Wajibu Wetu kwa Israeli

WATU wengi huionea haya Injili ya Kristo. Wenye hekima huionea haya, kwa sababu inawaita watu kuamini wala si kubishana—wakuu huionea haya, kwa sababu inawaleta wote katika mwili mmoja—matajiri huionea haya, kwa sababu inapatikana bila fedha na bila thamani—wapenda anasa huionea haya, kwa sababu wanaogopa kwamba itaiharibu furaha yao yote; na hivyo habari njema za Mwana wa Mungu mtukufu kuja ulimwenguni kuwa Mdhamini wa wenye dhambi waliopotea, zinadharauliwa, hazijaliwi—watu huzionea haya. Ni akina nani wasioionea haya? Kundi dogo, wale ambao mioyo yao imeguswa na Roho wa Mungu. Zamani walikuwa kama ulimwengu na wa ulimwengu, lakini Yeye aliwaamsha wapate kuiona dhambi yao na taabu yao, na kwamba Kristo peke yake ndiye kimbilio, na sasa wanalia, Hakuna ila Kristo—hakuna ila Kristo! Hasha, nisijisifu, isipokuwa katika msalaba wa Kristo. Yeye ni wa thamani mioyoni mwao—anakaa humo—mara nyingi yu midomoni mwao—anasifiwa katika familia zao—wangependa kumtangaza kwa ulimwengu wote. Wameona katika uzoefu wao wenyewe kwamba Injili ni uweza wa Mungu uuletao wokovu, kwa Myahudi kwanza, na kwa Myunani pia. Ndugu wapendwa, je, huu ndio uzoefu wenu? Je, mmeipokea Injili si kwa neno tu, bali kwa nguvu? Je, uweza wa Mungu umetenda kazi juu ya nafsi yako pamoja na neno? Basi neno hili ni lako—Siionei haya Injili ya Kristo.

Nataka mtazame jambo moja la pekee katika kauli hii.—Anajisifu katika Injili kama uweza wa Mungu uuletao wokovu kwa Myahudi kwanza, na kutokana na hilo natoa FUNDISHO hili—Kwamba Injili inapaswa kuhubiriwa kwanza kwa Wayahudi.

(1.) Kwa sababu hukumu itaanza kwao— “Hasira na ghadhabu, kwa Myahudi kwanza.”—Warumi 2:6-10. Ni wazo la kutisha kwamba Myahudi atakuwa wa kwanza kusimama mbele ya kiti cha hukumu cha Mungu ili ahukumiwe. Kile kiti kikubwa cheupe cha enzi kitakapowekwa, na Yeye ambaye mbingu na nchi zinaukimbia uso wake akaketi juu yake—wafu, wakubwa kwa wadogo, watakaposimama mbele za Mungu, na vitabu vikafunguliwa, na wafu wakahukumiwa katika mambo yale yaliyoandikwa katika vitabu vile, je, si wazo la kushtua kwamba Israeli—Israeli maskini aliyepofushwa—atakuwa wa kwanza kusimama hukumuni mbele za Mungu?

Mwana wa Adamu atakapokuja katika utukufu wake, na malaika watakatifu wote pamoja naye, atakapoketi juu ya kiti cha enzi cha utukufu wake, na mataifa yote kukusanyika mbele yake, naye atawabagua kama vile mchungaji abaguavyo kondoo na mbuzi—hukumu ile ya kutisha itakapotoka midomoni mwake, Ondokeni, mliolaaniwa— na wale wengi wenye hatia watakapoondoka mbele zake kwenda katika adhabu ya milele—je, hilo halitoshi kumfanya hata mzembe kuliko wote miongoni mwenu asimame na kutafakari, kwamba hasira na ghadhabu zitamjia kwanza Myahudi—kwamba nyuso zao zitapauka zaidi, magoti yao yatagongana zaidi, na mioyo yao itazimia ndani yao kuliko ya wengine?

Kwa nini iwe hivyo? Kwa sababu wamepata nuru zaidi kuliko taifa lingine lolote. Mungu aliwachagua kutoka ulimwenguni wawe mashahidi wake. Kila nabii alitumwa kwao kwanza; kila mwinjilisti na mtume alikuwa na ujumbe kwa ajili yao. Masihi alikuja kwao. Alisema, “Sikutumwa ila kwa kondoo waliopotea wa nyumba ya Israeli.” Neno la Mungu bado linaelekezwa kwao. Wanalo mikononi mwao, safi bila kuchanganywa na kitu; hata hivyo wametenda dhambi dhidi ya nuru hii yote—dhidi ya upendo huu wote. “Ee Yerusalemu, Yerusalemu, uwauaye manabii, na kuwapiga mawe wale waliotumwa kwako, mara ngapi nalitaka kuwakusanya watoto wako pamoja, kama vile kuku akusanyavyo vifaranga vyake chini ya mbawa zake, wala hukutaka!” Kikombe chao cha ghadhabu kimejaa kuliko cha watu wengine—bahari yao ya ghadhabu ina kina kirefu zaidi. Katika nyuso zao wenyewe, waweza kusoma katika kila nchi kwamba laana ya Mungu iko juu yao.

Basi, je, hii si sababu ya Injili kuhubiriwa kwanza kwa Myahudi? Wako tayari kuangamia—kuangamia kwa namna ya kutisha kuliko watu wengine. Wingu la hasira na ghadhabu ambalo hata sasa linakusanyika juu ya waliopotea, litapasuka kwanza juu ya kichwa cha Israeli mwenye hatia, mwenye msiba, asiyeamini. Nanyi, je, hamna ndani yenu chochote cha huruma za moyo wa Kristo, hata msiwakimbilie kwanza wale walio katika hali ya kusikitisha namna hii? Katika hospitali, tabibu mwenye huruma hukimbilia kwanza kitanda alicholala mgonjwa aliye karibu zaidi kufa. Meli inapozama, na mabaharia hodari wameondoka pwani kuwaokoa wanamaji wa meli ile inayozama, je, hawanyooshi mkono wa msaada kwanza kwa wale walio karibu zaidi kuangamia chini ya mawimbi? Nasi, je, tusimtendee Israeli vivyo hivyo? Mawimbi ya hasira ya Mungu yako tayari kuwapiga wao kwanza—je, tusijitahidi kuwaleta kwanza kwenye Mwamba ulio juu kuliko wao? Hali yao ni ya kukata tamaa kuliko ya watu wengine—je, tusiwaletee Tabibu mwema, ambaye peke yake aweza kuleta afya na uponyaji?—kwa maana Injili ni uweza wa Mungu uuletao wokovu, kwa Myahudi kwanza, na kwa Myunani pia.

Siwezi kuacha kichwa hiki bila kusema neno kwa wale miongoni mwenu walio katika hali inayofanana sana na ile ya Israeli—kwenu ninyi mlio na Neno la Mungu mikononi mwenu, na bado hamuamini wala hamjaokolewa. Kwa namna nyingi, Scotland yaweza kuitwa Israeli wa pili wa Mungu. Hakuna nchi nyingine iliyo na Sabato yake kama Scotland ilivyo nayo—hakuna nchi nyingine iliyo na Biblia kama Scotland ilivyo nayo—hakuna nchi nyingine ambamo Injili inahubiriwa, bure kama hewa tunayoivuta, safi kama kijito kitokacho katika vilima vya milele. Basi, Ee, fikirini kwa kitambo, ninyi mnaoketi chini ya kivuli cha wahudumu waaminifu, na bado mnabaki bila kujali na bila kuongoka, wala hamjaletwa kuketi chini ya kivuli cha Kristo, fikirini jinsi ghadhabu yenu itakavyofanana na ile ya Myahudi asiyeamini. Na fikirini, tena, juu ya neema ya ajabu ya Kristo, kwamba Injili ni kwenu kwanza. Kadiri dhambi zenu zilivyo nyekundu sana na kama bendera, ndivyo ile damu isafishayo hata kuwa nyeupe kama theluji inavyotolewa kwenu bure zaidi; kwa maana hili bado ndilo neno lake kwa wahudumu wake wote, Anzeni Yerusalemu.

(2.) Ni tabia ya Mungu kuwajali Wayahudi kwanza.— Utukufu mkuu na furaha kuu ya nafsi ni kufanana na Mungu. Mnakumbuka kwamba huu ndio uliokuwa utukufu wa hali ile ambayo Adamu aliumbwa nayo. “Na tumfanye mtu kwa mfano wetu, kwa sura yetu.” Ufahamu wake haukuwa na wingu lolote. Aliona, kwa kiasi fulani, kama Mungu aonavyo. Mapenzi yake yalitiririka katika mkondo mmoja na mapenzi ya Mungu. Mapendo yake yaliambatana na vitu vile vile ambavyo Mungu naye alivipenda. Mwanadamu alipoanguka, tulipoteza hayo yote, tukawa watoto wa Ibilisi, wala si watoto wa Mungu. Lakini nafsi iliyopotea inapoletwa kwa Kristo, na kumpokea Roho Mtakatifu, huuvua utu wa kale, na kuvaa utu mpya, ambao kwa namna ya Mungu umeumbwa katika haki na utakatifu wa kweli. Ni furaha yetu ya kweli katika ulimwengu huu kufanana na Mungu. Wengi mno hutulia katika furaha ya kusamehewa, lakini furaha yetu iliyo ya kweli kuliko zote ni kufanana naye. Ee, msitulie, wapendwa, hata mtakapofanywa upya kwa mfano wake, hata mtakapokuwa washirika wa tabia ya uungu. Itamanini siku ile Kristo atakapodhihirishwa, nasi tutakuwa kama yeye kikamilifu, kwa maana tutamwona kama alivyo.

Basi, ninalotaka kulisisitiza sasa ni hili, kwamba tunapaswa kufanana na Mungu, hata katika mambo yale yaliyo ya pekee. Tunapaswa kufanana naye katika ufahamu, katika mapenzi, katika utakatifu, na pia katika mapendo yake ya pekee. “Pendo latoka kwa Mungu, na kila apendaye amezaliwa na Mungu, naye anamjua Mungu. Yeye asiyependa hakumjua Mungu, kwa maana Mungu ni upendo.” Lakini Biblia nzima inaonyesha kwamba Mungu ana upendo wa pekee kwa Israeli. Mnakumbuka wakati Wayahudi walipokuwa Misri, wakionewa vikali na wasimamizi wao, Mungu alisikia kilio chao, akamtokea Musa—“Nimeyaona, nimeyaona mateso ya watu wangu, nami nimekisikia kilio chao, kwa maana nayajua maumivu yao.”

Na tena, Mungu alipowapitisha jangwani, Musa anawaambia kwa nini alifanya hivyo. “Bwana hakuweka upendo wake juu yenu, wala hakuwachagua kwa sababu mlikuwa wengi kuliko watu wote, kwa maana mlikuwa wachache kuliko watu wote, bali ni kwa sababu Bwana aliwapenda.”—Kumbukumbu la Torati 7:7. Upendo wa ajabu, wa enzi kuu, wa pekee kabisa. Aliwapenda kwa sababu aliwapenda. Je, tusifanane na Mungu katika upendo huu wa pekee?

Lakini mwasema Mungu amewapeleka utumwani. Basi, ni kweli kwamba Mungu amewatawanya katika kila nchi—“Wana wa Sayuni wenye thamani, walioweza kulinganishwa na dhahabu safi, jinsi wanavyohesabiwa kama vyombo vya udongo?”—Maombolezo 4:2. Lakini Mungu asemaje juu ya hili? “Nimeiacha nyumba yangu, nimeutupa urithi wangu, nimemtia mpenzi wa roho yangu mikononi mwa adui zake.”—Yeremia 12:7. Ni kweli kwamba Israeli ametiwa, kwa kitambo kidogo, mikononi mwa adui zake, lakini ni kweli vile vile kwamba wao bado ni wapenzi wa roho yake. Je, tusiwape nafasi ile ile mioyoni mwetu ambayo Mungu anawapa moyoni mwake? Je, tutaona haya kuyathamini mapendo yale yale ambayo Baba yetu wa mbinguni anayathamini? Je, tutaaibika kutofautiana na ulimwengu, na kufanana na Mungu katika upendo huu wa pekee kwa Israeli aliye utumwani?

Lakini mwasema Mungu amewatupa. Je! Mungu amewatupa watu wake aliowajua tangu awali? Hasha! Biblia nzima inapinga wazo kama hilo. “Je! Efraimu ni mwanangu mpendwa? Je! ni mtoto apendezaye? Kwa maana tangu nilipomnenea mabaya, ningali nikimkumbuka sana; kwa hiyo moyo wangu unataabika kwa ajili yake, hakika nitamrehemu, asema Bwana.”—Yeremia 31:20. “Hakika nitawapanda tena katika nchi yao wenyewe, kwa moyo wangu wote na kwa roho yangu yote.” “Sayuni asema, Bwana ameniacha, na Bwana wangu amenisahau. Je! mwanamke aweza kumsahau mtoto wake anyonyaye, hata asimhurumie mwana wa tumbo lake? Naam, hawa waweza kusahau, lakini mimi sitakusahau wewe.”—Isaya 49:14. “Na hivyo Israeli wote wataokolewa, kama ilivyoandikwa, Mwokozi atakuja kutoka Sayuni, naye atamtenga Yakobo na maasia yake.” Sasa swali rahisi kwa kila mmoja wenu, na kwa Kanisa letu pendwa, ni hili: Je, tusishiriki pamoja na Mungu upendo wake wa pekee kwa Israeli? Ikiwa tumejazwa Roho wa Mungu, je, tusipende kama Yeye apendavyo? Je, tusimchore Israeli katika vitanga vya mikono yetu, na kuazimia kwamba kwa rehema yetu wao nao wapate rehema.

(3.) Kwa sababu kuna njia ya pekee ya kuwafikia Wayahudi. – Karibu katika nchi zote tulizotembelea jambo hili ni la kushangaza kabisa; kwa kweli katika sehemu nyingi inaonekana kana kwamba mlango pekee ulioachwa wazi kwa mmisionari Mkristo ni mlango wa kuwahubiri Wayahudi.

Tulikaa muda fulani huko Tuscany, jimbo lililo huru kuliko yote katika Italia nzima. Huko huthubutu kuwahubiri Injili wakazi Wakatoliki wa Kirumi. Mara tu unapotoa trakti au Biblia, inapelekwa kwa padri, na padri anaipeleka kwa Serikali, na kufukuzwa nchini mara moja ndiyo matokeo yasiyo na shaka. Lakini mlango uko wazi kwa Wayahudi. Hakuna mtu anayejali roho zao; na kwa hiyo waweza kuwapelekea Injili kwa uhuru.

Ndivyo ilivyo pia huko Misri na Palestina.—Huthubutu kuwahubiri Injili wafuasi waliodanganyika wa Mahomet; lakini waweza kusimama sokoni hadharani na kuwahubiri Wayahudi Injili, pasipo mtu kukuzuia. Tulitembelea kila mji katika Nchi Takatifu wanamopatikana Wayahudi. Huko Yerusalemu na Hebroni tuliwaambia maneno yote ya uzima huu. Huko Sikari tulihojiana nao katika sinagogi, na katika soko lililo wazi. Huko Chaifa, chini ya mlima Karmeli, tulikutana nao katika sinagogi. Huko Sidoni pia tulizungumza nao kwa uhuru habari za Yesu. Huko Tiro kwanza tuliwatembelea katika sinagogi na nyumbani kwa Rabi, kisha wao wakaja kuturudishia ziara; kwa maana tulipokuwa tumejilaza katika nyumba ya wageni kwa sababu ya joto la adhuhuri, walitujia makundi kwa makundi. Biblia ya Kiebrania ikaletwa, na kifungu baada ya kifungu kikaelezwa, pasipo mtu wa kututia hofu. Huko Saphet, na Tiberia, na Acre, tulikuwa na uhuru kama huo. Kuna uhuru kamili katika Nchi Takatifu wa kumpelekea Myahudi Injili.

Huko Constantinople, kama ungewahubiri Waturuki, kama wengine walivyojaribu, matokeo ni kufukuzwa nchini; lakini kwa Myahudi waweza kuupeleka ujumbe. Huko Wallachia na Moldavia jaribio dogo kabisa la kumwongoa Mgiriki lingeleta papo hapo kisasi cha Sinodi takatifu na cha Serikali. Lakini katika kila mji tuliwaendea Wayahudi kwa uhuru—huko Bucharest, huko Foxany, huko Jassy, na katika vijiji vingi vya mbali vya Wallachia, tuliunena bila kizuizi ujumbe kwa Israeli. Mlango uko wazi kabisa.

Huko Austria, ambako hakuna mmisionari wa aina yoyote anayeruhusiwa, bado tuliwakuta Wayahudi wakiwa tayari kusikiliza. Katika masinagogi yao siku zote tulikuta patakatifu palipo wazi kwetu; na mara nyingi, walipojua kwamba wangeweza kutuchongea, walificha habari kwamba tulikuwa tumefika huko.

Huko Poland ya Prussia, mlango uko wazi kabisa kwa Wayahudi wapatao 100,000. Huthubutu kuwahubiri Waprotestanti maskini wa mrengo wa Urasionali. Hata katika Prussia ya Kiprotestanti hilo lisingeruhusiwa; lakini waweza kuwahubiri Wayahudi Injili. Kwa sheria ya nchi kila kanisa liko wazi kwa mhudumu aliyewekwa wakfu; na mmoja wa wamisionari alinihakikishia kwamba mara nyingi aliwahubiri Wayahudi, wanaume na wanawake, 400 au 500 kwa wakati mmoja. Shule za watoto wa Kiyahudi pia zinaruhusiwa. Tulitembelea tatu kati yake, tukasikia watoto wakifundishwa njia ya wokovu kwa Mkombozi. Miaka kumi na miwili iliyopita Wayahudi wasingelikaribia kanisa hata kidogo.

Ikiwa mambo haya ni kweli, nami nawaomba ninyi nyote mzijuao nchi hizi mseme kama si kweli—mlango upande mmoja umefungwa, na mlango kwa Israeli uko wazi kiasi hicho—Ee, je, hamdhani kwamba Mungu anasema kwa Majaliwa yake na pia kwa Neno lake, Afadhali shikeni njia kuwaendea kondoo waliopotea wa nyumba ya Israeli? Je, mnadhani kwamba Kanisa letu, likijua mambo haya, litakuwa bila hatia tusipoutii mwito huu? Kwa maana Injili ni uweza wa Mungu uuletao wokovu, kwa Myahudi kwanza, na kwa Myunani pia.

(4.) Kwa sababu wataupa uzima ulimwengu uliokufa. – Mara nyingi nimewaza kwamba msafiri mwenye kutafakari, akipita katika nchi za ulimwengu huu, na kuliona taifa la Israeli katika kila nchi, angeweza kuongozwa kukisia, kwa nuru ya akili yake ya asili tu, kwamba taifa hili la ajabu limehifadhiwa kwa kusudi fulani kubwa ulimwenguni. Kuna ufaao wa ajabu ndani ya Myahudi wa kuwa mmisionari wa ulimwengu. Hawana ule mshikamano wa pekee na nyumbani na nchi tulio nao sisi. Wanajiona kuwa watu waliotupwa katika kila nchi. Pia wamezoea kila tabianchi; wanapatikana katikati ya theluji za Urusi na chini ya jua kali la Hindustan. Pia kwa kiasi fulani wanazifahamu lugha zote za ulimwengu, na bado wana lugha moja ya pamoja—ile lugha takatifu—ambayo kwayo huwasiliana wao kwa wao. Mambo haya yote, nadhani, lazima yamjie kila msafiri mwenye akili anapopita katika nchi nyingine. Lakini Neno la Mungu lasemaje?

“Itakuwa kwamba, kama mlivyokuwa laana kati ya mataifa, Ee nyumba ya Yuda na nyumba ya Israeli, ndivyo nitakavyowaokoa, nanyi mtakuwa baraka.” Zekaria 8:13. Hata leo wao ni laana kati ya mataifa, kwa kutoamini kwao—kwa tamaa yao ya mali; lakini wakati unakuja ambapo watakuwa baraka kubwa kama vile walivyokuwa laana.

Na mabaki ya Yakobo yatakuwa kati ya mataifa mengi kama umande utokao kwa Bwana, kama manyunyu juu ya majani; wasiomngoja mtu, wala kuwasubiri wanadamu.”—Mika 5:7. Kama vile tulivyoona, katikati ya vilima vikavu vya Yuda, kwamba umande wa jioni, ukishuka kimya kimya, ulitia uzima kila mmea, ukiyaotesha majani, na kuyafanya maua yatoe harufu yao nzuri kupita zote, ndivyo Israeli aliyeongoka atakavyokuwa watakapokuja kama umande juu ya ulimwengu uliokufa na mkavu.

“Katika siku zile itakuwa ya kwamba watu kumi, wa lugha zote za mataifa, watashika, naam, watashika upindo wa nguo yake yeye aliye Myahudi, wakisema, Tutakwenda pamoja nanyi; kwa maana tumesikia ya kwamba Mungu yu pamoja nanyi.”—Zekaria 8:23. Jambo hili halijatimizwa bado; lakini kwa kuwa Neno la Mungu ni kweli, hili ni kweli. Huenda mtu akasema, Ikiwa Wayahudi ndio watakaokuwa wamisionari wakuu wa ulimwengu, basi na tupeleke misheni kwao tu. Tumepata nuru mpya—na tuwarudishe wamisionari wetu kutoka India. Wanapoteza maisha yao ya thamani huko kwa kufanya kile ambacho Wayahudi ndio watakaokitimiza. Nahuzunika kufikiri kwamba mpenzi yeyote wa Israeli angeipotosha kweli kiasi hicho, hata kuhoji kwa namna hii. Biblia haisemi kwamba tuhubiri kwa Myahudi peke yake, bali kwa Myahudi kwanza. “Enendeni mkahubiri Injili kwa mataifa yote,” alisema Mwokozi. Na tulitii Neno lake kama watoto wadogo. Bwana awafanikishe wamisionari wetu wapendwa katika nchi ile ya jua kali. Bwana awape mafanikio mema, wala asiruhusu shaka hata moja inyaushayo ipite katika nia zao safi kuhusu shamba lao tukufu la kazi. Tunachosihi ni hiki tu, kwamba, tunapowapeleka wamisionari kwa wapagani, tusisahau kuanzia Yerusalemu. Ikiwa Paulo anatumwa kwa watu wa Mataifa, basi Petro naye atumwe kwa makabila kumi na mawili yaliyotawanyika; wala jambo hili lisipewe pembe ndogo tu mioyoni mwenu—lisiwe nyongeza tu kwa shughuli nyingine za Kanisa letu, bali na liandikwe mbele kabisa ya mioyo yenu, na juu ya bendera ya Kanisa letu pendwa, “Kwa Myahudi kwanza,” na “Kuanzia Yerusalemu.”

Mwisho, Kwa sababu kuna thawabu kubwa. Abarikiwe kila akubarikiye; alaaniwe kila akulaaniye. Utakieni Yerusalemu amani; wafanikiwe wakupendao. Tumeliona hili katika nafsi zetu wenyewe. Tulipokuwa tukienda nchi hadi nchi, tuliona kwamba kulikuwa na Mmoja aliyetutangulia akitutengenezea njia. Ingawa tumekuwa na hatari majini na hatari nyikani, hatari za magonjwa na hatari za wapagani, bado Bwana ametuokoa katika hizo zote; na ikiwa itampendeza Mungu kuwarudisha wenzetu tunaowaheshimu katika misheni hii kwa amani na salama kwa familia zao zenye wasiwasi,1 basi tutakuwa na sababu njema ya kusema kwamba katika kuzishika amri zake kuna thawabu kubwa.

Lakini nafsi zenu nazo zitatajirishwa, na Kanisa letu pia, ikiwa jambo hili litapata nafasi yake halali katika mapendo yenu. Ilisemwa vema na mmoja aliye na nafasi kubwa katika mapendo yenu, ambaye sasa yuko India, kwamba Kanisa letu halipaswi kuwa la kiinjili tu, bali la kiinjilisti pia, ikiwa linataraji baraka ya Mungu. Halipaswi kuwa na nuru tu, bali kuigawa pia, ikiwa litaendelea kuwa wakili wa Mungu. Je, siwezi kujipa uhuru wa kuongeza katika tamko hili la kushangaza, kwamba hatupaswi kuwa wa kiinjilisti tu, bali wa kiinjilistikama Mungu atakavyo tuwe—si tu kuigawa nuru kila upande, bali kuigawa kwanza kwa Myahudi.

Hapo ndipo Mungu ataifufua kazi yake katikati ya miaka. Nchi yetu yote itaburudishwa kama Kilsyth ilivyoburudishwa. Utando wa buibui wa mabishano utafagiliwa kutoka patakatifu petu—mafarakano na wivu wa Kanisa letu vitageuzwa kuwa upatano wa sifa—na nafsi zetu wenyewe zitakuwa kama bustani iliyotiwa maji.