Wokovu kwa Imani

“Kwa neema mmeokolewa, kwa njia ya imani.”

1. Baraka zote ambazo Mungu amemkirimu mwanadamu ni za neema yake tu, ukarimu wake, au fadhili zake; fadhili zake za bure, zisizostahiliwa; fadhili zisizostahiliwa hata kidogo; mwanadamu asiye na haki ya kudai hata rehema yake iliyo ndogo kuliko zote. Ilikuwa ni neema ya bure iliyo“mfanya mtu kwa mavumbi ya ardhi, na kumpulizia pumzi ya uhai,” na kuichapa katika nafsi hiyo sura ya Mungu, na “kuvitia vitu vyote chini ya miguu yake.” Neema hiyo hiyo ya bure yatuendelea, hata leo hii, uhai, na pumzi, na vitu vyote. Kwa maana hakuna kitu tulicho, wala tulicho nacho, wala tufanyacho, kiwezacho kustahili hata kitu kidogo kutoka mkononi mwa Mungu. “Ee Mungu, kazi zetu zote wewe umezitenda ndani yetu.” Hizi, basi, ni mifano mingine mingi ya rehema ya bure: na haki yoyote iwezayo kuonekana ndani ya mwanadamu, hii nayo ni kipawa cha Mungu.

2. Basi kwa kitu gani mwanadamu mwenye dhambi ataweza kufanya upatanisho kwa ajili ya hata dhambi yake iliyo ndogo kuliko zote? Kwa matendo yake mwenyewe? La. Yajapokuwa mengi au matakatifu kiasi gani, si yake mwenyewe, bali ni ya Mungu. Lakini kwa kweli yote ni machafu na yenye dhambi yenyewe, hata kila moja lao lahitaji upatanisho mpya. Ni tunda lililooza tu limealo katika mti uliooza. Na moyo wake ni mchafu kabisa na wa kuchukiza; kwa kuwa “amepungukiwa na utukufu wa Mungu,” ile haki tukufu iliyochapwa kwanza katika nafsi yake, kwa mfano wa Muumba wake mkuu. Kwa hiyo, kwa kuwa hana kitu, wala haki wala matendo, ya kutetea, kinywa chake kimefumbwa kabisa mbele za Mungu.

3. Ikiwa basi wanadamu wenye dhambi wapata kibali mbele za Mungu, ni “neema juu ya neema!” Ikiwa Mungu bado akubali kutumiminia baraka mpya, naam, iliyo kuu kuliko baraka zote, yaani wokovu; twaweza kusema nini juu ya mambo haya, ila, “Ashukuriwe Mungu kwa kipawa chake kisichoneneka!” Na ndivyo ilivyo. Katika hili “Mungu aonyesha pendo lake yeye mwenyewe kwetu sisi, kwa kuwa tulipokuwa tungali wenye dhambi, Kristo alikufa” ili atuokoe. “Kwa neema” basi “mmeokolewa kwa njia ya imani.” Neema ndiyo chanzo, imani ndiyo sharti, la wokovu.

Basi, ili tusiipungukie neema ya Mungu, yatupasa kuuliza kwa uangalifu, —

I. Ni imani gani ambayo kwa hiyo twaokolewa.

II. Ni wokovu gani ulio kwa njia ya imani.

III. Jinsi tuwezavyo kujibu baadhi ya mapingamizi.

I. Ni imani gani ambayo kwa hiyo twaokolewa.

1. Na, kwanza, si imani ya mpagani tu.

Basi, Mungu amtaka mpagani aamini, “ya kuwa Mungu yuko; na ya kuwa huwapa thawabu wale wamtafutao kwa bidii;” na kwamba yeye apaswa kutafutwa kwa kumtukuza kama Mungu, kwa kumshukuru kwa mambo yote, na kwa kutenda kwa uangalifu wema wa kimaadili, wa haki, rehema, na kweli, kwa viumbe wenzao. Basi Myunani au Mrumi, naam, Mskithi au Mhindi, alikuwa hana udhuru kama hakuamini kadiri hii: kuwako kwa Mungu na sifa zake, hali ijayo ya thawabu na adhabu, na hali ya kulazimisha ya wema wa kimaadili. Kwa maana hii ni imani ya mpagani tu.

2. Wala, pili, si imani ya shetani, ijapokuwa hii yaenda mbali zaidi kuliko ile ya mpagani. Kwa maana shetani huamini, si kwamba yuko Mungu mwenye hekima na nguvu tu, mwenye neema kutoa thawabu, na wa haki kuadhibu; bali pia, ya kwamba Yesu ni Mwana wa Mungu, Kristo, Mwokozi wa ulimwengu. Ndivyo tumkutavyo akitangaza, kwa maneno ya wazi, “Nakujua wewe u nani, ndiwe Mtakatifu wa Mungu” (Luka 4:34). Wala hatuwezi kutia shaka ya kuwa roho huyo mwenye taabu huamini maneno yale yote yaliyotoka katika kinywa cha yule Mtakatifu, naam, na yote mengine yaliyoandikwa na watu wale watakatifu wa kale, ambao kati yao wawili alilazimika kutoa ushuhuda ule mtukufu, “Watu hawa ni watumishi wa Mungu Aliye juu, wawahubirio ninyi njia ya wokovu.” Kadiri hii, basi, adui mkuu wa Mungu na wa mwanadamu huamini, na hutetemeka katika kuamini, —ya kuwa Mungu alidhihirishwa katika mwili; ya kuwa yeye ata“kanyaga adui zote chini ya miguu yake;” na ya kuwa “kila andiko lenye pumzi ya Mungu.” Kadiri hii ndiyo iendayo imani ya shetani.

3. Tatu. Ile imani ambayo kwa hiyo twaokolewa, katika maana ya neno hilo itakayoelezwa baadaye, si ile tu waliyokuwa nayo Mitume wenyewe wakati Kristo alipokuwa bado juu ya nchi; ijapokuwa walimwamini hata ku“acha vyote na kumfuata;” ingawa wakati ule walikuwa na uwezo wa kufanya miujiza, wa ku“ponya magonjwa ya kila namna na udhaifu wa kila namna;” naam, walikuwa nao wakati ule “nguvu na mamlaka juu ya pepo wote;” na, jambo lililo kuu kuliko haya yote, walitumwa na Bwana wao ili ku“hubiri ufalme wa Mungu.”

4. Basi ni imani gani ambayo kwa hiyo twaokolewa? Yaweza kujibiwa, kwanza, kwa ujumla, ni imani katika Kristo: Kristo, na Mungu kwa njia ya Kristo, ndio shabaha zake halisi. Katika hili, basi, yatofautishwa kikamili, kabisa, na imani ya wapagani wa kale au wa siku hizi. Na na imani ya shetani yatofautishwa kabisa kwa hili: si jambo la kubuni au la kiakili tu, kibali baridi kisicho na uhai, mfululizo wa mawazo kichwani; bali pia ni mwelekeo wa moyo. Kwa maana Maandiko yasema hivi, “Kwa moyo mtu huamini hata kupata haki;” na, “Ukiungama kwa kinywa chako ya kuwa Yesu ni Bwana, na kuamini moyoni mwako ya kuwa Mungu alimfufua katika wafu, utaokoka.”

5. Na katika hili yatofautiana na ile imani waliyokuwa nayo Mitume wenyewe wakati Bwana wetu alipokuwa duniani, kwa kuwa yakiri umuhimu na ustahili wa kifo chake, na nguvu ya ufufuo wake. Yakiri kifo chake kuwa ndiyo njia pekee itoshayo ya kumkomboa mwanadamu na mauti ya milele, na ufufuo wake kuwa ndio kurudishwa kwetu sote katika uhai na kutokufa; kwa kuwa yeye “alitolewa kwa ajili ya makosa yetu, na kufufuka kwa ajili ya kuhesabiwa haki kwetu.” Basi imani ya Kikristo si kukubali injili yote ya Kristo tu, bali pia ni kuitegemea kwa ukamilifu damu ya Kristo; kuutumaini ustahili wa uhai wake, kifo chake, na ufufuo wake; kumwegemea yeye kama upatanisho wetu na uhai wetu, kama aliyetolewa kwa ajili yetu, na aishiye ndani yetu; na, kwa sababu ya hili, kuambatana naye, na kushikamana naye, kama “hekima yetu, na haki, na utakaso, na ukombozi,” au, kwa neno moja, wokovu wetu.

II. Ni wokovu gani, ulio kwa njia ya imani hii, ndilo jambo la Pili la kufikiriwa.

1. Na, Kwanza, lolote lingine ambalo waweza kumaanisha, ni wokovu wa sasa. Ni kitu kiwezekanacho kupatikana, naam, kilichopatikana kweli, hapa duniani, na wale walio washiriki wa imani hii. Kwa maana Mtume asema hivi kwa waaminio wa Efeso, na ndani yao kwa waaminio wa zama zote, si, Mtaokolewa (ijapokuwa hilo nalo ni kweli), bali, “Mmeokolewa kwa njia ya imani.”

2. Mmeokolewa (ili kukusanya yote katika neno moja) na dhambi. Huu ndio wokovu ulio kwa njia ya imani. Huu ndio wokovu ule mkuu uliotangazwa na malaika, kabla Mungu hajamleta Mzaliwa wake wa Kwanza ulimwenguni: “Nawe utamwita jina lake Yesu, kwa maana yeye ndiye atakayewaokoa watu wake na dhambi zao.” Wala hapa, wala katika sehemu nyingine za maandiko matakatifu, hapana kipimo wala zuio lolote. Watu wake wote, au, kama ilivyoelezwa penginepo, “wote wamwaminio,” atawaokoa na dhambi zao zote; kutoka dhambi ya asili na ya matendo, iliyopita na iliyopo, “ya mwili na ya roho.” Kwa njia ya imani iliyo ndani yake, waokolewa na hatia yake na nguvu yake pia.

3. Kwanza. Kutoka hatia ya dhambi yote iliyopita: kwa maana, ijapokuwa ulimwengu wote una hatia mbele za Mungu, hata kama yeye “angehesabu maovu, ni nani angeweza kusimama;” na ijapokuwa, “kwa sheria” huja tu “kujua dhambi,” lakini hakuna wokovu kutoka kwayo, hata kwamba, “kwa” kutenda “matendo ya sheria hakuna mwenye mwili atakayehesabiwa haki mbele zake”: sasa, “haki ya Mungu iliyo kwa njia ya imani ya Yesu Kristo imedhihirishwa kwa wote waaminio.” Sasa, “wanahesabiwa haki bure kwa neema yake, kwa njia ya ukombozi ulio katika Kristo Yesu.” “Ambaye Mungu amekwisha kumweka awe upatanisho kwa njia ya imani katika damu yake, ili aonyeshe haki yake, kwa sababu ya kuziachilia dhambi zilizotangulia kufanywa.” Sasa Kristo ameiondoa “laana ya sheria, kwa kufanywa laana kwa ajili yetu.” Yeye ame“futa hati iliyoandikwa ya kutushitaki, iliyokuwa na maagizo iliyotupinga; akaiondoa isiwepo tena, akaigongomea msalabani.” “Basi sasa hakuna hukumu ya adhabu juu yao walio” waaminio “katika Kristo Yesu.”

4. Na kwa kuokolewa na hatia, waokolewa na hofu. Si kweli kutoka hofu ya kibinafsi ya kuchukiza; bali kutoka hofu yote ya kitumwa; kutoka ile hofu iletayo adhabu; kutoka hofu ya kuadhibiwa; kutoka hofu ya ghadhabu ya Mungu, ambaye sasa hawamwoni tena kama Bwana mkali, bali kama Baba mwenye huruma. “Kwa maana hamkupokea tena roho ya utumwa iletayo hofu; bali mlipokea roho ya kufanywa wana, ambayo kwa hiyo twalia, Aba, yaani, Baba. Roho mwenyewe hushuhudia pamoja na roho zetu, ya kuwa sisi tu watoto wa Mungu.” Waokolewa pia kutoka hofu, ijapokuwa si kutoka uwezekano, wa kuiacha neema ya Mungu, na kuzipungukia ahadi zile kuu na za thamani. Hivyo wana “amani kwa Mungu, kwa njia ya Bwana wetu Yesu Kristo. Wafurahi katika tumaini la utukufu wa Mungu. Na pendo la Mungu limekwisha kumiminwa katika mioyo yetu na Roho Mtakatifu tuliyepewa sisi.” Na kwa hili wana hakika (ijapokuwa labda si nyakati zote, wala kwa ujazo ule ule wa hakika), ya kuwa “wala mauti, wala uzima, wala yaliyopo, wala yatakayokuwapo, wala yaliyo juu, wala yaliyo chini, wala kiumbe kinginecho chote, hakitaweza kuwatenga na upendo wa Mungu ulio katika Kristo Yesu Bwana wetu.”

5. Tena: kwa njia ya imani hii waokolewa na nguvu ya dhambi, kama vile walivyookolewa na hatia yake. Basi Mtume atangaza, “Nanyi mwajua ya kuwa yeye alidhihirishwa, ili aziondoe dhambi zetu; na dhambi haimo ndani yake. Kila akaaye ndani yake hatendi dhambi” (1 Yohana 3:5 na kuendelea). Tena, “Watoto wadogo, mtu na asiwadanganye. Yeye atendaye dhambi ni wa Ibilisi. Ye yote aaminiye amezaliwa na Mungu. Na kila aliyezaliwa na Mungu hatendi dhambi, kwa sababu mbegu yake yakaa ndani yake; wala hawezi kutenda dhambi kwa sababu amezaliwa na Mungu.” Mara nyingine tena: “Twajua ya kuwa kila aliyezaliwa na Mungu hatendi dhambi; bali yeye aliyezaliwa na Mungu hujilinda nafsi yake, wala yule mwovu hamgusi” (1 Yohana 5:18).

6. Yeye aliye, kwa imani, amezaliwa na Mungu hatendi dhambi (1.) kwa dhambi yoyote ya mazoea; kwa maana dhambi yote ya mazoea ni dhambi itawalayo: Lakini dhambi haiwezi kutawala ndani ya ye yote aaminiye. Wala (2.) kwa dhambi yoyote ya makusudi: kwa maana nia yake, akiendelea kukaa katika imani, imepingana kabisa na dhambi yote, na kuichukia kama sumu iuayo. Wala (3.) Kwa tamaa yoyote ya dhambi; kwa maana hutamani daima mapenzi matakatifu na makamilifu ya Mungu; na mwelekeo wowote wa tamaa isiyo takatifu, yeye kwa neema ya Mungu, huukandamiza katika kuzaliwa kwake. Wala (4.) Hatendi dhambi kwa udhaifu, uwe katika tendo, neno, au wazo; kwa maana udhaifu wake hauna kibali cha nia yake; na pasipo hilo si dhambi hasa. Hivyo, “yeye aliyezaliwa na Mungu hatendi dhambi”: na ijapokuwa hawezi kusema kwamba hakutenda dhambi, lakini sasa “hatendi dhambi.”

7. Huu basi ndio wokovu ulio kwa njia ya imani, hata katika ulimwengu huu wa sasa: wokovu kutoka dhambi, na matokeo ya dhambi, wote wawili mara nyingi hueleweshwa kwa neno kuhesabiwa haki; ambalo, likichukuliwa kwa maana yake iliyo pana kuliko zote, lamaanisha kuokolewa na hatia na adhabu, kwa upatanisho wa Kristo unaotiwa kweli katika nafsi ya mwenye dhambi amwaminiye sasa, na kuokolewa na nguvu ya dhambi, kwa Kristo akiumbwa moyoni mwake. Hata kwamba yeye aliyehesabiwa haki hivyo, au kuokolewa kwa imani, kwa kweli amezaliwa mara ya pili. Yeye amezaliwa mara ya pili kwa Roho hata uzima mpya, ambao “umefichwa pamoja na Kristo katika Mungu.” Na kama mtoto mchanga aliyezaliwa karibuni hupokea kwa furaha adolon, “maziwa safi ya neno, na kukua kwayo;” akiendelea katika nguvu za Bwana Mungu wake, kutoka imani hata imani, kutoka neema hata neema, hata mwishowe, afike kuwa “mtu mkamilifu, hata kufikia kimo cha utimilifu wa Kristo.”

III. Pingamizi la kwanza la kawaida juu ya hili ni,

1. Ya kwamba kuhubiri wokovu au kuhesabiwa haki, kwa imani peke yake, ni kuhubiri kinyume cha utakatifu na matendo mema. Ambalo jibu fupi laweza kutolewa: “Ingekuwa hivyo, kama tungenena, kama wafanyavyo wengine, juu ya imani iliyotengwa na haya; lakini twanena juu ya imani isiyo hivyo, bali izaayo matendo mema yote, na utakatifu wote.”

2. Lakini yaweza kufaa kulifikiri kwa upana zaidi; hasa kwa kuwa si pingamizi jipya, bali ni la zamani kama nyakati za Mtakatifu Paulo. Kwa maana hata wakati ule iliulizwa, “Je, twaibatilisha sheria kwa imani?” Twajibu, Kwanza, wote wasiohubiri imani kwa dhahiri huibatilisha sheria; ama moja kwa moja na kwa dhahiri, kwa vipimo na maelezo yalayo roho yote ya andiko; au kwa njia isiyo dhahiri, kwa kutoonyesha njia pekee ambayo kwa hiyo yawezekana kuitimiza. Ambapo, Pili, “twaithibitisha sheria,” kwa kuonyesha upana wake wote na maana yake ya kiroho; na kwa kuwaita wote katika ile njia iliyo hai, ambayo kwa hiyo “haki ya sheria ipate kutimizwa ndani yao.” Hawa, wakiitegemea damu ya Kristo peke yake, hutumia amri zote alizoziagiza, hutenda “matendo mema yale aliyotangulia kuyatengeneza ili wayaende ndani yake,” na kufurahia na kudhihirisha tabia zote takatifu na za mbinguni, naam, ile nia iyo hiyo iliyokuwa katika Kristo Yesu.

3. Lakini je, kuhubiri imani hii hakuwaingizi watu katika kiburi? Twajibu, Kwa bahati laweza: kwa hiyo yampasa kila mwamini kuonywa kwa bidii, kwa maneno ya Mtume mkuu “Kwa sababu ya kutokuamini,” zile matawi za kwanza “zilikatwa: nawe wasimama kwa imani. Usijivune, bali uogope. Kwa maana ikiwa Mungu hakuyaachilia matawi ya asili, wewe pia hatakuachilia. Basi, angalia wema na ukali wa Mungu; kwa hao walioanguka, ukali; bali kwako wewe, wema wa Mungu, ukidumu katika wema huo; na usipodumu, wewe nawe utakatiliwa mbali.” Na akiendelea humo, atayakumbuka maneno yale ya Mtakatifu Paulo, akiona mbele na kulijibu pingamizi hili lililo (Warumi 3:27), “Ku wapi, basi, kujisifu? Kumezuiliwa. Kwa sheria gani? Ya matendo? La; bali kwa sheria ya imani.” Kama mtu angehesabiwa haki kwa matendo yake, angekuwa na sababu ya kujisifu. Lakini hapana kujisifu kwake yeye “kwa yule asiyefanya kazi, bali anamwamini yeye ambaye humhesabia haki asiyekuwa mtauwa” (Warumi 4:5). Kwa maana iyo hiyo ni maneno yote yatanguliayo na yafuatayo andiko hilo (Waefeso 2:4 na kuendelea): “Mungu, aliye na wingi wa rehema, hata wakati ule tulipokuwa wafu kwa sababu ya makosa yetu, alituhuisha pamoja na Kristo (kwa neema mmeokolewa), ili audhihirishe wingi wa neema yake upitao kiasi katika wema wake kwetu sisi katika Kristo Yesu. Kwa maana mmeokolewa kwa neema, kwa njia ya imani; ambayo hiyo haikutokana na nafsi zenu.” Kutoka kwenu haitoki imani yenu wala wokovu wenu: “ni kipawa cha Mungu;” kipawa cha bure, kisichostahiliwa; imani ambayo kwa hiyo mwaokolewa, pamoja na wokovu ule ambao yeye kwa radhi yake mwenyewe, kwa fadhili zake tu, auambatanisha nao. Ya kwamba mwaamini, ni mfano mmoja wa neema yake; ya kwamba mkiamini mwaokolewa, ni mwingine. “Wala si kwa matendo, mtu awaye yote asije akajisifu.” Kwa maana matendo yetu yote, haki yetu yote, iliyokuwako kabla ya kuamini kwetu, haikustahili kitu kwa Mungu ila hukumu ya adhabu; mbali kiasi hicho na kustahili imani, ambayo kwa hiyo, wakati wowote itolewapo, si kwa matendo. Wala wokovu si wa matendo tuyatendayo tuaminipo, kwa maana ndipo Mungu atendaye kazi ndani yetu: na, kwa hiyo, ya kwamba yeye atupa thawabu kwa yale yeye mwenyewe ayatendayo, huonyesha tu wingi wa rehema yake, lakini hutuachia sisi neno lolote la kujisifu.

4. “Lakini, je, kunena hivi juu ya rehema ya Mungu, kama iokoayo au ihesabiayo haki kwa uhuru kwa imani peke yake, hakuwezi kuwatia watu moyo wa kutenda dhambi?” Kweli, laweza na litafanya hivyo: Wengi wata“dumu katika dhambi ili neema izidi:” Lakini damu yao i juu ya vichwa vyao wenyewe. Wema wa Mungu wapasa kuwaongoza kwenye toba; na ndivyo utakavyowaongoza wale walio wanyofu wa moyo. Wajuapo kwamba bado kuna msamaha kwake, watalia kwa sauti kuu kwamba azifute dhambi zao pia, kwa njia ya imani iliyo katika Yesu. Na wakilia kwa bidii, wasizimie, wakimtafuta katika njia zote alizoziagiza; wakikataa kufarijiwa hata aje; “atakuja, wala hatakawia.” Naye aweza kufanya kazi nyingi katika muda mfupi. Mingi ni mifano, katika Matendo ya Mitume, ya Mungu kuifanya imani hii katika mioyo ya watu, kama umeme uangukao kutoka mbinguni. Hivyo katika saa iyo hiyo Paulo na Sila walipoanza kuhubiri, mlinzi wa gereza akatubu, akaamini, akabatizwa; kama walivyofanya elfu tatu, kwa Mtakatifu Petro, katika siku ya Pentekoste, ambao wote walitubu na kuamini kwa mahubiri yake ya kwanza. Na, Mungu na ahimidiwe, sasa kuna vithibitisho vingi vilivyo hai ya kuwa yeye bado ni “hodari wa kuokoa.”

5. Lakini kwa kweli iyo hiyo, iwekwapo katika mtazamo mwingine, latolewa pingamizi lililo kinyume kabisa: “Kama mtu hawezi kuokolewa kwa yote awezayo kuyafanya, hili litawasukuma watu kukata tamaa.” Kweli, kukata tamaa ya kuokolewa kwa matendo yao wenyewe, ustahili wao wenyewe, au haki yao. Na yapasa kuwa hivyo; kwa maana hapana awezaye kuutumaini ustahili wa Kristo, hata awe amejikana kabisa haki yake mwenyewe. Yeye “atakaye kuithibitisha haki yake mwenyewe” hawezi kuipokea haki ya Mungu. Haki iliyo ya imani haiwezi kupewa yeye maadamu anaitumaini ile iliyo ya sheria.

6. Lakini hili, husemwa, ni fundisho lisilo na faraja. Shetani alinena kama nafsi yake, yaani, pasipo kweli wala haya, alipothubutu kuwadokezea watu kwamba ni hivyo. Ndilo lenye faraja peke yake, ni “lililojaa faraja tele,” kwa wenye dhambi wote waliojiangamiza, waliojihukumu. Ya kwamba “kila amwaminiye hataona haya, kwa kuwa Bwana yeye yule ni Bwana wa wote, mwenye utajiri kwa wote wamwitao”: hapa kuna faraja, iliyo juu kama mbingu, iliyo na nguvu kuliko mauti! Nini! Rehema kwa wote? Kwa Zakayo, mnyang’anyi wa waziwazi? Kwa Mariamu Magdalene, kahaba wa kawaida? Nadhani nasikia mmoja akisema, “Basi mimi, hata mimi, naweza kutumaini rehema!” Nawe waweza kweli, wewe uliyeteswa, ambaye hapana aliyekufariji! Mungu hataitupa nje sala yako. La, labda aweza kusema saa ijayo, “Jipe moyo, umesamehewa dhambi zako;” zilizosamehewa hivi, hata zisikutawale tena; naam, na ya kwamba “Roho Mtakatifu atashuhudia pamoja na roho yako ya kuwa u mtoto wa Mungu.” Ee habari njema! habari za furaha kubwa, zilizotumwa kwa watu wote! “Haya, kila aonaye kiu, njoni majini; njoni, nunueni, bila fedha na bila thamani.” Dhambi zenu ziwe zipi, “zijapokuwa nyekundu sana,” zijapokuwa nyingi kuliko nywele za vichwa vyenu, “mrejeeni Bwana, naye atawarehemu, na kwa Mungu wetu, kwa maana atasamehe kwa wingi.”

7. Pingamizi lisipoonekana tena, ndipo twaambiwa tu kwamba wokovu kwa imani peke yake haupasi kuhubiriwa kama fundisho la kwanza, au, angalau, haupasi kuhubiriwa kamwe. Lakini Roho Mtakatifu asemaje? “Msingi mwingine hakuna mtu awezaye kuuweka isipokuwa ule uliokwisha kuwekwa, yaani, Yesu Kristo.” Basi, ya kwamba “kila amwaminiye ataokoka,” ni, na sharti iwe, msingi wa mahubiri yetu yote; yaani, sharti ihubiriwe kwanza. “Vema, lakini si kwa wote.” Basi, ni kwa nani tusipaswe kuihubiri? Tumwondoe nani? Maskini? La; wana haki ya pekee ya kuhubiriwa injili. Wasio na elimu? La. Mungu amewafunulia mambo haya watu wasio na elimu na wajinga tangu mwanzo. Vijana? Sivyo hata kidogo. “Waacheni,” kwa vyovyote, “waje kwangu, wala msiwazuie.” Wenye dhambi? Wao kuliko wote. “Sikuja kuwaita wenye haki, bali wenye dhambi wapate kutubu.” Kwa nini basi, ikiwa wapo, tuwaondoe matajiri, wenye elimu, wenye sifa njema, watu wenye maadili. Na, ni kweli, mara nyingi wao hujiondoa wenyewe wasisikie; lakini yatupasa kuyanena maneno ya Bwana wetu. Kwa maana ndivyo uendavyo mwelekeo wa agizo letu, “Enendeni ulimwenguni kote, mkaihubiri injili kwa kila kiumbe.” Mtu yeyote akilipotoa, au sehemu yake yoyote, kwa uangamivu wake, sharti abebe mzigo wake mwenyewe. Lakini bado, “kama Bwana aishivyo, lolote atuambialo Bwana, ndilo tutakalolinena.”

8. Wakati huu, hasa zaidi, tutanena, ya kwamba “kwa neema mmeokolewa kwa njia ya imani”: kwa sababu, haukupata kuwako wakati muafaka zaidi wa kulishika fundisho hili kuliko ulivyo siku hizi. Hakuna kitu kingine ila hili kiwezacho kuzuia kikamili kuongezeka kwa udanganyifu wa Kirumi kati yetu. Ni kazi isiyo na mwisho kushambulia, moja moja, makosa yote ya Kanisa lile. Lakini wokovu kwa imani hupiga kwenye shina, na yote huanguka mara moja pale hili linaposimikwa. Ni fundisho hili, ambalo Kanisa letu kwa haki huliita mwamba imara na msingi wa dini ya Kikristo, lililoutoa kwanza Upapa katika falme hizi; na ni hili peke yake liwezalo kuuzuia usiingie. Hakuna kitu kingine ila hili kiwezacho kuzuia uasherati ule ambao “umeigharikisha nchi kama gharika.” Je, waweza kuvuta maji ya kilindi kikuu, tone kwa tone? Ndipo waweza kututengeneza kwa kutukataza maovu ya namna fulani. Lakini na iletwe ndani “ile haki iliyo ya Mungu kwa njia ya imani, na hapo mawimbi yake yenye kiburi yatatulizwa. Hakuna kitu kingine ila hili kiwezacho kuvifumba vinywa vya wale “wajisifiao katika aibu yao, na kumkana waziwazi Bwana aliyewanunua.” Waweza kunena kwa fahari juu ya sheria, kama yeye aliye nayo imeandikwa na Mungu moyoni mwake. Kuwasikia wakinena juu ya kichwa hiki chaweza kumfanya mtu adhani hawako mbali na ufalme wa Mungu: lakini uwatoe katika sheria uwaingize katika injili; anza na haki ya imani; na Kristo, “mwisho wa sheria kwa kila aaminiye;” na wale walioonekana punde tu karibu, kama si kabisa, kuwa Wakristo, watasimama wamekiri kuwa wana wa upotevu; wakiwa mbali na uzima na wokovu (Mungu awarehemu!) kama kilindi cha jehanamu kilivyo mbali na kimo cha mbingu.

9. Kwa sababu hii adui hughadhibika sana kila mara “wokovu kwa imani” utangazwapo ulimwenguni: kwa sababu hii aliichochea dunia na jehanamu, ili awaangamize wale walioutangaza kwanza. Na kwa sababu iyo hiyo, akijua kwamba imani peke yake yaweza kuipindua misingi ya ufalme wake, aliziita nguvu zake zote, na kutumia hila zake zote za uongo na masingizio, ili kumtisha Martin Luther asiuhuishe. Wala hatuwezi kustaajabia hilo; kwa maana, kama mtu yule wa Mungu asemavyo, “Ingemghadhibisha kiasi gani mtu mwenye kiburi, mwenye nguvu na silaha, kuzuiliwa na kudharauliwa na mtoto mdogo amjiaye na mwanzi mkononi mwake!” hasa alipojua kwamba mtoto huyo mdogo bila shaka angemwangusha, na kumkanyaga chini ya miguu. Naam, hata hivyo, Bwana Yesu! Ndivyo nguvu yako ilivyokuwa daima “ikitimilika katika udhaifu!” Basi tokea nje, wewe mtoto mdogo umwaminiye yeye, na “mkono wake wa kuume utakufundisha mambo ya kutisha!” Ijapokuwa wewe u dhaifu na huna msaada kama mtoto mchanga wa siku chache, mtu yule mwenye nguvu hataweza kusimama mbele yako. Utamshinda, na kumtiisha, na kumwangusha na kumkanyaga chini ya miguu yako. Utaendelea mbele, chini ya Jemadari mkuu wa wokovu wako, “ukishinda na kupata kushinda,” hata adui zako wote waangamizwe, na “mauti imemezwa kwa kushinda.”

Basi, ashukuriwe Mungu, atupaye kushinda kwa njia ya Bwana wetu Yesu Kristo; ambaye, pamoja na Baba na Roho Mtakatifu, na apewe baraka, na utukufu, na hekima, na shukrani, na heshima, na uwezo, na nguvu, milele na milele. Amina