Thế kỷ truyền giáo

Robert Murray M’Cheyne

Robert Murray M’Cheyne (1813–1843) là mục sư Hội Thánh St Peter’s ở Dundee, được ghi nhớ vì lòng khao khát sự thánh khiết cá nhân và sự chăm sóc mục vụ đầy dịu dàng.

Sinh
1813
Mất
1843
Trên Ochorus
2 bài giảng

Nên bắt đầu đọc từ đâu

Bài giảng của Robert Murray M’Cheyne (2)

Tiểu sử

  1. 1813
  2. 1831
  3. 1836
  4. 1839
  5. 1843

Robert Murray M’Cheyne làm mục sư chưa trọn bảy năm và qua đời khi mới hai mươi chín tuổi, thế nhưng suốt hai thế kỷ, các Cơ Đốc nhân vẫn ghi nhớ tên ông theo cách mà họ hiếm khi ghi nhớ những người khác cùng thế hệ. Ông không viết cuốn sách lớn nào. Ông không khai sinh phong trào nào, không điều hành tổ chức nào, không giữ chức vụ cao trọng nào. Ông chỉ là mục sư của một giáo xứ trong một thị trấn Scotland, và ông làm công việc ấy với một sự gần gũi Đức Chúa Trời trong suốt đến nỗi những người chưa bao giờ nghe ông giảng vẫn được biến đổi khi đọc lại câu chuyện đời ông. Sau khi ông qua đời, người bạn của ông là Andrew Bonar đã thu thập nhật ký và thư từ của ông thành một cuốn Hồi ký chưa bao giờ ngừng tái bản, và qua đó, một người trẻ đã nằm dưới mộ từ năm 1843 vẫn còn dạy các mục sư điều họ cần nhất mà không thể tự tạo ra: sự thánh khiết.

Một người anh không thể chết

Ông sinh ngày 21 tháng 5 năm 1813 tại Edinburgh, là con út của Adam McCheyne, một Writer to the Signet — một luật sư đáng kính của thủ đô Scotland. Ông nhanh nhạy, có năng khiếu, yêu âm nhạc, và theo chính lời ông tự đánh giá về sau, ông thờ ơ với những điều quan trọng nhất. Ông học tại Trường Trung học Edinburgh và, từ tháng 11 năm 1827, tại Đại học Edinburgh — một sinh viên sáng dạ nhưng chưa phải là người đã quy đạo.

Bước ngoặt của đời ông đến qua một cái chết ngay trong nhà mình. Người anh cả David của ông là người mộ đạo, và đã từng tha thiết khuyên nài Robert quan tâm đến linh hồn mình. Ngày 8 tháng 7 năm 1831, David qua đời vì một cơn sốt. Nỗi đau ấy đã làm được điều mà mọi lý lẽ trước đó không làm được: nó đánh thức Robert nhận ra mình cần ân điển. Bonar, người biết rõ ông, xác định những tia rạng đông đầu tiên trong linh hồn ông là vào năm ấy. Chính M’Cheyne không bao giờ quên món nợ này. Nhiều năm sau, vào ngày giỗ của anh, ông viết trong nhật ký một dòng chứa đựng trọn vẹn sự quy đạo của mình chỉ trong một hơi thở:

Ngày này mười một năm trước, tôi mất người anh yêu dấu và giàu tình thương của mình, và bắt đầu tìm kiếm một Người Anh không thể chết.

— Robert Murray M’Cheyne, nhật ký (trong Hồi ký của Bonar)

Một người anh không thể chết — đó là điều ông khám phá, và nó sắp xếp lại mọi sự. Mùa đông năm 1831, ông vào Khoa Thần học của Đại học Edinburgh dưới sự hướng dẫn của Thomas Chalmers, nhà lãnh đạo Hội Thánh lỗi lạc nhất thời bấy giờ. Ông được cấp phép giảng đạo ngày 1 tháng 7 năm 1835, phục vụ với tư cách mục sư phụ tá tại Larbert và Dunipace, và ngày 24 tháng 11 năm 1836 được tấn phong làm mục sư Hội Thánh St Peter’s ở Dundee — một giáo xứ mới trong một thị trấn công nghiệp đông đúc. Khi ấy ông hai mươi ba tuổi.

Một mục sư thánh khiết là một vũ khí đáng kinh sợ

Dundee là một cánh đồng khó khăn: những nhà máy và những con hẻm chật chội, nghèo đói và rượu chè, hàng ngàn linh hồn được giao phó cho một người trẻ tuổi. M’Cheyne dốc hết mình vào công việc với một sự dịu dàng mà người ta còn nhớ mãi suốt phần đời còn lại. Ông thăm viếng người bệnh và người hấp hối. Ông giảng về Đấng Christ cách giản dị và thẳng thắn, quan tâm đến việc tôn cao Đấng Cứu Thế hơn là phô bày chính mình. Nhưng động cơ bên dưới chức vụ ấy thì ẩn giấu, và đó là điều ông quan tâm hơn hết: chính sự bước đi của ông với Đức Chúa Trời.

Ông dậy sớm để cầu nguyện và đọc Kinh Thánh. Ông giữ một cuốn nhật ký tự xét mình, canh giữ lòng mình với một sự nghiêm khắc mà ông chưa bao giờ dùng đối với người khác. Ông chuẩn bị cho ngày Chúa Nhật với một sự nghiêm trang, xem bục giảng là nơi không ai có quyền bước lên cách cẩu thả. Ông tin chắc — và đây là niềm xác tín khiến người ta nhớ đến ông nhiều nhất — rằng điều tín hữu của ông cần nơi ông chủ yếu không phải là sự thông minh hay tài hùng biện, mà là sự thánh khiết cá nhân; rằng việc một mục sư giống Đấng Christ mới là công cụ thật mà Đức Chúa Trời dùng. Ông nói lên nguyên tắc ấy bằng những lời đã theo các mục sư từ đó đến nay:

Điều Đức Chúa Trời ban phước không hẳn là tài năng lớn, mà là sự giống Chúa Giê-xu cách sâu xa. Một mục sư thánh khiết là một vũ khí đáng kinh sợ trong tay Đức Chúa Trời.

— Robert Murray M’Cheyne (trong Hồi ký của Bonar)

Ông không hướng đòi hỏi ấy ra bên ngoài. Ông hướng nó vào chính mình, và những lời cầu nguyện của ông cho thấy điều đó. Trong số những lời khẩn nguyện mà bạn bè ông nhớ lại từ thư từ của ông, có một lời xin sự thánh khiết duy nhất mà một tội nhân có thể thành thật cầu xin — không phải sự hoàn hảo vô tội của người chưa bao giờ sa ngã, mà là sự tẩy sạch được ban cho người đã được tha thứ:

Trong một bức thư gửi cho một người, ông đã chắt lọc cùng bí quyết ấy thành một lời khuyên còn sống lâu hơn mọi bài giảng ông từng giảng: Hãy sống gần Đức Chúa Trời, và như vậy mọi sự sẽ trở nên nhỏ bé trước mắt bạn khi so sánh với những thực tại đời đời. Đó không phải là một câu ông đặt ra để gây ấn tượng. Đó là thói quen hằng ngày của cuộc đời ngắn ngủi ông, được rút gọn lại trong một câu.

Một mùa gặt diễn ra khi ông vắng mặt

Năm 1839, Giáo hội Scotland cử một nhóm nhỏ đi một chuyến truyền giáo khảo sát về tình trạng của người Do Thái — đến Pa-lét-tin và các vùng đất phía đông Địa Trung Hải, để tận mắt chứng kiến và báo cáo lại. M’Cheyne là một trong bốn người, cùng đi với Andrew Bonar, Alexander Black và Alexander Keith. Ông vắng mặt khỏi giáo xứ từ ngày 12 tháng 4 đến ngày 6 tháng 11 năm 1839. Chuyến đi đầy gian khổ, có lúc nguy hiểm cho sức khỏe mong manh của ông, và bản báo cáo mà nhóm công bố sau đó đã góp phần khởi đầu công cuộc truyền giáo của Scotland cho dân tộc Do Thái.

Nhưng điều lớn lao xảy ra trong năm 1839 lại không xảy đến với M’Cheyne ở Pa-lét-tin. Nó xảy ra tại St Peter’s, khi ông vắng mặt. Từ lâu ông đã cầu nguyện và lao khổ cho một cuộc phục hưng giữa vòng tín hữu của mình, nhưng nó chưa đến. Trong khi ông đi vắng, William Chalmers Burns đứng giảng thay, và vào tháng 8 năm 1839, cuộc phục hưng bùng nổ và lan khắp thị trấn. Khi M’Cheyne trở về vào tháng 11, ông không trở về với giáo xứ mình đã rời đi, mà với một hội chúng đã được biến đổi — được thức tỉnh, khóc lóc, tìm kiếm Đức Chúa Trời với số người đông đảo mà ông đã cầu xin nhưng chưa từng thấy.

Có một bài học trong sự quan phòng ấy mà chỉ một kiểu người nhất định mới có thể đón nhận mà không cay đắng. Cuộc phục hưng ông hằng nài xin đã đến qua sự giảng dạy của người khác trong khi ông ở xa hàng trăm dặm. Ông đón nhận nó như một món quà thuần khiết. Nếu là một người kém gần gũi Đức Chúa Trời hơn, hẳn người ấy đã buồn vì không phải chính tay mình gặt mùa ấy; M’Cheyne chẳng buồn vì điều gì cả, mà chỉ dâng lời tạ ơn.

Bánh Hằng Ngày

Một trong những điều bền lâu nhất ông từng làm ra lại là một trong những điều đơn giản nhất. Năm 1842, ông soạn một lịch đọc trọn Kinh Thánh trong một năm, và cho in vào đầu năm 1843 — chỉ vài tháng trước khi ông qua đời — cho chính hội chúng của mình. Ông gọi nó là Bánh Hằng Ngày (Daily Bread). Lịch ấy định bốn phần đọc cho mỗi ngày: hai phần cho giờ thờ phượng gia đình và hai phần cho giờ đọc riêng, để trong một năm, một gia đình sẽ đọc hết Cựu Ước một lần, còn Thi Thiên và Tân Ước hai lần.

Điều ông mong muốn không chỉ là đọc cho trọn mà còn là đọc cùng nhau. Trong lời tựa, ông viết rằng mục đích của ông là một chương trình để toàn bộ Kinh Thánh được tín hữu của ông đọc mỗi năm một lần, và tất cả họ có thể cùng được nuôi dưỡng trong cùng một phần của đồng cỏ xanh vào cùng một lúc. Điều đó mang tính mục vụ đến tận cốt lõi — một người chăn muốn bầy chiên mình cùng ăn cỏ với nhau. Cuốn lịch nhỏ ấy đã sống lâu hơn người soạn ra nó gần hai thế kỷ; ngày nay nó vẫn được dùng rộng rãi, và đã được những người giảng dạy về sau điều chỉnh cho một thế hệ độc giả mới.

Hai ngày sau buổi giảng

Sức khỏe của ông chưa bao giờ tốt, và năm 1843, Dundee bị một trận dịch sốt phát ban hoành hành. M’Cheyne không chịu tránh xa người bệnh. Ông tiếp tục thăm viếng những tín hữu bị sốt, và ông đã lây bệnh từ họ. Hai ngày sau khi giảng vào ngày 12 tháng 3 năm 1843, ông lên cơn sốt. Ông không bao giờ hồi phục. Ông qua đời ngày 25 tháng 3 năm 1843, chỉ vài tuần trước sinh nhật lần thứ ba mươi.

Nỗi tiếc thương của thị trấn thật phi thường. Ông được an táng ngày 30 tháng 3 tại nghĩa trang của St Peter’s, và khoảng bảy ngàn người đã đến dự. Một mục sư của một giáo xứ, qua đời trước tuổi ba mươi, được thương tiếc như thể cả Dundee đã mất đi một người con — mà theo một nghĩa nào đó, quả đúng là như vậy.

Hãy sống gần Đức Chúa Trời, và như vậy mọi sự sẽ trở nên nhỏ bé trước mắt bạn khi so sánh với những thực tại đời đời.

— Robert Murray M’Cheyne, trong một bức thư (trong Hồi ký của Bonar)

Cuộc đời sống lâu hơn chính ông

Một năm sau khi ông qua đời, Andrew Bonar xuất bản cuốn Hồi ký và Di cảo của Mục sư Robert Murray M’Cheyne (Memoir and Remains of the Rev. Robert Murray M’Cheyne), đan xen một bản phác họa cuộc đời với chính nhật ký và thư từ của M’Cheyne. Cuốn sách trở thành một trong những sách Cơ Đốc có ảnh hưởng nhất thế kỷ mười chín, được in thành số ấn bản tiếng Anh vượt xa con số một trăm và được mang đi khắp thế giới. Qua cuốn sách ấy, một chức vụ bảy năm đã vươn xa đến mức nó không bao giờ có thể vươn tới, nếu M’Cheyne được sống đến tuổi già.

Đó là phép tính lạ lùng trong câu chuyện của ông. Theo những thước đo thông thường, ông làm được rất ít — một giáo xứ, vài năm, một xấp thư, một lịch đọc Kinh Thánh, và một nấm mồ sớm. Thế nhưng ông được nhớ đến ở nơi những người bận rộn hơn ông nhiều đã bị lãng quên, bởi vì điều ông dâng cho Đức Chúa Trời không phải là thành tựu, mà là chính mình: một tấm lòng được giữ gần Chúa, được canh giữ, được tẩy sạch, và được dâng trọn cho công việc yêu thương một thị trấn để đưa nó vào sự hiện diện của Đấng Christ. Ông tin rằng một mục sư thánh khiết là một vũ khí đáng kinh sợ trong tay Đức Chúa Trời, và ông đã làm cho chính cuộc đời mình thành bằng chứng cho điều đó. Người anh mà ông mất đã khiến ông đi tìm một Người Anh không thể chết; và khi đã tìm được Ngài, ông dùng quãng thời gian ít ỏi mình có để làm cho Người Anh ấy được biết đến — rồi, ở tuổi hai mươi chín, ông về ở với Ngài.

Hỏi và đáp

Robert Murray M’Cheyne là ai?

Robert Murray M’Cheyne (1813–1843) là mục sư Hội Thánh St Peter’s ở Dundee, được ghi nhớ vì lòng khao khát sự thánh khiết cá nhân và sự chăm sóc mục vụ đầy dịu dàng. Ông làm mục sư chưa trọn bảy năm và qua đời khi mới hai mươi chín tuổi, thế nhưng suốt hai thế kỷ, các Cơ Đốc nhân vẫn ghi nhớ tên ông: qua cuốn Hồi ký mà người bạn của ông là Andrew Bonar thu thập từ nhật ký và thư từ của ông, một người trẻ đã nằm dưới mộ từ năm 1843 vẫn còn dạy các mục sư điều họ cần nhất mà không thể tự tạo ra — sự thánh khiết.

Ông đã quy đạo như thế nào?

Ông sinh ngày 21 tháng 5 năm 1813 tại Edinburgh, là con út của một luật sư, và là một sinh viên trẻ nhanh nhạy, có năng khiếu nhưng thờ ơ. Bước ngoặt của đời ông đến qua một cái chết ngay trong nhà mình: người anh cả mộ đạo của ông là David, người đã từng tha thiết khuyên nài ông quan tâm đến linh hồn mình, qua đời vì một cơn sốt ngày 8 tháng 7 năm 1831, và nỗi đau ấy đã làm được điều mà lý lẽ không làm được. Về sau, vào ngày giỗ của anh, ông viết: “Ngày này mười một năm trước, tôi mất người anh yêu dấu và giàu tình thương của mình, và bắt đầu tìm kiếm một Người Anh không thể chết.”

Ông đã đến với Hội Thánh St Peter’s ở Dundee như thế nào?

Mùa đông năm 1831, ông vào Khoa Thần học của Đại học Edinburgh dưới sự hướng dẫn của Thomas Chalmers, nhà lãnh đạo Hội Thánh lỗi lạc nhất thời bấy giờ. Ông được cấp phép giảng đạo ngày 1 tháng 7 năm 1835, phục vụ với tư cách mục sư phụ tá tại Larbert và Dunipace, và ngày 24 tháng 11 năm 1836 được tấn phong làm mục sư Hội Thánh St Peter’s ở Dundee — một giáo xứ mới trong một thị trấn công nghiệp đông đúc với những nhà máy, nghèo đói và rượu chè, nơi hàng ngàn linh hồn được giao phó cho một người hai mươi ba tuổi.

Niềm xác tín của ông về sự thánh khiết là gì?

Động cơ bên dưới chức vụ của ông thì ẩn giấu, và đó là điều ông quan tâm hơn hết: chính sự bước đi của ông với Đức Chúa Trời. Ông tin chắc rằng điều tín hữu của ông cần nơi ông chủ yếu không phải là sự thông minh hay tài hùng biện, mà là sự thánh khiết cá nhân — rằng việc một mục sư giống Đấng Christ mới là công cụ thật mà Đức Chúa Trời dùng. Ông nói lên điều ấy bằng những lời đã theo các mục sư từ đó đến nay: “Điều Đức Chúa Trời ban phước không hẳn là tài năng lớn, mà là sự giống Chúa Giê-xu cách sâu xa. Một mục sư thánh khiết là một vũ khí đáng kinh sợ trong tay Đức Chúa Trời.”

Ông đã theo đuổi sự thánh khiết ấy nơi chính mình như thế nào?

Ông không hướng đòi hỏi ấy ra bên ngoài mà hướng vào chính mình. Ông dậy sớm để cầu nguyện và đọc Kinh Thánh, giữ một cuốn nhật ký tự xét mình, canh giữ lòng mình với một sự nghiêm khắc mà ông chưa bao giờ dùng đối với người khác, và chuẩn bị cho ngày Chúa Nhật như một người biết rằng không ai có quyền bước lên bục giảng cách cẩu thả. Những lời cầu nguyện của ông cho thấy điều đó: “Tôi thường cầu nguyện: Lạy Chúa, xin làm cho con thánh khiết đến mức một tội nhân đã được tha thứ có thể được làm cho thánh khiết” — lời cầu nguyện của một người biết chính xác mình là ai, một người được tha thứ và không hơn thế, và muốn có trọn vẹn từng chút những gì sự tha thứ có thể đem lại.

Điều gì đã xảy ra trong chuyến truyền giáo đến với người Do Thái năm 1839 của ông?

Năm 1839, Giáo hội Scotland cử một nhóm nhỏ, trong đó có M’Cheyne cùng với Andrew Bonar, đi một chuyến truyền giáo khảo sát về tình trạng của người Do Thái ở Pa-lét-tin và vùng phía đông Địa Trung Hải; ông vắng mặt khỏi giáo xứ từ tháng 4 đến tháng 11. Chuyến đi gian khổ ấy đã góp phần khởi đầu công cuộc truyền giáo của Scotland cho dân tộc Do Thái — nhưng điều lớn lao của năm 1839 lại xảy ra tại St Peter’s khi ông vắng mặt: dưới sự giảng dạy thay của William Chalmers Burns, cuộc phục hưng bùng nổ vào tháng 8 và lan khắp thị trấn.

Ông đã đón nhận cuộc phục hưng ấy như thế nào?

Từ lâu ông đã cầu nguyện và lao khổ cho một cuộc phục hưng giữa vòng tín hữu của mình, nhưng nó chưa đến; rồi nó đến qua sự giảng dạy của người khác trong khi ông ở xa hàng trăm dặm. Khi trở về vào tháng 11, ông không trở về với giáo xứ mình đã rời đi, mà với một hội chúng đã được biến đổi — được thức tỉnh, khóc lóc, tìm kiếm Đức Chúa Trời với số người đông đảo mà ông đã cầu xin nhưng chưa từng thấy. Nếu là một người kém gần gũi Đức Chúa Trời hơn, hẳn người ấy đã buồn vì không phải chính tay mình gặt mùa ấy; M’Cheyne đón nhận nó như một món quà thuần khiết và dâng lời tạ ơn.

Bánh Hằng Ngày là gì?

Một trong những điều bền lâu nhất ông làm ra lại là một trong những điều đơn giản nhất: năm 1842, ông soạn một lịch đọc trọn Kinh Thánh trong một năm, được in vào đầu năm 1843 cho chính hội chúng của ông và mang tên “Bánh Hằng Ngày” (Daily Bread). Lịch ấy định bốn phần đọc mỗi ngày — hai phần cho giờ thờ phượng gia đình và hai phần cho giờ đọc riêng. Điều ông mong muốn không chỉ là đọc cho trọn mà còn là đọc cùng nhau: để tất cả tín hữu của ông “có thể cùng được nuôi dưỡng trong cùng một phần của đồng cỏ xanh vào cùng một lúc.” Ngày nay nó vẫn được dùng rộng rãi.

Ông qua đời như thế nào?

Sức khỏe của ông chưa bao giờ tốt, và năm 1843, Dundee bị một trận dịch sốt phát ban hoành hành. M’Cheyne không chịu tránh xa người bệnh; ông tiếp tục thăm viếng những tín hữu bị sốt và đã lây bệnh từ họ. Hai ngày sau khi giảng vào ngày 12 tháng 3 năm 1843, ông lên cơn sốt, và ông qua đời ngày 25 tháng 3, chỉ vài tuần trước sinh nhật lần thứ ba mươi. Nỗi tiếc thương của thị trấn thật phi thường — khoảng bảy ngàn người đã đến dự lễ an táng ông tại nghĩa trang của St Peter’s.

Vì sao ông được nhớ đến ở nơi những người bận rộn hơn đã bị lãng quên?

Bởi vì điều ông dâng cho Đức Chúa Trời không phải là thành tựu, mà là chính mình. Theo những thước đo thông thường, ông làm được rất ít — một giáo xứ, vài năm, một xấp thư, một lịch đọc Kinh Thánh, một nấm mồ sớm — thế nhưng cuốn Hồi ký mà Bonar xuất bản một năm sau khi ông qua đời đã trở thành một trong những sách Cơ Đốc có ảnh hưởng nhất thế kỷ mười chín. Ông viết: “Hãy sống gần Đức Chúa Trời, và như vậy mọi sự sẽ trở nên nhỏ bé trước mắt bạn khi so sánh với những thực tại đời đời” — thói quen hằng ngày của cuộc đời ngắn ngủi ông, được rút gọn lại trong một câu.