở ra trước mặt tôi, và trong đó tôi được cho thấy rằng tôi chưa hề cố ý làm điều đó; vậy lòng tôi rên rỉ mà đáp: Không. Bấy giờ lời ấy của Đức Chúa Trời giáng xuống trên tôi với quyền năng: ‘Anh em hãy giữ, chớ từ chối Đấng phán cùng mình’ (Hê-bơ-rơ 12:25). Điều này chiếm lấy tâm thần tôi một cách lạ lùng; nó mang ánh sáng đến, và truyền cho mọi ý nghĩ hỗn loạn trong lòng tôi phải im lặng, là những ý nghĩ trước kia thường gầm thét, rống lên và làm ồn ào ghê rợn trong tôi như những con chó săn của địa ngục không có chủ. Nó cũng cho tôi thấy rằng Chúa Giê-xu Christ vẫn còn có một lời ân điển và thương xót dành cho tôi, rằng Ngài chưa hề, như tôi đã sợ, hoàn toàn lìa bỏ và ném bỏ linh hồn tôi; phải, đây là một kiểu quở trách vì tôi hay ngả về sự tuyệt vọng; một kiểu răn đe tôi nếu tôi không, bất kể tội lỗi tôi và sự ghê tởm của chúng, liều phó thác sự cứu rỗi mình cho Con Đức Chúa Trời. Nhưng về việc tôi phán đoán sự an bài lạ lùng này, nó là gì thì tôi không biết; nó từ đâu đến tôi cũng không biết. Trong hai mươi năm nay, tôi vẫn chưa thể đưa ra phán đoán nào về nó; điều tôi nghĩ lúc ấy, ở đây tôi ngần ngại không muốn nói ra. Nhưng thật vậy, cơn gió ập đến thình lình ấy như thể có một thiên sứ đã đến trên tôi; nhưng cả điều ấy lẫn sự cứu rỗi, tôi sẽ để lại cho đến ngày phán xét; tôi chỉ nói điều này: nó truyền cho linh hồn tôi một sự yên lặng lớn lao, nó thuyết phục tôi rằng có thể vẫn còn hy vọng; nó cho tôi thấy, như tôi nghĩ, tội không thể tha thứ là gì, và rằng linh hồn tôi vẫn còn có đặc ân phước hạnh được chạy đến cùng Chúa Giê-xu để xin thương xót. Nhưng tôi nói, về sự an bài này, tôi vẫn chưa biết phải nói gì về nó; thật ra đó cũng là lý do mà lúc đầu tôi đã không nói đến nó trong sách; nay tôi cũng để nó lại cho những người có sự phán đoán vững vàng suy nghĩ. Tôi không đặt sức nặng của sự cứu rỗi mình trên điều ấy, mà trên Chúa Giê-xu, trong lời hứa; nhưng vì ở đây tôi đang bày tỏ những điều thầm kín của mình, tôi nghĩ cũng chẳng phải hoàn toàn không nên để điều này cũng được bày ra, dù bây giờ tôi không thể thuật lại sự việc như tôi đã trải qua lúc ấy. Hương vị của điều ấy kéo dài khoảng ba bốn ngày, rồi tôi lại bắt đầu nghi ngờ và tuyệt vọng.
175. Vì vậy, mạng sống tôi vẫn cứ treo lơ lửng trong sự nghi ngờ trước mặt tôi, chẳng biết mình sẽ ngả về phía nào; chỉ có điều này tôi thấy linh hồn mình ao ước, ấy là phủ phục dưới chân ân điển bằng sự cầu nguyện và nài xin. Nhưng ôi! bấy giờ tôi thật khó mà dám ngẩng mặt cầu xin Đấng Christ này thương xót, là Đấng mà tôi đã phạm tội nghịch cùng Ngài cách đê tiện nhất; tôi nói, thật là việc khó nhọc khi dám nhìn vào mặt Đấng mà tôi đã phạm tội nghịch cùng Ngài cách đê tiện như vậy; và thật vậy, tôi đã thấy rằng việc đến cùng Đức Chúa Trời bằng sự cầu nguyện, sau khi đã sa ngã lìa xa Ngài, cũng khó như làm bất cứ việc gì khác. Ôi, nỗi hổ thẹn bấy giờ đeo đuổi tôi! nhất là khi tôi nghĩ rằng bây giờ tôi sắp cầu xin lòng thương xót nơi Đấng mà mới đây thôi tôi đã xem nhẹ đến thế! Tôi hổ thẹn, phải, thậm chí bối rối nhục nhã, vì sự đê tiện này đã do tôi phạm; nhưng tôi thấy chỉ còn một con đường cho tôi: tôi phải đến cùng Ngài và hạ mình trước Ngài, và nài xin Ngài, bởi lòng thương xót lạ lùng của Ngài, tỏ lòng thương xót tôi, và thương xót linh hồn tội lỗi khốn khổ của tôi.
176. Khi kẻ cám dỗ nhận thấy điều ấy, nó gợi ý cho tôi cách mạnh mẽ rằng tôi không nên cầu nguyện với Đức Chúa Trời; vì sự cầu nguyện không dành cho bất cứ ai ở trong tình trạng như tôi, và nó cũng chẳng giúp ích gì cho tôi, vì tôi đã khước từ Đấng Trung Bảo, là Đấng nhờ Ngài mà mọi lời cầu nguyện được Đức Chúa Cha chấp nhận, và ngoài Ngài thì chẳng lời cầu nguyện nào có thể đến trước sự hiện diện của Ngài. Vì vậy, bây giờ mà cầu nguyện thì chỉ là chồng thêm tội lên tội; phải, bây giờ mà cầu nguyện, khi Đức Chúa Trời đã ném bỏ ngươi, thì đó là cách nhanh nhất để chọc giận và xúc phạm Ngài hơn bao giờ hết.
177. Nó nói: Vì Đức Chúa Trời đã chán ngán ngươi suốt mấy năm nay rồi, vì ngươi chẳng thuộc về Ngài; những tiếng kêu la của ngươi bên tai Ngài chẳng phải là âm thanh dễ chịu gì đối với Ngài; và vì vậy, Ngài đã để ngươi phạm tội này, để ngươi bị cắt đứt hoàn toàn; vậy mà ngươi vẫn còn cầu nguyện sao? Ma quỷ thúc ép điều đó, và đưa ra chỗ trong sách Dân Số Ký, khi Môi-se nói với con cái Y-sơ-ra-ên rằng vì họ đã không chịu đi lên chiếm xứ khi Đức Chúa Trời muốn họ đi, nên từ đó về sau Đức Chúa Trời mãi mãi ngăn họ không cho vào đó, dẫu họ đã khóc lóc cầu xin được vào (Dân Số Ký 14:36–37, v.v.).
178. Như có chép ở một chỗ khác (Xuất Ê-díp-tô Ký 21:14), kẻ nào cố ý phạm tội sẽ bị bắt ra khỏi bàn thờ của Đức Chúa Trời mà giết đi; như Giô-áp đã bị vua Sa-lô-môn xử, khi ông tưởng tìm được nơi ẩn náu ở đó (1 Các Vua 2:28, v.v.). Những chỗ ấy làm tôi đau nhói vô cùng; nhưng vì tình trạng của tôi đã tuyệt vọng, tôi tự nghĩ: cùng lắm là tôi chết; và nếu phải như vậy, thì ít ra người ta cũng sẽ nói rằng có một kẻ như thế đã chết dưới chân Đấng Christ trong khi cầu nguyện. Tôi đã làm như vậy, nhưng với muôn vàn khó khăn, Đức Chúa Trời biết; và ấy là vì, cùng với điều đó, câu nói về Ê-sau vẫn cứ bị đặt vào lòng tôi, như gươm lưỡi chói lòa, để giữ con đường đi đến cây sự sống, kẻo tôi được nếm trái ấy mà sống. Ôi! ai biết được tôi đã thấy việc đến cùng Đức Chúa Trời trong sự cầu nguyện là khó khăn biết bao.
179. Tôi cũng xin dân sự của Đức Chúa Trời cầu nguyện cho tôi, nhưng tôi sợ rằng Đức Chúa Trời sẽ không cho họ có lòng làm điều ấy; phải, linh hồn tôi run sợ khi nghĩ rằng chẳng bao lâu nữa người này hay người khác trong số họ sẽ nói với tôi rằng Đức Chúa Trời đã phán với họ những lời mà có lần Ngài đã phán với đấng tiên tri về con cái Y-sơ-ra-ên: ‘Vậy ngươi chớ cầu thay cho dân nầy,’ vì ta đã từ bỏ chúng nó (Giê-rê-mi 11:14). Vậy, chớ cầu thay cho hắn, vì ta đã từ bỏ hắn. Phải, tôi nghĩ rằng Ngài đã thì thầm điều ấy với một vài người trong số họ rồi, chỉ là họ không dám nói với tôi như vậy, và tôi cũng chẳng dám hỏi họ về điều đó, vì sợ rằng nếu quả thật như vậy, thì nó sẽ làm tôi hoàn toàn mất trí. Spira nói: Con người biết tội lỗi bắt đầu từ đâu, nhưng ai định được nó sẽ đưa đến đâu?
180. Vào khoảng thời gian này, tôi nhân một dịp mà giãi bày lòng mình với một Cơ Đốc nhân lớn tuổi, và kể cho ông nghe mọi cảnh ngộ của tôi; tôi cũng nói với ông rằng tôi sợ mình đã phạm tội phạm đến Đức Thánh Linh; và ông bảo tôi rằng ông cũng nghĩ như vậy. Vì thế, ở đây tôi chỉ nhận được sự yên ủi lạnh lùng; nhưng khi nói chuyện với ông thêm một chút, tôi thấy ông, dù là một người tốt, lại chưa từng trải nhiều cuộc chiến đấu với ma quỷ. Vì vậy, tôi lại đến cùng Đức Chúa Trời, hết sức mình, để vẫn cứ xin thương xót.
181. Bấy giờ kẻ cám dỗ cũng bắt đầu chế nhạo tôi trong cảnh khốn khổ, nói rằng vì tôi đã lìa bỏ Chúa Giê-xu như thế, và đã chọc giận Ngài, là Đấng lẽ ra đã đứng giữa linh hồn tôi và ngọn lửa thiêu nuốt, nên bây giờ chỉ còn một cách, ấy là cầu xin Đức Chúa Cha làm Đấng Trung Bảo giữa Con Ngài và tôi, để chúng tôi được hòa thuận lại, và để tôi được hưởng trong Ngài ơn phước mà các thánh đồ được phước của Ngài đang hưởng.
182. Bấy giờ câu Kinh Thánh này chụp lấy linh hồn tôi: Chúa đã một ý nhất định, ai làm cho Ngài đổi được? Ôi! tôi thấy rằng thuyết phục Ngài tạo nên một thế giới mới, một giao ước mới, hay một Kinh Thánh mới, ngoài những điều chúng ta đã có, cũng dễ như cầu xin một điều như thế. Làm vậy là thuyết phục Ngài rằng điều Ngài đã làm chỉ là sự dại dột, và nài ép Ngài thay đổi, phải, hủy bỏ, cả con đường cứu rỗi; và bấy giờ câu này lại xé nát linh hồn tôi: ‘Chẳng có sự cứu rỗi trong đấng nào khác; vì ở dưới trời, chẳng có danh nào khác ban cho loài người, để chúng ta phải nhờ đó mà được cứu’ (Công Vụ Các Sứ Đồ 4:12).
183. Bấy giờ những lời tự do nhất, trọn vẹn nhất và đầy ân điển nhất của Phúc Âm lại là sự hành hạ lớn nhất cho tôi; phải, chẳng có gì làm tôi đau khổ bằng những ý nghĩ về Chúa Giê-xu Christ, bằng sự nhớ đến một Đấng Cứu Rỗi; vì tôi đã ném bỏ Ngài, điều đó gợi lại trong trí tôi sự đê tiện của tội tôi và sự mất mát của tôi bởi nó; chẳng có gì làm lương tâm tôi nhói đau như điều này. Mỗi lần tôi nghĩ đến Chúa Giê-xu, đến ân điển, tình yêu, sự tốt lành, lòng nhân từ, sự dịu dàng, sự nhu mì, sự chết, huyết, những lời hứa và những lời khuyên giục phước hạnh, những sự yên ủi và an ủi của Ngài, thì điều đó đâm vào linh hồn tôi như một lưỡi gươm; vì mỗi khi tôi suy nghĩ về Chúa Giê-xu như thế, thì những ý nghĩ này lại tự tìm chỗ trong lòng tôi: phải, đây là Chúa Giê-xu, Đấng Cứu Rỗi đầy yêu thương, Con Đức Chúa Trời, Đấng mà ngươi đã lìa bỏ, Đấng mà ngươi đã khinh dể, coi thường và xúc phạm. Đây là Đấng Cứu Rỗi duy nhất, Đấng Cứu Chuộc duy nhất, Đấng duy nhất có thể yêu tội nhân đến nỗi rửa sạch tội lỗi họ bằng chính huyết vô cùng quý báu của Ngài; nhưng ngươi chẳng có phần gì, chẳng có cơ nghiệp gì nơi Chúa Giê-xu này, ngươi đã đẩy Ngài xa khỏi mình, ngươi đã nói trong lòng: Ngài muốn đi thì cứ để Ngài đi! Vậy bây giờ, ngươi đã bị cắt lìa khỏi Ngài; chính ngươi đã tự cắt lìa mình khỏi Ngài. Vậy hãy xem sự tốt lành của Ngài, nhưng chính ngươi chẳng được dự phần vào đó. Ôi, tôi nghĩ, tôi đã mất biết bao! Tôi đã lìa bỏ biết bao! Tôi đã tước mất của linh hồn đáng thương mình cơ nghiệp biết bao! Ôi! thật buồn thảm khi bị hủy diệt bởi chính ân điển và lòng thương xót của Đức Chúa Trời; khi Chiên Con, Đấng Cứu Rỗi, trở thành sư tử và kẻ hủy diệt (Khải Huyền đoạn 6). Như tôi đã nói, tôi cũng run sợ khi thấy các thánh đồ của Đức Chúa Trời, nhất là những người yêu mến Ngài nhiều, và chuyên lo bước đi luôn luôn với Ngài trong thế gian này; vì họ, qua lời nói, cách cư xử, và mọi sự bày tỏ lòng mềm mại cũng như sự sợ phạm tội nghịch cùng Đấng Cứu Rỗi quý báu của họ, đã kết án, chất mặc cảm tội lỗi lên, và còn thêm sự đau khổ cùng sự hổ thẹn không dứt cho linh hồn tôi. Sự sợ hãi họ đè trên tôi, và tôi run rẩy trước những Sa-mu-ên của Đức Chúa Trời (1 Sa-mu-ên 16:4).
184. Bấy giờ kẻ cám dỗ cũng bắt đầu chế nhạo linh hồn tôi một cách khác nữa, nói rằng thật ra Đấng Christ có thương xót cảnh ngộ của tôi, và lấy làm tiếc cho sự mất mát của tôi; nhưng vì tôi đã phạm tội và vi phạm như tôi đã làm, nên Ngài chẳng cách nào giúp tôi được, cũng chẳng cứu tôi khỏi điều tôi sợ hãi; vì tội của tôi không cùng bản chất với tội của những người mà Ngài đã đổ huyết và chịu chết vì họ, cũng không được kể chung với những tội đã chất trên Ngài khi Ngài bị treo trên cây gỗ. Vì vậy, trừ khi Ngài từ trời xuống và chịu chết một lần nữa vì tội này, thì dù quả thật Ngài rất thương xót tôi, tôi cũng chẳng thể nhận được ích lợi gì nơi Ngài. Những điều này đối với người khác có lẽ là lố bịch, cũng lố bịch như chính bản chất của chúng, nhưng đối với tôi chúng là những ý nghĩ hành hạ nhất; mỗi ý nghĩ đều làm tăng thêm nỗi khốn khổ của tôi, rằng Chúa Giê-xu Christ có tình yêu đến nỗi thương xót tôi trong khi Ngài không thể giúp tôi; tôi cũng không nghĩ rằng lý do Ngài không thể giúp tôi là vì công đức của Ngài yếu kém, hay vì ân điển và sự cứu rỗi của Ngài đã dùng hết cho họ rồi, nhưng là vì sự thành tín của Ngài đối với lời răn đe của Ngài không cho Ngài mở rộng lòng thương xót đến tôi. Hơn nữa, như tôi đã ám chỉ, tôi nghĩ rằng tội của tôi không nằm trong giới hạn của sự tha thứ được gói trong một lời hứa; và nếu không, thì tôi biết chắc chắn rằng trời đất qua đi còn dễ hơn là tôi được sự sống đời đời. Thế nên căn nguyên của mọi nỗi sợ hãi ấy của tôi phát sinh từ một niềm tin vững chắc mà tôi có về sự bền vững của Lời thánh của Đức Chúa Trời, và cũng từ việc tôi hiểu sai về bản chất tội của mình.
185. Nhưng ôi! điều này càng thêm vào nỗi khổ của tôi biết bao, khi tưởng rằng mình đã mắc một tội mà Ngài đã không chết vì nó. Những ý tưởng ấy làm tôi bối rối, giam hãm tôi, và trói buộc tôi xa khỏi đức tin đến nỗi tôi chẳng biết phải làm gì; nhưng ôi! tôi nghĩ, ước gì Ngài lại xuống thế một lần nữa! Ôi! ước gì công cuộc cứu chuộc loài người vẫn còn chờ Đấng Christ thực hiện! Thì tôi sẽ nài xin Ngài, khẩn cầu Ngài biết bao, để Ngài kể và tính tội này chung với những tội khác mà Ngài đã chết vì chúng! Nhưng câu Kinh Thánh này lại đánh tôi ngã xuống như chết: ‘Đấng Christ đã từ kẻ chết sống lại, thì chẳng chết nữa; sự chết không còn cai trị trên Ngài’ (Rô-ma 6:9).
186. Như vậy, bởi những cuộc tấn công lạ lùng và khác thường của kẻ cám dỗ, linh hồn tôi, như một chiếc bình bị vỡ, bị xua đuổi như bởi gió, và có khi bị quăng đâm đầu vào sự tuyệt vọng, có khi vào giao ước của việc làm, và có khi lại ước rằng giao ước mới cùng những điều kiện của nó, trong chừng mực tôi nghĩ là liên quan đến mình, có thể được xoay sang hướng khác và thay đổi đi. Nhưng trong mọi điều ấy, tôi chỉ như những kẻ va vào ghềnh đá; càng thêm tan nát, tản lạc và rách nát. Ôi, những tưởng tượng chưa từng nghĩ tới, những nỗi kinh hãi, sợ sệt và kinh khiếp do mặc cảm tội lỗi gây ra khi nó được áp vào lòng cách triệt để và người ta buông mình cho cơn tuyệt vọng! đó là người ‘thường ở nơi mồ mả’ với kẻ chết; nghĩa là cứ luôn kêu la và ‘lấy đá đánh bầm mình’ (Mác 5:2–5). Nhưng tôi nói, tất cả đều vô ích; cơn tuyệt vọng sẽ chẳng yên ủi được người, giao ước cũ sẽ chẳng cứu được người; không, trời đất sẽ qua đi trước khi một chấm một nét của Lời và luật pháp của ân điển bị rơi rụng hay bị cất đi. Điều ấy tôi đã thấy, điều ấy tôi đã cảm biết, và dưới điều ấy tôi đã rên siết; thế nhưng nhờ đó tôi cũng được lợi điều này, ấy là được thêm vững tin về sự chắc chắn của con đường cứu rỗi, và rằng Kinh Thánh là Lời Đức Chúa Trời! Ôi! bây giờ tôi không thể diễn tả điều tôi đã thấy và cảm biết lúc ấy về sự vững bền của Chúa Giê-xu Christ, là vầng đá của sự cứu rỗi loài người; điều gì đã làm rồi thì không thể hủy bỏ, thêm vào hay sửa đổi. Quả thật tôi thấy rằng tội lỗi có thể đẩy linh hồn ra khỏi Đấng Christ, ấy là tội không thể tha thứ; nhưng khốn cho kẻ đã bị đẩy như vậy, vì Lời sẽ đóng cửa không cho người vào.
187. Như vậy, dù tôi nghĩ gì hay làm gì, tôi vẫn luôn chìm xuống. Thế rồi một ngày kia tôi đi bộ đến một thị trấn lân cận, ngồi xuống trên một chiếc ghế dài ngoài đường phố, và chìm vào một cơn suy nghĩ rất sâu về tình trạng đáng sợ nhất mà tội lỗi đã đem tôi đến; và sau khi trầm ngâm hồi lâu, tôi ngẩng đầu lên, nhưng tôi tưởng như thấy mặt trời chiếu trên trời cũng tiếc không muốn ban ánh sáng, và như thể chính những viên đá trên đường phố, và những viên ngói trên mái nhà, cũng uốn mình chống lại tôi; tôi tưởng như chúng hết thảy đã hiệp nhau lại để đuổi tôi ra khỏi thế gian; tôi bị chúng gớm ghét, và không xứng đáng ở giữa chúng, hay được dự phần vào những ích lợi của chúng, vì tôi đã phạm tội nghịch cùng Đấng Cứu Rỗi. Ôi, lúc ấy mọi loài thọ tạo đều hạnh phúc hơn tôi biết bao; vì chúng đứng vững và giữ nguyên chỗ của mình, còn tôi thì đã đi mất và hư mất rồi.
188. Bấy giờ, trong nỗi cay đắng của linh hồn, tôi bật thốt lên với chính mình, kèm một tiếng thở dài đau đớn: Làm sao Đức Chúa Trời có thể yên ủi một kẻ khốn khổ như tôi? Tôi vừa nói xong thì câu này liền dội lại trong tôi, như tiếng vang đáp lại một tiếng gọi: Tội này không phải là tội đến nỗi chết. Nghe vậy tôi như thể được đem lên khỏi mồ mả, và lại kêu lên: Lạy Chúa, làm sao Ngài có thể tìm ra một lời như vậy? vì tôi đầy sự kinh ngạc thán phục trước sự thích hợp, và cũng trước sự bất ngờ của câu ấy; sự thích hợp của lời ấy, sự đúng lúc của nó, quyền năng, sự ngọt ngào, ánh sáng và vinh hiển đi kèm với nó, thật là lạ lùng đối với tôi. Bấy giờ, trong một thời gian, tôi được ra khỏi sự nghi ngờ về điều mà trước kia tôi đã nghi ngờ biết bao; trước kia tôi sợ rằng tội tôi không thể tha thứ được, và vì vậy tôi chẳng có quyền cầu nguyện, ăn năn, v.v., hoặc nếu tôi có làm vậy thì cũng chẳng ích lợi hay được gì cho tôi. Nhưng bây giờ tôi nghĩ: nếu tội này không phải là tội đến nỗi chết, thì nó có thể được tha; vậy nhờ đó tôi được khích lệ để đến cùng Đức Chúa Trời, bởi Đấng Christ, mà xin lòng thương xót, và xem lời hứa tha thứ như điều đang dang rộng tay để tiếp nhận tôi cũng như những người khác. Vậy đây là một sự nhẹ nhõm lớn cho tâm trí tôi; ấy là tội tôi có thể được tha, rằng nó không phải là tội đến nỗi chết (1 Giăng 5:16, 17). Chẳng ai ngoài những người tự mình từng trải nỗi khổ như tôi mới có thể nói được sự nhẹ nhõm nào đã đến với linh hồn tôi bởi sự suy xét này; ấy là sự giải thoát tôi khỏi những xiềng xích trước kia, và là nơi trú ẩn khỏi cơn bão trước kia. Bấy giờ tôi dường như đứng trên cùng một nền với những tội nhân khác, và có quyền đến với Lời và sự cầu nguyện cũng như bất cứ ai trong họ.
189. Vậy, tôi nói, bấy giờ tôi có hy vọng rằng tội tôi không phải là không thể tha thứ, nhưng có thể còn hy vọng cho tôi được tha. Nhưng ôi, lúc ấy Sa-tan ra sức vùng vẫy biết bao để quật tôi ngã xuống lần nữa! Nhưng hắn không cách nào làm được, cả ngày hôm ấy lẫn gần hết ngày hôm sau, vì câu ấy đứng như một cây cột cối xay sau lưng tôi; thế nhưng, vào lúc chiều tối ngày hôm sau, tôi cảm thấy lời ấy bắt đầu rời bỏ tôi và rút sự nâng đỡ của nó khỏi tôi, và như vậy tôi lại trở về với những nỗi sợ cũ, nhưng với nhiều sự cằn nhằn và bực bội, vì tôi sợ nỗi buồn của sự tuyệt vọng; đức tin tôi bấy giờ cũng không còn giữ được lời ấy lâu hơn nữa.
190. Nhưng ngày hôm sau, vào lúc chiều tối, đang ở dưới nhiều nỗi sợ hãi, tôi đi tìm kiếm Chúa; và khi cầu nguyện, tôi kêu khóc, và linh hồn tôi kêu cầu Ngài bằng những lời này, với tiếng kêu lớn:—Lạy Chúa, con nài xin Ngài, xin tỏ cho con biết rằng Ngài đã yêu con bằng tình yêu đời đời (Giê-rê-mi 31:3). Tôi vừa nói xong thì, cách ngọt ngào, lời này liền dội lại trong tôi như một tiếng vang hay tiếng vọng: ‘Ta đã lấy sự yêu thương đời đời mà yêu ngươi.’ Bấy giờ tôi đi ngủ cách yên tĩnh; và khi thức dậy sáng hôm sau, lời ấy vẫn còn tươi mới trong linh hồn tôi—và tôi đã tin.
191. Thế nhưng kẻ cám dỗ vẫn chưa buông tha tôi; vì ngày hôm ấy hắn đã ra sức phá rối sự bình an của tôi không dưới một trăm lần. Ôi! những cuộc giao tranh và xung đột mà tôi gặp phải lúc ấy khi cố bám lấy lời này; câu về Ê-sau cứ bay vụt vào mặt tôi như tia chớp. Có khi trong một giờ tôi lên xuống đến hai mươi lần, thế nhưng Đức Chúa Trời đã nâng đỡ tôi và giữ lòng tôi trên lời này, và nhờ lời ấy, trong nhiều ngày liền, tôi cũng được rất nhiều sự ngọt ngào và những hy vọng đầy an ủi về sự tha tội; vì điều ấy được tỏ ra cho tôi như vầy: Ta đã yêu ngươi trong khi ngươi đang phạm tội này, ta đã yêu ngươi từ trước, ta vẫn còn yêu ngươi, và ta sẽ yêu ngươi đời đời.
192. Thế nhưng tôi thấy tội mình là hết sức dã man, là một tội ác dơ bẩn, và không thể không kết luận, với nỗi xấu hổ và kinh ngạc lớn, rằng tôi đã ngược đãi Con thánh của Đức Chúa Trời cách ghê gớm; vì vậy tôi cảm thấy linh hồn mình rất yêu mến và thương xót Ngài, và lòng dạ tôi thổn thức hướng về Ngài; vì tôi thấy Ngài vẫn là Bạn của tôi, và đã lấy điều lành báo đáp điều dữ cho tôi; phải, tình yêu và lòng trìu mến bấy giờ cháy bừng trong tôi đối với Chúa và Đấng Cứu Rỗi tôi là Chúa Giê-xu Christ, vào lúc ấy đã khiến tôi có một ước muốn mạnh mẽ và nóng bỏng muốn tự báo thù chính mình vì sự ngược đãi tôi đã làm cho Ngài, đến nỗi, nói theo như tôi nghĩ lúc ấy, giả như trong mạch máu tôi có một ngàn ga-lông máu, tôi cũng sẵn lòng đổ ra hết theo mệnh lệnh và dưới chân của Chúa và Đấng Cứu Rỗi này của tôi.
193. Và khi tôi đang trầm ngâm suy nghĩ như vậy, xem xét làm sao để yêu mến Chúa và bày tỏ tình yêu của mình đối với Ngài, thì câu này đến trong lòng tôi: ‘Hỡi Đức Giê-hô-va, nếu Ngài cố chấp sự gian ác, thì, Chúa ôi! ai sẽ còn sống? Nhưng Chúa có lòng tha thứ cho, để người ta kính sợ Chúa’ (Thi Thiên 130:3, 4). Đó là những lời tốt lành cho tôi, nhất là phần sau; ấy là Chúa có lòng tha thứ, để người ta kính sợ Ngài; nghĩa là, như tôi hiểu lúc ấy, để Ngài được yêu mến và tôn kính; vì điều ấy được tỏ ra cho tôi như vầy: Đức Chúa Trời vĩ đại đã đặt giá trị cao trọng đến thế trên tình yêu của những loài thọ tạo hèn mọn của Ngài, đến nỗi thà Ngài tha thứ sự vi phạm của họ còn hơn là chịu mất tình yêu của họ.
194. Và bấy giờ lời này đã được ứng nghiệm trên tôi, và tôi cũng được tươi tỉnh bởi nó: Bấy giờ họ sẽ hổ thẹn và bối rối, ‘và chẳng còn mở miệng nữa vì cớ sự xấu hổ mình, khi ta đã tha thứ cho họ mọi điều họ đã làm, Chúa Giê-hô-va phán vậy’ (Ê-xê-chi-ên 16:63). Như vậy, vào lúc ấy, và như tôi nghĩ lúc bấy giờ, là đến đời đời, linh hồn tôi đã được buông tha, không còn bị khổ sở bởi mặc cảm tội lỗi và sự kinh hoàng trước kia nữa.
195. Nhưng chưa được bao nhiêu tuần, tôi lại bắt đầu ngã lòng, sợ rằng, dù đã được hưởng mọi điều ấy, cuối cùng tôi vẫn có thể bị lừa dối và bị hủy diệt; vì ý nghĩ này đến mạnh mẽ trong tâm trí tôi: dù tôi tưởng mình có được sự yên ủi và bình an nào từ lời hứa của sự sống, nhưng trừ phi trong sự tươi tỉnh của tôi có thể tìm thấy sự đồng thuận và hòa hợp với Kinh Thánh, thì dù tôi muốn nghĩ gì về nó tùy ý, và nắm chặt nó đến đâu đi nữa, đến cuối cùng tôi cũng sẽ chẳng thấy có điều gì như vậy; ‘vì Kinh Thánh không thể bỏ được’ (Giăng 10:35).
196. Bấy giờ lòng tôi lại bắt đầu đau nhói và sợ rằng cuối cùng mình có thể gặp sự thất vọng, vì vậy tôi bắt đầu, với tất cả sự nghiêm túc, xem xét lại sự yên ủi trước kia của mình, và suy xét xem một người đã phạm tội như tôi có thể vững lòng tin cậy nơi sự thành tín của Đức Chúa Trời, được bày tỏ trong những lời đã yên ủi tôi và tôi đã nương dựa vào, hay không. Nhưng bấy giờ những câu này lại được đem đến trong tâm trí tôi: ‘Vì chưng những kẻ đã được soi sáng một lần, đã nếm sự ban cho từ trên trời, dự phần về Đức Thánh Linh, nếm đạo lành Đức Chúa Trời, và quyền phép của đời sau, nếu lại vấp ngã, thì không thể khiến họ lại ăn năn nữa’ (Hê-bơ-rơ 6:4–6). ‘Vì nếu chúng ta đã nhận biết lẽ thật rồi, mà lại cố ý phạm tội, thì không còn có tế lễ chuộc tội nữa, nhưng chỉ có sự đợi chờ kinh khiếp về sự phán xét, và lửa hừng sẽ đốt cháy kẻ bội nghịch mà thôi’ (Hê-bơ-rơ 10:26, 27). Lại nữa, ‘như Ê-sau, chỉ vì một món ăn mà bán quyền con trưởng mình; vì anh em biết rằng về sau người muốn được thừa hưởng phước lành thì bị bỏ; vì người chẳng tìm được chỗ cho sự ăn năn, dẫu đã khóc lóc mà tìm kiếm’ (Hê-bơ-rơ 12:16, 17) .
197. Bấy giờ lời Phúc Âm bị giật khỏi linh hồn tôi, đến nỗi trong Kinh Thánh chẳng còn tìm thấy lời hứa hay sự khích lệ nào cho tôi; và bấy giờ câu này cứ tác động trên tâm hồn tôi mà làm tôi khốn khổ: ‘Hỡi Y-sơ-ra-ên, chớ vui mừng; chớ nức lòng mừng rỡ như các dân’ (Ô-sê 9:1). Vì quả thật tôi thấy có lý do để vui mừng cho những ai bám chặt lấy Chúa Giê-xu; nhưng còn tôi, tôi đã tự cắt mình đi bởi những sự vi phạm của mình, và chẳng để lại cho mình chỗ đặt chân, hay chỗ bám tay, giữa mọi chỗ tựa và cột chống trong lời quý báu của sự sống.
198. Và quả thật bấy giờ tôi cảm thấy mình chìm xuống một vực sâu, như một ngôi nhà bị phá hủy nền móng; trong tình trạng ấy tôi ví mình như một đứa trẻ bị rơi xuống hố nước cối xay, dù nó có thể cố xoay xở cào cấu và quẫy đạp trong nước, nhưng vì chẳng tìm được chỗ bám cho tay hay cho chân, nên cuối cùng nó phải chết trong tình trạng ấy. Cuộc tấn công mới này vừa bám chặt lấy linh hồn tôi thì câu Kinh Thánh này đến trong lòng tôi: ‘Sự hiện thấy nầy chỉ về nhiều ngày’ (Đa-ni-ên 10:14). Và quả thật tôi thấy đúng như vậy; vì tôi không thể được giải cứu, cũng không được đem trở lại sự bình an, cho đến khi gần trọn hai năm rưỡi đã trôi qua. Vì vậy những lời này, dù tự chúng có khuynh hướng làm nản lòng, nhưng đối với tôi, là kẻ sợ rằng tình trạng này sẽ kéo dài đời đời, thì có những lúc chúng lại như một sự giúp đỡ và tươi tỉnh cho tôi.
199. Vì tôi nghĩ: nhiều ngày thì chẳng phải là đời đời, nhiều ngày rồi cũng sẽ có lúc chấm dứt; vậy dù tôi phải chịu khổ, không phải ít mà là nhiều ngày, tôi vẫn mừng vì đó chỉ là nhiều ngày mà thôi. Như vậy, tôi nói, có khi tôi có thể tự vực mình dậy và tự giúp mình, vì ngay khi những lời ấy vừa đến trong tâm trí tôi lần đầu, tôi đã biết nỗi khổ của mình sẽ kéo dài; nhưng điều này cũng chỉ có khi mà thôi, vì tôi không thể lúc nào cũng nghĩ đến nó, mà dù có nghĩ đến, cũng chẳng phải lúc nào cũng được nó giúp đỡ.
200. Bấy giờ, trong khi những câu Kinh Thánh ấy bày ra trước mặt tôi và lại đặt tội lỗi trước cửa nhà tôi, thì câu trong Lu-ca đoạn 18, cùng với những câu khác, đã khích lệ tôi cầu nguyện. Bấy giờ kẻ cám dỗ lại tấn công tôi rất dữ dội, gợi ý rằng cả lòng thương xót của Đức Chúa Trời lẫn huyết của Đấng Christ đều chẳng liên quan gì đến tôi, cũng chẳng thể giúp tôi về tội của tôi; vì vậy cầu nguyện là vô ích. Thế nhưng tôi nghĩ: Tôi sẽ cầu nguyện. Nhưng kẻ cám dỗ nói: Tội ngươi không thể tha thứ được. Tôi nói: Thôi được, tôi sẽ cầu nguyện. Hắn nói: Chẳng ích gì đâu. Tôi nói: Dù vậy, tôi sẽ cầu nguyện. Vậy tôi đi cầu nguyện cùng Đức Chúa Trời; và trong khi cầu nguyện, tôi thốt ra những lời đại ý như vầy: Lạy Chúa, Sa-tan bảo con rằng cả lòng thương xót của Ngài lẫn huyết của Đấng Christ đều chẳng đủ để cứu linh hồn con; lạy Chúa, con sẽ tôn kính Ngài nhiều nhất bằng cách tin rằng Ngài muốn và Ngài có thể? hay tôn kính hắn, bằng cách tin rằng Ngài chẳng muốn cũng chẳng có thể? Lạy Chúa, con rất muốn tôn kính Ngài, bằng cách tin rằng Ngài muốn và Ngài có thể.
201. Và trong khi tôi ở trước mặt Chúa như vậy, câu Kinh Thánh này bám chặt lấy lòng tôi: ‘Hỡi người kia, ngươi có đức tin lớn’ (Ma-thi-ơ 15:28), như thể có ai vỗ vào lưng tôi, khi tôi đang quỳ gối trước mặt Đức Chúa Trời. Thế nhưng tôi không thể tin điều này, rằng đó là một lời cầu nguyện bởi đức tin, cho đến gần sáu tháng sau; vì tôi không thể nghĩ rằng mình có đức tin, hay rằng có một lời nào cho tôi để đặt đức tin vào; vì vậy tôi vẫn như bị mắc kẹt trong hàm của cơn tuyệt vọng, và cứ đi tới đi lui than khóc trong một tình trạng buồn thảm, kêu lên: Lòng thương xót Ngài đã dứt hẳn rồi sao? Lòng thương xót Ngài đã dứt hẳn đến đời đời rồi sao? Và có khi tôi nghĩ, ngay cả khi tôi đang rên siết bằng những lời ấy, chúng dường như đặt ra một câu hỏi rằng có phải vậy hay không; thế nhưng tôi rất sợ rằng phải vậy.
202. Bấy giờ chẳng có điều gì tôi khao khát hơn là được ra khỏi sự nghi ngờ về điều đang được đặt thành câu hỏi này; và trong khi tôi tha thiết ước ao biết thật có hy vọng cho tôi hay không, thì những lời này cuồn cuộn đến trong tâm trí tôi: ‘Chúa há sẽ từ bỏ đến đời đời ư? Ngài há chẳng còn ban ơn nữa sao? Sự nhân từ Ngài há dứt đến mãi mãi ư? Lời hứa của Ngài há không thành đời đời sao? Đức Chúa Trời há quên làm ơn sao? Trong cơn giận Ngài há có khép lòng thương xót ư?’ (Thi Thiên 77:7–9). Và suốt thời gian chúng chạy trong tâm trí tôi, tôi tưởng như vẫn có câu trả lời này: Đó là một câu hỏi xem Ngài đã làm vậy hay chưa; có lẽ Ngài đã không làm vậy. Phải, câu hỏi ấy đối với tôi dường như chứa đựng một lời khẳng định chắc chắn rằng thật Ngài đã không, và sẽ không từ bỏ như vậy, nhưng sẽ ban ơn; rằng lời hứa của Ngài không thất bại, và rằng Ngài đã không quên làm ơn, cũng sẽ không khép lòng thương xót của Ngài trong cơn giận. Cũng có một điều gì đó đè trên lòng tôi cùng lúc ấy mà bây giờ tôi không thể nhớ lại; điều đó, cùng với câu Kinh Thánh này, đã làm lòng tôi dịu ngọt, và khiến tôi kết luận rằng lòng thương xót Ngài có thể chưa hoàn toàn mất đi, cũng chưa dứt hẳn đến đời đời.
203. Vào một lúc khác, tôi nhớ mình lại bị dày vò nhiều bởi câu hỏi: Huyết của Đấng Christ có đủ để cứu linh hồn tôi không? Tôi cứ ở trong sự nghi ngờ ấy từ sáng cho đến khoảng bảy hay tám giờ tối: và cuối cùng, khi tôi như thể đã hoàn toàn kiệt sức vì sợ rằng huyết ấy không nắm lấy tôi, thì những lời này bỗng vang lên trong lòng tôi: Ngài có thể. Nhưng tôi tưởng như chữ có thể ấy được nói với tôi thật lớn tiếng; nó tỏ ra là một lời thật lớn lao, dường như được viết bằng những chữ lớn, và đã giáng cho nỗi sợ hãi và nghi ngờ của tôi một cú xô mạnh đến thế; ý tôi là trong thời gian nó ở lại với tôi, khoảng một ngày, mạnh như cả đời tôi chưa từng có, dù trước hay sau đó (Hê-bơ-rơ 7:25).
204. Nhưng một buổi sáng kia, khi tôi lại đang cầu nguyện, và run rẩy vì sợ điều này, là không lời nào của Đức Chúa Trời có thể giúp được tôi, thì mẩu câu này vụt đến trong tôi: ‘Ân điển ta đủ.’ Nghe vậy tôi tưởng như mình cảm thấy có chỗ tựa, như thể có thể còn hy vọng. Nhưng ôi, thật tốt lành biết bao khi Đức Chúa Trời sai lời Ngài đến! Vì khoảng hai tuần trước đó tôi đã nhìn vào chính chỗ này, và lúc ấy tôi nghĩ nó không thể đến gần linh hồn tôi mà yên ủi được, nên tôi đã giận dỗi ném cuốn sách xuống. Lúc ấy tôi nghĩ nó không đủ rộng cho tôi; không, không đủ rộng; nhưng bây giờ, nó như thể có những cánh tay ân điển rộng lớn đến nỗi không những có thể ôm lấy tôi, mà còn ôm lấy nhiều người khác nữa.
205. Nhờ những lời ấy tôi được nâng đỡ, nhưng không phải là không có những cuộc xung đột hết sức dữ dội, trong khoảng bảy hay tám tuần; vì sự bình an của tôi cứ đến rồi đi, có khi hai mươi lần trong một ngày; lúc này được yên ủi, rồi liền đó lại bối rối; lúc này bình an, rồi chưa kịp đi được một quãng đường ngắn đã lại đầy ắp sợ hãi và mặc cảm tội lỗi, như thể lòng người không thể chứa thêm được nữa; và điều này không chỉ thỉnh thoảng mới có, mà là trọn sự từng trải của tôi trong bảy tuần ấy; vì câu nói về sự đầy đủ của ân điển, và câu về việc Ê-sau từ bỏ quyền con trưởng mình, cứ như một cái cân trong tâm trí tôi, có khi đầu này lên cao, có khi lại đầu kia; và tùy theo đó mà tôi được bình an hay bị bối rối.
206. Vì vậy tôi vẫn cứ cầu xin Đức Chúa Trời cho Ngài đem câu Kinh Thánh này vào lòng tôi cách trọn vẹn hơn; ấy là xin Ngài giúp tôi áp dụng trọn câu ấy, vì cho đến lúc đó tôi vẫn chưa làm được: điều Ngài ban thì tôi lượm lấy; nhưng xa hơn nữa thì tôi không thể đi, vì cho đến lúc ấy câu ấy chỉ giúp tôi hy vọng rằng có thể có lòng thương xót cho tôi, ‘Ân điển ta đủ’; và dù nó chẳng đi xa hơn, nó cũng đã trả lời câu hỏi trước kia của tôi; ấy là còn có hy vọng; thế nhưng, vì chữ ‘cho ngươi’ bị bỏ sót, tôi chưa thỏa lòng, mà cầu xin Đức Chúa Trời ban cho cả điều ấy nữa. Vì vậy, một ngày kia, khi tôi đang ở trong một buổi nhóm của dân sự Đức Chúa Trời, lòng đầy buồn rầu và kinh hãi, vì những nỗi sợ hãi của tôi lại đè nặng trên tôi; và khi tôi đang nghĩ rằng linh hồn mình chẳng khá hơn chút nào, mà tình trạng của tôi thật buồn thảm và đáng sợ nhất, thì những lời này, với quyền năng lớn, bỗng xông vào lòng tôi: ‘Ân điển ta đủ cho ngươi rồi, ân điển ta đủ cho ngươi rồi, ân điển ta đủ cho ngươi rồi,’ ba lần liền; và ôi! tôi tưởng như mỗi chữ đều là một chữ đầy quyền năng đối với tôi; như chữ ta, chữ ân điển, chữ đủ, và chữ cho ngươi; lúc ấy chúng, và đôi khi bây giờ vẫn còn, lớn lao hơn những chữ khác rất nhiều.
207. Lúc ấy sự hiểu biết của tôi được soi sáng đến nỗi tôi như thể đã thấy Chúa Giê-xu từ trời nhìn xuống tôi qua những viên ngói, và hướng những lời này đến tôi. Điều này khiến tôi vừa đi về nhà vừa than khóc, nó làm tan vỡ lòng tôi, làm tôi đầy dẫy niềm vui, và hạ tôi thấp xuống như bụi đất; chỉ có điều nó không ở lại với tôi lâu, ý tôi là trong sự vinh hiển và sự yên ủi tươi tỉnh này, thế nhưng nó vẫn còn với tôi trong nhiều tuần, và khích lệ tôi hy vọng. Nhưng ngay khi sự tác động đầy quyền năng ấy của nó được cất khỏi lòng tôi, thì câu kia về Ê-sau lại trở lại trên tôi như trước; vì vậy linh hồn tôi lại treo lơ lửng như trên một cái cân, có khi lên có khi xuống, lúc thì bình an, rồi chốc lát lại kinh hãi.
208. Tôi cứ như vậy trong nhiều tuần, có khi được yên ủi, có khi bị dày vò; và nhất là vào những lúc nào đó, sự dày vò của tôi rất nặng nề, vì tất cả những câu Kinh Thánh trong sách Hê-bơ-rơ đã kể trên cứ bày ra trước mặt tôi, như là những câu duy nhất sẽ ngăn tôi ở ngoài thiên đàng. Rồi tôi lại bắt đầu hối tiếc vì ý tưởng ấy đã từng lướt qua lòng mình, và tôi cũng tự nghĩ như vầy: Này, có bao nhiêu câu Kinh Thánh chống lại tôi? Chỉ có ba hay bốn câu mà thôi: lẽ nào Đức Chúa Trời không thể bỏ qua chúng, và cứu tôi bất chấp tất cả những câu ấy sao? Có khi tôi lại nghĩ: Ôi! nếu không có ba bốn lời này, thì bây giờ tôi được yên ủi biết bao? Và có những lúc tôi khó lòng nhịn được mà không ước cho chúng bị xóa khỏi sách.
209. Bấy giờ tôi tưởng như thấy cả Phi-e-rơ, Phao-lô, Giăng, cùng hết thảy các trước giả đều nhìn tôi cách khinh bỉ, và chế nhạo tôi; và như thể họ nói với tôi: Mọi lời của chúng ta đều là lẽ thật, lời nào cũng có sức mạnh như lời nào. Chẳng phải chúng ta đã cắt bỏ ngươi, nhưng chính ngươi đã tự loại bỏ mình; chẳng có câu nào của chúng ta mà ngươi được nắm lấy, ngoại trừ những câu này và những câu giống như vậy: ‘không thể; không còn có tế lễ chuộc tội nữa’ (Hê-bơ-rơ 6). Và họ ‘thà rằng không biết’ ý muốn của Đức Chúa Trời, hơn là đã biết ‘rồi lại lui đi về lời răn thánh đã truyền cho mình’ (2 Phi-e-rơ 2:21). ‘Vì Kinh Thánh không thể bỏ được.’
210. Tôi thấy những câu ấy, như các trưởng lão của thành ẩn náu, sẽ là những quan xét xét xử cả trường hợp của tôi lẫn chính tôi, trong khi tôi đứng, với kẻ báo thù huyết theo sát gót, run rẩy nơi cửa thành của họ để xin được giải cứu, và với ngàn nỗi sợ hãi và ngờ vực, tôi nghi rằng họ sẽ đóng cửa không cho tôi vào đến đời đời (Giô-suê 20:3, 4).
211. Như vậy tôi bối rối, chẳng biết phải làm gì, cũng chẳng biết làm sao để được thỏa lòng về câu hỏi này: Các câu Kinh Thánh có thể đồng thuận trong sự cứu rỗi linh hồn tôi không? Tôi run sợ trước các sứ đồ, tôi biết lời của họ là thật, và rằng chúng phải đứng vững đến đời đời.
212. Và tôi nhớ một ngày kia, khi tôi ở trong những tâm trạng khác nhau, và nhận thấy rằng những tâm trạng ấy luôn luôn tùy theo bản chất của từng câu Kinh Thánh đến trong tâm trí tôi; nếu là câu về ân điển, thì tôi yên lặng; nhưng nếu là câu về Ê-sau, thì tôi bị dày vò; tôi nghĩ: Lạy Chúa, nếu cả hai câu Kinh Thánh này cùng gặp nhau trong lòng con một lúc, con tự hỏi câu nào sẽ thắng con. Vì vậy tôi tưởng như mình có một lòng khao khát rằng cả hai câu cùng đến trên tôi một lượt; phải, tôi đã cầu xin Đức Chúa Trời cho chúng đến như vậy.
213. Thế rồi, khoảng hai hay ba ngày sau, quả thật chúng đã đến như vậy; chúng cùng lúc xông vào tôi, và tác động, giằng co cách lạ lùng trong tôi một hồi; cuối cùng, câu về quyền con trưởng của Ê-sau bắt đầu yếu dần, rút lui, và biến mất, còn câu về sự đầy đủ của ân điển thì thắng thế với sự bình an và niềm vui. Và khi tôi đang trầm ngâm về điều này, câu Kinh Thánh này thấm vào lòng tôi: ‘Sự thương xót thắng sự đoán xét’ (Gia-cơ 2:13).
214. Điều này là một sự lạ lùng đối với tôi; thế nhưng quả thật tôi nghĩ rằng nó đến từ Đức Chúa Trời; vì lời của luật pháp và cơn thạnh nộ phải nhường chỗ cho lời của sự sống và ân điển; bởi vì, dù lời của sự đoán phạt là vinh hiển, nhưng lời của sự sống và sự cứu rỗi còn vượt hơn nhiều về sự vinh hiển (2 Cô-rinh-tô 3:8–12; Mác 9:5–7). Lại nữa, Môi-se và Ê-li đều phải biến mất, để lại một mình Đấng Christ với các thánh đồ của Ngài.
215. Câu Kinh Thánh này cũng đã thăm viếng linh hồn tôi cách hết sức ngọt ngào: ‘Và kẻ đến cùng ta, thì ta chẳng hề bỏ ra ngoài đâu’ (Giăng 6:37). Ôi, sự yên ủi mà tôi đã có được từ chữ này, ‘chẳng hề’! như thể muốn nói: chẳng cách nào, chẳng vì lý do gì, dù người ấy đã làm điều chi đi nữa. Nhưng Sa-tan ra sức lắm để giật lời hứa này khỏi tôi, bảo tôi rằng Đấng Christ không có ý nói đến tôi, và những kẻ như tôi, nhưng là những tội nhân thuộc hạng thấp hơn, là những kẻ chưa làm điều như tôi đã làm. Nhưng tôi lại đáp lại hắn: Hỡi Sa-tan, trong lời này chẳng có sự ngoại trừ nào như vậy; nhưng là ‘kẻ đến’, kẻ ấy, bất cứ kẻ nào; ‘kẻ đến cùng ta, thì ta chẳng hề bỏ ra ngoài đâu.’ Và điều này đến nay tôi vẫn còn nhớ rõ: trong mọi mưu mẹo mà Sa-tan dùng để cướp câu Kinh Thánh này khỏi tôi, hắn chưa bao giờ đặt ra câu hỏi này: Nhưng ngươi có đến cho đúng cách không? Và tôi đã nghĩ lý do là vì hắn tưởng tôi biết rất rõ thế nào là đến cho đúng cách; vì tôi thấy rằng đến cho đúng cách là đến y như tôi vốn là, một tội nhân hèn hạ và không tin kính, và phục mình dưới chân lòng thương xót, tự định tội mình vì tội lỗi. Nếu trong suốt đời tôi có bao giờ Sa-tan và tôi tranh giành nhau một lời nào của Đức Chúa Trời, thì ấy chính là lời tốt lành này của Đấng Christ; hắn ở đầu này còn tôi ở đầu kia. Ôi, chúng tôi đã giằng co biết bao! Tôi nói, chính vì câu này trong sách Giăng mà chúng tôi đã kéo co và tranh giành nhau như vậy; hắn kéo và tôi kéo; nhưng, cảm tạ Đức Chúa Trời, tôi đã thắng hắn, tôi đã nhận được chút ngọt ngào từ câu ấy.
216. Nhưng dù có tất cả những sự giúp đỡ và những lời ân điển phước hạnh ấy, câu về việc Ê-sau bán quyền con trưởng mình thỉnh thoảng vẫn làm lương tâm tôi khốn khổ; vì dù tôi đã được yên ủi cách hết sức ngọt ngào, và chỉ mới vừa đây thôi, nhưng hễ câu ấy đến trong tâm trí, nó lại khiến tôi sợ hãi, tôi không thể hoàn toàn thoát khỏi nó, ngày nào nó cũng ở với tôi: vì vậy bấy giờ tôi bắt tay làm theo một cách khác, ấy là xem xét bản chất của ý tưởng phạm thượng này; ý tôi là, nếu tôi hiểu những lời ấy theo nghĩa rộng nhất, và cho chúng trọn sức mạnh và phạm vi tự nhiên của chúng, từng chữ một. Vậy khi đã xem xét như thế, tôi thấy rằng nếu hiểu chúng cho công bằng, thì chúng chỉ có nghĩa là tôi đã tự ý để mặc Chúa Giê-xu Christ tùy Ngài chọn lựa, xem Ngài có muốn làm Đấng Cứu Rỗi của tôi hay không; vì những lời gian ác ấy là: Ngài muốn đi thì cứ để Ngài đi! Bấy giờ câu Kinh Thánh này cho tôi hy vọng: ‘Ta sẽ chẳng lìa ngươi đâu, chẳng bỏ ngươi đâu’ (Hê-bơ-rơ 13:5). Tôi nói: Lạy Chúa, nhưng con đã lìa bỏ Ngài. Bấy giờ câu ấy lại đáp: Nhưng ‘ta sẽ chẳng lìa ngươi đâu.’ Về điều này tôi cũng cảm tạ Đức Chúa Trời.
217. Thế nhưng tôi rất đỗi sợ rằng Ngài sẽ lìa bỏ tôi, và thấy thật hết sức khó tin cậy Ngài, vì tôi đã xúc phạm Ngài như vậy. Tôi hẳn đã vui mừng biết bao nếu ý tưởng ấy chưa từng xảy đến, vì lúc ấy tôi nghĩ mình đã có thể nương dựa vào ân điển Ngài cách dễ dàng và tự do hơn bội phần. Tôi thấy tôi cũng như các anh của Giô-sép; mặc cảm về sự gian ác của chính họ thường làm họ đầy sợ hãi rằng cuối cùng em mình sẽ khinh bỉ họ (Sáng Thế Ký 50:15–17).
218. Nhưng trên hết mọi câu Kinh Thánh mà tôi đã gặp cho đến lúc ấy, đoạn Kinh Thánh trong Giô-suê đoạn 20 là sự yên ủi lớn nhất cho tôi, là đoạn nói về kẻ sát nhân phải chạy trốn đến nơi ẩn náu. Và nếu kẻ báo thù huyết đuổi theo kẻ sát nhân, thì Môi-se nói, các trưởng lão của thành ẩn náu chớ nộp người vào tay kẻ ấy, vì người đã giết kẻ lân cận mình cách vô ý, và trước kia vốn không ghét người. Ôi, chúc tụng Đức Chúa Trời vì lời này; tôi tin chắc rằng mình là kẻ sát nhân; và rằng kẻ báo thù huyết đang đuổi theo tôi, điều đó tôi cảm biết với nỗi kinh hoàng lớn; bây giờ chỉ còn lại việc tôi phải tra xét xem mình có quyền vào thành ẩn náu hay không. Vậy tôi thấy rằng kẻ rình rập để làm đổ huyết thì không được vào: không phải kẻ cố ý giết người, nhưng là kẻ đã làm điều ấy cách vô ý, kẻ đã làm đổ huyết mà không hay biết; không phải vì thù hằn, oán giận hay ác ý, là kẻ đã làm đổ huyết cách vô ý, tức là kẻ trước kia vốn không ghét người lân cận mình. Vì vậy:
219. Tôi thật nghĩ rằng mình chính là người được vào, vì tôi đã đánh người lân cận mình cách vô ý, và trước kia vốn không ghét người. Trước kia tôi vốn không ghét Ngài; không, tôi đã cầu nguyện cùng Ngài, đã giữ mình cẩn thận để khỏi phạm tội nghịch cùng Ngài; phải, và tôi đã chống cự cơn cám dỗ gian ác này suốt một năm trước đó; phải, và ngay cả khi nó lướt qua lòng tôi, thì nó đã xảy ra bất chấp mọi sự cưỡng lại của tôi: vì vậy tôi nghĩ mình có quyền vào thành này, và các trưởng lão, tức là các sứ đồ, không được nộp tôi ra. Vậy điều này là sự yên ủi lớn cho tôi; và đã cho tôi nhiều cơ sở để hy vọng.
220. Thế nhưng vì tôi rất xét nét, bởi nỗi đau đớn đã khiến tôi chẳng biết nền nào đủ vững để đỡ nổi mình, tôi có một câu hỏi mà linh hồn tôi rất ao ước được giải đáp; đó là: Có thể nào một linh hồn thật đã phạm tội không thể tha thứ, mà sau đó lại nhận được từ Đức Chúa Trời, qua Đấng Christ, dù chỉ là chút sự yên ủi thuộc linh chân thật nhỏ nhất không? Sau khi suy xét nhiều, tôi thấy câu trả lời là: Không, họ không thể, và vì những lý do này:
221. Thứ nhất, Vì những kẻ đã phạm tội ấy bị loại khỏi phần trong huyết của Đấng Christ, và khi đã bị loại khỏi đó, họ hẳn phải thiếu cả chút cơ sở nhỏ nhất của hy vọng, và do đó cả sự yên ủi thuộc linh; vì đối với những kẻ ấy ‘thì không còn có tế lễ chuộc tội nữa’ (Hê-bơ-rơ 10:26). Thứ hai, Vì họ bị khước từ phần trong lời hứa của sự sống; họ sẽ chẳng bao giờ được tha, ‘dầu đời nầy hay đời sau’ (Ma-thi-ơ 12:32). Thứ ba, Con Đức Chúa Trời cũng loại họ khỏi phần trong sự cầu thay phước hạnh của Ngài, vì Ngài đời đời hổ thẹn mà không nhận họ trước mặt Cha thánh của Ngài và các thiên sứ phước hạnh ở trên trời (Mác 8:38).
222. Khi tôi đã cân nhắc kỹ lưỡng mà xem xét vấn đề này, và không thể không kết luận rằng Chúa đã yên ủi tôi, và điều đó lại là sau tội gian ác này của tôi; thì tôi tưởng mình dám liều đến gần những câu Kinh Thánh đáng sợ và kinh khiếp nhất ấy, là những câu mà suốt thời gian này đã làm tôi kinh hãi biết bao, và là những câu mà thật ra trước kia tôi hầu như chẳng dám đưa mắt nhìn đến, phải, cả trăm lần tôi đã phải khó nhọc lắm mới nhịn được mà không ước cho chúng bị xóa khỏi Kinh Thánh; vì tôi nghĩ chúng sẽ hủy diệt tôi; nhưng bây giờ, tôi nói, tôi bắt đầu được khích lệ phần nào để đến gần chúng, đọc chúng, suy xét chúng, và cân nhắc ý hướng cùng khuynh hướng của chúng.
223. Khi tôi bắt đầu làm điều ấy, tôi thấy vẻ mặt của chúng đã đổi khác; vì chúng không còn nhìn tôi cách dữ tợn như trước kia tôi tưởng. Thứ nhất, tôi đến với Hê-bơ-rơ đoạn 6, mà vẫn còn run rẩy vì sợ nó sẽ đánh gục tôi; khi đã suy xét đoạn ấy, tôi thấy rằng sự sa ngã được nói đến ở đó là sự sa ngã hoàn toàn bỏ đi; nghĩa là, theo như tôi hiểu, sự lìa bỏ và sự chối bỏ tuyệt đối Phúc Âm về sự tha tội bởi Đấng Christ; vì vị sứ đồ khởi đầu lý luận của mình từ những điều ấy (câu 1–3). Thứ hai, tôi thấy rằng sự sa ngã bỏ đi này phải là công khai, ngay trước mắt thế gian, đến nỗi ‘làm cho Ngài sỉ nhục tỏ tường’. Thứ ba, tôi thấy rằng những kẻ mà vị sứ đồ nói đến ở đó đã bị Đức Chúa Trời giam lại đời đời trong sự mù lòa, sự cứng lòng và sự không ăn năn: không thể khiến họ lại ăn năn nữa. Bởi tất cả những điều cụ thể ấy, tôi thấy, để ngợi khen Đức Chúa Trời đời đời, rằng tội của tôi không phải là tội được nói đến ở chỗ này.
Thứ nhất, tôi thừa nhận mình đã sa ngã, nhưng không phải sa ngã bỏ đi, tức là bỏ sự tuyên xưng đức tin nơi Chúa Giê-xu để được sự sống đời đời. Thứ hai, tôi thừa nhận rằng tôi đã làm cho Chúa Giê-xu Christ bị sỉ nhục bởi tội lỗi mình, nhưng không phải sỉ nhục tỏ tường; tôi không chối Ngài trước mặt người ta, cũng không kết án Ngài là kẻ vô ích trước mặt thế gian. Thứ ba, tôi cũng không thấy Đức Chúa Trời đã giam tôi lại, hay không cho tôi đến, dù tôi thấy thật là việc khó nhọc để đến cùng Ngài bởi sự đau buồn và sự ăn năn. Đáng ngợi khen Đức Chúa Trời vì ân điển không thể dò được.
224. Rồi tôi suy xét chỗ trong Hê-bơ-rơ đoạn 10, và thấy rằng tội cố ý được nói đến ở đó không phải là mọi tội cố ý, nhưng là tội vứt bỏ Đấng Christ, rồi luôn cả các điều răn của Ngài nữa. Thứ hai, tội ấy cũng phải được phạm cách công khai, trước mặt hai ba người làm chứng, cho phù hợp với điều luật pháp đã định (câu 28). Thứ ba, tội này không thể phạm được nếu không hết sức khinh lờn Đức Thánh Linh ban ơn; khinh dể cả những lời can ngăn khỏi tội ấy lẫn những lời khuyên giục làm điều trái lại. Nhưng Chúa biết, dù tội này của tôi là tội của ma quỷ, nó vẫn chưa đến mức ấy.
225. Còn về chỗ trong Hê-bơ-rơ đoạn 12, nói về việc Ê-sau bán quyền con trưởng, dù đó là điều đã giết chết tôi, và đứng như một ngọn giáo chĩa vào tôi; nhưng giờ đây tôi suy xét: Thứ nhất, tội của Ê-sau không phải là một ý tưởng vội vàng trái ngược với sự lao tâm không ngừng của trí mình, nhưng là một ý tưởng đã được ưng thuận và cũng được đem ra thực hành, lại còn sau một thời gian cân nhắc nữa (Sáng Thế Ký 25). Thứ hai, đó là một hành động công khai và lộ liễu, ngay trước mặt em mình, nếu không phải là trước mặt nhiều người hơn nữa; điều này làm cho tội của ông mang tính chất gớm ghiếc hơn rất nhiều so với nếu không như vậy. Thứ ba, ông cứ tiếp tục coi thường quyền con trưởng của mình: ‘ăn uống xong, người bèn đứng dậy đi. Vậy, Ê-sau khinh quyền trưởng nam là thế’ (câu 34). Phải, hai mươi năm sau, người ta thấy ông vẫn còn khinh quyền ấy. ‘Ê-sau nói: Hỡi em! anh đã được đủ rồi; vậy, hãy lấy lại vật chi của em đi’ (Sáng Thế Ký 33:9).
226. Còn về việc Ê-sau tìm chỗ cho sự ăn năn, tôi nghĩ như vầy: thứ nhất, điều ấy không phải là vì quyền con trưởng, nhưng vì phước lành; điều này rõ ràng từ lời vị sứ đồ, và chính Ê-sau cũng phân biệt như vậy: ‘Nó đã chiếm quyền trưởng nam tôi (tức là trước kia), và lại bây giờ còn chiếm sự phước lành của tôi nữa’ (Sáng Thế Ký 27:36). Thứ hai, khi đã suy xét điều này như vậy, tôi lại trở về với vị sứ đồ, để xem ý của Đức Chúa Trời, theo lối nói và ý nghĩa của Tân Ước, về tội của Ê-sau có thể là gì; và theo chỗ tôi có thể hiểu được, thì ý của Đức Chúa Trời là thế này: quyền con trưởng tượng trưng cho sự tái sinh, còn phước lành tượng trưng cho cơ nghiệp đời đời; vì vị sứ đồ dường như ngụ ý như vậy: ‘kẻo có ai là kẻ khinh lờn như Ê-sau, chỉ vì một món ăn mà bán quyền con trưởng mình’; như thể ông muốn nói rằng: Kẻo có ai trong anh em vứt bỏ hết thảy những khởi đầu phước hạnh từ Đức Chúa Trời hiện đang ở trên mình, là những điều dẫn đến sự tái sinh, kẻo họ trở nên như Ê-sau, tức là về sau bị bỏ, khi họ muốn thừa hưởng phước lành.
227. Vì có nhiều người, trong ngày ân điển và lòng thương xót, khinh dể những điều thật là quyền con trưởng để vào thiên đàng, mà rồi khi ngày quyết định đến, sẽ kêu lớn tiếng như Ê-sau: ‘Lạy Chúa, lạy Chúa, xin mở cho chúng tôi’; nhưng bấy giờ, như Y-sác đã không đổi ý, thì Đức Chúa Cha cũng sẽ không đổi ý, nhưng sẽ phán: Ta đã ban phước cho những người này, phải, họ sẽ được phước; còn các ngươi, hết thảy những kẻ làm dữ kia, hãy lui ra khỏi ta (Sáng Thế Ký 27:33; Lu-ca 13:25–27).
228. Khi tôi đã suy xét những câu Kinh Thánh này như thế, và thấy rằng hiểu chúng như vậy không trái nghịch, mà phù hợp với những câu Kinh Thánh khác, thì điều đó càng thêm cho tôi sự khích lệ và yên ủi, và cũng giáng một đòn mạnh vào lời phản bác kia, tức là Kinh Thánh không thể đồng ý với nhau về sự cứu rỗi linh hồn tôi. Giờ đây chỉ còn lại phần đuôi của cơn bão, vì sấm sét đã qua khỏi tôi, chỉ còn vài giọt mưa sót lại, thỉnh thoảng rơi xuống trên tôi; nhưng vì những cơn kinh hãi và thống khổ trước kia của tôi rất nặng nề và sâu sắc, nên tôi vẫn thường gặp điều như những người từng bị lửa làm cho kinh hoảng: tôi tưởng mọi tiếng kêu đều là Cháy, cháy; mỗi một đụng chạm nhỏ cũng làm đau lương tâm non yếu của tôi.
229. Nhưng một ngày kia, khi tôi đang đi ngang qua cánh đồng, mà lương tâm cũng đang bị vài cú va đập, sợ rằng mọi sự vẫn chưa ổn, thì thình lình câu này giáng xuống trên linh hồn tôi: Sự công bình của ngươi ở trên trời; và đồng thời tôi tưởng như mình thấy, bằng con mắt của linh hồn, Chúa Giê-xu Christ ở bên hữu Đức Chúa Trời; tôi nói, ở đó là sự công bình của tôi; đến nỗi dù tôi ở đâu, hay đang làm gì, Đức Chúa Trời cũng không thể nói về tôi rằng: Nó thiếu sự công bình của ta, vì sự công bình ấy ở ngay trước mặt Ngài. Hơn nữa, tôi cũng thấy rằng không phải tâm trạng tốt của lòng tôi làm cho sự công bình của tôi tốt hơn, cũng không phải tâm trạng xấu làm cho sự công bình của tôi tệ hơn; vì sự công bình của tôi chính là Chúa Giê-xu Christ, Đấng hôm qua, ngày nay, và cho đến đời đời không hề thay đổi (Hê-bơ-rơ 13:8).
230. Bấy giờ xiềng xích thật đã rơi khỏi chân tôi; tôi được buông tha khỏi sự khốn khổ và gông cùm, các cơn cám dỗ của tôi đã trốn đi; đến nỗi từ lúc ấy, những câu Kinh Thánh đáng sợ kia của Đức Chúa Trời thôi không còn làm rối trí tôi nữa; bấy giờ tôi cũng về nhà mà vui mừng, vì ân điển và tình yêu của Đức Chúa Trời. Vậy khi về đến nhà, tôi tìm xem có thể thấy câu ấy chăng: Sự công bình của ngươi ở trên trời; nhưng chẳng tìm được câu nào như thế, nên lòng tôi lại bắt đầu chìm xuống, chỉ có điều này được nhắc lại trong trí tôi: Ngài là ‘Đấng mà Đức Chúa Trời đã làm nên sự khôn ngoan, sự công bình, sự nên thánh, và sự cứu chuộc cho chúng ta’; bởi lời này tôi thấy câu kia là thật (1 Cô-rinh-tô 1:30).
231. Vì bởi câu Kinh Thánh này, tôi thấy rằng con người Đấng Christ Giê-xu, dù Ngài khác biệt với chúng ta về sự hiện diện trong thân thể, thì chính Ngài là sự công bình và sự nên thánh của chúng ta trước mặt Đức Chúa Trời. Vậy, tôi sống ở chỗ này một thời gian, rất ngọt ngào trong sự bình an với Đức Chúa Trời qua Đấng Christ; Ôi, tôi tưởng như: Đấng Christ! Đấng Christ! chẳng có gì khác ngoài Đấng Christ ở trước mắt tôi; tôi không chỉ nhìn riêng rẽ ơn ích này hay ơn ích kia của Đấng Christ, như huyết, sự chôn, hay sự sống lại của Ngài, nhưng xem Ngài là một Đấng Christ trọn vẹn! Như Đấng mà trong Ngài hết thảy những điều ấy, cùng mọi đức tính, mối liên hệ, chức vụ và công việc khác của Ngài, hội tụ lại với nhau, và như Đấng đang ngồi bên hữu Đức Chúa Trời trên trời.
232. Thật vinh hiển cho tôi khi thấy sự tôn cao của Ngài, cùng giá trị và quyền năng của mọi ơn ích Ngài, và đó là vì điều này: giờ đây tôi có thể nhìn khỏi chính mình mà nhìn lên Ngài, và có thể kể rằng hết thảy những ân điển của Đức Chúa Trời bấy giờ còn non xanh trong tôi, cũng chỉ như những đồng bạc lẻ sứt mẻ, những đồng bốn xu rưỡi mà người giàu bỏ trong túi, trong khi vàng của họ thì cất trong rương ở nhà! Ôi, tôi thấy vàng của tôi ở trong rương ở nhà! Ở trong Đấng Christ, là Chúa và Đấng Cứu Rỗi của tôi! Giờ đây Đấng Christ là tất cả; tất cả sự khôn ngoan của tôi, tất cả sự công bình của tôi, tất cả sự nên thánh của tôi, và tất cả sự cứu chuộc của tôi.
233. Hơn nữa, Chúa cũng dẫn tôi vào sự mầu nhiệm của sự hiệp một với Con Đức Chúa Trời, rằng tôi được kết hiệp với Ngài, rằng tôi là thịt bởi thịt Ngài, xương bởi xương Ngài, và bấy giờ lời trong Ê-phê-sô 5:30 thật ngọt ngào cho tôi. Cũng bởi đó mà đức tin của tôi nơi Ngài, là sự công bình của tôi, càng được vững thêm; vì nếu Ngài với tôi là một, thì sự công bình của Ngài là của tôi, công đức của Ngài là của tôi, sự đắc thắng của Ngài cũng là của tôi. Giờ đây tôi có thể thấy mình cùng một lúc ở trên trời và dưới đất; ở trên trời bởi Đấng Christ của tôi, bởi Đầu của tôi, bởi sự công bình và sự sống của tôi, dù ở dưới đất bởi thân thể hay con người tôi.
234. Giờ đây tôi thấy Đấng Christ Giê-xu được Đức Chúa Trời nhìn xem, và cũng phải được chúng ta nhìn xem, như con người chung, hay con người đại diện, mà trong Ngài cả thân thể những người được chọn của Ngài luôn luôn được xem xét và kể đến; rằng chúng ta đã làm trọn luật pháp bởi Ngài, đã từ kẻ chết sống lại bởi Ngài, đã đắc thắng tội lỗi, sự chết, ma quỷ và địa ngục, bởi Ngài; khi Ngài chết, chúng ta đã chết; và về sự sống lại của Ngài cũng vậy. ‘Những kẻ chết của Ngài sẽ sống, những xác chết của tôi đều chổi dậy!’ ông nói vậy (Ê-sai 26:19). Lại nữa: ‘Trong hai ngày, Ngài sẽ khiến chúng ta tỉnh lại; ngày thứ ba, Ngài sẽ dựng chúng ta dậy, chúng ta sẽ sống trước mặt Ngài’ (Ô-sê 6:2); điều này nay đã được ứng nghiệm bởi việc Con Người ngồi bên hữu Đấng Tôn Nghiêm trên các từng trời, theo như lời gửi cho người Ê-phê-sô: Ngài ‘làm cho chúng ta đồng sống lại và đồng ngồi trong các nơi trên trời trong Đức Chúa Jêsus Christ’ (Ê-phê-sô 2:6).
235. A, những điều suy ngẫm và những câu Kinh Thánh phước hạnh ấy, cùng nhiều câu khác cùng loại, trong những ngày đó được khiến cho lấp lánh trước mắt tôi, đến nỗi tôi có cớ để nói: ‘Ha-lê-lu-gia! Hãy ngợi khen Đức Giê-hô-va trong nơi thánh Ngài! Hãy ngợi khen Ngài trên bầu trời về quyền năng Ngài! Hãy ngợi khen Ngài vì các việc quyền năng Ngài! Hãy ngợi khen Ngài tùy theo sự oai nghi cả thể của Ngài!’ (Thi Thiên 150:1–2).
236. Như vậy, sau khi đã cho bạn, bằng đôi lời, nếm qua nỗi buồn và sự khốn khổ mà linh hồn tôi đã trải qua, bởi mặc cảm tội lỗi và nỗi kinh hoàng mà ý tưởng gian ác ấy của tôi đã đặt trên tôi; và sau khi cũng đã cho bạn chạm qua sự giải cứu tôi khỏi điều đó, cùng sự yên ủi ngọt ngào và phước hạnh mà tôi gặp được về sau, là sự yên ủi đã ở với lòng tôi chừng một năm, khiến tôi kinh ngạc không nói nên lời; thì bây giờ, nếu Đức Chúa Trời muốn, trước khi đi xa hơn, tôi sẽ nói cùng bạn đôi lời về điều mà theo tôi hiểu là nguyên nhân của cơn cám dỗ này; và sau đó, về lợi ích mà rốt cuộc nó đã đem lại cho linh hồn tôi.
237. Về các nguyên nhân, tôi hiểu rằng chủ yếu có hai: và về hai điều ấy, tôi cũng đã bị cáo trách sâu xa suốt thời gian cơn rắc rối này đè trên tôi. Điều thứ nhất là: khi tôi được giải cứu khỏi cơn cám dỗ trước, tôi đã không tiếp tục cầu xin Đức Chúa Trời gìn giữ tôi khỏi những cơn cám dỗ sắp đến; vì dù, như tôi có thể nói thật, linh hồn tôi đã cầu nguyện nhiều trước khi cơn thử thách này chụp lấy tôi, nhưng bấy giờ tôi chỉ cầu nguyện, hay nhiều lắm là chủ yếu cầu nguyện, để những rắc rối hiện tại được cất đi, và để tình yêu của Ngài trong Đấng Christ được bày tỏ mới mẻ cho tôi; về sau tôi thấy làm như vậy là chưa đủ; tôi cũng phải cầu xin Đức Chúa Trời vĩ đại gìn giữ tôi khỏi điều ác sắp đến.
238. Tôi được khiến cho cảm biết sâu xa điều này bởi lời cầu nguyện của Đa-vít thánh khiết, là người, khi đang ở dưới lòng thương xót hiện tại, vẫn cầu xin Đức Chúa Trời giữ mình lại khỏi tội lỗi và sự cám dỗ sắp đến: ‘Thì,’ ông nói, ‘tôi sẽ không chỗ trách được, và không phạm tội trọng’ (Thi Thiên 19:13). Chính bởi lời này mà tôi bị cắn rứt và bị kết án, suốt cơn cám dỗ dài ấy.
239. Còn một lời khác nữa cũng kết án tôi nặng nề vì sự dại dột của tôi trong việc bỏ bê bổn phận này (Hê-bơ-rơ 4:16): ‘Vậy, chúng ta hãy vững lòng đến gần ngôi ơn phước, hầu cho được thương xót và tìm được ơn để giúp chúng ta trong thì giờ có cần dùng.’ Điều này tôi đã không làm, vì vậy tôi bị để mặc cho phạm tội và sa ngã như thế, theo như lời đã chép: ‘Hãy cầu nguyện, hầu cho các ngươi khỏi sa vào sự cám dỗ.’ Và thật vậy, chính điều này cho đến ngày nay vẫn còn đè nặng trên tôi và khiến tôi kính sợ đến nỗi, khi đến trước mặt Chúa, tôi không dám đứng dậy khỏi chỗ quỳ, cho đến khi tôi nài xin Ngài giúp đỡ và thương xót trước những cơn cám dỗ sắp đến; và tôi nài xin bạn, hỡi bạn đọc, hãy học mà đề phòng sự cẩu thả của tôi, qua sự khốn khổ mà vì điều này tôi đã phải chịu trong buồn rầu suốt nhiều ngày, nhiều tháng, và nhiều năm.
240. Một nguyên nhân khác của cơn cám dỗ này là tôi đã thử Đức Chúa Trời; và tôi đã làm điều đó như thế này. Có một lần, vợ tôi đang mang thai, và trước khi đến ngày sanh, những cơn đau như của người đàn bà sắp đẻ đã đến trên nàng dữ dội và mạnh mẽ, như thể nàng sắp chuyển dạ ngay lập tức và sanh non. Chính vào lúc ấy, tôi đang bị cám dỗ mạnh mẽ để nghi ngờ sự hiện hữu của Đức Chúa Trời; vì vậy, khi vợ tôi nằm kêu khóc bên cạnh tôi, tôi đã nói, nhưng hết sức kín đáo, chỉ là nghĩ trong lòng: Lạy Chúa, nếu bây giờ Chúa cất sự khốn khổ đau đớn này khỏi vợ con, và khiến nàng không còn bị nó hành hạ trong đêm nay nữa, mà bấy giờ những cơn đau đang ập đến trên nàng, thì con sẽ biết rằng Chúa có thể thấu suốt những ý tưởng kín giấu nhất của lòng người.
241. Tôi vừa nói điều đó trong lòng, thì những cơn đau của nàng liền được cất khỏi, và nàng chìm vào giấc ngủ say, rồi cứ ngủ như vậy cho đến sáng; tôi rất lấy làm lạ về điều ấy, không biết phải nghĩ sao; nhưng sau khi đã thức khá lâu, và không còn nghe nàng kêu nữa, tôi cũng ngủ thiếp đi. Vậy khi tôi thức dậy vào buổi sáng, điều ấy lại đến với tôi, tức là điều tôi đã nói trong lòng đêm hôm trước, và việc Chúa đã tỏ cho tôi thấy rằng Ngài biết những ý tưởng kín giấu của tôi, là điều khiến tôi hết sức kinh ngạc trong nhiều tuần sau đó.
242. Rồi, chừng một năm rưỡi sau, ý tưởng gian ác và tội lỗi mà tôi đã nói ở trên lướt qua tấm lòng gian ác của tôi, tức là ý tưởng này: Đấng Christ muốn đi thì cứ để Ngài đi! Vậy khi tôi đã sa vào mặc cảm tội lỗi vì điều này, thì ký ức về ý tưởng kia của tôi, và về kết quả của nó, cũng đến trên tôi với lời đáp trả này, là lời cũng mang theo sự quở trách: Bây giờ ngươi có thể thấy rằng Đức Chúa Trời quả biết những ý tưởng kín giấu nhất của lòng người.
243. Cùng với điều đó, những việc đã xảy ra giữa Chúa và Ghê-đê-ôn, tôi tớ Ngài, giáng xuống trên tâm thần tôi; thể nào vì Ghê-đê-ôn đã thử Đức Chúa Trời bằng bộ lông chiên của ông, khi thì ướt khi thì khô, trong khi lẽ ra ông phải tin và liều mình cậy nơi lời Ngài, nên về sau Chúa đã thử ông, đến nỗi sai ông đi đánh một đoàn quân thù đông vô số; mà lại, theo bề ngoài, không có chút sức lực hay sự giúp đỡ nào (Các Quan Xét 6–7). Ngài đã đối đãi với tôi như vậy, và điều đó là công bình, vì lẽ ra tôi phải tin lời Ngài, và không được đặt một chữ nếu lên sự thấy biết mọi sự của Đức Chúa Trời.
244. Và bây giờ tôi xin chỉ cho bạn thấy đôi điều về những lợi ích mà tôi cũng đã nhận được nhờ cơn cám dỗ này; và thứ nhất, bởi đó tôi được khiến cho luôn luôn có trong linh hồn mình một cảm nhận hết sức kỳ diệu về cả sự hiện hữu lẫn vinh hiển của Đức Chúa Trời, và của Con yêu dấu của Ngài; trong cơn cám dỗ trước, linh hồn tôi bị rối loạn bởi sự vô tín, sự phạm thượng, sự cứng lòng, những câu hỏi về sự hiện hữu của Đức Chúa Trời, về Đấng Christ, về lẽ thật của Lời, và sự chắc chắn của đời sau; tôi nói, bấy giờ tôi bị chủ nghĩa vô thần tấn công và hành hạ dữ dội; nhưng nay tình cảnh đã khác, nay Đức Chúa Trời và Đấng Christ luôn luôn ở trước mặt tôi, dù không phải theo cách yên ủi, nhưng theo cách vô cùng kinh hãi và khiếp sợ. Vinh hiển của sự thánh khiết Đức Chúa Trời lúc ấy đã đập tan tôi ra từng mảnh; và lòng thương xót cùng sự thương cảm của Đấng Christ đã nghiền nát tôi như trên bánh xe tra tấn; vì tôi không thể nghĩ về Ngài mà không thấy Ngài là một Đấng Christ tôi đã đánh mất và đã khước từ, ký ức về điều ấy như xương cốt tôi cứ bị bẻ gãy không ngừng.
245. Kinh Thánh bấy giờ cũng là những điều kỳ diệu đối với tôi; tôi thấy rằng lẽ thật và sự chân xác của Kinh Thánh là những chìa khóa của nước thiên đàng; những ai được Kinh Thánh đoái đến thì phải hưởng phước hạnh, còn những ai bị Kinh Thánh chống nghịch và kết án thì phải hư mất đời đời. Ôi! lời này: ‘Kinh Thánh không thể bỏ được’, xé toạc màng lòng tôi; và lời kia cũng vậy: ‘Kẻ nào mà các ngươi tha tội cho, thì tội sẽ được tha; còn kẻ nào các ngươi cầm tội lại, thì sẽ bị cầm cho kẻ đó.’ Bấy giờ tôi thấy các sứ đồ là các trưởng lão của thành ẩn náu (Giô-suê 20:4); những kẻ được họ tiếp vào thì được nhận vào sự sống; còn những kẻ bị họ đóng cửa ở ngoài thì phải bị kẻ báo thù huyết giết đi.
246. Ôi! một câu Kinh Thánh, ý tôi là những câu đứng nghịch cùng tôi, như đôi khi tôi tưởng hết thảy đều như vậy, đã làm cho trí tôi khốn khổ và kinh hãi hơn, tôi nói, hơn cả một đạo quân bốn mươi ngàn người có thể kéo đến đánh tôi. Khốn thay cho kẻ mà Kinh Thánh quay ra chống nghịch!
247. Bởi cơn cám dỗ này, tôi được khiến cho thấy bản chất của các lời hứa sâu hơn bao giờ hết; vì lúc ấy tôi nằm run rẩy dưới bàn tay quyền năng của Đức Chúa Trời, liên tục bị xé nát bởi những tiếng sấm của sự công bình Ngài; điều này khiến tôi, với tấm lòng cẩn trọng và con mắt tỉnh thức, hết sức nghiêm trang, lật từng trang sách, và hết sức chuyên cần, lẫn với sự run sợ, suy xét từng câu, cùng với sức mạnh và tầm rộng tự nhiên của nó.
248. Cũng bởi cơn cám dỗ này, tôi bị đánh bật khỏi thói quen dại dột trước kia của mình, là gạt lời hứa sang một bên khi nó đến trong trí tôi; vì bây giờ, dù tôi không thể hút lấy sự yên ủi và ngọt ngào từ lời hứa như tôi đã từng vào những lúc khác, phải, như một người đang chìm, tôi chụp lấy mọi thứ tôi thấy; trước kia tôi nghĩ mình không được đụng đến lời hứa trừ khi cảm thấy sự yên ủi của nó, nhưng bây giờ không còn là lúc để làm như thế, kẻ báo thù huyết đang đuổi theo tôi quá gắt.
249. Vì vậy, bây giờ tôi vui mừng chụp lấy lời ấy, dù tôi vẫn sợ mình chẳng có căn cứ hay quyền gì để nhận nó; thậm chí nhảy vào lòng của lời hứa ấy, dù tôi vẫn sợ nó đã đóng lòng lại đối với tôi. Bây giờ tôi cũng phải ra sức nhận lấy Lời đúng như Đức Chúa Trời đã đặt nó ra, không thu hẹp sức mạnh tự nhiên của một âm tiết nào trong đó. Ôi, bây giờ tôi thấy biết bao điều trong Giăng đoạn 6 đầy phước hạnh ấy: ‘kẻ đến cùng ta, thì ta chẳng hề bỏ ra ngoài đâu’ (câu 37). Bây giờ tôi bắt đầu tự nghĩ rằng Đức Chúa Trời có cái miệng để phán lớn hơn tấm lòng mà tôi có để hiểu thấu. Tôi cũng tự nghĩ rằng Ngài không phán lời Ngài cách vội vàng, hay trong cơn nóng nảy thiếu suy xét, nhưng với sự khôn ngoan và sự phán đoán vô hạn, trong chính lẽ thật và sự thành tín.
250. Trong những ngày ấy, thường khi đang ở trong cơn thống khổ nặng nhất, tôi vùng vẫy lao về phía lời hứa, như những con ngựa còn sa lầy vùng vẫy về phía đất cứng, mà kết luận, dù như một kẻ gần như mất trí vì sợ hãi, rằng: tôi sẽ nương tựa và đứng vững trên lời này, và để việc làm ứng nghiệm nó cho Đức Chúa Trời trên trời, là Đấng đã phán ra nó. Ôi! lòng tôi đã giằng co với Sa-tan biết bao lần vì Giăng đoạn 6 ấy. Bấy giờ tôi không như những lúc khác, chủ yếu tìm sự yên ủi, dù, ôi, sự yên ủi ấy sẽ được tôi đón nhận biết bao! Nhưng bây giờ một lời, một lời để một linh hồn mệt mỏi tựa vào, hầu cho tôi khỏi chìm đắm đời đời! đó là điều tôi săn tìm.
251. Phải, thường khi tôi đang tiến về phía lời hứa, tôi đã thấy như thể Chúa sẽ khước từ linh hồn tôi đời đời. Tôi thường như kẻ đã lao vào mũi giáo, và như thể Chúa đâm vào tôi để giữ tôi khỏi đến gần Ngài, như bằng một thanh gươm lửa. Bấy giờ tôi nghĩ đến Ê-xơ-tê, người đã đi vào cầu xin vua, trái với luật pháp (Ê-xơ-tê 4:16). Tôi cũng nghĩ đến các đầy tớ của Bên-Ha-đát, những người vấn dây trên đầu mà đi đến cùng kẻ thù mình để xin thương xót (1 Các Vua 20:31). Người đàn bà xứ Ca-na-an nữa, là người không chịu nản lòng, dù bị Đấng Christ gọi là chó (Ma-thi-ơ 15:21–28); và người đi mượn bánh lúc nửa đêm (Lu-ca 11:5–8), đều là những sự khích lệ lớn cho tôi.
252. Tôi chưa bao giờ thấy được những bề cao và bề sâu ấy trong ân điển, tình yêu và lòng thương xót, như tôi đã thấy sau cơn cám dỗ này. Tội lớn khiến ân điển lớn được tuôn ra; và nơi nào mặc cảm tội lỗi đáng sợ và dữ dội nhất, thì nơi ấy lòng thương xót của Đức Chúa Trời trong Đấng Christ, khi được tỏ ra cho linh hồn, hiện ra cao cả và quyền năng nhất. Khi Gióp đã qua khỏi cảnh khốn của mình, ông được ‘bằng gấp bằng hai các tài sản mà người đã có trước’ (Gióp 42:10). Đáng ngợi khen Đức Chúa Trời vì Chúa Giê-xu Christ, Chúa chúng ta. Tôi còn có thể nêu ra ở đây nhiều điều khác nữa, nhưng tôi muốn nói vắn tắt, nên lần này sẽ bỏ qua, và cầu xin Đức Chúa Trời cho những tổn hại của tôi khiến người khác biết sợ mà không phạm tội, kẻo họ cũng phải mang ách sắt như tôi đã mang.
Hai ba lần, vào lúc hoặc khoảng lúc tôi được giải cứu khỏi cơn cám dỗ này, tôi đã có những cảm nhận lạ lùng về ân điển của Đức Chúa Trời, đến nỗi tôi khó mà chịu nổi; nó kinh ngạc quá mức, khi tôi nghĩ rằng ân điển ấy có thể vươn tới tôi, đến nỗi tôi thật nghĩ rằng nếu cảm nhận ấy ở lại trên tôi lâu, hẳn nó đã khiến tôi không còn làm nổi công việc thường ngày.
253. Bây giờ tôi sẽ tiếp tục thuật cho bạn về những sự dẫn dắt khác của Chúa đối với tôi, về cách Ngài đối đãi với tôi vào nhiều thời điểm khác nhau, và về những cơn cám dỗ tôi đã gặp phải lúc ấy. Tôi sẽ bắt đầu với điều tôi gặp khi lần đầu gia nhập vào sự thông công với dân sự của Đức Chúa Trời ở Bedford. Sau khi tôi đã trình với Hội Thánh rằng tôi ao ước được bước đi theo trật tự và các lễ nghi của Đấng Christ cùng với họ, và cũng đã được họ thu nhận; trong lúc tôi nghĩ đến lễ nghi phước hạnh ấy của Đấng Christ, tức là bữa ăn sau cùng của Ngài với các môn đồ trước khi Ngài chịu chết, thì câu Kinh Thánh ấy, ‘hãy làm sự nầy để nhớ đến ta’ (Lu-ca 22:19), trở thành một lời vô cùng quý báu cho tôi; vì bởi đó Chúa đã giáng xuống trên lương tâm tôi với sự bày tỏ về sự chết của Ngài vì tội lỗi tôi; và như tôi cảm thấy lúc ấy, Ngài như thể nhận chìm tôi vào quyền năng của sự chết ấy. Nhưng, kìa, tôi dự phần lễ nghi ấy chưa được bao lâu, thì những cơn cám dỗ dữ dội và buồn thảm cứ đeo đuổi tôi mọi lúc trong đó, vừa để phạm thượng đến lễ nghi ấy, vừa để mong điều chết chóc nào đó xảy đến cho những người đang ăn bánh lúc ấy; đến nỗi, sợ rằng có lúc nào đó tôi mắc tội vì ưng thuận những ý tưởng gian ác và đáng sợ này, tôi buộc phải dồn hết sức suốt thời gian đó mà cầu xin Đức Chúa Trời gìn giữ tôi khỏi những sự phạm thượng như vậy; và cũng kêu cầu Đức Chúa Trời ban phước cho bánh và chén cho họ khi nó được chuyền từ miệng người này sang miệng người khác. Về sau tôi nghĩ nguyên nhân của cơn cám dỗ này là vì lúc đầu tôi đã không đến dự phần với sự tôn kính xứng đáng.
254. Tôi cứ như vậy suốt ba phần tư năm, chẳng bao giờ được nghỉ ngơi hay thư thái; nhưng cuối cùng Chúa đã đến trên linh hồn tôi với chính câu Kinh Thánh mà trước kia linh hồn tôi đã được thăm viếng; và từ đó về sau, thường thì tôi rất bình an và được yên ủi khi dự phần lễ nghi phước hạnh ấy, và tôi tin rằng trong đó tôi đã nhận biết thân thể Chúa bị bẻ ra vì tội lỗi tôi, và huyết quý báu của Ngài đã đổ ra vì những sự vi phạm của tôi.
255. Có một lần, tôi có phần chớm mắc bệnh lao, và vào khoảng mùa xuân, tôi thình lình bị một sự yếu đuối lớn tấn công dữ dội trong con người bề ngoài, đến nỗi tôi tưởng mình không thể sống được. Bấy giờ tôi lại bắt đầu dâng mình cho một sự tra xét nghiêm túc về tình trạng và hoàn cảnh của mình cho tương lai, và về những bằng chứng của tôi cho thế giới phước hạnh sắp đến; vì, tôi chúc tụng danh Đức Chúa Trời, đó vẫn là lối thường của tôi, luôn luôn như vậy, và đặc biệt là trong ngày hoạn nạn, cố gắng giữ cho phần của mình trong sự sống đời sau được rõ ràng trước mắt.
256. Nhưng tôi vừa bắt đầu nhớ lại kinh nghiệm trước kia về sự nhân từ của Đức Chúa Trời đối với linh hồn tôi, thì có vô số tội lỗi và sự vi phạm của tôi kéo nhau tràn vào trí tôi, trong số đó những điều làm tôi khốn khổ nhất lúc ấy là: sự chết lặng, sự trì độn và sự lạnh nhạt của tôi trong các bổn phận thánh; sự lang bang của lòng tôi, sự chán nản của tôi trong mọi điều tốt lành, sự thiếu tình yêu của tôi đối với Đức Chúa Trời, đường lối Ngài và dân sự Ngài, với câu hỏi này ở cuối tất cả: Đây có phải là những bông trái của Cơ Đốc giáo chăng? đây có phải là những dấu hiệu của một người được phước chăng?
257. Khi nhận ra những điều này, bệnh tôi tăng lên gấp đôi, vì bây giờ tôi đau ốm trong con người bề trong, linh hồn tôi bị mặc cảm tội lỗi đè nặng; bây giờ kinh nghiệm trước kia về sự nhân từ của Đức Chúa Trời đối với tôi cũng bị lấy đi hoàn toàn khỏi trí tôi, bị che giấu như thể nó chưa bao giờ có, cũng chưa bao giờ được thấy. Bấy giờ linh hồn tôi bị kẹp chặt giữa hai điều suy xét này: Sống thì tôi không được, Chết thì tôi không dám; bấy giờ tâm thần tôi chìm xuống và ngã quỵ; và tôi đang buông bỏ mọi sự như đã mất hết; nhưng khi tôi đang đi tới đi lui trong nhà, như một người ở trong tình trạng hết sức khốn khổ, thì lời này của Đức Chúa Trời nắm lấy lòng tôi: Các ngươi ‘nhờ ân điển Ngài mà được xưng công bình nhưng không, bởi sự chuộc tội đã làm trọn trong Đức Chúa Jêsus Christ’ (Rô-ma 3:24). Nhưng ôi, điều đó đã xoay chuyển tôi biết bao!
258. Bấy giờ tôi như người vừa thức dậy khỏi một giấc ngủ và giấc mơ rối loạn nào đó, và khi lắng nghe câu phán từ trời này, tôi như thể đã nghe nó được giải nghĩa cho tôi như vầy: Hỡi tội nhân, ngươi tưởng rằng vì tội lỗi và sự yếu đuối của ngươi mà ta không thể cứu linh hồn ngươi, nhưng kìa, Con ta ở bên ta, và ta nhìn xem Con, chứ không nhìn xem ngươi, và sẽ đối đãi với ngươi tùy theo ta đẹp lòng về Con. Nghe vậy, trí tôi được nhẹ nhõm rất nhiều, và được khiến cho hiểu rằng Đức Chúa Trời có thể xưng công bình một tội nhân bất cứ lúc nào; chỉ cần Ngài nhìn xem Đấng Christ, và kể các ơn ích của Đấng Christ cho chúng ta, thì công việc liền được làm xong.
259. Và trong khi tôi đang suy ngẫm như thế, thì câu Kinh Thánh này cũng đến với quyền năng lớn trên tâm thần tôi: ‘không phải cứu vì việc công bình chúng ta đã làm, nhưng cứ theo lòng thương xót Ngài’, v.v. (Tít 3:5; 2 Ti-mô-thê 1:9). Bấy giờ tôi được đưa lên cao; tôi thấy mình ở trong vòng tay của ân điển và lòng thương xót; và dù trước kia tôi sợ nghĩ đến giờ lâm chung, thì bây giờ tôi kêu lên: Hãy để tôi chết. Bấy giờ sự chết trở nên đáng yêu và tươi đẹp trước mắt tôi; vì tôi thấy rằng chúng ta sẽ chẳng bao giờ thật sự sống cho đến khi chúng ta đi sang thế giới bên kia. Ôi, tôi tưởng đời này chỉ như giấc ngủ chập chờn khi so với đời trên kia; lúc ấy tôi cũng thấy trong mấy chữ ‘kẻ kế tự Đức Chúa Trời’ (Rô-ma 8:17) nhiều hơn những gì tôi có thể diễn tả được bao lâu tôi còn sống trong thế gian này. ‘Kẻ kế tự Đức Chúa Trời’! Chính Đức Chúa Trời là phần của các thánh đồ. Điều này tôi đã thấy và lấy làm kinh ngạc, nhưng không thể nói cho bạn biết tôi đã thấy gì.
260. Lại nữa, có lần khác tôi đau ốm và yếu đuối lắm, suốt thời gian ấy kẻ cám dỗ cũng vây bủa tôi dữ dội, vì tôi thấy nó rất ưa tấn công linh hồn khi linh hồn bắt đầu đến gần mồ mả, bấy giờ là cơ hội của nó, ra sức che giấu khỏi tôi kinh nghiệm trước kia về sự nhân từ của Đức Chúa Trời; lại bày ra trước mặt tôi những nỗi kinh hoàng của sự chết và sự phán xét của Đức Chúa Trời, đến nỗi lúc ấy, vì sợ bị hư mất đời đời nếu bây giờ tôi chết, tôi như một người đã chết trước khi sự chết đến, và như thể tôi đã cảm thấy mình đang sa xuống hầm hố; tôi tưởng, tôi nói, chẳng còn đường nào khác, tôi phải xuống địa ngục; nhưng kìa, ngay giữa những nỗi sợ ấy, lời nói về các thiên sứ đem La-xa-rơ vào lòng Áp-ra-ham lóe vào trong tôi, như thể muốn nói rằng: Ngươi cũng sẽ như vậy khi ngươi lìa thế gian này. Điều đó làm cho tâm thần tôi được tươi tỉnh cách ngọt ngào, và giúp tôi trông cậy nơi Đức Chúa Trời; khi tôi đã suy ngẫm điều ấy một lúc với sự yên ủi, thì lời này giáng xuống với sức nặng lớn trên trí tôi: ‘Hỡi sự chết, sự thắng của mầy ở đâu? Hỡi sự chết, cái nọc của mầy ở đâu?’ (1 Cô-rinh-tô 15:55). Lúc ấy tôi được khỏe mạnh cả thân thể lẫn tâm trí cùng một lúc, vì bệnh tôi liền biến mất, và tôi lại bước đi cách vui vẻ trong công việc của mình cho Đức Chúa Trời.
261. Có lần khác nữa, dù ngay trước đó tâm thần tôi khá khỏe khoắn và đầy hương vị, thì thình lình một đám mây tối tăm lớn phủ xuống trên tôi, che khuất khỏi tôi những điều thuộc về Đức Chúa Trời và Đấng Christ, đến nỗi tôi như thể chưa từng thấy hay biết đến chúng trong đời mình; linh hồn tôi cũng bị chế ngự bởi một tâm trạng vô cảm, rã rời, đến nỗi tôi không cảm thấy linh hồn mình động đậy hay khao khát ân điển và sự sống bởi Đấng Christ; tôi như thể lưng mình đã gãy, hay như thể tay chân tôi đã bị cột hoặc trói bằng xiềng xích. Lúc ấy tôi cũng cảm thấy một sự yếu đuối nào đó chụp lấy con người bề ngoài của tôi, khiến nỗi khốn khổ kia càng nặng nề và khó chịu hơn đối với tôi.
262. Sau khi tôi ở trong tình trạng ấy chừng ba bốn ngày, trong lúc đang ngồi bên bếp lửa, tôi thình lình cảm thấy lời này vang lên trong lòng: Tôi phải đến cùng Chúa Giê-xu; liền đó sự tối tăm và vô thần trước kia của tôi trốn mất, và những điều phước hạnh trên trời được đặt ra trước mắt tôi. Trong khi bị thình lình kinh ngạc như vậy, tôi nói: Mình ơi, có câu Kinh Thánh nào như thế này chăng: Tôi phải đến cùng Chúa Giê-xu? Nàng nói nàng không biết, vì vậy tôi vẫn ngồi suy ngẫm xem có thể nhớ ra một chỗ như thế chăng; tôi ngồi chưa được hơn hai ba phút thì lời này ập vào trong tôi: ‘gần muôn vàn thiên sứ nhóm lại’, và đồng thời, Hê-bơ-rơ đoạn 12, về núi Si-ôn, được đặt ra trước mắt tôi (câu 22–24).
263. Bấy giờ tôi vui mừng nói với vợ tôi: Ôi, bây giờ tôi biết rồi, tôi biết rồi! Đêm ấy là một đêm tốt lành cho tôi, tôi ít khi có được đêm nào tốt hơn; tôi khao khát có mặt vài người trong dân sự Đức Chúa Trời để có thể chia sẻ với họ điều Đức Chúa Trời đã tỏ cho tôi. Đêm ấy Đấng Christ là một Đấng Christ quý báu cho linh hồn tôi; tôi khó mà nằm yên trên giường vì vui mừng, bình an và đắc thắng, qua Đấng Christ; vinh hiển lớn lao này không ở lại trên tôi cho đến sáng, nhưng Hê-bơ-rơ đoạn 12 ấy (Hê-bơ-rơ 12:22–24) vẫn là một câu Kinh Thánh phước hạnh cho tôi suốt nhiều ngày liền sau đó.
264. Lời ấy như sau: ‘Anh em đã tới gần núi Si-ôn, gần thành của Đức Chúa Trời hằng sống, tức là Giê-ru-sa-lem trên trời, gần muôn vàn thiên sứ nhóm lại, gần Hội thánh của những con trưởng được ghi tên trong các từng trời, gần Đức Chúa Trời, là quan án của mọi người, gần các linh hồn người nghĩa được vẹn lành, gần Đức Chúa Jêsus, là Đấng trung bảo của giao ước mới, và gần huyết rưới ra, huyết đó nói tốt hơn huyết của A-bên vậy.’ Qua câu phước hạnh này, Chúa đã dẫn tôi đi tới đi lui nhiều lần, trước hết đến chữ này, rồi đến chữ kia, và tỏ cho tôi thấy vinh hiển kỳ diệu trong mỗi chữ. Kể từ đó, những lời này cũng thường đem lại sự tươi tỉnh lớn cho tâm thần tôi. Đáng ngợi khen Đức Chúa Trời vì đã thương xót tôi.