Ushuhuda wa Roho

“Roho mwenyewe hushuhudia pamoja na roho zetu, ya kuwa sisi tu watoto wa Mungu.”

1. Ni watu wangapi wasio na maana, wasiofahamu walichokisema wala yale waliyoyanena kwa uthabiti, ambao wamelipotosha andiko hili kwa hasara kubwa ya nafsi zao, kama si kwa uharibifu wao kabisa! Ni wangapi wameidhania sauti ya mawazo yao wenyewe kuwa ndiyo ushuhuda huu wa Roho wa Mungu, na kutokana na hilo wakajidhania bure kuwa ni watoto wa Mungu, hali wakizitenda kazi za Ibilisi! Hawa kwa kweli, na kwa usahihi, ni washupavu wa kidini; tena, kwa maana mbaya kabisa ya neno hilo. Lakini ni kwa shida kubwa jinsi gani wanavyosadikishwa juu ya jambo hilo, hasa kama wamekunywa kwa kina roho ile ya upotevu! Juhudi zote za kuwaleta wajitambue wenyewe watazihesabu wakati huo kuwa ni kupigana na Mungu; na ule ukali na msukumo wa roho ambao wao huuita “kuishindania imani kwa bidii,” huwaweka juu mno ya njia zote za kawaida za kumsadikisha mtu, hata twaweza kusema kwa haki, “Kwa wanadamu hilo haliwezekani.”

2. Basi, ni nani atakayeshangaa ikiwa watu wengi wenye akili, wakiyaona matokeo ya kutisha ya udanganyifu huu, na kujitahidi kukaa mbali nao kadiri iwezekanavyo, wakati mwingine wataelekea upande wa pili uliopita kiasi? — ikiwa hawako tayari kumwamini ye yote anayesema kuwa anao ushuhuda huu ambao kwa habari yake wengine wamekosea vibaya mno hivyo? — ikiwa karibu wako tayari kuwahesabu kuwa washupavu wote wale wanaotumia maneno ambayo yametumiwa vibaya kwa kutisha hivyo? — naam, ikiwa wangeweza kuuliza kama ushuhuda au ushahidi unaonenwa hapa ni fursa ya Wakristo wa kawaida, wala si, afadhali, mojawapo ya vipawa vile vya ajabu ambavyo wao hudhani vilikuwa vya enzi ya mitume peke yake?

3 . Lakini je, kuna sharti lo lote tuliowekewa la kukimbilia upande huu au ule uliopita kiasi? Je, hatuwezi kufuata njia ya katikati? — kukaa mbali vya kutosha na roho ile ya upotevu na ushupavu, bila kukikana kipawa cha Mungu, na bila kuiacha fursa kuu ya watoto wake? Hakika twaweza. Ili kufikia hilo, na tufikiri, mbele za Mungu na katika kicho chake,

Kwanza. Ushuhuda huu au ushahidi wa roho yetu ni nini; ushuhuda wa Roho wa Mungu ni nini; na, je, yeye “hushuhudiaje pamoja na roho zetu ya kuwa sisi tu watoto wa Mungu?”

Pili. Je, ushuhuda huu wa pamoja wa Roho wa Mungu na roho yetu wenyewe unatofautishwaje waziwazi na kwa uthabiti na majivuno ya akili ya asili, na udanganyifu wa Ibilisi?

I. 1. Na tufikiri kwanza, ushuhuda au ushahidi wa roho yetu ni nini. Lakini hapa siwezi kuacha kuwaomba wote wale wanaotaka kuumeza ushuhuda wa Roho wa Mungu ndani ya ushuhuda wa akili wa roho yetu wenyewe, waangalie kwamba katika andiko hili Mtume yuko mbali sana na kunena juu ya ushuhuda wa roho yetu wenyewe peke yake, hata yaweza kuulizwa kama ananena juu yake hata kidogo, — kama haneni peke yake juu ya ushuhuda wa Roho wa Mungu. Haionekani ila kwamba maandiko ya asili yanaweza kueleweka hivi kwa haki. Mtume alikuwa amesema tu, katika mstari uliotangulia, “Mlipokea roho ya kufanywa wana, ambayo kwa hiyo twalia, Aba, yaani, Baba;” na papo hapo anaongeza, Auto to pneuma (nakala nyingine husoma to auto pneuma) symmartyrei toi pneumati hemon, hoti esmen tekna Theou, maneno yawezayo kutafsiriwa, Roho yule yule hushuhudia kwa roho yetu ya kuwa sisi tu watoto wa Mungu (kihusishi syn kikionyesha tu kwamba yeye hushuhudia jambo hili wakati uo huo anapotuwezesha kulia Aba, Baba.) Lakini sishindani; kwa kuwa maandiko mengine mengi, pamoja na uzoefu wa Wakristo wote wa kweli, yanathibitisha vya kutosha kwamba ndani ya kila mwamini mna ushuhuda wa Roho wa Mungu, na ushuhuda wa roho yake mwenyewe, kwamba yeye ni mtoto wa Mungu.

2. Kwa habari ya huo wa pili, msingi wake umewekwa katika yale maandiko mengi yanayoeleza alama za watoto wa Mungu; tena kwa wazi kiasi kwamba yeye apitaye mbio aweza kuzisoma. Hizi pia zimekusanywa pamoja, na kuwekwa katika nuru iliyo kali kabisa, na waandishi wengi wa zamani na wa sasa. Ikiwa mtu ye yote anahitaji nuru zaidi, aweza kuipokea kwa kuhudhuria huduma ya Neno la Mungu; kwa kulitafakari mbele za Mungu sirini; na kwa kuzungumza na wale walio na ujuzi wa njia zake. Na kwa ile akili au ufahamu ambao Mungu amempa, ambao dini haikukusudiwa kuuzima, bali kuukamilisha; — sawasawa na lile neno la Mtume, “Ndugu zangu, msiwe watoto katika akili; lakini katika uovu” au ubaya “mwe watoto wachanga; bali katika akili mwe watu wazima;” (1 Wakorintho 14:20; ) — kila mtu, akizitumia alama hizo za Maandiko kwa nafsi yake, aweza kujua kama yeye ni mtoto wa Mungu. Hivyo, akijua, Kwanza, “wote wanaoongozwa na Roho wa Mungu,” katika tabia na matendo yote matakatifu, “hao ndio wana wa Mungu;” (jambo ambalo analo uhakika usiokosea wa maandiko matakatifu;) Pili, Mimi naongozwa hivyo “na Roho wa Mungu;” atahitimisha kwa urahisi, — “Kwa hiyo mimi ni mwana wa Mungu.”

3. Yanayokubaliana na haya ni yale matamko yote yaliyo wazi ya Mtakatifu Yohana, katika Waraka wake wa Kwanza: “Katika hili twajua ya kuwa tumemjua yeye, ikiwa tunashika amri zake.” (1 Yohana 2:3.) “Yeye alishikaye neno lake, katika huyo upendo wa Mungu umekamilika kweli kweli; Katika hili twajua ya kuwa tumo ndani yake;” ya kwamba sisi kweli tu watoto wa Mungu. (1 Yohana 2:5.) “Mkijua ya kuwa yeye ni mwenye haki, mwajua ya kuwa kila mtu atendaye haki amezaliwa na yeye.” (1 Yohana 2:29.) “Sisi twajua ya kuwa tumepita toka mautini kuingia uzimani, kwa maana twawapenda ndugu.” (1 Yohana 3:14) “Katika hili twajua ya kuwa tu wa kweli, nasi tutaituliza mioyo yetu mbele zake;” yaani, kwa sababu “twapendana, si kwa neno wala kwa ulimi, bali kwa tendo na kweli.” “Katika hili twajua ya kuwa twakaa ndani yake, kwa sababu ametupa katika Roho wake” wa upendo. (1 Yohana 4:13.) Na, “katika hili twajua ya kuwa anakaa ndani yetu, kwa huyo” roho ya utii “aliyetupa.” (1 Yohana 3:24.)

4. Yaelekea sana kwamba hawajapata kuwako watoto wo wote wa Mungu, tangu mwanzo wa ulimwengu hata leo, walioendelea zaidi katika neema ya Mungu na katika kumjua Bwana wetu Yesu Kristo, kuliko Mtume Yohana, wakati alipoyaandika maneno haya, na wale akina baba katika Kristo aliowaandikia. Hata hivyo, ni dhahiri kwamba Mtume mwenyewe, na wote wale walio nguzo katika hekalu la Mungu, walikuwa mbali sana na kuzidharau alama hizi za kuwa kwao watoto wa Mungu; na kwamba walizitumia kwa nafsi zao wenyewe ili kuithibitisha imani yao. Lakini haya yote si kitu kingine ila ushahidi wa akili, ushuhuda wa roho yetu, wa akili au ufahamu wetu. Yote yanafikia hapa: Wale walio na alama hizi ni watoto wa Mungu: Lakini sisi tunazo alama hizi. Kwa hiyo sisi tu watoto wa Mungu.

5. Lakini yaonekanaje kwamba sisi tunazo alama hizi? Hili ni swali ambalo bado linabaki. Yaonekanaje kwamba sisi tunampenda Mungu na jirani yetu, na kwamba tunazishika amri zake? Angalia kwamba maana ya swali hili ni, Yaonekanaje kwa sisi wenyewe, si kwa wengine? Basi ningemwuliza yeye aulizaye swali hili, Yaonekanaje kwako kwamba u hai, na kwamba sasa u katika raha, wala si katika maumivu? Je, hulijui hilo papo hapo moyoni mwako? Kwa ufahamu ule ule wa papo hapo, utajua kama nafsi yako i hai kwa Mungu; kama umeokolewa na maumivu ya ghadhabu ya kiburi, na unayo raha ya roho ya upole na utulivu. Kwa njia hiyo hiyo huwezi kukosa kutambua kama unampenda Mungu, unafurahi ndani yake, na kujifurahisha katika yeye. Kwa njia hiyo hiyo lazima uhakikishwe moja kwa moja kama unampenda jirani yako kama nafsi yako; kama una moyo wa wema kwa wanadamu wote, na umejaa upole na uvumilivu. Na kwa habari ya ile alama ya nje ya watoto wa Mungu, ambayo ni, kwa mujibu wa Mtakatifu Yohana, kuzishika amri zake, bila shaka unajua ndani ya moyo wako mwenyewe kama, kwa neema ya Mungu, ni yako. Dhamiri yako hukujulisha siku kwa siku kama hulitaji jina la Mungu midomoni mwako ila kwa uzito na ibada, kwa kicho na hofu ya kimungu; kama unaikumbuka siku ya Sabato uitakase; kama unamheshimu baba yako na mama yako; kama unawatendea wote kama ungependa wao wakutendee wewe; kama unaumiliki mwili wako katika utakaso na heshima; na kama, ikiwa unakula au unakunywa, una kiasi katika hayo, na unafanya yote kwa utukufu wa Mungu.

6. Basi huu ndio hasa ushuhuda wa roho yetu wenyewe; naam, ushuhuda wa dhamiri yetu, kwamba Mungu ametujalia kuwa watakatifu moyoni, na watakatifu katika mwenendo wa nje. Ni kujua ndani yetu kwamba tumepokea, ndani ya Roho wa kufanywa wana na kwa njia yake, zile tabia zinazotajwa katika Neno la Mungu kuwa ni za watoto wake aliowafanya wana; yaani, moyo wenye upendo kwa Mungu na kwa wanadamu wote; tukimtegemea Mungu Baba yetu kwa tumaini la kitoto, tusitamani kitu ila yeye, tukimtwika yeye fadhaa zetu zote, na kumkumbatia kila mwanadamu kwa upendo wa dhati na wa huruma: — Ni kujua kwamba ndani yetu tumefananishwa, na Roho wa Mungu, na mfano wa Mwanawe, na kwamba tunaenenda mbele zake katika haki, rehema, na kweli, tukiyatenda yale yanayopendeza machoni pake.

7. Lakini ushuhuda ule wa Roho wa Mungu, unaoongezwa juu ya huu na kuunganishwa nao, ni nini? Je, yeye “hushuhudiaje pamoja na roho zetu ya kuwa sisi tu watoto wa Mungu?” Ni vigumu kupata maneno katika lugha ya wanadamu ya kueleza “mafumbo ya Mungu.” Kwa kweli, hakuna maneno yatakayoeleza kikamilifu yale ambayo watoto wa Mungu wanayaonja. Lakini huenda mtu angeweza kusema, (nikiwaomba wote waliofundishwa na Mungu kuyasahihisha, kuyalainisha au kuyatia nguvu maneno haya,) Ushuhuda wa Roho ni mguso wa ndani juu ya nafsi, ambao kwa huo Roho wa Mungu hushuhudia moja kwa moja kwa roho yangu kwamba mimi ni mtoto wa Mungu; kwamba Yesu Kristo amenipenda, akajitoa nafsi yake kwa ajili yangu; na kwamba dhambi zangu zote zimefutwa, nami, naam mimi, nimepatanishwa na Mungu.

8. Kwamba ushuhuda huu wa Roho wa Mungu lazima, kwa asili yenyewe ya mambo, utangulie ushuhuda wa roho yetu wenyewe, yaweza kuonekana kwa wazo hili moja tu: Lazima tuwe watakatifu moyoni, na watakatifu maishani, kabla hatujaweza kujua kwamba tuko hivyo; kabla hatujaweza kuwa na ushuhuda wa roho yetu kwamba sisi ni watakatifu ndani na nje. Lakini lazima tumpende Mungu kabla hatujaweza kuwa watakatifu hata kidogo; kwa kuwa huu ndio mzizi wa utakatifu wote. Basi hatuwezi kumpenda Mungu mpaka tujue kwamba yeye anatupenda. “Sisi twampenda kwa maana yeye alitupenda kwanza.” Wala hatuwezi kujua upendo wake wa kutusamehe mpaka Roho wake aushuhudie kwa roho yetu. Basi, kwa kuwa ushuhuda huu wa Roho wake lazima utangulie upendo wa Mungu na utakatifu wote, kwa hiyo lazima utangulie kujua kwetu kwa ndani mambo hayo, au ushuhuda wa roho yetu juu yake.

9. Ndipo, wala si kabla ya hapo, — Roho wa Mungu ashuhudiapo kwa roho yetu hivi, “Mungu amekupenda, akamtoa Mwanawe mwenyewe kuwa upatanisho kwa ajili ya dhambi zako; Mwana wa Mungu amekupenda, naye amekuosha dhambi zako kwa damu yake,” — “twampenda Mungu, kwa maana yeye alitupenda kwanza;” na, kwa ajili yake, twampenda ndugu yetu pia. Na jambo hili hatuwezi kukosa kulijua ndani yetu wenyewe: Sisi “twayajua mambo tuliyokirimiwa na Mungu bure.” Twajua kwamba twampenda Mungu na kuzishika amri zake; na “katika hili pia twajua ya kuwa sisi tu wa Mungu.” Huu ndio ushuhuda ule wa roho yetu wenyewe, ambao, maadamu tunadumu kumpenda Mungu na kuzishika amri zake, hudumu ukiungana na ushuhuda wa Roho wa Mungu, “ya kuwa sisi tu watoto wa Mungu.”

10. Si kwamba ningetaka kwa njia yo yote nieleweke, kwa lo lote lililonenwa juu yake, kuwa ninaitenga kazi ya Roho wa Mungu, hata na ushuhuda wa roho yetu wenyewe. Hasha. Ni yeye ambaye si kwamba hutenda ndani yetu kila namna ya jambo jema tu, bali pia huiangazia kazi yake mwenyewe, na kuonyesha waziwazi yale aliyoyatenda. Ndiyo sababu jambo hili linanenwa na Mtakatifu Paulo kuwa mojawapo ya makusudi makuu ya kumpokea kwetu Roho, “ili tupate kuyajua mambo tuliyokirimiwa na Mungu bure:” Ili auimarishe ushuhuda wa dhamiri yetu, kwa habari ya ‘unyofu na uaminifu wa kimungu;” na kutujalia kutambua, katika nuru kamili zaidi na yenye nguvu zaidi, kwamba sasa twayatenda yale yanayompendeza.

11. Ikiwa bado itaulizwa, “Roho wa Mungu hushuhudiaje pamoja na roho zetu, ya kuwa sisi tu watoto wa Mungu,’ kwa namna ya kuondoa shaka yote, na kuthibitisha uhalisi wa uana wetu?” — jibu ni wazi kutokana na yale yaliyoangaliwa hapo juu. Na, Kwanza, kwa habari ya ushuhuda wa roho yetu: Nafsi hutambua kwa ukaribu na kwa wazi inapompenda Mungu, inapojifurahisha na kufurahi ndani yake, kama vile inapopenda na kujifurahisha katika kitu cho chote duniani. Wala haiwezi kuwa na shaka zaidi kama inapenda, inajifurahisha, na kufurahi au la, kuliko kama ipo au la. Basi, kama hii ni hoja ya haki,

Yeye ambaye sasa anampenda Mungu, ambaye anajifurahisha na kufurahi ndani yake kwa furaha ya unyenyekevu, na furaha takatifu, na upendo wa utii, ni mtoto wa Mungu;

Lakini mimi nampenda Mungu, najifurahisha, na kufurahi ndani yake hivyo;

Kwa hiyo, mimi ni mtoto wa Mungu: — Basi Mkristo hawezi kwa njia yo yote kuwa na shaka juu ya kuwa kwake mtoto wa Mungu. Kwa habari ya dai la kwanza, anao uhakika kamili kama alio nao kwamba Maandiko yametoka kwa Mungu; na kwa habari ya kumpenda kwake Mungu hivyo, anao uthibitisho wa ndani, ambao si pungufu ya kujidhihirisha wenyewe. Hivyo, ushuhuda wa roho yetu wenyewe hudhihirishwa mioyoni mwetu kwa usadikisho wa ndani kabisa, kwa namna ambayo, kupita shaka yote ya akili, huthibitisha uhalisi wa uana wetu.

12. Namna ushuhuda wa kimungu unavyodhihirishwa moyoni, sijitwiki kuieleza. Maarifa hayo ni ya ajabu mno na bora mno kwangu: Siwezi kuyafikia. Upepo huvuma, nami naisikia sauti yake; lakini siwezi kujua unakotoka, wala unakokwenda. Kama vile hakuna ajuaye mambo ya mtu, isipokuwa roho ya mtu iliyo ndani yake; vivyo hivyo namna ya mambo ya Mungu hakuna aijuaye, isipokuwa Roho wa Mungu. Lakini jambo lenyewe tunalijua; yaani, kwamba Roho wa Mungu humpa mwamini ushuhuda wa namna hii wa kufanywa kwake mwana, hata, maadamu ushuhuda huo upo nafsini, hawezi kuwa na shaka zaidi juu ya uhalisi wa uana wake, kuliko awezavyo kuwa na shaka juu ya kung'aa kwa jua, akiwa amesimama katika mwako kamili wa miali yake.

II. 1. Jinsi ushuhuda huu wa pamoja wa Roho wa Mungu na roho yetu unavyoweza kutofautishwa waziwazi na kwa uthabiti na majivuno ya akili ya asili, na udanganyifu wa Ibilisi, ndilo jambo linalofuata kufikiriwa. Tena ni la maana kubwa mno kwa wote wanaotamani wokovu wa Mungu kulifikiri kwa uangalifu wa kina kabisa, kama hawataki kuzidanganya nafsi zao wenyewe. Kosa katika jambo hili kwa kawaida huonekana kuleta matokeo ya kuangamiza kabisa; hasa kwa sababu yeye anayekosea mara chache hugundua kosa lake mpaka kumekwisha kuchelewa kulirekebisha.

2. Na, Kwanza, ushuhuda huu utatofautishwaje na majivuno ya akili ya asili? Ni hakika kwamba mtu ambaye hajapata kamwe kusadikishwa juu ya dhambi, sikuzote yu tayari kujipendeza, na kujiona, hasa katika mambo ya kiroho, kuwa bora kupita impasavyo kujiona. Na kwa hiyo, si ajabu hata kidogo ikiwa mtu aliyejivuna bure kwa nia yake ya kimwili, asikiapo juu ya fursa hii ya Wakristo wa kweli, ambao bila shaka anajihesabu kuwa mmoja wao, atajichochea upesi hata akajisadikisha kwamba tayari anayo. Mifano ya namna hii imejaa ulimwenguni sasa, na imejaa katika vizazi vyote. Basi ushuhuda halisi wa Roho pamoja na roho yetu waweza kutofautishwaje na majivuno haya yaletayo hukumu?

3. Najibu, Maandiko Matakatifu yamejaa alama ambazo kwa hizo kimoja chaweza kutofautishwa na kingine. Yanaeleza, kwa namna iliyo wazi kabisa, hali zinazotangulia, zinazoambatana na, na zinazofuata ushuhuda wa kweli, halisi wa Roho wa Mungu pamoja na roho ya mwamini. Ye yote atakayezipima kwa uangalifu na kuzisikiliza hizi hatahitaji kuweka giza badala ya nuru. Atatambua tofauti kubwa mno, kwa habari ya hizi zote, kati ya ushuhuda halisi na ule wa kujidai wa Roho, hata hapatakuwa na hatari, naweza kusema, hapatakuwa na uwezekano, wa kuchanganya kimoja na kingine.

4. Kwa hizi, mtu anayejitumainisha bure juu ya kipawa cha Mungu angeweza hakika kujua, kama angetaka kweli, kwamba hadi sasa “ameachiliwa kwa nguvu ya upotevu,” na kuachwa aamini uongo. Kwa maana Maandiko yanaweka alama zile zilizo wazi na dhahiri, kama zinazotangulia, kuambatana na, na kufuata kipawa hicho, ambazo kutafakari kidogo kungemsadikisha, kupita shaka yote, kwamba hazijapata kuonekana kamwe nafsini mwake. Kwa mfano: Maandiko yanaeleza toba, au kusadikishwa juu ya dhambi, kuwa sikuzote hutangulia ushuhuda huu wa msamaha. Hivyo, “Tubuni, kwa maana ufalme wa mbinguni umekaribia.” (Mathayo 3:2.) “Tubuni, mkaiamini Injili.” (Marko 1:15.) “Tubuni, mkabatizwe kila mmoja wenu, mpate ondoleo la dhambi.” (Matendo 2:38.) “Tubuni basi, mrejee, ili dhambi zenu zifutwe.” (Matendo 3:19.) Kwa kupatana na hayo, Kanisa letu nalo daima huiweka toba kabla ya msamaha, au ushuhuda wake. “Yeye huwasamehe na kuwafungulia wote wanaotubu kweli, na kuiamini bila unafiki Injili yake takatifu.” “Mungu Mwenyezi — ameahidi msamaha wa dhambi kwa wote wale ambao, kwa toba ya moyoni na imani ya kweli, humgeukia yeye.” Lakini yeye ni mgeni hata kwa toba hii: Hajapata kamwe kujua moyo uliovunjika na kupondeka: “Kukumbuka dhambi zake” hakujapata kamwe “kuwa kuzito kwake,” wala “mzigo wake kuwa usiovumilika.” Alipoyarudia maneno hayo, hakumaanisha kamwe alichokisema; alimpa Mungu tu salamu za heshima. Na hata kama ingekuwa kwa sababu ya kukosekana tu kwa kazi hii ya Mungu inayotangulia, anayo sababu kubwa mno ya kuamini kwamba ameshika kivuli tu, wala hajapata bado kuijua fursa halisi ya wana wa Mungu.

5. Tena, Maandiko yanaeleza kuzaliwa na Mungu, jambo ambalo lazima litangulie ushuhuda kwamba sisi tu watoto wake, kuwa ni badiliko kubwa na kuu; badiliko “kutoka gizani kwenda nuruni,” na pia “kutoka nguvu za Shetani kumwelekea Mungu;” kuwa ni “kupita toka mautini kuingia uzimani,” ufufuo kutoka kwa wafu. Ndivyo Mtume asemavyo kwa Waefeso: “Na ninyi aliwahuisha, mlipokuwa wafu kwa sababu ya makosa na dhambi zenu.” (Waefeso 2:1.) Na tena, “hata tulipokuwa wafu kwa sababu ya dhambi, alituhuisha pamoja na Kristo; akatufufua pamoja naye, akatuketisha pamoja naye katika ulimwengu wa roho, katika Kristo Yesu.” (Waefeso 2:5, 6.) Lakini yeye tunayemnena sasa anajua nini juu ya badiliko lo lote la namna hii? Hana habari kabisa na jambo hili lote. Hii ni lugha asiyoifahamu. Anakwambia kwamba sikuzote alikuwa Mkristo. Hajui wakati wo wote alipohitaji badiliko la namna hiyo. Kwa hili pia, kama atajipa ruhusa ya kufikiri, aweza kujua kwamba hakuzaliwa na Roho; kwamba hajapata bado kumjua Mungu; bali ameidhania sauti ya maumbile kuwa sauti ya Mungu.

6. Lakini tukiacha kufikiri juu ya lo lote alilolionja au asilolionja katika wakati uliopita; kwa alama za sasa twaweza kwa urahisi kumtofautisha mtoto wa Mungu na mjidanganyaji mwenye majivuno. Maandiko yanaieleza furaha ile katika Bwana inayoambatana na ushuhuda wa Roho wake, kuwa furaha ya unyenyekevu; furaha inayomshusha mtu hata mavumbini, inayomfanya mwenye dhambi aliyesamehewa alie, “Mimi ni duni! Mimi ni nani, au nyumba ya baba yangu ni nini? Sasa jicho langu linakuona, najichukia nafsi yangu katika mavumbi na majivu!” Na po pote palipo na unyenyekevu, pana upole, saburi, utu wema, uvumilivu. Pana roho laini, inayokubali; upole na utamu, wororo wa nafsi, usioweza kuelezwa kwa maneno. Lakini je, matunda haya huambatana na ule ushuhuda wa Roho unaodhaniwa katika mtu mwenye majivuno? Ni kinyume kabisa. Kadiri anavyojiamini zaidi juu ya kibali cha Mungu, ndivyo anavyozidi kujiinua; kadiri anavyozidi kujitukuza, ndivyo mwenendo wake wote unavyozidi kuwa wa kiburi na wa kujikweza. Kadiri anavyodhani kuwa ana ushuhuda wenye nguvu zaidi, ndivyo anavyozidi kuwa mkali kwa wote wanaomzunguka; ndivyo anavyozidi kushindwa kupokea karipio lo lote; ndivyo anavyozidi kukosa subira akipingwa. Badala ya kuwa mpole zaidi, na mwanana, na mwepesi wa kufundishwa, zaidi “mwepesi wa kusikia, si mwepesi wa kusema,” yeye ni mzito zaidi wa kusikia, na mwepesi wa kusema; asiye tayari zaidi kujifunza kwa mtu ye yote; mwenye moto zaidi na mkali katika hasira yake, na mwenye pupa katika mazungumzo yake. Naam, huenda wakati mwingine kutaonekana namna fulani ya ukali katika sura yake, katika namna yake ya kunena, katika mwenendo wake wote, kana kwamba alikuwa karibu kulitwaa jambo hilo mikononi mwa Mungu, na yeye mwenyewe “kuwala wao wapingao.”

7. Tena zaidi: Maandiko yanafundisha, “Huku ndiko kumpenda Mungu,” alama yake ya hakika, “kwamba tuzishike amri zake.” (1 Yohana 5:3.) Naye Bwana wetu mwenyewe asema, “Yeye azishikaye amri zangu, yeye ndiye anipendaye.” (Yohana 14:21.) Upendo hufurahi kutii; kutenda, katika kila jambo, lo lote linalokubalika kwa mpendwa. Mpenzi wa kweli wa Mungu huharakisha kuyatenda mapenzi yake hapa duniani kama yanavyotendeka mbinguni. Lakini je, hii ndiyo tabia ya mjidai mwenye majivuno wa kumpenda Mungu? La, bali upendo wake humpa uhuru wa kuasi, wa kuzivunja, wala si kuzishika, amri za Mungu. Huenda, alipokuwa katika hofu ya ghadhabu ya Mungu, alijitahidi kweli kuyatenda mapenzi yake. Lakini sasa, akijiona kuwa “hayuko chini ya sheria,” anadhani hana tena wajibu wa kuishika. Kwa hiyo hana bidii sana ya matendo mema: hajali sana kujiepusha na uovu; hakeshi sana juu ya moyo wake mwenyewe; hauchungi sana ulimi wake. Hana bidii sana ya kujikana nafsi, na kuuchukua msalaba wake kila siku. Kwa neno moja, umbo lote la maisha yake limebadilika tangu alipojidhania kuwa huru. Haendelei tena “kujizoeza kuwa mtauwa;” “akishindana si na damu na nyama tu, bali na falme na mamlaka,” akistahimili taabu, “akijitahidi kwa uchungu kuingia katika mlango ulio mwembamba.” La; amepata njia rahisi zaidi ya kwenda mbinguni; njia pana, laini, yenye maua, ambamo aweza kuiambia nafsi yake, “Nafsi, pumzika, ule, unywe, ufurahi.” Inafuata, kwa ushahidi usiokanushika, kwamba hana ushuhuda wa kweli wa roho yake mwenyewe. Hawezi kujua ndani yake kwamba anazo alama zile asizokuwa nazo; unyenyekevu ule, upole, na utii: Wala Roho wa Mungu wa kweli hawezi kushuhudia uongo; au kushuhudia kwamba yeye ni mtoto wa Mungu hali yeye ni dhahiri mtoto wa Ibilisi.

8. Jitambue, ewe mjidanganyaji maskini! — wewe uliye na uhakika wa kuwa mtoto wa Mungu; wewe usemaye, “Ninao ushuhuda ndani yangu,” na kwa hiyo unawadharau adui zako wote. Umepimwa katika mizani, nawe umeonekana kuwa umepunguka; naam, katika mizani ya patakatifu. Neno la Bwana limeijaribu nafsi yako, na kukuthibitisha kuwa fedha iliyokataliwa. Wewe si mnyenyekevu wa moyo; kwa hiyo hujampokea Roho wa Yesu hata leo. Wewe si mwanana wala mpole; kwa hiyo furaha yako haina thamani yo yote: Si furaha katika Bwana. Huzishiki amri zake; kwa hiyo humpendi, wala wewe si mshirika wa Roho Mtakatifu. Kwa hiyo ni hakika na dhahiri, kama vile Mausia ya Mungu yawezavyo kulifanya, kwamba Roho wake hashuhudii pamoja na roho yako kwamba wewe u mtoto wa Mungu. Ee, mlilie yeye, ili magamba yaanguke machoni pako; ili upate kujijua kama unavyojulikana; ili upate hukumu ya mauti ndani yako, hata uisikie sauti inayowafufua wafu, ikisema, “Jipe moyo: Umesamehewa dhambi zako; imani yako imekuponya.”

9. “Lakini mtu aliye na ushuhuda halisi ndani yake atautofautishaje na majivuno?” Nakuuliza, wewe hutofautishaje mchana na usiku? Hutofautishaje nuru na giza; au nuru ya nyota, au ya mshumaa unaofifia, na nuru ya jua la adhuhuri? Je, hakuna tofauti ya asili, iliyo dhahiri, ya msingi kati ya kimoja na kingine? Na je, huitambui tofauti hiyo papo hapo na moja kwa moja, ikiwa hisi zako zimekaa sawasawa? Vivyo hivyo, kuna tofauti ya asili, ya msingi, kati ya nuru ya kiroho na giza la kiroho; na kati ya nuru ambayo kwa hiyo Jua la haki huangaza mioyoni mwetu, na ile nuru inayofifia itokayo tu katika “cheche tulizoziwasha wenyewe:” Na tofauti hii pia hutambulikana papo hapo na moja kwa moja, ikiwa hisi zetu za kiroho zimekaa sawasawa.

10. Kutaka maelezo ya kina zaidi na ya kifalsafa juu ya namna tunavyotofautisha mambo haya, na juu ya vigezo, au alama za ndani, ambazo kwa hizo tunaijua sauti ya Mungu, ni kudai jambo lisiloweza kujibiwa kamwe; la, hata na mtu aliye na ujuzi wa kina kabisa wa Mungu. Tuseme, Paulo alipojibu mbele ya Agripa, yule Mrumi mwenye hekima angalisema, “Wewe wanena juu ya kuisikia sauti ya Mwana wa Mungu. Wajuaje kwamba ilikuwa sauti yake? Kwa vigezo gani, kwa alama gani za ndani, waijua sauti ya Mungu? Nieleze namna ya kuitofautisha sauti hii na sauti ya mwanadamu au ya malaika.” Je, waweza kuamini kwamba Mtume mwenyewe angalijaribu hata mara moja kujibu dai la upuzi namna hiyo? Na bado, bila shaka, saa ile ile aliposikia sauti ile alijua kwamba ilikuwa sauti ya Mungu. Lakini jinsi alivyojua hilo, ni nani awezaye kueleza? Labda si mwanadamu wala malaika.

11. Tukaribie zaidi: Tuseme Mungu sasa angeiambia nafsi yo yote, “Umesamehewa dhambi zako,” — lazima atake nafsi hiyo iijue sauti yake; la sivyo angenena bure. Naye aweza kulitimiza hili; kwa maana, kila anapotaka, kutenda kumo mkononi mwake. Naye hulitimiza: Nafsi hiyo huhakikishwa kabisa, “sauti hii ni sauti ya Mungu.” Lakini bado yeye aliye na ushuhuda huo ndani yake, hawezi kumweleza mtu asiye nao: Wala kwa kweli haitarajiwi kwamba aweze. Kama kungekuwa na njia yo yote ya asili ya kuthibitisha, au mbinu ya asili ya kueleza, mambo ya Mungu kwa watu wasio na uzoefu, basi mwanadamu wa tabia ya asili angeweza kuyatambua na kuyajua mambo ya Roho wa Mungu. Lakini hili ni kinyume kabisa cha tamko la Mtume, kwamba “hawezi kuyafahamu, kwa kuwa yatambulikana kwa jinsi ya rohoni;” [1 Wakorintho 2:14] yaani, kwa hisi za kiroho, ambazo mwanadamu wa tabia ya asili hanazo.

12. “Lakini nitajuaje kwamba hisi zangu za kiroho zimekaa sawasawa?” Hili nalo ni swali la maana kubwa mno; kwa maana mtu akikosea katika hili, aweza kuendelea katika upotevu na udanganyifu usio na mwisho. “Na nimehakikishwaje kwamba hii si hali yangu; na kwamba siikosei sauti ya Roho?” Kwa ushuhuda wa roho yako mwenyewe; kwa “jibu la dhamiri safi mbele za Mungu.” [Matendo 23:1] Kwa matunda ambayo ameyatenda katika roho yako, utaujua ushuhuda wa Roho wa Mungu. Kwa hili utajua kwamba hauko katika udanganyifu wo wote, kwamba hujaidanganya nafsi yako mwenyewe. Matunda ya papo hapo ya Roho anayetawala moyoni, ni “upendo, furaha, amani, moyo wa rehema, unyenyekevu, upole, utu wema, uvumilivu.” [Wagalatia 5:22, 23] Na matunda ya nje ni, kuwatendea watu wote mema; kutomtendea mtu ye yote uovu; na kuenenda nuruni, [1 Yohana 1:7] — utii wa bidii, usiobadilika, kwa amri zote za Mungu.

13. Kwa matunda hayo hayo utaitofautisha sauti hii ya Mungu na udanganyifu wo wote wa Ibilisi. Roho yule mwenye kiburi hawezi kukunyenyekeza mbele za Mungu. Hawezi wala hangetaka kuulainisha moyo wako, na kuuyeyusha kwanza kuwa maombolezo ya dhati ya kumtafuta Mungu, na kisha kuwa upendo wa kitoto. Si yule adui wa Mungu na wa mwanadamu anayekuwezesha kumpenda jirani yako; au kujivika upole, utu wema, saburi, kiasi, na silaha zote za Mungu. [ona Wakolosai 3:12–14; Waefeso 6:11] Yeye hajafitinika juu ya nafsi yake, wala si mharibu wa dhambi, ambayo ni kazi yake mwenyewe. La; si mwingine ila Mwana wa Mungu ajaye ili “azivunje kazi za Ibilisi.” [1 Yohana 3:8] Basi, kwa hakika kama vile utakatifu ni wa Mungu, na kama vile dhambi ni kazi ya Ibilisi, vivyo hivyo kwa hakika ushuhuda ulio nao ndani yako si wa Shetani, bali ni wa Mungu.

14. Basi waweza kusema vema, “Mungu ashukuriwe kwa sababu ya kipawa chake kisichoneneka!” [2 Wakorintho 9:15] Mungu ashukuriwe, anijaliaye “kumjua yeye niliyemwamini;” [2 Timotheo 1:12] ambaye “amemtuma Roho wa Mwanawe moyoni mwangu, aliaye, Aba, yaani, Baba,” [Wagalatia 4:6] na hata sasa, “akishuhudia pamoja na roho yangu ya kuwa mimi ni mtoto wa Mungu!” [Warumi 8:16] Na angalia, si midomo yako tu, bali maisha yako yatangaze sifa zake. Amekutia muhuri uwe wake; basi mtukuze katika mwili wako na katika roho yako, ambavyo ni vyake. [1 Wakorintho 6:20] Mpendwa, ikiwa unalo tumaini hili ndani yako, jitakase kama yeye alivyo mtakatifu. Unapotazama ni pendo la namna gani alilokupa Baba, hata uitwe mtoto wa Mungu; [1 Yohana 3:1] jitakase “nafsi yako na uchafu wote wa mwili na roho, ukiutimiza utakatifu katika kumcha Mungu;” [2 Wakorintho 7:1] na mawazo yako yote, maneno, na matendo yawe dhabihu ya kiroho, takatifu, yenye kumpendeza Mungu kwa njia ya Kristo Yesu! [Warumi 12:1, 2]