Je, Unaomba?

Nina swali la kukuletea. Limo katika maneno mawili: JE, UNAOMBA?

Swali hili ni moja ambalo hakuna awezaye kulijibu ila wewe. Kama unahudhuria ibada ya hadhara au la, mchungaji wako anajua. Kama mna maombi ya familia nyumbani mwako au la, jamaa zako wanajua. Lakini kama unaomba faraghani au la, ni jambo lililo kati yako na Mungu.

Nakusihi kwa upendo wote ulisikilize jambo ninaloleta mbele yako. Usiseme kwamba swali langu linagusa mno. Ikiwa moyo wako umenyooka machoni pa Mungu, hakuna ndani yake kitu cha kukutia hofu. Usilikwepe swali langu kwa kujibu kwamba wewe husali sala zako. Ni jambo moja kusoma sala zako, na jambo jingine kuomba. Usiniambie kwamba swali langu halina haja. Nisikilize kwa dakika chache, nami nitakuonyesha sababu nzuri za kuliuliza.

Maombi ndilo jambo lenye uzito mkubwa kuliko yote katika dini ya matendo. Mambo mengine yote ni ya pili kwake. Kusoma Biblia, kusikiliza mahubiri, kuhudhuria ibada ya hadhara, kwenda Meza ya Bwana—yote haya ni mambo ya maana sana. Lakini hakuna hata moja kati yake lililo na uzito kama maombi ya faraghani.

Katika kijitabu hiki nakusudia kutoa sababu saba zilizo wazi kwa nini natumia maneno mazito hivi kuhusu maombi. Navielekeza kwenye sababu hizi usikivu wa kila mtu mwenye kufikiri ambaye kijitabu hiki kitaangukia mikononi mwake. Nathubutu kusema kwa uhakika kwamba zinastahili kufikiriwa kwa makini.

I. NAULIZA KAMA UNAOMBA, KWA SABABU MAOMBI NI YA LAZIMA KABISA KWA WOKOVU WA MTU.

Nasema, ya lazima kabisa, nami nasema hivyo kwa makusudi. Sisemi sasa habari za watoto wachanga au za wale wasio na akili timamu. Siamui hali ya wapagani. Najua kwamba pale alipopewa mtu kidogo, kidogo kitatakiwa kwake. Nasema hasa juu ya wale wanaojiita Wakristo, katika nchi kama yetu. Na juu ya hao nasema, hakuna mwanamume wala mwanamke asiyeomba awezaye kutumaini kuokolewa.

Nashikilia wokovu kwa neema kwa nguvu kama mtu yeyote. Ningefurahi kumpa msamaha wa bure na kamili mwenye dhambi mkubwa kuliko wote aliyepata kuishi. Nisingesita kusimama kando ya kitanda chake cha kufa na kusema, "Mwamini Bwana Yesu Kristo hata sasa, nawe utaokoka." (Matendo 16:31.) Lakini kwamba mtu aweza kupata wokovu bila kuuomba, hilo siwezi kuliona katika Biblia. Kwamba mtu atapokea msamaha wa dhambi zake ambaye hataki hata kuinua moyo wake ndani yake na kusema, "Bwana Yesu, nipe msamaha huo," hili siwezi kulipata. Naweza kuona kwamba hakuna mtu atakayeokolewa kwa sababu ya maombi yake, lakini siwezi kuona kwamba bila maombi mtu yeyote ataokolewa.

Si lazima kabisa kwa wokovu kwamba mtu asome Biblia. Mtu aweza kuwa hana elimu, au kuwa kipofu, na bado akawa na Kristo moyoni mwake. Si lazima kabisa kwamba mtu asikie mahubiri ya hadhara ya injili. Aweza kuishi mahali ambapo injili haihubiriwi, au aweza kuwa amelala kitandani kwa ugonjwa, au kiziwi. Lakini jambo hilo hilo haliwezi kusemwa kuhusu maombi. Ni lazima kabisa kwa wokovu kwamba mtu aombe.

Hakuna njia ya kifalme ya kufikia afya wala elimu. Mawaziri wakuu na wafalme, maskini na wakulima, wote vivyo hivyo hawana budi kushughulikia mahitaji ya miili yao wenyewe na akili zao wenyewe. Hakuna mtu awezaye kula, kunywa, wala kulala kwa kuwakilishwa na mwingine. Hakuna mtu awezaye kujifunziwa alfabeti na mwingine. Haya yote ni mambo ambayo kila mtu hana budi kujifanyia mwenyewe, la sivyo hayatafanyika kamwe.

Kama ilivyo kwa akili na mwili, ndivyo ilivyo kwa roho. Kuna mambo fulani yaliyo ya lazima kabisa kwa afya na ustawi wa roho. Kila mmoja hana budi kuyashughulikia mambo haya yeye mwenyewe. Kila mmoja hana budi kutubu yeye mwenyewe. Kila mmoja hana budi kumwendea Kristo yeye mwenyewe. Na kila mmoja hana budi kusema na Mungu na kuomba yeye mwenyewe. Huna budi kufanya hivyo wewe mwenyewe, kwa maana hakuna mwingine awezaye kukufanyia.

Kutoomba ni kuwa bila Mungu, bila Kristo, bila neema, bila tumaini, na bila mbingu. Ni kuwa katika njia iendayo jehanamu. Je, sasa waweza kushangaa kwamba nauliza swali hili, JE, UNAOMBA?

II. NAULIZA TENA KAMA UNAOMBA, KWA SABABU TABIA YA KUOMBA NI MOJAWAPO YA ALAMA ZA HAKIKA ZAIDI ZA MKRISTO WA KWELI.

Watoto wote wa Mungu duniani wanafanana katika jambo hili. Tangu wakati ule ambapo pana uhai na uhalisi wowote katika dini yao, wanaomba. Kama vile ishara ya kwanza ya uhai wa mtoto mchanga anapozaliwa ulimwenguni ni kitendo cha kupumua, ndivyo tendo la kwanza la wanaume na wanawake wanapozaliwa mara ya pili ni kuomba.

Hii ni mojawapo ya alama wanazoshiriki wateule wote wa Mungu: "Wanamlilia mchana na usiku." (Luka 18:7.) Roho Mtakatifu, anayewafanya kuwa viumbe vipya, huumba ndani yao hisia ya kufanywa wana, na huwafanya walie, "Aba, yaani, Baba." (Warumi 8:15.) Bwana Yesu, anapowahuisha, huwapa sauti na ulimi, na kuwaambia, "Msiwe bubu tena." Mungu hana watoto walio bubu. Kuomba ni sehemu ya asili yao mpya kama vile kulia ni sehemu ya asili ya mtoto mchanga. Wanaona hitaji lao la rehema na neema. Wanahisi utupu wao na udhaifu wao. Hawawezi kufanya vinginevyo kuliko wanavyofanya. Hawana budi kuomba.

Nimeyachunguza kwa makini maisha ya watakatifu wa Mungu katika Biblia. Siwezi kumpata hata mmoja ambaye habari zake tumeelezwa kwa kirefu, tangu Mwanzo hadi Ufunuo, ambaye hakuwa mtu wa maombi. Naona imetajwa kuwa sifa ya wacha Mungu kwamba "wanamwita Baba," kwamba "wanaliitia jina la Bwana wetu Yesu Kristo." Naona imeandikwa kuwa sifa ya waovu kwamba "hawamwiti Bwana." (1 Petro 1:17; 1 Wakorintho 1:2; Zaburi 14:4.)

Nimesoma maisha ya Wakristo wengi mashuhuri walioishi duniani tangu siku za Biblia. Baadhi yao, naona, walikuwa matajiri, na wengine maskini. Wengine walikuwa wasomi, na wengine hawakuwa na elimu. Baadhi yao walikuwa Waepiskopali, na wengine walikuwa Wakristo wa madhehebu mengine. Wengine walikuwa Wakalvini, na wengine Waarminia. Wengine walipenda kutumia liturujia, na wengine kutotumia yoyote. Lakini jambo moja, naona, walikuwa nalo wote kwa pamoja. Wote wamekuwa watu wa maombi.

Nachunguza taarifa za vyama vya umisionari katika nyakati zetu. Naona kwa furaha kwamba wanaume na wanawake waliopotea wanaipokea injili katika sehemu mbalimbali za dunia. Kuna watu wanaoongoka Afrika, New Zealand, India, na China. Watu walioongoka kwa asili hawafanani katika kila jambo. Lakini jambo moja la kushangaza naliona katika vituo vyote vya umisionari: walioongoka huomba daima.

Sikatai kwamba mtu aweza kuomba bila moyo na bila unyofu. Hata kwa kitambo sidai kusema kwamba ukweli tu wa mtu kuomba unathibitisha kila kitu kuhusu roho yake. Kama ilivyo katika kila sehemu nyingine ya dini, vivyo hivyo na katika hili, pawezekana kuwa na udanganyifu na unafiki.

Lakini hili nasema, kwamba kutoomba ni ushahidi ulio wazi kwamba mtu bado si Mkristo wa kweli. Hawezi kweli kuzihisi dhambi zake. Hawezi kumpenda Mungu. Hawezi kujiona kuwa mdaiwa wa Kristo. Hawezi kuutamani utakatifu. Hawezi kuitamani mbingu. Bado hajazaliwa mara ya pili. Bado hajafanywa kiumbe kipya. Aweza kujisifu kwa kujiamini juu ya uteule, neema, imani, tumaini na maarifa, na kuwadanganya watu wajinga. Lakini waweza kuwa na hakika kwamba hayo yote ni maneno matupu ikiwa haombi.

Na tena nasema, kwamba kati ya ushahidi wote wa kazi halisi ya Roho, tabia ya maombi ya faraghani ya moyo wote ni mojawapo ya ushahidi unaoridhisha zaidi unaoweza kutajwa. Mtu aweza kuhubiri kwa nia za uongo. Mtu aweza kuandika vitabu na kutoa hotuba nzuri na kuonekana mwenye bidii katika matendo mema, na bado akawa Yuda Iskariote. Lakini ni mara chache mtu huingia katika chumba chake cha siri na kuimimina roho yake mbele za Mungu kwa siri, isipokuwa ana nia ya kweli. Bwana Mwenyewe ameweka muhuri wake juu ya maombi kama ushahidi bora zaidi wa kuongoka kwa kweli. Alipomtuma Anania kwa Sauli huko Dameski, hakumpa ushahidi mwingine wa kubadilika kwa moyo wake ila huu, "Tazama, anasali." (Matendo 9:11.)

Najua kwamba mengi yaweza kutokea katika akili ya mtu kabla hajaletwa kuomba. Aweza kuwa na maonyo mengi ya dhamiri, tamaa, matakwa, hisia, nia, maazimio, matumaini, na hofu. Lakini mambo haya yote ni ushahidi usio wa hakika sana. Yanapatikana kwa watu wasiomcha Mungu, na mara nyingi huishia kuwa si kitu. Mara nyingi hayadumu kuliko wingu la asubuhi, na umande utowekao. Ombi halisi la moyo wote, litokalo katika roho iliyovunjika na kupondeka, lina thamani kuliko mambo haya yote yakiwekwa pamoja.

Najua kwamba Roho Mtakatifu, anayewaita wenye dhambi kutoka katika njia zao mbaya, katika mifano mingi huwaongoza kwa hatua za polepole sana hata wamjue Kristo. Lakini jicho la mwanadamu laweza tu kuhukumu kwa kile linachokiona. Siwezi kumwita mtu yeyote amehesabiwa haki mpaka aamini. Sithubutu kusema kwamba mtu yeyote anaamini mpaka aombe. Siwezi kuielewa imani iliyo bubu. Tendo la kwanza la imani litakuwa kusema na Mungu. Imani ni kwa roho kama uhai ulivyo kwa mwili. Maombi ni kwa imani kama pumzi ilivyo kwa mwili. Jinsi mtu awezavyo kuishi bila kupumua ni jambo lipitalo ufahamu wangu, na jinsi mtu awezavyo kuamini bila kuomba ni jambo lipitalo ufahamu wangu pia.

Usishangae kamwe ukisikia wahudumu wa injili wakikazia sana umuhimu wa maombi. Hili ndilo jambo wanalotaka kukuletea. Wanataka kujua kwamba unaomba. Mawazo yako ya mafundisho yanaweza kuwa sahihi. Upendo wako kwa Uprotestanti unaweza kuwa wa moto na usio na shaka. Lakini bado hayo yanaweza kuwa si zaidi ya maarifa ya kichwa na roho ya kikundi. Wanataka kujua kama kweli unakifahamu kiti cha enzi cha neema, na kama unaweza kusema na Mungu na si kusema tu juu ya Mungu.

Je, unataka kujua kama wewe ni Mkristo wa kweli? Basi uwe na hakika kwamba swali langu lina umuhimu wa kwanza kabisa—JE, UNAOMBA?

III. NAULIZA KAMA UNAOMBA, KWA SABABU HAKUNA WAJIBU KATIKA DINI UNAOPUUZWA KAMA MAOMBI YA FARAGHANI.

Tunaishi katika siku za ukiri mwingi wa dini. Kuna mahali pengi pa ibada ya hadhara kuliko wakati mwingine wowote uliopita. Kuna watu wengi wanaohudhuria huko kuliko wakati mwingine wowote uliopita. Na bado, licha ya dini hii yote ya hadharani, naamini kwamba maombi ya faraghani yanapuuzwa kwa kiasi kikubwa mno. Ni mojawapo ya mambo yale ya siri kati ya Mungu na roho zetu ambayo hakuna jicho linaloyaona, na kwa hiyo ni jambo ambalo watu hujaribiwa kulipita na kuliacha bila kulifanya.

Naamini kwamba maelfu hawatamki kamwe neno lolote la maombi. Wanakula. Wanakunywa. Wanalala. Wanaamka. Wanatoka kwenda kazini mwao. Wanarudi majumbani mwao. Wanavuta hewa ya Mungu. Wanaliona jua la Mungu. Wanatembea juu ya nchi ya Mungu. Wanafurahia rehema za Mungu. Wana miili inayokufa. Wana hukumu na umilele mbele yao. Lakini hawasemi kamwe na Mungu. Wanaishi kama wanyama wanaoangamia. Wanaenenda kama viumbe wasio na roho. Hawana hata neno moja la kumwambia Yeye ambaye mkononi mwake mna uhai wao na pumzi yao, na vitu vyote, na ambaye kutoka kinywani mwake siku moja watapokea hukumu yao ya milele. Jambo hili laonekana la kutisha jinsi gani; lakini kama siri za wanadamu zingejulikana tu, ni la kawaida jinsi gani.

Naamini kuna makumi ya maelfu ambao maombi yao si kitu ila desturi tupu, mfululizo wa maneno yanayorudiwa kwa kukariri, bila kufikiri juu ya maana yake. Wengine hurudia sentensi chache za haraka walizozishika chumbani mwa watoto walipokuwa wadogo. Wengine huridhika kwa kukariri Kanuni ya Imani, wakisahau kwamba hamna ombi hata moja ndani yake. Wengine huongeza Sala ya Bwana, lakini bila tamaa hata ndogo kwamba maombi yake mazito yapate kujibiwa.

Wengi, hata wale wanaotumia sala nzuri zilizoandikwa, huzinung'unikia sala zao baada ya kuingia kitandani, au wanapokuwa wakinawa au kuvaa asubuhi. Watu na wafikiri wapendavyo, lakini wawe na hakika kwamba machoni pa Mungu huku si kuomba. Maneno yanayosemwa bila moyo hayana faida kabisa kwa roho zetu kama vile mdundo wa ngoma za wapagani mbele ya sanamu zao. Pasipo moyo, pawezekana kuwa na kazi ya midomo na kazi ya ulimi, lakini hakuna kitu ambacho Mungu hukisikiliza; hakuna maombi. Sauli, sina shaka, alisema maombi mengi marefu kabla Bwana hajakutana naye njiani kwenda Dameski. Lakini haikuwa mpaka moyo wake ulipovunjika ndipo Bwana aliposema, "Anasali."

Je, hili linakushangaza? Nisikilize, nami nitakuonyesha kwamba sisemi hivi bila sababu. Je, unadhani kwamba madai yangu yamezidi kiasi na hayana msingi? Nipe usikivu wako, nami nitakuonyesha upesi kwamba nakuambia kweli tu.

Je, umesahau kwamba si jambo la asili kwa mtu yeyote kuomba? "Ile nia ya mwili ni uadui juu ya Mungu." (Warumi 8:7.) Tamaa ya moyo wa mwanadamu ni kwenda mbali na Mungu, na kutokuwa na shughuli yoyote naye. Hisia zake kumwelekea si upendo, bali hofu. Basi kwa nini mtu aombe wakati hana hisia halisi ya dhambi, hana hisia halisi ya mahitaji ya kiroho, hana imani kamili katika mambo yasiyoonekana, wala hana tamaa ya utakatifu na mbingu? Katika mambo haya yote, watu walio wengi mno hawajui wala hawahisi chochote. Makutano hutembea katika njia pana. Siwezi kulisahau hili. Kwa hiyo nasema kwa ujasiri, naamini kwamba ni wachache wanaoomba.

Je, umesahau kwamba kuomba si jambo la mtindo? Ni mojawapo ya mambo ambayo wengi wangeona haya kukiri. Kuna mamia ambao ni afadhali wavamie ufa wa ngome, au waongoze kikosi cha kujitoa mhanga, kuliko kukiri hadharani kwamba wana tabia ya kuomba. Kuna maelfu ambao, kama wangelazimika kulala katika chumba kimoja na mgeni, wangejilaza kitandani bila kuomba. Kuvaa vizuri, kwenda kwenye kumbi za maigizo, kudhaniwa kuwa mwerevu na mwenye kupendeza, yote haya ni ya mtindo, lakini si kuomba. Siwezi kulisahau hili. Siwezi kudhani kwamba tabia ni ya kawaida ikiwa wengi hivyo wanaonekana kuona haya kuikiri. Hivyo naamini kwamba ni wachache wanaoomba.

Je, umesahau maisha wanayoishi wengi? Je, twaweza kweli kuamini kwamba watu wanaomba dhidi ya dhambi usiku na mchana, tunapowaona wakijitumbukiza ndani yake? Je, twaweza kudhani kwamba wanaomba dhidi ya ulimwengu, wakati wamezama kabisa na kutekwa na shughuli zake? Je, twaweza kufikiri kwamba kweli wanamwomba Mungu neema ya kumtumikia, wakati hawaonyeshi hamu hata kidogo ya kumtumikia kabisa? Lo, hapana, ni wazi kama mchana kwamba watu walio wengi mno ama hawamwombi Mungu chochote, ama hawamaanishi wanachokisema wanapoomba, jambo ambalo ni sawa kabisa. Kuomba na kutenda dhambi hakutakaa pamoja kamwe katika moyo mmoja. Maombi yataiteketeza dhambi, au dhambi itayasonga maombi. Siwezi kulisahau hili. Nayatazama maisha ya watu. Naamini kwamba ni wachache wanaoomba.

Je, umesahau vifo wanavyokufa wengi? Ni wangapi, wanapokaribia kufa, wanaonekana kuwa wageni kabisa kwa Mungu. Si tu kwamba hawaijui injili yake kwa kusikitisha, bali pia wamepungukiwa sana na uwezo wa kusema naye. Kuna uzito na aibu ya kutisha katika juhudi zao za kumkaribia. Wanaonekana kana kwamba wanaanza jambo jipya. Wanaonekana kana kwamba wanahitaji kutambulishwa kwa Mungu, na kana kwamba hawajawahi kuzungumza naye kabla. Nakumbuka kusikia habari za mwanamke mmoja aliyetamani sana mchungaji aje kumtembelea katika ugonjwa wake wa mwisho. Alitaka amwombee. Mchungaji akamwuliza aombe nini. Hakujua, wala hakuweza kusema. Hakuweza kabisa kutaja hata jambo moja ambalo alitaka amwombe Mungu kwa ajili ya roho yake. Kila alichoonekana kutaka ni desturi ya maombi ya mchungaji. Naweza kuelewa jambo hili vizuri kabisa. Vitanda vya kufa hufunua siri kubwa. Siwezi kusahau yale niliyoyaona kwa wagonjwa na watu wanaokufa. Hili pia linaniongoza kuamini kwamba ni watu wachache wanaoomba.

Siwezi kuuona moyo wako. Sijui historia yako ya siri katika mambo ya kiroho. Lakini kutokana na yale ninayoyaona katika Biblia na katika ulimwengu, nina hakika kwamba siwezi kukuuliza swali la lazima zaidi kuliko hili lililo mbele yako—JE, UNAOMBA?

IV. NAULIZA KAMA UNAOMBA, KWA SABABU MAOMBI NI TENDO LA DINI AMBALO LINA KITIA-MOYO KIKUBWA.

Kuna kila kitu upande wa Mungu cha kuyafanya maombi kuwa rahisi kama watu watajaribu tu. Vitu vyote viko tayari upande wake. Kila pingamizi limetazamiwa mapema. Kila shida imeandaliwa jibu. Mahali palipopotoka pamenyooshwa na mahali palipoparuza pamesawazishwa. Hakuna udhuru uliobaki kwa mtu asiyeomba.

Kuna njia ambayo kwayo mtu yeyote, hata awe mwenye dhambi na asiyestahili namna gani, aweza kumkaribia Mungu Baba. Yesu Kristo ameifungua njia hiyo kwa dhabihu aliyotutolea msalabani. Utakatifu na haki ya Mungu havina haja ya kuwatisha wenye dhambi na kuwazuia. Wamlilie Mungu tu kwa jina la Yesu, waitegemee tu damu ya upatanisho ya Yesu, nao watamkuta Mungu juu ya kiti cha enzi cha neema, akiwa radhi na tayari kusikia. Jina la Yesu ni kibali kisichoshindwa kamwe kwa maombi yetu. Kwa jina hilo mtu aweza kumkaribia Mungu kwa ujasiri, na kuomba kwa matumaini. Mungu amejifunga kumsikia. Fikiri juu ya hili. Je, hiki si kitia-moyo?

Kuna Mwombezi na Mtetezi anayengoja daima kuyaleta maombi ya wale wanaomjia Mungu kupitia kwake. Mwombezi huyo ni Yesu Kristo. Huyachanganya maombi yetu na uvumba wa maombezi yake mwenyewe yenye uweza wote. Yakiisha kuchanganywa hivyo, hupanda juu kama harufu nzuri mbele ya kiti cha enzi cha Mungu. Ingawa ni duni yenyewe, yana nguvu na uwezo mkubwa mkononi mwa Kuhani wetu Mkuu na Ndugu yetu Mkubwa. Noti ya benki isiyo na sahihi chini yake si kitu ila kipande cha karatasi kisicho na thamani. Mpigo wa kalamu ndio unaoipa thamani yake yote. Ombi la mtoto maskini wa Adamu ni jambo dhaifu lenyewe, lakini likiisha kutiwa sahihi na mkono wa Bwana Yesu lafaa sana. Palikuwa na afisa mmoja katika mji wa Rumi aliyeagiza milango yake iwe wazi daima, ili ampokee raia yeyote wa Kirumi aliyemjia kuomba msaada. Vivyo hivyo sikio la Bwana Yesu li wazi daima kwa kilio cha wote wanaohitaji rehema na neema. Ni kazi yake kuwasaidia. Maombi yao ni furaha yake. Fikiri juu ya hili. Je, hiki si kitia-moyo?

Kuna Roho Mtakatifu aliye tayari daima kuusaidia udhaifu wetu katika maombi. Ni sehemu moja ya kazi yake maalum kutusaidia katika juhudi zetu za kusema na Mungu. Hatuna haja ya kukata tamaa na kuhuzunika kwa hofu ya kutojua la kusema. Roho atatupa maneno tukitafuta msaada wake. Maombi ya watu wa Bwana ni uvuvio wa Roho wa Bwana, kazi ya Roho Mtakatifu anayekaa ndani yao kama Roho wa neema na dua. Hakika watu wa Bwana wanaweza kutumaini kwa haki kusikiwa. Si wale wanaoomba tu, bali Roho Mtakatifu anayeomba ndani yao. Fikiri juu ya hili. Je, hiki si kitia-moyo?

Kuna ahadi kubwa mno za thamani kwa wale wanaoomba. Bwana Yesu alimaanisha nini aliposema maneno kama haya: "Ombeni, nanyi mtapewa; tafuteni, nanyi mtaona; bisheni, nanyi mtafunguliwa. Kwa maana kila aombaye hupokea; naye atafutaye huona; naye abishaye atafunguliwa." (Mathayo 7:7, 8.) "Na yoyote mtakayoyaomba katika sala mkiamini, mtapokea." (Mathayo 21:22.) "Na lo lote mtakaloliomba kwa jina langu, hilo nitalifanya, ili Baba atukuzwe ndani ya Mwana. Mkiniomba neno lo lote kwa jina langu, nitalifanya." (Yohana 14:13, 14.) Bwana alimaanisha nini aliponena mifano ya Rafiki wa Usiku wa Manane na ya Mjane Mwenye Kusisitiza? (Luka 11:5, 18:1.) Tafakari vifungu hivi. Kama hiki si kitia-moyo cha kuomba, basi maneno hayana maana.

Kuna mifano ya ajabu katika Maandiko ya uwezo wa maombi. Hakuna kitu kinachoonekana kuwa kikubwa mno, kigumu mno, au chenye shida mno kwa maombi kukitenda. Yamepata mambo yaliyoonekana kuwa hayawezekani na yasiyofikika. Yamepata ushindi juu ya moto, hewa, nchi, na maji. Maombi yaliipasua Bahari ya Shamu. Maombi yalileta maji kutoka mwambani na mkate kutoka mbinguni. Maombi yaliyafanya jua lisimame. Maombi yalishusha moto kutoka mbinguni juu ya dhabihu ya Eliya. Maombi yaligeuza shauri la Ahithofeli kuwa upumbavu. Maombi yaliliangusha jeshi la Senakeribu. Kwa haki Mary Malkia wa Waskoti aliweza kusema, "Naogopa maombi ya John Knox kuliko jeshi la watu elfu kumi." Maombi yamewaponya wagonjwa. Maombi yamewafufua wafu. Maombi yamepata kuongoka kwa roho za watu. "Mtoto wa maombi mengi," Mkristo mmoja mzee alimwambia mama yake Augustino, "hatapotea kamwe." Maombi, bidii, na imani vyaweza kufanya lolote. Hakuna kinachoonekana kutowezekana mtu anapokuwa na roho ya kufanywa mwana. "Niache," ni neno la kushangaza la Mungu kwa Musa, Musa alipokuwa karibu kuwaombea wana wa Israeli. (Kutoka 32:10.) Maadamu Ibrahimu aliendelea kuomba rehema kwa ajili ya Sodoma, Bwana aliendelea kutoa. Hakuacha kutoa mpaka Ibrahimu alipoacha kuomba. (Mwanzo 18:17-33.) Fikiri juu ya hili. Je, hiki si kitia-moyo?

Watu wanahitaji nini zaidi cha kuwaongoza kuchukua hatua yoyote katika dini, kuliko mambo niliyokwisha kukuambia sasa hivi kuhusu maombi? Ni nini zaidi kingeweza kufanywa ili kuifanya njia ya kwenda kwenye kiti cha rehema iwe rahisi, na kuondoa kila kikwazo katika njia ya wenye dhambi? Hakika kama mashetani walio jehanamu wangewekewa mlango kama huo mbele yao, wangerukaruka kwa furaha na kulifanya shimo lenyewe livume kwa shangwe.

Lakini mtu atauficha wapi uso wake siku ya mwisho ambaye anavipuuza vitia-moyo vitukufu kama hivi? Ni nini kingeweza kusemwa kwa ajili ya mtu ambaye, baada ya yote haya, anakufa bila maombi? Hakika naweza kuwa na wasiwasi kwamba usiwe mtu huyo. Hakika naweza kuuliza kwa haki—JE, UNAOMBA?

V. NAULIZA KAMA UNAOMBA, KWA SABABU BIDII KATIKA MAOMBI NDIYO SIRI YA UTAKATIFU ULIOTUKUKA.

Bila ubishi kuna tofauti kubwa sana kati ya Wakristo wa kweli. Kuna umbali mkubwa mno kati ya walio mbele kabisa na walio nyuma kabisa katika jeshi la Mungu.

Wote wanapigana vita vile vile vizuri, lakini wengine wanapigana kwa ushujaa zaidi kuliko wengine kiasi gani! Wote wanafanya kazi ya Bwana; lakini wengine wanafanya zaidi kuliko wengine kiasi gani! Wote ni nuru katika Bwana; lakini wengine wanang'aa zaidi kuliko wengine kiasi gani! Wote wanapiga mbio katika shindano lile lile; lakini wengine wanasonga mbele kwa kasi zaidi kuliko wengine kiasi gani! Wote wanampenda Bwana na Mwokozi yule yule; lakini wengine wanampenda zaidi kuliko wengine kiasi gani! Namwuliza Mkristo yeyote wa kweli kama hali sivyo ilivyo. Je, mambo haya si hivyo?

Kuna baadhi ya watu wa Bwana wanaoonekana kutoweza kamwe kusonga mbele tangu wakati wa kuongoka kwao. Wamezaliwa mara ya pili, lakini wanabaki watoto wachanga maisha yao yote. Unasikia kutoka kwao uzoefu ule ule wa zamani. Unaona ndani yao ukosefu ule ule wa hamu ya kiroho, ukosefu ule ule wa kujali jambo lolote nje ya kiduara chao kidogo, ambao uliuona miaka kumi iliyopita. Kweli ni wasafiri, lakini wasafiri kama Wagibeoni wa zamani; mkate wao daima ni mkavu na wenye koga, viatu vyao daima ni vikuukuu, na mavazi yao daima yamechanika na kuraruka. (Yoshua 9:3-15.) Nasema hivi kwa huzuni na masikitiko; lakini namwuliza Mkristo yeyote halisi: je, si kweli?

Kuna wengine miongoni mwa watu wa Bwana wanaoonekana kusonga mbele daima. Wanakua kama majani baada ya mvua; wanaongezeka kama Israeli huko Misri; wanakaza mwendo kama Gideoni, ingawa wakati mwingine wamechoka, hata hivyo wakifuatia daima. (Waamuzi 8:4.) Daima wanaongeza neema juu ya neema, na imani juu ya imani, na nguvu juu ya nguvu. Kila mara unapokutana nao mioyo yao inaonekana kuwa mikubwa zaidi, na kimo chao cha kiroho kirefu zaidi na chenye nguvu zaidi. Kila mwaka wanaonekana kuona zaidi, na kujua zaidi, na kuamini zaidi, na kuhisi zaidi katika dini yao. Si tu kwamba wana matendo mema ya kuthibitisha uhalisi wa imani yao, bali wana juhudi kwa ajili ya matendo hayo. Si tu kwamba wanatenda mema, bali hawachoki katika kutenda mema. Wanajaribu mambo makubwa, nao wanatenda mambo makubwa. Wanaposhindwa wanajaribu tena, na wanapoanguka wanainuka upesi tena. Na wakati huu wote wanajiona kuwa watumishi maskini wasio na faida, na kudhani kwamba hawafanyi kitu kabisa. Hawa ndio wanaoifanya dini kupendeza na kuwa nzuri machoni pa wote. Wanapata sifa hata kutoka kwa wasioongoka na kujipatia heshima kubwa hata kutoka kwa watu wabinafsi wa ulimwengu. Inamfaa mtu kuwaona, kuwa pamoja nao, na kuwasikia. Unapokutana nao, ungeweza kuamini kwamba kama Musa, walikuwa wametoka tu mbele za Mungu. (Kutoka 34:29-35.) Unapoachana nao unajisikia umepata joto kwa ushirika wao, kana kwamba roho yako imekuwa karibu na moto. Najua watu kama hao ni wachache. Nauliza tu: je, hakuna wengi kama hao?

Basi, waweza kuielezaje tofauti hii ambayo nimekwisha kuieleza? Ni sababu gani inayowafanya waamini wengine kung'aa zaidi na kuwa watakatifu zaidi kuliko wengine? Naamini kwamba tofauti hiyo, katika visa kumi na tisa kati ya ishirini, hutokana na tabia tofauti kuhusu maombi ya faraghani. Naamini kwamba wale wasio watakatifu kwa namna iliyotukuka huomba kidogo, na wale walio watakatifu kwa namna iliyotukuka huomba sana.

Nathubutu kusema kwamba wazo hili litawashtua wasomaji wengine. Sina shaka kwamba wengi hutazama utakatifu uliotukuka kama aina ya kipawa maalum, ambacho hakuna ila wachache tu wanaopaswa kudai kukilenga. Wanaustaajabia kwa mbali katika vitabu. Wanaona ni mzuri wanapoona mfano wake karibu nao. Lakini kwamba ni jambo linaloweza kufikiwa na yeyote isipokuwa wachache sana, wazo kama hilo haliingii akilini mwao kamwe. Kwa ufupi, wanauona kuwa aina ya haki ya pekee iliyotolewa kwa waamini wachache waliopendelewa, lakini hakika si kwa wote.

Basi, naamini kwamba hili ni kosa la hatari mno. Naamini kwamba ukuu wa kiroho, kama vile ukuu wa kiasili, hutegemea kwa kiasi kikubwa matumizi ya uaminifu ya njia zilizo katika uwezo wa kila mtu. Bila shaka sisemi kwamba tuna haki ya kutazamia kupewa kimuujiza vipawa vya akili; lakini nasema kwamba mtu akiisha kuongoka kwa Mungu, maendeleo yake katika utakatifu yatakuwa kwa kiasi kikubwa kulingana na bidii yake mwenyewe katika kutumia njia alizoziweka Mungu. Na nasema kwa uhakika kwamba njia kuu ambayo kwayo waamini wengi wamekuwa wakuu katika kanisa la Kristo ni tabia ya maombi ya faraghani ya bidii.

Yapitie maisha ya watumishi wa Mungu walio bora na wenye kung'aa kuliko wote, iwe katika Biblia au nje yake. Ona yaliyoandikwa juu ya Musa na Daudi na Danieli na Paulo. Angalia yaliyoandikwa juu ya Luther na Bradford, wale Wanamatengenezo. Tazama yanayosimuliwa juu ya ibada za faraghani za Whitefield na Cecil na Venn na Bickersteth na McCheyne. Niambie mmoja kati ya ushirika wote mwema wa watakatifu na mashahidi, ambaye hakuwa na alama hii iliyo dhahiri kabisa—walikuwa watu wa maombi. Uwe na hakika, maombi ni nguvu.

Maombi hupata kumiminwa kwa Roho kupya na kwa kuendelea. Yeye peke yake huianzisha kazi ya neema katika moyo wa mtu. Yeye peke yake aweza kuiendeleza na kuifanikisha. Lakini Roho aliye mwema hupenda kusihiwa. Na wale wanaoomba zaidi watapata zaidi ya mvuto wake.

Maombi ndiyo dawa ya hakika zaidi dhidi ya ibilisi na dhambi zinazotuzinga. Dhambi ile ambayo huombewa kwa moyo wote ishindwe haitasimama imara kamwe. Ibilisi hataweza kwa muda mrefu kututawala sisi tunaomsihi Bwana amtupe nje. Lakini basi hatuna budi kuieleza hali yetu yote mbele ya Tabibu wetu wa mbinguni, ikiwa atatupa nafuu ya kila siku.

Je, unataka kukua katika neema na kuwa Mkristo aliyejitoa kikamilifu? Uwe na hakika sana, kama unalitaka hilo, huwezi kuwa na swali la muhimu zaidi kuliko hili—JE, UNAOMBA?

VI. NAULIZA KAMA UNAOMBA, KWA SABABU KUPUUZA MAOMBI NI MOJAWAPO YA SABABU KUU ZAIDI ZA KURUDI NYUMA.

Kuna jambo kama kurudi nyuma katika dini baada ya kukiri vizuri. Watu wanaweza kupiga mbio vizuri kwa muda, kama Wagalatia, kisha wakageuka kuwafuata walimu wa uongo. Watu wanaweza kukiri kwa sauti kuu wakati hisia zao ni za moto, kama Petro alivyofanya, kisha katika saa ya kujaribiwa wakamkana Bwana wao. Watu wanaweza kuuacha upendo wao wa kwanza kama Waefeso walivyofanya. Watu wanaweza kupoa katika juhudi yao ya kutenda mema, kama Yohana Marko, mwenzi wa Paulo. Watu wanaweza kumfuata mtume kwa muda, na kama Dema wakarudi ulimwenguni. Mambo haya yote watu wanaweza kuyafanya.

Ni jambo la huzuni kubwa kuwa mtu aliyerudi nyuma. Kati ya mambo yote ya msiba yanayoweza kumpata mtu, nadhani hili ndilo baya kuliko yote. Meli iliyokwama pwani, tai aliyevunjika bawa, bustani iliyomea magugu, kinubi kisicho na nyuzi, kanisa lililoanguka magofu, yote haya ni mandhari ya kusikitisha, lakini mtu aliyerudi nyuma ni wa kusikitisha zaidi. Dhamiri iliyojeruhiwa—akili iliyochoshwa na nafsi yake yenyewe—kumbukumbu iliyojaa kujilaumu—moyo uliochomwa na mishale ya Bwana—roho iliyovunjika kwa mashtaka ya ndani—haya yote ni kuonja jehanamu. Ni jehanamu duniani. Kwa kweli neno lile la yule mwenye hekima ni zito na lenye uzito, "Aliyerudi nyuma moyoni atashibishwa kwa njia zake mwenyewe." (Mithali 14:14.)

Basi, ni nini chanzo cha kurudi nyuma kwa wengi? Naamini, kwa kawaida, kwamba mojawapo ya sababu kuu ni kupuuza maombi ya faraghani. Bila shaka historia ya siri ya maanguko haitajulikana mpaka siku ya mwisho. Naweza tu kutoa maoni yangu kama mhudumu wa Kristo na mwanafunzi wa moyo wa mwanadamu. Maoni hayo, narudia kwa uwazi, ni kwamba kurudi nyuma kwa kawaida huanza kwanza kwa kupuuza maombi ya faraghani.

Biblia zinazosomwa bila maombi; mahubiri yanayosikilizwa bila maombi; ndoa zinazofungwa bila maombi; safari zinazofanywa bila maombi; makazi yanayochaguliwa bila maombi; urafiki unaofanywa bila maombi; tendo la kila siku la kuomba lenyewe likifanywa kwa haraka, au likipitiwa bila moyo: hizi ndizo aina za hatua za kushuka ambazo kwazo Mkristo mmoja baada ya mwingine hushuka hadi hali ya kupooza kiroho, au hufikia mahali ambapo Mungu humwacha aanguke anguko kubwa la kutisha.

Huu ndio mchakato unaozaa akina Lutu wanaokawia, akina Samsoni wasio imara, akina Sulemani wanaowaabudu wake zao, akina Asa wasio thabiti, akina Yehoshafati walio legevu, akina Martha wanaojishughulisha kupita kiasi, ambao wengi mno wanapatikana katika kanisa la Kristo. Mara nyingi historia rahisi ya visa kama hivyo ni hii: walianza kuyachukulia maombi ya faraghani kwa uzembe.

Uwe na hakika kabisa kwamba watu huanguka faraghani muda mrefu kabla hawajaanguka hadharani. Wanarudi nyuma magotini mwao muda mrefu kabla hawajarudi nyuma waziwazi machoni pa ulimwengu. Kama Petro, kwanza hupuuza onyo la Bwana la kukesha na kuomba, kisha kama Petro, nguvu zao zimetoweka, na katika saa ya majaribu wanamkana Bwana wao. (Mathayo 26:40-75.)

Ulimwengu huliona anguko lao, na kudhihaki kwa sauti kuu. Lakini ulimwengu haujui chochote kuhusu sababu halisi. Wapagani walifaulu kumfanya Mkristo mmoja mashuhuri afukize uvumba kwa sanamu, kwa kumtisha kwa adhabu mbaya kuliko kifo. Walishangilia sana walipoona woga wake na uasi wake. Lakini wapagani hawakujua jambo ambalo historia inatuarifu, kwamba asubuhi ile ile alikuwa ametoka chumbani mwake kwa haraka, bila kumaliza maombi yake ya kawaida.

Ikiwa kweli wewe ni Mkristo, natumaini hutakuwa kamwe mtu aliyerudi nyuma. Lakini ikiwa hutaki kuwa Mkristo anayerudi nyuma, kumbuka swali ninalokuuliza: JE, UNAOMBA?

VII. NAULIZA, MWISHO, KAMA UNAOMBA KWA SABABU MAOMBI NI MOJAWAPO YA NJIA BORA ZAIDI ZA FURAHA NA KURIDHIKA.

Tunaishi katika ulimwengu ambamo huzuni imezidi. Hii imekuwa hali yake daima tangu dhambi ilipoingia. Hapawezi kuwa na dhambi bila huzuni. Na mpaka dhambi itakapofukuzwa kutoka ulimwenguni, ni bure kwa mtu yeyote kudhani kwamba anaweza kuikwepa huzuni.

Bila shaka wengine wana kikombe kikubwa zaidi cha huzuni cha kunywa kuliko wengine. Lakini ni wachache wanaopatikana wanaoishi muda mrefu bila huzuni au masumbufu ya aina moja au nyingine. Miili yetu, mali zetu, familia zetu, watoto wetu, jamaa zetu, watumishi wetu, rafiki zetu, majirani zetu, kazi zetu za kidunia, kila kimoja na vyote hivi ni chemchemi za masumbufu. Magonjwa, vifo, hasara, kukatishwa tamaa, kuagana, kutengana, kutoshukuriwa, kusingiziwa, yote haya ni mambo ya kawaida. Hatuwezi kuyapita maisha bila hayo. Siku moja au nyingine yanatupata. Kadiri mapenzi yetu yanavyokuwa makubwa ndivyo mateso yetu yanavyokuwa mazito, na kadiri tunavyopenda zaidi ndivyo tunavyokuwa na mengi zaidi ya kulilia.

Na ni ipi njia bora zaidi ya kuwa na moyo mchangamfu katika ulimwengu kama huu? Tutalipitaje bonde hili la machozi kwa maumivu machache kabisa? Sijui njia iliyo bora kuliko tabia ya kupeleka kila kitu kwa Mungu katika maombi.

Hili ndilo shauri lililo wazi ambalo Biblia inatoa, katika Agano la Kale na katika Agano Jipya. Mtunga Zaburi asemaje? "Uniite siku ya mateso; nitakuokoa, nawe utanitukuza." (Zaburi 50:15.) "Umtwike Bwana mzigo wako, naye atakutegemeza; hatamwacha mwenye haki aondoshwe milele." (Zaburi 55:22.) Mtume Paulo asemaje? "Msijisumbue kwa neno lolote; bali katika kila neno kwa kusali na kuomba, pamoja na kushukuru, haja zenu na zijulikane na Mungu. Na amani ya Mungu, ipitayo akili zote, itailinda mioyo yenu na nia zenu katika Kristo Yesu." (Wafilipi 4:6, 7.) Mtume Yakobo asemaje: "Kuna mtu miongoni mwenu aliye na mateso? Na aombe." (Yakobo 5:13.)

Hii ilikuwa desturi ya watakatifu wote ambao historia yao imeandikwa katika Maandiko. Hivi ndivyo Yakobo alivyofanya alipomwogopa ndugu yake Esau. Hivi ndivyo Musa alivyofanya watu walipokuwa tayari kumpiga kwa mawe jangwani. Hivi ndivyo Yoshua alivyofanya Israeli waliposhindwa mbele ya watu wa Ai. Hivi ndivyo Daudi alivyofanya alipokuwa hatarini huko Keila. Hivi ndivyo Hezekia alivyofanya alipopokea barua kutoka kwa Senakeribu. Hivi ndivyo kanisa lilivyofanya Petro alipotiwa gerezani. Hivi ndivyo Paulo alivyofanya alipotupwa gerezani huko Filipi.

Njia pekee ya kuwa na furaha kweli katika ulimwengu kama huu, ni kuwa daima tukimtwika Mungu fadhaa zetu zote. Ni kujaribu kubeba mizigo yao wenyewe ndiko kunakowafanya waamini wawe na huzuni mara nyingi hivyo. Wakimwambia Mungu taabu zao, atawawezesha kuzibeba kwa urahisi kama Samsoni alivyoibeba milango ya Gaza. (Waamuzi 16:3.) Wakiazimia kuzishika wenyewe, siku moja wataona kwamba hata panzi ni mzigo.

Kuna rafiki anayengoja daima kutusaidia, ikiwa tutamfunulia huzuni yetu—rafiki aliyewahurumia maskini na wagonjwa na wenye huzuni, alipokuwa duniani—rafiki anayeujua moyo wa mwanadamu, kwa maana aliishi miaka thelathini na mitatu kama mwanadamu kati yetu—rafiki awezaye kulia pamoja na wanaolia, kwa maana alikuwa mtu wa huzuni nyingi, ajuaye sikitiko—rafiki awezaye kutusaidia, kwa maana hapakuwa kamwe na maumivu ya kidunia ambayo hakuweza kuyaponya. Rafiki huyo ni Yesu Kristo. Njia ya kuwa na furaha ni kuifungua mioyo yetu kwake daima. Laiti sote tungekuwa kama yule mtumwa maskini Mkristo ambaye, alipotishwa na kuadhibiwa, alijibu tu, "Lazima nimwambie Bwana."

Yesu anaweza kuwafanya wawe na furaha wale wanaomtumaini na kumwita, hali yao ya nje iwe vyovyote. Anaweza kuwapa amani ya moyo gerezani, kuridhika katikati ya umaskini, faraja katikati ya misiba ya kufiwa, furaha ukingoni mwa kaburi. Kuna utimilifu mkuu ndani yake kwa ajili ya viungo vyake vyote vinavyoamini—utimilifu ulio tayari kumiminwa juu ya kila mmoja atakayeomba katika maombi. Laiti watu wangeelewa kwamba furaha haitegemei mazingira ya nje, bali hali ya moyo.

Maombi yanaweza kutupunguzia uzito wa misalaba, hata iwe mizito namna gani. Yanaweza kumleta kando yetu Yeye atakayetusaidia kuibeba. Maombi yanaweza kutufungulia mlango wakati njia yetu inaonekana kuzibwa kwa ukuta. Yanaweza kumleta Yeye atakayesema, "Hii ndiyo njia, ifuateni." (Isaya 30:21.) Maombi yanaweza kuingiza mwale wa tumaini wakati matarajio yetu yote ya kidunia yanaonekana kutiwa giza. Yanaweza kumleta Yeye atakayesema, "Sitakupungukia kabisa, wala sitakuacha kabisa." (Waebrania 13:5) Maombi yanaweza kutupatia nafuu wakati wale tunaowapenda zaidi wanapoondolewa, na ulimwengu unapoonekana mtupu. Yanaweza kumleta Yeye awezaye kuijaza nafasi iliyo wazi mioyoni mwetu kwa nafsi yake mwenyewe, na kuyaambia mawimbi yaliyo ndani, "Nyamaza, utulie." (Marko 4:39.) Laiti watu wasingefanana hivyo na Hajiri jangwani, wakiwa vipofu wasiuone kisima cha maji ya uzima kilicho karibu nao kabisa. (Mwanzo 21:14-19.)

Nataka uwe na furaha. Najua siwezi kukuuliza swali lenye manufaa zaidi kuliko hili: JE, UNAOMBA?

Na sasa ni wakati kamili kwangu kukimaliza kijitabu hiki. Natumaini nimeleta mbele yako mambo yatakayofikiriwa kwa makini. Namwomba Mungu kwa moyo wote kwamba tafakari hii ibarikiwe kwa roho yako.

Niseme neno la kuagana na WALE WASIOOMBA. Sithubutu kudhani kwamba wote wanaosoma kurasa hizi ni watu wanaoomba. Ikiwa wewe ni mtu asiyeomba, niruhusu niseme nawe leo kwa niaba ya Mungu.

Msomaji usiyeomba, naweza tu kukuonya, lakini nakuonya kwa uzito mkubwa kabisa. Nakuonya kwamba uko katika hali ya hatari ya kutisha. Ukifa katika hali yako ya sasa, wewe ni roho iliyopotea. Utafufuka tu ili uwe na taabu milele. Nakuonya kwamba kati ya Wakristo wote wanaokiri, wewe huna udhuru kabisa. Hakuna hata sababu moja nzuri unayoweza kuonyesha ya kuishi bila maombi.

Ni bure kusema hujui jinsi ya kuomba. Maombi ni tendo rahisi kuliko yote katika dini nzima. Ni kusema tu na Mungu. Hayahitaji elimu wala hekima wala maarifa ya vitabu ili kuyaanza. Hayahitaji kitu ila moyo na nia. Mtoto mchanga aliye dhaifu kuliko wote anaweza kulia akiwa na njaa. Ombaomba aliye maskini kuliko wote anaweza kunyoosha mkono wake kuomba sadaka, wala hangoji kutafuta maneno mazuri. Mtu asiye na elimu kuliko wote atapata kitu cha kumwambia Mungu, ikiwa tu ana nia.

Ni bure kusema huna mahali pafaapo pa kuomba. Mtu yeyote anaweza kupata mahali pa faragha pa kutosha, ikiwa ana nia. Bwana wetu aliomba mlimani; Petro juu ya dari; Isaka kondeni; Nathanaeli chini ya mtini; Yona tumboni mwa nyangumi. Mahali popote panaweza kuwa chumba cha siri, mahali pa sala, na Betheli, na kuwa kwetu uwepo wa Mungu.

Ni bure kusema huna wakati. Kuna wakati mwingi, ikiwa watu watautumia. Wakati unaweza kuwa mfupi, lakini wakati daima unatosha kwa maombi. Danieli alikuwa na mambo ya ufalme mikononi mwake, na bado aliomba mara tatu kwa siku. (Danieli 2:48; 6:10.) Daudi alikuwa mtawala wa taifa kubwa, na bado anasema, "Jioni, asubuhi, na adhuhuri nitaomba." (Zaburi 55:17.) Wakati unapohitajika kweli, wakati unaweza kupatikana daima.

Ni bure kusema huwezi kuomba mpaka uwe na imani na moyo mpya, na kwamba huna budi kukaa kimya na kuvingoja. Huku ni kuongeza dhambi juu ya dhambi. Ni vibaya vya kutosha kutoongoka na kuwa njiani kwenda jehanamu. Ni vibaya zaidi kusema, "Najua hivyo, lakini sitalia kuomba rehema." Hii ni aina ya hoja ambayo haina kibali chochote katika Maandiko. "Mwiteni Bwana," asema Isaya, "maadamu yu karibu." (Isaya 55:6.) "Chukueni maneno pamoja nanyi, mkamrudie BWANA," asema Hosea. (Hosea 14:2.) "Tubu, ukamwombe," Petro anamwambia Simoni Mchawi. (Matendo 8:22.) Ikiwa unataka imani na moyo mpya, nenda ukamlilie Bwana upewe hivyo. Jaribio lenyewe la kuomba mara nyingi limekuwa ndilo kuhuishwa kwa roho iliyokufa.

Lo, msomaji usiyeomba, wewe ni nani, na ni kitu gani, hata usitake kumwomba Mungu chochote? Je, umefanya agano na mauti na kuzimu? Je, una amani na funza na moto? Je, huna dhambi za kusamehewa? Je, huogopi mateso ya milele? Je, huna tamaa ya mbinguni? Laiti ungeamka kutoka katika upumbavu wako wa sasa. Laiti ungeufikiria mwisho wako. Laiti ungeinuka na kumwita Mungu. Ole, inakuja siku ambapo wengi wataomba kwa sauti kuu, "Bwana, Bwana, utufungulie," lakini wamechelewa mno; wakati wengi watayalilia miamba iwaangukie na milima iwafunike, ambao hawakutaka kamwe kumlilia Mungu. (Mathayo 25:11; Ufunuo 6:16.) Kwa upendo wote, nakuonya, jihadhari huu usiwe mwisho wa roho yako. Wokovu uko karibu nawe sana. Usiipoteze mbingu kwa sababu ya kutoomba.

Niseme NA WALE WALIO NA TAMAA HALISI YA WOKOVU, lakini hawajui hatua gani za kuchukua, wala mahali pa kuanzia. Siwezi kujizuia kutumaini kwamba baadhi ya wasomaji wanaweza kuwa katika hali hii ya moyo, na hata akiwepo mmoja tu kama huyo sina budi kumpa shauri la upendo.

Katika kila safari lazima pawe na hatua ya kwanza. Lazima pawe na badiliko kutoka kukaa tuli hadi kusonga mbele. Safari za Israeli kutoka Misri hadi Kanaani zilikuwa ndefu na za kuchosha. Miaka arobaini inapita kabla hawajavuka Yordani. Hata hivyo palikuwa na mtu aliyesonga kwanza walipoondoka kutoka Rama kwenda Sukothi. Ni lini mtu huchukua kweli hatua yake ya kwanza katika kutoka katika dhambi na ulimwengu? Huifanya siku ile anapoomba kwa mara ya kwanza kwa moyo wake.

Katika kila jengo jiwe la kwanza lazima liwekwe, na pigo la kwanza lazima lipigwe. Safina ilichukua miaka mia moja na ishirini kujengwa. Hata hivyo palikuwa na siku ambapo Nuhu aliweka shoka lake kwenye mti wa kwanza aliokata ili kuiunda. Hekalu la Sulemani lilikuwa jengo tukufu. Lakini palikuwa na siku ambapo jiwe kubwa la kwanza liliwekwa chini sana katika mlima Moria. Ni lini jengo la Roho huanza kweli kuonekana katika moyo wa mtu? Huanza, kwa kadiri tuwezavyo kuhukumu, pale anapoimimina kwa mara ya kwanza roho yake kwa Mungu katika maombi.

Ikiwa unatamani wokovu, na unataka kujua la kufanya, nakushauri uende leo hii hii kwa Bwana Yesu Kristo, mahali pa kwanza pa faragha utakapoweza kupata, na kumsihi kwa bidii na kwa moyo wote katika maombi aiokoe roho yako.

Mwambie kwamba umesikia kwamba Yeye huwapokea wenye dhambi, na amesema, "Naye ajaye kwangu sitamtupa nje kamwe." (Yohana 6:37.) Mwambie kwamba wewe ni mwenye dhambi maskini na mchafu, na kwamba unamjia kwa kuutegemea mwaliko wake mwenyewe. Mwambie kwamba unajitia wewe mwenyewe kabisa na kwa ukamilifu mikononi mwake: kwamba unajiona mchafu na usiyejiweza, na usiye na tumaini ndani yako mwenyewe: na kwamba asipokuokoa, huna tumaini lolote la kuokolewa. Msihi akuokoe kutoka katika hatia, nguvu, na matokeo ya dhambi. Msihi akusamehe, na kukuosha katika damu yake mwenyewe. Msihi akupe moyo mpya, na kumpanda Roho Mtakatifu ndani ya roho yako. Msihi akupe neema na imani na nia na uwezo wa kuwa mwanafunzi wake na mtumishi wake tangu siku hii hata milele. Lo, msomaji, nenda leo hii hii, ukamwambie Bwana Yesu Kristo mambo haya, ikiwa kweli una nia thabiti kuhusu roho yako.

Mwambie kwa njia yako mwenyewe, na kwa maneno yako mwenyewe. Kama daktari angekuja kukuona ulipokuwa mgonjwa ungeweza kumwambia mahali ulipohisi maumivu. Ikiwa roho yako kweli inauhisi ugonjwa wake, hakika unaweza kupata kitu cha kumwambia Kristo.

Usiutilie shaka utayari wake wa kukuokoa, kwa sababu wewe ni mwenye dhambi. Ni kazi ya Kristo kuwaokoa wenye dhambi. Yeye Mwenyewe anasema, "Sikuja kuwaita wenye haki, bali wenye dhambi wapate kutubu." (Luka 5:32.)

Usingoje kwa sababu unajiona hustahili. Usingoje chochote. Usimngoje mtu yeyote. Kungoja kunatoka kwa ibilisi. Kama ulivyo, nenda kwa Kristo. Kadiri ulivyo mbaya zaidi, ndivyo unavyozidi kuhitaji kumwendea. Hutajirekebisha kamwe kwa kukaa mbali.

Usiogope kwa sababu maombi yako ni ya kigugumizi, maneno yako ni dhaifu, na lugha yako ni duni. Yesu anaweza kukuelewa. Kama vile mama anavyoyaelewa matamshi ya kwanza ya kitoto chake kichanga, ndivyo Mwokozi aliyebarikiwa anavyowaelewa wenye dhambi. Anaweza kusoma pumzi ya kuugua, na kuona maana katika kilio cha uchungu.

Usikate tamaa kwa sababu hupati jibu mara moja. Wakati unaposema, Yesu anasikiliza. Akichelewesha jibu, ni kwa sababu za hekima tu, na kukujaribu kama una nia ya kweli. Jibu hakika litakuja. Ijapokawia, ingojee. Hakika litakuja.

Lo, msomaji, ikiwa una tamaa yoyote ya kuokolewa, kumbuka shauri nililokupa leo. Litende kwa unyofu na kwa moyo wote, nawe utaokolewa.

Niseme, mwisho, NA WALE WANAOOMBA. Natumaini kwamba baadhi ya wanaosoma kijitabu hiki wanajua vizuri maombi ni nini, na wana Roho wa kufanywa wana. Kwa wote kama hao, natoa maneno machache ya shauri na mawaidha ya kindugu. Uvumba uliotolewa katika hema ya kukutania uliamriwa kutengenezwa kwa namna maalum. Si kila aina ya uvumba ingefaa. Na tulikumbuke hili, na tuwe waangalifu kuhusu maudhui na namna ya maombi yetu.

Ndugu mnaoomba, ikiwa najua chochote kuhusu moyo wa Mkristo, mara nyingi mnachoshwa na maombi yenu wenyewe. Hamuyaingii kamwe kwa ukamilifu maneno ya mtume, "Nitakapo kutenda lililo jema, lililo baya liko pamoja nami." kama mnavyoyaingia wakati mwingine mkiwa magotini. (Warumi 7:21.) Mnaweza kuyaelewa maneno ya Daudi, "Nayachukia mawazo ya ubatili." (Zaburi 119:113.) Mnaweza kumhurumia yule Mhotentoti maskini aliyeongoka ambaye alisikika akiomba, "Bwana, uniokoe na adui zangu wote, na zaidi ya yote, na yule mtu mbaya—mimi mwenyewe." Ni wachache kati ya watoto wa Mungu ambao mara nyingi hawaoni wakati wa maombi kuwa wakati wa mapambano. Ibilisi ana ghadhabu ya pekee juu yetu anapotuona magotini. Hata hivyo, naamini kwamba maombi yasiyotugharimu taabu yoyote yanapaswa kutazamwa kwa mashaka makubwa. Naamini kwamba sisi ni waamuzi duni sana wa ubora wa maombi yetu, na kwamba ombi linalotupendeza kidogo kuliko yote, mara nyingi humpendeza Mungu zaidi kuliko yote. Basi niruhusu, kama mwenzenu katika vita vya Kikristo, nitoe maneno machache ya mawaidha. Jambo moja, angalau, sote tunalihisi: hatuna budi kuomba. Hatuwezi kuacha. Hatuna budi kuendelea.

Basi nawaletea mzingatie umuhimu wa kicho na unyenyekevu katika maombi. Tusisahau kamwe sisi ni nani, na jinsi lilivyo jambo zito kusema na Mungu. Tujihadhari na kuingia mbele zake kwa haraka kwa uzembe na mzaha. Na tujiambie: "Niko juu ya nchi takatifu. Hapa si pengine ila ni lango la mbinguni. Ikiwa simaanishi ninachosema, ninamfanyia Mungu mzaha. Kama ningaliangalia uovu moyoni mwangu, Bwana asingenisikia." (Kutoka 3:5; Mwanzo 28:17; Zaburi 66:18.) Tuyakumbuke maneno ya Sulemani, "Usiwe na haraka kwa kinywa chako, wala moyo wako usifanye haraka kutamka neno lolote mbele za Mungu; kwa kuwa Mungu yuko mbinguni, na wewe uko duniani." (Mhubiri 5:2.) Ibrahimu aliposema na Mungu, alisema, "Mimi ni mavumbi na majivu." Ayubu aliposema na Mungu, alisema, "Mimi si kitu." Na sisi tufanye vivyo hivyo. (Mwanzo 18:27; Ayubu 40:4.)

Nawaletea umuhimu wa kuomba kwa jinsi ya kiroho. Namaanisha kwa hilo kwamba tujitahidi daima kuwa na msaada wa moja kwa moja wa Roho katika maombi yetu, na tujihadhari kuliko mambo yote na desturi tupu. Hakuna kitu kilicho cha kiroho kiasi kwamba hakiwezi kugeuka kuwa desturi, na hili ni kweli hasa kuhusu maombi ya faraghani. Tunaweza bila kujua kuingia katika tabia ya kutumia maneno yafaayo kabisa, na kutoa dua zilizo za kimaandiko kabisa, na bado tukafanya yote kwa kukariri bila kuyahisi, na kuzunguka kila siku katika njia ile ile ya zamani iliyokanyagwa. Natamani kuligusa jambo hili kwa tahadhari na kwa upole. Najua kwamba kuna mambo fulani tunayoyahitaji kila siku, na kwamba hakuna kitu cha lazima kilicho cha desturi tupu katika kuyaomba mambo hayo kwa maneno yale yale. Ulimwengu, ibilisi, na mioyo yetu ni vile vile kila siku. Kwa lazima hatuna budi kupita kila siku katika uwanja ule ule wa zamani. Lakini hili nasema, hatuna budi kuwa waangalifu sana katika jambo hili. Ikiwa kiunzi na muhtasari wa maombi yetu kwa mazoea yanakaribia kuwa desturi tupu, na tujitahidi kwamba mavazi na ujazo wa maombi yetu, yawe kwa kadiri iwezekanavyo ya Roho. Kuhusu kuomba kwa kusoma kitabu katika ibada zetu za faraghani, ni tabia ambayo siwezi kuisifu. Ikiwa tunaweza kuwaeleza madaktari wetu hali ya miili yetu bila kitabu, tunapaswa kuweza kumweleza Mungu hali ya roho zetu. Sina pingamizi kwa mtu kutumia magongo anapopata nafuu kwa mara ya kwanza baada ya kuvunjika mguu. Ni afadhali kutumia magongo, kuliko kutotembea kabisa. Lakini kama ningemwona maisha yake yote akiwa juu ya magongo, nisingeona kuwa ni jambo la kumpongeza. Ningependa kumwona akiwa na nguvu za kutosha kuyatupa magongo yake mbali.

Nawaletea umuhimu wa kuyafanya maombi kuwa shughuli ya kawaida ya maisha. Ningeweza kusema kitu juu ya thamani ya nyakati za kawaida za maombi katika siku. Mungu ni Mungu wa utaratibu. Saa za dhabihu ya asubuhi na ya jioni katika hekalu la Kiyahudi hazikupangwa hivyo bila maana. Machafuko ni hasa mojawapo ya matunda ya dhambi. Lakini nisingependa kumtia mtu yeyote utumwani. Hili tu nasema, kwamba ni jambo la lazima kwa afya ya roho yako kuyafanya maombi kuwa sehemu ya shughuli ya kila saa ishirini na nne za maisha yako. Kama vile unavyotenga wakati wa kula, kulala, na kazi, vivyo hivyo tenga wakati wa maombi. Chagua saa zako na nyakati zako mwenyewe. Angalau kabisa, sema na Mungu asubuhi, kabla hujasema na ulimwengu: na sema na Mungu usiku, baada ya kumaliza na ulimwengu. Lakini kaza akilini mwako kwamba kuomba ni mojawapo ya mambo makuu ya kila siku. Usiyasukume pembeni. Usiyape mabaki na makombo ya wajibu wako. Chochote kingine unachokifanya kuwa shughuli, fanya maombi kuwa shughuli.

Nawaletea umuhimu wa kudumu katika maombi. Mkiisha kuianza tabia hii, msiiache kamwe. Moyo wako wakati mwingine utasema, "Umekwisha kuwa na maombi ya familia: kuna madhara gani makubwa ukiyaacha maombi ya faraghani?" Mwili wako wakati mwingine utasema, "Hujisikii vizuri, au una usingizi, au umechoka; huna haja ya kuomba." Akili yako wakati mwingine itasema, "Una shughuli muhimu za kushughulikia leo; yafupishe maombi yako." Yatazame mawazo yote kama hayo kuwa yanatoka moja kwa moja kwa Shetani. Yote ni sawa na kusema, "Ipuuze roho yako." Sisemi kwamba maombi yanapaswa daima kuwa ya urefu ule ule; lakini nasema, usikubali udhuru wowote ukufanye uache maombi. Paulo alisema, "Dumuni katika kuomba" na, "Ombeni bila kukoma." (Wakolosai 4:2; 1 Wathesalonike 5:17.) Hakumaanisha kwamba watu wawe magotini daima, bali alimaanisha kwamba maombi yetu yawe kama sadaka ya kuteketezwa ya daima, yakidumishwa kwa uthabiti kila siku; kwamba yawe kama wakati wa kupanda na wakati wa mavuno, na kiangazi na kipupwe, yakirudi bila kukoma kwa majira yake ya kawaida; kwamba yawe kama moto juu ya madhabahu, usioteketeza dhabihu wakati wote, lakini usiozimika kabisa kamwe. Usisahau kamwe kwamba unaweza kuunganisha ibada za asubuhi na za jioni, kwa mnyororo usiokatika wa maombi mafupi ya ghafla mchana kutwa. Hata ukiwa na watu, au kazini, au hata barabarani, unaweza kuwa ukiwatuma kimya kimya kwa Mungu wajumbe wadogo wenye mabawa, kama Nehemia alivyofanya mbele kabisa ya Artashasta. (Nehemia 2:4.) Wala usidhani kamwe kwamba wakati unaotolewa kwa Mungu umepotea. Taifa halifanyiki maskini zaidi kwa sababu linapoteza mwaka mmoja wa siku za kazi katika kila miaka saba, kwa kuishika Sabato. Mkristo haoni kamwe kwamba amepata hasara, mwishowe, kwa kudumu katika maombi.

Nawaletea umuhimu wa bidii katika maombi. Si kwamba mtu apige kelele, au apige yowe, au awe na sauti kubwa sana, ili kuthibitisha kwamba ana nia ya kweli. Lakini inafaa tuwe wa moyo wote na wenye juhudi na moto, na tuombe kana kwamba kweli tunajali kile tunachokifanya. Ni maombi ya "kwa bidii" ndiyo "yafaayo sana." (Yakobo 5:16.) Hili ndilo somo tunalofundishwa na maneno yanayotumiwa katika Maandiko kuhusu maombi. Yanaitwa, "kulia, kubisha, kushindana, kufanya kazi kwa bidii, kujitahidi." Hili ndilo somo tunalofundishwa na mifano ya kimaandiko. Yakobo ni mmojawapo. Alimwambia malaika pale Penueli, "Sikuachi usiponibariki." (Mwanzo 32:26.) Danieli ni mwingine. Sikia jinsi alivyomsihi Mungu: "Ee Bwana, usikie; Ee Bwana, usamehe; Ee Bwana, usikilize ukatende; usikawie, kwa ajili yako mwenyewe, Ee Mungu wangu." (Danieli 9:19.) Bwana wetu Yesu Kristo ni mwingine. Imeandikwa juu yake, "Yeye, siku hizo za mwili wake, alitoa maombi na dua pamoja na kulia sana na machozi." (Waebrania 5:7.) Ole, jinsi hili lisivyofanana na dua zetu nyingi! Jinsi zinavyoonekana baridi na vuguvugu zikilinganishwa. Jinsi ambavyo kwa kweli Mungu angeweza kuwaambia wengi wetu, "Hamkitaki kweli kile mnachokiomba." Na tujaribu kulirekebisha kosa hili. Na tubishe kwa nguvu kwenye mlango wa neema, kama Rehema katika Safari ya Msafiri, kana kwamba tutaangamia tusiposikiwa. Na tukaze akilini mwetu kwamba maombi baridi ni dhabihu isiyo na moto. Na tukumbuke habari ya Demosthenes yule msemaji mkuu, mtu mmoja alipomjia, akitaka amtetee katika shauri lake. Alimsikiliza bila kujali, wakati mtu huyo aliposimulia habari yake bila bidii. Mtu yule aliliona hili, akapaza sauti kwa wasiwasi kwamba yote yalikuwa kweli. "Aha," akasema Demosthenes, "sasa nakuamini."

Nawaletea umuhimu wa kuomba kwa imani. Tunapaswa kujitahidi kuamini kwamba maombi yetu yanasikiwa, na kwamba tukiomba mambo kulingana na mapenzi ya Mungu, tutajibiwa. Hii ndiyo amri iliyo wazi ya Bwana wetu Yesu Kristo: "Yo yote myaombayo mkisali, aminini ya kwamba mnayapokea, nayo yatakuwa yenu." (Marko 11:24.) Imani ni kwa maombi kama unyoya ulivyo kwa mshale: bila imani maombi hayatapiga shabaha. Tunapaswa kujizoeza tabia ya kuzitaja ahadi katika maombi yetu.

Tunapaswa kuchukua pamoja nasi ahadi fulani, na kusema, "Bwana, hili hapa neno lako mwenyewe uliloliahidi. Utufanyie kama ulivyosema." Hii ilikuwa tabia ya Yakobo na Musa na Daudi. Zaburi ya 119 imejaa mambo yanayoombwa "sawasawa na neno lako." Zaidi ya yote, tunapaswa kujizoeza tabia ya kutazamia majibu ya maombi yetu. Tunapaswa kufanya kama mfanyabiashara anayezituma meli zake baharini. Hatupaswi kuridhika, tusipoona faida fulani ikirudi. Ole, kuna mambo machache ambayo Wakristo hupungukiwa nayo kama hili. Kanisa la Yerusalemu liliomba bila kukoma kwa ajili ya Petro aliyekuwa gerezani; lakini maombi yalipojibiwa, hawakuweza kuamini. (Matendo 12:15.) Ni neno zito la Robert Traill, "Hakuna alama ya hakika zaidi ya kufanya mzaha katika maombi, kuliko wakati watu hawajali kile wanachopata katika maombi."

Nawaletea umuhimu wa ujasiri katika maombi. Kuna mazoea yasiyofaa katika maombi ya watu wengine ambayo siwezi kuyasifu. Lakini kuna kitu kama ujasiri mtakatifu, ambao unatamanika mno. Namaanisha ujasiri kama ule wa Musa, alipomsihi Mungu asiwaangamize Israeli. "Kwa nini," asema, "Wamisri waseme, ‘Aliwatoa kwa kusudi baya, ili awaue milimani’? Geuka katika hasira yako kali." (Kutoka 32:12.) Namaanisha ujasiri kama ule wa Yoshua, wana wa Israeli waliposhindwa mbele ya watu wa Ai: "Nawe," asema, "utalifanyia nini jina lako kuu?" (Yoshua 7:9.) Huu ndio ujasiri ambao Luther alijulikana nao. Mtu mmoja aliyemsikia akiomba alisema, "Roho gani, matumaini gani yalikuwamo katika maneno yake yenyewe. Kwa kicho kikubwa hivyo aliomba, kama mtu anayemsihi Mungu, na bado kwa tumaini na uhakika mkubwa hivyo, kana kwamba alisema na baba au rafiki mwenye upendo." Huu ndio ujasiri uliomtofautisha Bruce, mwanatheolojia mkuu wa Kiskoti wa karne ya kumi na saba. Maombi yake yalisemekana kuwa "kama mishale iliyorushwa juu mbinguni." Hapa pia naogopa kwamba tunapungukiwa kwa kusikitisha. Hatuzitambui kwa kutosha haki za mwamini. Hatusihi mara nyingi kama tungeweza, "Bwana, je, sisi si watu wako mwenyewe? Je, si kwa utukufu wako kwamba tutakaswe? Je, si kwa heshima yako kwamba injili yako iongezeke?"

Nawaletea umuhimu wa ukamilifu katika maombi. Sisahau kwamba Bwana wetu anatuonya dhidi ya mfano wa Mafarisayo, ambao, kwa kujionyesha, walisali sala ndefu; na anatuamuru tunapoomba tusipayukepayuke maneno matupu. Lakini siwezi kusahau, kwa upande mwingine, kwamba Yeye ameweka kibali chake mwenyewe juu ya ibada nyingi na ndefu kwa kukesha usiku kucha akimwomba Mungu. Kwa vyovyote vile, katika siku hizi hatuna uwezekano wa kukosea upande wa kuomba mno. Je, si afadhali kuogopa kwamba waamini wengi katika kizazi hiki huomba kidogo mno? Je, jumla ya wakati ambao Wakristo wengi hutoa kwa maombi si mdogo sana? Naogopa kwamba maswali haya hayawezi kujibiwa kwa kuridhisha. Naogopa kwamba ibada za faraghani za wengi ni chache na zenye mipaka kwa kusikitisha; zinatosha tu kuthibitisha kwamba wako hai, si zaidi. Kwa kweli wanaonekana kutaka kidogo kutoka kwa Mungu. Wanaonekana kuwa na kidogo cha kuungama, kidogo cha kuomba, na kidogo cha kumshukuru. Ole, hili ni kosa kabisa. Hakuna jambo la kawaida zaidi kuliko kusikia waamini wakilalamika kwamba hawasongi mbele. Wanatuambia kwamba hawakui katika neema kama wangetamani. Je, si afadhali kushuku kwamba wengi wana neema kiasi kile kile wanachokiomba? Je, si hii ndiyo habari ya kweli ya wengi, kwamba wana kidogo, kwa sababu wanaomba kidogo? Chanzo cha udhaifu wao kinapatikana katika maombi yao wenyewe yaliyodumaa, mafupi kama ya kibete, yaliyopunguzwa, yaliyobanwa, ya haraka, membamba, madogo mno. Hawana kitu kwa sababu hawaombi. Lo, hatujasongwa ndani ya Kristo, bali ndani yetu wenyewe. Bwana asema, "Fumbua kinywa chako sana, nami nitakijaza." (Zaburi 8:10.) Lakini sisi tuko kama mfalme wa Israeli aliyepiga chini mara tatu akaacha, hali alipaswa kupiga mara tano au sita. (2 Wafalme 13:14-19.)

Nawaletea umuhimu wa kutaja mambo mahususi katika maombi. Hatupaswi kuridhika na dua za jumla. Tunapaswa kutaja mahitaji yetu waziwazi mbele ya kiti cha enzi cha neema. Haipaswi kutosha kukiri kwamba sisi ni wenye dhambi; tunapaswa kuzitaja dhambi ambazo dhamiri yetu inatuambia tuna hatia nazo zaidi. Haipaswi kutosha kuomba utakatifu; tunapaswa kuzitaja neema ambazo tunahisi tumepungukiwa nazo zaidi. Haipaswi kutosha kumwambia Bwana kwamba tuko katika taabu; tunapaswa kuieleza taabu yetu na mambo yake yote ya pekee. Hivi ndivyo Yakobo alivyofanya alipomwogopa ndugu yake Esau. Anamwambia Mungu hasa ni nini anachokiogopa. (Mwanzo 32:11.) Hivi ndivyo Eleazari alivyofanya, alipomtafutia mwana wa bwana wake mke. Anaeleza mbele za Mungu hasa kile anachohitaji. (Mwanzo 24:12.) Hivi ndivyo Paulo alivyofanya alipokuwa na mwiba katika mwili. Alimsihi Bwana. (2 Wakorintho 12:8.) Hii ndiyo imani ya kweli na matumaini. Tunapaswa kuamini kwamba hakuna jambo dogo mno kutajwa mbele za Mungu. Tungemfikiriaje mgonjwa aliyemwambia daktari wake kwamba ni mgonjwa, lakini hakueleza kamwe kwa undani? Tungemfikiriaje mke aliyemwambia mumewe kwamba hana furaha, lakini hakutaja sababu? Tungemfikiriaje mtoto aliyemwambia baba yake kwamba yuko katika taabu, lakini hakuna zaidi? Kristo ndiye bwana arusi wa kweli wa roho, tabibu wa kweli wa moyo, baba halisi wa watu wake wote. Na tuonyeshe kwamba tunahisi hivyo kwa kutoficha chochote katika mazungumzo yetu naye. Tusimfiche siri yoyote. Tumwambie yote yaliyo mioyoni mwetu.

Nawaletea umuhimu wa maombezi katika maombi yetu. Sote kwa asili ni wabinafsi, na ubinafsi wetu una tabia kubwa ya kung'ang'ania ndani yetu, hata tunapokuwa tumeongoka. Kuna mwelekeo ndani yetu wa kufikiri juu ya roho zetu wenyewe tu, mapambano yetu wenyewe ya kiroho, maendeleo yetu wenyewe katika dini, na kuwasahau wengine. Dhidi ya mwelekeo huu sote tuna haja ya kukesha na kujitahidi, na si kwa uchache katika maombi yetu. Tunapaswa kujifunza kuwa na moyo unaowajali wote. Tunapaswa kujichochea kutaja majina mengine zaidi ya letu mbele ya kiti cha enzi cha neema. Tunapaswa kujaribu kubeba mioyoni mwetu ulimwengu wote, wapagani, Wayahudi, Wakatoliki wa Kirumi, jumuiya ya waamini wa kweli, makanisa ya Kiprotestanti yanayokiri, nchi tunayoishi, kusanyiko tunalohusika nalo, nyumba tunamokaa, rafiki na jamaa tulioungana nao. Kwa ajili ya kila mmoja na wote hawa tunapaswa kusihi. Huu ndio upendo wa hali ya juu kabisa. Wanaonipenda zaidi ni wale wanaonipenda katika maombi yao. Hili ni kwa afya ya roho zetu. Hupanua huruma zetu na kuipanua mioyo yetu. Hili ni kwa faida ya kanisa. Magurudumu ya mitambo yote ya kueneza injili huzungushwa kwa maombi. Wale wanaoomba kama Musa mlimani hufanya kwa ajili ya kazi ya Bwana kiasi kile kile kama wale wanaopigana kama Yoshua katikati ya vita. Huku ni kuwa kama Kristo. Yeye huyabeba majina ya watu wake, kama Kuhani wao Mkuu, mbele za Baba. Lo, fursa iliyoje ya kuwa kama Yesu! Huku ni kuwa msaidizi wa kweli wa wahudumu. Ikiwa ni lazima nichague kusanyiko, nipe watu wanaoomba.

Nawaletea umuhimu wa shukrani katika maombi. Najua vizuri kwamba kumwomba Mungu ni jambo moja na kumsifu Mungu ni jambo jingine. Lakini naona uhusiano wa karibu hivyo kati ya maombi na sifa katika Biblia, hata sithubutu kuita maombi ya kweli yale ambayo shukrani haina sehemu ndani yake. Si bure kwamba Paulo asema, "kwa kusali na kuomba, pamoja na kushukuru, haja zenu na zijulikane na Mungu." (Wafilipi 4:6.) "Dumuni katika kuomba, mkikesha katika kuomba huko pamoja na kushukuru." (Wakolosai 4:2.) Ni kwa rehema kwamba hatuko jehanamu. Ni kwa rehema kwamba tuna tumaini la mbinguni. Ni kwa rehema kwamba tunaishi katika nchi ya nuru ya kiroho. Ni kwa rehema kwamba tumeitwa na Roho, wala hatukuachwa kuvuna matunda ya njia zetu wenyewe. Ni kwa rehema kwamba bado tunaishi na tuna nafasi za kumtukuza Mungu kwa kutenda au kwa kustahimili. Hakika mawazo haya yanapaswa kujaa akilini mwetu kila tunaposema na Mungu. Hakika hatupaswi kamwe kufungua midomo yetu katika maombi bila kumhimidi Mungu kwa ajili ya neema ile ya bure ambayo kwayo tunaishi, na kwa ajili ya fadhili zile za upendo zinazodumu milele. Hapajawahi kuwa na mtakatifu mashuhuri ambaye hakujaa shukrani. Paulo karibu hakuandika kamwe waraka bila kuanza kwa shukrani. Watu kama Whitefield katika karne iliyopita, na Bickersteth katika wakati wetu, walizidi sana katika shukrani. Lo, msomaji, ikiwa tungependa kuwa mianga yenye kung'aa na kuangaza katika siku zetu, hatuna budi kuithamini roho ya sifa. Maombi yetu na yawe maombi ya shukrani.

Nawaletea umuhimu wa kuyalinda maombi yako kwa uangalifu. Maombi ndiyo sehemu katika dini ambapo unapaswa kuwa macho kuliko mahali pengine pote. Hapa ndipo dini ya kweli inapoanza; hapa ndipo inapostawi, na hapa ndipo inapooza. Niambie maombi ya mtu yakoje, nami nitakuambia upesi hali ya roho yake. Maombi ni mapigo ya moyo wa kiroho. Kwa hayo afya ya kiroho inaweza kupimwa. Maombi ni kipimahewa cha kiroho. Kwa hayo twaweza kujua kama hali ya mioyo yetu ni shwari au ni dhoruba. Lo, na tuzitazame ibada zetu za faraghani daima. Hapa ndipo kiini cha jambo la Ukristo wetu wa matendo. Mahubiri na vitabu na vijitabu, na mikutano ya kamati na ushirika wa watu wema yote ni mema kwa namna yake, lakini hayatafidia kamwe kupuuzwa kwa maombi ya faraghani. Yaangalie vizuri mahali na jamii na wenzi wanaoiondoa mioyo yako katika hali ya kufaa kwa ushirika na Mungu na kuyafanya maombi yako yaende kwa uzito. Hapo uwe macho. Chunguza kwa makini ni rafiki gani na ni kazi gani zinazoiacha roho yako katika hali ya kiroho zaidi, na iliyo tayari zaidi kusema na Mungu. Ushikamane na hayo na kuyashika kwa nguvu. Ukiyatunza maombi yako, hakuna jambo litakaloenda vibaya sana kwa roho yako.

Navitoa vidokezo hivi kwa tafakari yako ya faraghani. Nafanya hivyo kwa unyenyekevu wote. Simjui mtu yeyote anayehitaji kukumbushwa mambo haya kuliko mimi mwenyewe. Lakini naamini kwamba ni kweli ya Mungu mwenyewe, nami natamani mimi mwenyewe na wote ninaowapenda tuyahisi zaidi.

Nataka nyakati tunazoishi ziwe nyakati za maombi. Nataka Wakristo wa siku zetu wawe Wakristo wanaoomba. Nataka kanisa liwe kanisa linaloomba. Tamaa ya moyo wangu na ombi langu katika kukitoa kijitabu hiki ni kukuza roho ya maombi. Nataka wale ambao hawajawahi kuomba bado, waamke na kumwita Mungu, na nataka wale wanaoomba, waangalie kwamba hawaombi vibaya.