Upendo wa Kikristo

Atakapokuwapo kwenu mtu maskini, mmoja wa ndugu zako, ndani ya malango yako mojawapo, katika nchi yako akupayo Bwana, Mungu wako, usiufanye moyo wako kuwa mgumu, wala usimfumbie mkono ndugu yako aliye maskini; bali mfumbulie mkono wako kwa kweli, umkopeshe kwa kweli kadiri ya mahitaji yake, katika kitu anachokosa. Jihadhari, pasiwe na wazo katika moyo wako mwovu, kusema, Mwaka wa saba, mwaka wa maachilio, umekaribia; jicho lako likawa ovu juu ya ndugu yako maskini, usimpe kitu; naye akamlilia Bwana juu yako, ikawa ni dhambi kwako. Hakika umpe, wala moyo wako usiwe na huzuni utakapompa; kwa sababu ni kwa ajili ya jambo hili Bwana, Mungu wako, atakubarikia katika kazi yako yote, na katika yote utakayotia mkono wako. Kwa kuwa maskini hawatakoma katika nchi; kwa hiyo nakuamuru, nikisema, Mfumbulie mkono wako ndugu yako, mhitaji wako, na maskini wako, katika nchi yako.

I. Maneno ya andiko yafafanuliwa

Wajibu unaoamriwa hapa ni kuwapa maskini: “Atakapokuwapo kwenu mtu maskini, mmoja wa ndugu zako, usiufanye moyo wako kuwa mgumu, wala usimfumbie mkono ndugu yako aliye maskini:—Hakika umpe.” Hapa kwa maneno ndugu yako aliye maskini yapasa kufahamika yale yale yanayokusudiwa mahali pengine kwa neno jirani. Yafafanuliwa katika Walawi 25:35 kumaanisha si wale wa taifa lao wenyewe tu, bali hata wageni na wasafiri: “Na ndugu yako akiwa maskini, akapungukiwa nguvu kwako; ndipo utamsaidia; naam, ijapokuwa ni mgeni, au msafiri.” Kweli Mafarisayo waliyafasiri kumaanisha mtu wa taifa lao wenyewe tu; lakini Kristo anaihukumu fasiri hiyo, Luka 10:29, n.k., na anafundisha, kinyume cha maoni yao, kwamba kanuni za upendo katika sheria ya Musa zapaswa kuenezwa hata kwa Wasamaria, ambao hawakuwa wa taifa lao, ambao kati yao na Wayahudi kulikuwa na uadui mchungu kupita kiasi, na ambao walikuwa watu wa kuwasumbua sana Wayahudi.

Mungu anatupa maelekezo jinsi tunavyopaswa kutoa katika hali kama hiyo, yaani, kwa ukarimu, na kwa hiari. Tunapaswa kutoa kwa ukarimu na kwa kutosha ili kukidhi mahitaji ya maskini: mstari 7, 8. “Usimfumbie mkono ndugu yako aliye maskini; bali mfumbulie mkono wako kwa kweli, umkopeshe kadiri ya mahitaji yake, katika kitu anachokosa.” Na tena, katika mstari 11. “Mfumbulie mkono wako ndugu yako, mhitaji wako, na maskini wako, katika nchi yako.” Tena, tunapaswa kutoa kwa hiari na bila kinyongo: mstari 7. “Usiufanye moyo wako kuwa mgumu juu ya ndugu yako aliye maskini;” na mstari 10. “Wala moyo wako usiwe na huzuni utakapompa.”

Twaweza pia kuona jinsi wajibu huu unavyoamriwa hapa kwa mkazo usio na mjadala, na jinsi unavyosisitizwa sana. Unarudiwa tena na tena, na kuamriwa kwa maneno yenye nguvu kuliko yote; mstari 7. “Usiufanye moyo wako kuwa mgumu, wala usimfumbie mkono ndugu yako aliye maskini;” mstari 8. “Bali mfumbulie mkono wako kwa kweli;” mstari 10. “Hakika umpe;” mstari 11. “Nakuamuru, nikisema, Mfumbulie mkono wako ndugu yako, mhitaji wako, na maskini wako.”

Zaidi ya hayo, Mungu anaonya vikali dhidi ya visingizio, mstari 9. “Jihadhari, pasiwe na wazo katika moyo wako mwovu, kusema, Mwaka wa saba, mwaka wa maachilio, umekaribia; jicho lako likawa ovu juu ya ndugu yako maskini, usimpe kitu, naye akamlilia Bwana juu yako, ikawa ni dhambi kwako.” Jambo la mwaka wa saba, au mwaka wa maachilio, lilikuwa hivi: Mungu alikuwa amewapa Israeli sheria kwamba kila mwaka wa saba uwe mwaka wa maachilio; kwamba kama mtu alikuwa amemkopesha kitu chochote mmoja wa jirani zake maskini, na huyo hakuwa ameweza kukilipa kabla ya mwaka ule, basi yule aliyekopesha amwachilie, wala asimdai jirani yake, bali ampe bure. Kwa hiyo Mungu anawaonya wana wa Israeli wasilifanye jambo hili kuwa kisingizio cha kutowasaidia jirani zao maskini—kwamba mwaka wa maachilio umekaribia; kwamba haikuelekea wangeweza kulipwa kabla ya wakati huo, na hivyo wangekipoteza kabisa, kwa sababu wakati huo wangelazimika kukiachilia. Mungu aliona tangu mwanzo kwamba uovu wa mioyo yao ungekuwa tayari sana kutoa kisingizio kama hicho; lakini anawaonya vikali dhidi yake, wasiwe wazito zaidi kwa sababu hiyo kukidhi mahitaji ya wahitaji, bali wawe radhi kumpa: “Utakuwa radhi kukopesha, bila kutumaini kupata kitu tena.”

Wanadamu wana mwelekeo mkubwa mno wa kutoa visingizio dhidi ya wajibu kama huu, jambo ambalo Mungu analitaja hapa kuwa udhihirisho wa uovu wa mioyo yao: “Jihadhari, pasiwe na wazo katika moyo wako mwovu,” n.k. Onyo hili ni kali sana. Mungu hasemi tu, Jihadhari usije ukakataa kwa vitendo kumpa, bali, Jihadhari usiwe na hata wazo moja la kupinga, litokanalo na uzito wa moyo katika ukarimu. Mungu anaonya dhidi ya chanzo cha ukosefu wa upendo moyoni, na dhidi ya chochote kinachoelekea kuzuia kutoa: “Usimpe kitu, naye akamlilia Bwana juu yako, ikawa ni dhambi kwako.” Mungu anawaonya kwa kuitaja hatia ambayo wangeweza kujiletea kwa njia hiyo.

Twaweza kuona hapa mahimizo kadhaa ya wajibu huu. Kuna sababu ya wajibu huu iliyodokezwa katika jinsi Mungu anavyomwita yule mhitaji ndugu yetu: “Usimfumbie mkono ndugu yako aliye maskini;” na mstari 9. “Jihadhari jicho lako lisiwe ovu juu ya ndugu yako maskini;” na mstari 11. “Mfumbulie mkono wako ndugu yako.” Tunapaswa kujiona kuwa tuna uhusiano na wanadamu wote, lakini hasa na wale walio wa watu wa Mungu wanaoonekana. Tunapaswa kuwaona kuwa ndugu, na kuwatendea ipasavyo. Kwa kweli tutakuwa duni, kama hatuko radhi kumsaidia ndugu aliye katika uhitaji.—Himizo jingine la wajibu huu ni ahadi ya Mungu, kwamba kwa ajili ya jambo hili atatubariki katika kazi zetu zote, na katika yote tutakayotia mikono yetu; ahadi kwamba hatutapoteza, bali tutapata faida kwa jambo hili, (mstari 10.)—Jingine ni kwamba hatutakosa kamwe watu wanaostahili upendo na ukarimu wetu: mstari 11. “Kwa kuwa maskini hawatakoma katika nchi yako.” Mungu anaambia hivi kanisa la Kiyahudi; na vivyo hivyo Kristo analiambia kanisa la Kikristo, Mathayo 26:11. “Maskini mnao sikuzote pamoja nanyi.” Hili ni kukata kisingizio ambacho watu wasio na upendo wangekuwa tayari kukitoa ili wasitoe—kwamba hawakuweza kumpata mtu wa kumpa, kwamba hawakumwona yeyote aliyehitaji. Mungu anakata kisingizio kama hicho kwa kutuambia kwamba ataongoza mambo kwa uongozi wake hivi, kwamba watu wake kila mahali, na katika vizazi vyote, watapata nafasi ya kuitenda fadhila hiyo.

Kutokana na maelezo haya fundisho ni dhahiri, kwamba ni wajibu kamili usioweza kuepukika kwa watu wa Mungu kutoa kwa ukarimu na kwa hiari ili kukidhi mahitaji ya wahitaji.—Lakini kwa undani zaidi,

1. Ni wajibu wa watu wa Mungu kutoa kwa ukarimu kwa ajili ya kusudi hilo lililotajwa. Inaamriwa mara moja na tena katika andiko letu, “Mfumbulie mkono wako ndugu yako aliye maskini.” Kutoa kitu fulani tu hakutoshi; hakuitimizi kanuni, wala hakufikii amri takatifu ya Mungu; bali tunapaswa kuufumbua mkono wetu kwa kweli. Kile tunachotoa, tukiyafikiria mahitaji ya jirani yetu na uwezo wetu, kinapaswa kuwa kitu kiwezacho kuitwa zawadi ya ukarimu. Kinachokusudiwa katika andiko letu kwa kuufumbua mkono kwa kweli, kwa habari ya wale wenye uwezo, kinafafanuliwa katika mstari 8. “Mfumbulie mkono wako kwa kweli, umkopeshe kwa kweli kadiri ya uhitaji wake, katika kitu anachohitaji.” Kwa kukopesha hapa, kama ilivyo dhahiri kutokana na mistari miwili inayofuata, na kama tulivyoonyesha sasa hivi, haikusudiwi kukopesha ili kurudishiwa tu; neno kukopesha katika Maandiko wakati mwingine hutumiwa kwa maana ya kutoa; kama katika Luka 6:35. “Tendeni mema, mkakopeshe, bila kutumaini kupata kitu tena.”

Kwa hiyo tunaamriwa kumpa jirani yetu maskini kile kinachotosha kwa mahitaji yake. Hapapaswi kuachwa mtu yeyote kuishi katika uhitaji unaobana, miongoni mwa watu wa Mungu wanaoonekana walio na uwezo: isipokuwa katika hali ya uvivu, au ya ubadhirifu, au hali nyingine kama hizo ambazo neno la Mungu linaziondoa.—Imesemwa kwamba wana wa Israeli wawakopeshe maskini, na katika mwaka wa maachilio waachilie kile walichokopesha, isipokuwa pasipokuwa na maskini kati yao. Pembeni imetafsiriwa, ili kwamba pasiwe na maskini kati yenu; yaani, mnapaswa kukidhi mahitaji ya wahitaji hivi, kwamba pasiwe na yeyote kati yenu aliye katika uhitaji unaobana. Tafsiri hii yaonekana kuelekea zaidi kuwa ndiyo ya kweli, kwa sababu Mungu asema, mstari 11, kwamba hapatakuwa na wakati ambapo hapatakuwa na maskini wanaostahili kupewa msaada.—Watu wanapotoa kwa ubahili mno, huo si udhihirisho wa upendo, bali wa roho iliyo kinyume chake: 2 Wakorintho 9:5. “Basi naliona ni lazima kuwaonya ndugu hawa watangulie kuja kwenu, wakaitengeneze mapema karama yenu mliyoahidi tangu zamani, ipate kuwa tayari kama jambo la ukarimu, wala si kama la choyo.” Mtume hapa anaiita changizo ya ubahili mno kuwa jambo la choyo.

2. Ni wajibu wa watu wa Mungu wanaoonekana kutoa kwa ajili ya mahitaji ya wahitaji kwa moyo mkunjufu, na bila kinyongo. Haitimizi kamwe kanuni mbele za Mungu, ikiwa kunatendwa kwa kinyongo cha ndani, au ikiwa moyo una huzuni, na inamuumiza mtu ndani yake kutoa anachotoa: “Hakika umpe,” asema Mungu, “wala moyo wako usiwe na huzuni.” Mungu hutazama moyo, na mkono haukubaliwi pasipo moyo: 2 Wakorintho 9:7. “Kila mtu na atoe kama alivyokusudia moyoni mwake, si kwa huzuni, wala si kwa lazima; kwa maana Mungu humpenda yeye atoaye kwa moyo wa ukunjufu.”

3. Huu ni wajibu ambao watu wa Mungu wako chini ya sharti zito sana kuutimiza. Si jambo la kusifiwa tu mtu kuwa mwema na mkarimu kwa maskini, bali ni wajibu wetu wa lazima, wajibu kama vile ulivyo wajibu kuomba, au kuhudhuria ibada ya hadharani, au jambo lingine lolote; na kuupuuza kunamletea mtu yeyote hatia kubwa.

II. Juu ya sharti la Wakristo kutimiza wajibu wa upendo kwa maskini

Wajibu huu umeamriwa kabisa, na kusisitizwa sana, katika neno la Mungu. Ni wapi katika Biblia tuna amri yoyote iliyowekwa kwa maneno yenye nguvu zaidi, na kwa namna ya kusisitiza na kuhimiza zaidi, kuliko amri ya kuwapa maskini? Tuna sheria ile ile iliyowekwa waziwazi katika Walawi 25:35, n.k. “Na ndugu yako akiwa maskini, akapungukiwa nguvu kwako, ndipo utamsaidia; naam, ijapokuwa ni mgeni au msafiri, ili apate kuishi pamoja nawe.” Na mwishoni mwa mstari 38 Mungu anaitilia mkazo kwa kusema, Mimi ni Bwana, Mungu wako.

Unatajwa katika Maandiko si kama wajibu tu, bali kama wajibu mkubwa. Kwa kweli kwa ujumla inakubalika kuwa ni wajibu kuwa mwema kwa wahitaji; lakini kwa wengi yaonekana haudhaniwi kuwa wajibu wa maana sana. Hata hivyo, unatajwa katika Maandiko kama mmojawapo wa wajibu mkubwa zaidi na wa msingi zaidi wa dini: Mika 6:8. “Ee mwanadamu, amekuonyesha yaliyo mema; naye Bwana anataka nini kwako, ila kutenda haki, na kupenda rehema, na kwenda kwa unyenyekevu na Mungu wako?” Hapa kupenda rehema kunatajwa kama mojawapo ya mambo matatu makuu yaliyo jumla ya dini yote. Vivyo hivyo unatajwa na mtume Yakobo kama mojawapo ya mambo mawili ambayo dini iliyo safi isiyo na taka imo ndani yake: Yakobo 1:27. “Dini iliyo safi, isiyo na taka mbele za Mungu Baba ni hii, kwenda kuwatazama yatima na wajane katika dhiki yao, na kujilinda na dunia pasipo mawaa.”

Vivyo hivyo Kristo anatuambia kuwa ni mojawapo ya mambo makuu ya sheria: Mathayo 23:23. “Mmeacha mambo makuu ya sheria, yaani, adili, na rehema, na imani.” Maandiko yanatufundisha tena na tena kwamba ni jambo zito zaidi na la msingi zaidi kuliko kuhudhuria taratibu za nje za ibada: Hosea 11:6. “Nalitaka rehema, wala si sadaka;”. Mathayo 9:13 na 12:7. Sijui wajibu wowote unaosisitizwa hivyo, unaohimizwa na kukazwa juu yetu hivyo, katika Agano la Kale na Jipya pia, kama wajibu huu wa upendo kwa maskini.

Busara ya jambo lenyewe inatulazimisha kwa nguvu kuutenda. Si kwamba unasisitizwa na Mungu waziwazi na mara nyingi tu, bali ni wa busara kuliko yote wenyewe; na hivyo, kwa sababu hiyo, kuna sababu ya Mungu kuusisitiza sana.

1. Ni wa busara kuliko yote, tukiifikiria hali ya jumla na asili ya wanadamu. Hali hiyo ni ya namna inayofanya iwe ya busara kuliko yote kwamba tumpende jirani yetu kama nafsi zetu; kwa maana wanadamu wameumbwa kwa mfano wa Mungu wetu, na kwa sababu hiyo wanastahili upendo wetu. Zaidi ya hayo, sisi sote tumeunganika kwa karibu sana kwa asili. Sote tuna asili ile ile, uwezo unaofanana, mielekeo inayofanana, matamanio yanayofanana ya mema, mahitaji yanayofanana, chuki inayofanana ya taabu, na tumeumbwa kwa damu moja; nasi tumeumbwa ili tuishi kwa kushirikiana na kuungana sisi kwa sisi. Mungu ametuumba na asili ya namna hii, kwamba hatuwezi kuishi pasipo msaada wa mmoja kwa mwingine. Kwa namna hii wanadamu ni kama viungo vya mwili wa asili; kimoja hakiwezi kuishi peke yake, pasipo kuungana na vingine na kusaidiwa navyo.

Basi, hali hii ya wanadamu inaonyesha jinsi ilivyo ya busara na inavyofaa kwamba watu wawapende jirani zao; na kwamba kila mmoja wetu asiangalie mambo yake mwenyewe tu, bali kila mtu aangalie pia mambo ya wengine, Wafilipi 2:4. Roho ya ubinafsi haifai kabisa kwa asili na hali ya wanadamu. Yeye aliye kwa ajili ya nafsi yake tu, wala si kwa ajili ya jirani zake hata kidogo, anastahili kukatiliwa mbali na faida ya jamii ya wanadamu, na kufukuzwa aende kati ya wanyama wa mwituni, ajiishie mwenyewe kadiri awezavyo. Roho ya ubahili ya kujifungia inawafaa zaidi mbwa-mwitu na wanyama wengine wawindao kuliko wanadamu.

Kumpenda jirani yetu kama nafsi zetu ndiyo jumla ya sheria ya maadili kuhusu wanadamu wenzetu; na kuwasaidia, na kuchangia katika kuwapunguzia taabu, ndio udhihirisho wa asili kabisa wa upendo huu. Ni bure kujidai kuwa na roho ya upendo kwa jirani zetu, wakati inatuumiza kuachana na kitu chochote kwa ajili ya kuwasaidia wanapokuwa katika msiba. Wale wanaopenda kwa neno tu, na kwa ulimi, wala si kwa tendo, hawana upendo wa kweli. Ukiri wowote pasipo jambo hilo ni kujidai kwa bure. Kukataa kuwapa wahitaji si kwa busara, kwa sababu kwa kufanya hivyo tunawatendea wengine kinyume cha jinsi tungetaka wengine watutendee sisi katika hali kama hiyo. Tunaihisi sana misiba yetu wenyewe; na tunapoteseka, tuko tayari kabisa kudhani kwamba hali yetu inahitaji huruma na msaada wa wengine; na tuko tayari kabisa kuona kuwa ni ugumu wa moyo, kama wengine hawataki kujinyima ili kutusaidia tunapokuwa katika dhiki.

2. Ni wa busara hasa, tukiifikiria hali yetu, chini ya mpango wa neema kama ulivyo ule wa injili. Fikirini jinsi Mungu alivyotutendea mengi, jinsi alivyotupenda sana, alivyotupa nini, wakati tulipokuwa hatustahili kabisa, na wakati asingeweza kuongezewa chochote katika furaha yake kupitia kwetu. Fikirini kwamba fedha, na dhahabu, na taji za kidunia, kwa makadirio yake vilikuwa vitu duni tu vya kutupa, naye kwa hiyo ametupa Mwanawe mwenyewe. Kristo alitupenda na kutuhurumia tulipokuwa maskini, naye akajitoa kabisa kutusaidia, hata akamwaga damu yake mwenyewe kwa ajili yetu bila kinyongo. Hakuona kuwa ni jambo kubwa kujinyima, na kuingia gharama kubwa kwa ajili yetu sisi wanyonge duni, ili atufanye matajiri, na kutuvika mavazi ya kifalme tulipokuwa uchi; kutulisha mezani pake mwenyewe vyakula vitamu vya thamani isiyo na kikomo tulipokuwa tukifa njaa; kutuinua kutoka jaani, na kutuketisha pamoja na wakuu, na kutufanya tukirithi kiti cha enzi cha utukufu wake, na hivyo kutupa kufurahia utajiri mkuu kupita yote na wingi hata milele yote; sawasawa na 2 Wakorintho 8:9. “Maana mmejua neema ya Bwana wetu Yesu Kristo, jinsi alivyokuwa tajiri, akawa maskini kwa ajili yenu, ili kwamba ninyi mpate kuwa matajiri kwa umaskini wake.” Tukiyafikiria mambo haya yote, itakuwa jambo duni kama nini, kwamba wale wanaotumaini kushiriki faida hizi, hata hivyo hawawezi kutoa kitu kwa ajili ya kumsaidia jirani maskini bila kinyongo; kwamba iwahuzunishe kuachana na kitu kidogo, ili kumsaidia mtumishi mwenzao aliye katika msiba, wakati Kristo hakuona uchungu kumwaga damu yake mwenyewe kwa ajili yao!

Jinsi isivyotufaa sisi, tunaoishi kwa wema tu, kukosa wema! Tungekuwa nini, kama Kristo angekuwa mchoyo hivyo wa damu yake, na kusita kuitoa, kama watu wengi walivyo wachoyo wa fedha zao au mali zao? au kama angekuwa tayari kujitetea asife kwa ajili yetu, kama watu walivyo tayari kwa kawaida kujitetea wasiwatendee jirani zao upendo? Kama Kristo angetoa visingizio vya mambo kama yale ambayo watu kwa kawaida hutoa kupinga kuwatendea jirani zao matendo ya upendo, angeyapata mengi ya kutosha.

Zaidi ya hayo, Kristo, kwa ukombozi wake, ametuleta katika uhusiano wa karibu zaidi sisi kwa sisi, ametufanya watoto wa Mungu, watoto katika familia moja. Sisi sote ni ndugu, tukiwa na Mungu kuwa Baba yetu sote; jambo lililo kuu zaidi sana kuliko kuwa ndugu katika familia nyingine yoyote. Ametufanya sote kuwa mwili mmoja; kwa hiyo yatupasa kuunganika, na kutumikia mema ya mmoja na mwingine, na kuchukuliana mizigo, kama ilivyo kwa viungo vya mwili mmoja wa asili. Kiungo kimoja kikiumia, viungo vingine vyote huubeba mzigo pamoja nacho, 1 Wakorintho 12:26. Kiungo kimoja kikiugua au kujeruhiwa, viungo vingine vya mwili vitakihudumia, na kukisaidia. Hakika ndivyo inavyopaswa kuwa katika mwili wa Kristo: Wagalatia 6:2. “Bebeaneni mizigo, nanyi mtaitimiza sheria ya Kristo.”

Yatumieni mambo haya kwa nafsi zenu; na mjiulize kama hamko chini ya hatia kwa sababu ya kuupuuza wajibu huu, kwa kuzuia upendo ule ambao Mungu anataka kwenu kwa wahitaji. Mara nyingi mmehimizwa kujichunguza kama hamuishi katika njia fulani isiyompendeza Mungu. Labda nyakati hizo haikuwahi kuwajia akilini kama mko chini ya hatia kwa jambo hili.—Lakini kupuuza huku hakika huiletea nafsi hatia mbele za Mungu, kama ilivyo dhahiri kutokana na andiko letu: “Jihadhari jicho lako lisiwe ovu juu ya ndugu yako maskini, usimpe kitu, naye akamlilia Bwana juu yako, ikawa ni dhambi kwako,” mstari 9. Jambo hili linatajwa mara nyingi kama mojawapo ya dhambi za Yuda na Yerusalemu, ambazo kwa ajili yake Mungu alikuwa karibu kuwaletea hukumu za kutisha hivyo; tena ilikuwa mojawapo ya dhambi za Sodoma, ambazo kwa ajili yake mji ule uliangamizwa, kwamba hakuwapa maskini na wahitaji riziki zao, Ezekieli 16:49. “Huu ndio uliokuwa uovu wa umbu lako Sodoma; kiburi, na chakula tele, na wingi wa uvivu ulikuwa ndani yake na ndani ya binti zake; wala hakuutia nguvu mkono wa maskini na mhitaji.”

Je, hatuna sababu ya kuogopa kwamba hatia kubwa iko juu ya nchi hii kwa sababu hii hasa? Tunajiona kuwa bora sana katika dini: lakini je, nchi nyingine nyingi haziwezi kutuaibisha? Je, wafuasi wa papa hawatuaibishi katika jambo hili? Kwa kadiri ninavyoweza kuielewa roho ya dini ya Kikristo, na kanuni za neno la Mungu, hizo hazitimizwi kwa kiasi chochote katika jambo hili na desturi ya jumla ya watu wengi katika nchi hii. Wako wengi wanaokiri dini kwa sauti kubwa; lakini je, wengi wao hawahitaji kufundishwa na mtume Yakobo dini ya kweli ni nini?

Kila mmoja na ajichunguze mwenyewe, kama hayuko chini ya hatia katika jambo hili. Je, hamkujizuia kutoa, mlipomwona ndugu yenu katika uhitaji? Je, hamkuufunga moyo wenu wa huruma kwake, na kujizuia kujinyima kidogo ili kumsaidia? Au mlipotoa, je, hamkutoa kwa kinyongo? Na je, haikuwaumiza na kuwahuzunisha ndani yenu? Mmekiona kile mlichotoa kuwa kimepotea: hata kile mlichotoa kimekuwa, kama mtume anavyosema, jambo la choyo, badala ya ukarimu. Je, nafasi za kutoa hazijawa jambo lisilopendeza kwenu? Je, hamkukosa raha mbele yake? Je, hamkuhisi uzito mkubwa wa kutoa? Je, hamkuwa na mwelekeo, kutokana na roho ya kinyongo na uzito, wa kutoa visingizio dhidi ya kutoa, na kujitetea? Mambo kama haya huiletea nafsi hatia, na mara nyingi huleta laana ya Mungu juu ya watu ambao mambo haya yanaonekana ndani yao, kama tutakavyoweza kuonyesha kwa ukamilifu zaidi baadaye.

III. Mawaidha juu ya wajibu wa upendo kwa maskini

Sisi tunakiri Ukristo, tunadai kuwa wafuasi wa Yesu, na kuifanya injili kuwa kanuni yetu. Tuna Biblia majumbani mwetu. Tusijiendeshe katika jambo hili kana kwamba hatujapata kuiona Biblia kamwe, kana kwamba hatuujui Ukristo, wala hatujui ni dini ya namna gani. Kutakuwa na maana gani kujidai kuwa Wakristo, na wakati ule ule kuishi tukizipuuza kanuni zile za Ukristo zinazosisitizwa hasa ndani yake? Lakini kuna mambo kadhaa ambayo ningependa kuyaweka hapa mbele yenu mpate kuyatafakari.

I. Fikirini kwamba kile mlicho nacho si mali yenu wenyewe; yaani, mna haki ya chini tu juu yake. Mali yenu mmeazimwa tu na Mungu, ili mzitumie kwa faida katika njia anazoziagiza. Ninyi wenyewe si mali yenu wenyewe; 1 Wakorintho 6:20. “Ninyi si mali yenu wenyewe; maana mlinunuliwa kwa thamani; mwili wenu na roho yenu ni mali ya Mungu.” Na ikiwa ninyi wenyewe si mali yenu wenyewe, basi wala mali zenu si zenu wenyewe. Wengi wenu mmejitoa kwa agano, ninyi wenyewe na vyote mlivyo navyo, kwa Mungu. Mmeikana na kuikataa haki yoyote juu ya nafsi zenu au juu ya kitu chochote mlicho nacho, na mmempa Mungu haki yote kamili; na ikiwa ninyi ni Wakristo wa kweli, mmefanya hivyo kutoka moyoni.

Fedha zenu na mali zenu si zenu wenyewe; mmekabidhiwa tu kama mawakili, ili zitumiwe kwa ajili yake yeye aliyewakabidhi; 1 Petro 4:9, 10. “Mkaribishane bila manung’uniko. Kama kila mtu alivyopokea karama, vivyo hivyo mtumiane karama hiyo kama mawakili wema wa neema ya Mungu iliyo ya namna nyingi.” Wakili hana ruhusa juu ya mali za bwana wake kuzitumia kwa namna nyingine yoyote isipokuwa kwa faida ya bwana wake na nyumba yake, au kwa kufuata maagizo ya bwana wake. Hana ruhusa kuzitumia kana kwamba yeye ndiye mwenye mali; hana neno nazo, isipokuwa kwa kuzitumia kwa ajili ya bwana wake. Anapaswa kumpa kila mmoja wa nyumba ya bwana wake posho yake ya chakula kwa wakati wake.

Lakini kama, badala ya hivyo, anajilimbikizia mali za bwana wake kwa ajili yake mwenyewe, na kuwanyima wale wa nyumbani, hata baadhi ya watu wa nyumba wanabanwa kwa kukosa chakula na mavazi; kwa jambo hilo ana hatia ya kumnyang’anya bwana wake na kufuja mali yake. Na je, kuna mwenye nyumba yeyote ambaye angemvumilia wakili wa namna hiyo? Kama angemgundua katika mwenendo huo, je, asingeziondoa mali zake mikononi mwake, na kuzikabidhi kwa uangalizi wa wakili mwingine, ambaye angempa kila mmoja wa nyumba yake posho yake ya chakula kwa wakati wake? Kumbukeni kwamba sote tunapaswa kutoa hesabu ya uwakili wetu, na jinsi tulivyozitumia mali zile ambazo Bwana wetu ameweka mikononi mwetu. Na ikiwa Bwana wetu ajapo kufanya hesabu nasi, ikaonekana kwamba tumewanyima baadhi ya watu wa nyumba yake riziki inayowastahili, huku tukijilimbikizia wenyewe, kana kwamba sisi ndio wenye mali za Bwana wetu, tutatoa hesabu gani juu ya jambo hili?

II. Mungu anatuambia kwamba ataona kile kinachotendwa kwa upendo kwa jirani zetu walio katika uhitaji kuwa kimetendwa kwake; na kile wanachonyimwa, kuwa amenyimwa yeye. Mithali 19:17. “Amhurumiaye maskini humkopesha Bwana.” Imempendeza Mungu kuwafanya jirani zetu wahitaji kuwa wapokeaji wake. Yeye kwa rehema zake zisizo na kikomo amejihusisha sana na hali yao, hata anaona kile wanachopewa kwa upendo kuwa amepewa yeye mwenyewe; na tunapowanyima kile ambacho hali yao inatudai, anaona kwamba kwa jambo hilo tunamnyang’anya haki yake.

Kristo anatufundisha kwamba tunapaswa kuwaona Wakristo wenzetu katika jambo hili kama yeye mwenyewe, na kwamba kuwapa kwetu au kuwanyima kutahesabiwa kana kwamba tulijiendesha hivyo kwake; tazama Mathayo 25:40. Hapo Kristo anawaambia wenye haki walio mkono wake wa kuume, waliokuwa wamekidhi mahitaji ya wahitaji, “Kadiri mlivyomtendea mmojawapo wa hao ndugu zangu walio wadogo, mlinitendea mimi.” Vivyo hivyo anawaambia waovu ambao hawakuwaonyesha maskini rehema, mstari 45. “Kadiri msivyomtendea mmojawapo wa hao walio wadogo, hamkunitendea mimi.”—Basi, ni himizo gani lenye nguvu zaidi kwa wajibu huu linaloweza kuwazika, au linalowezekana, kuliko hili, kwamba Yesu Kristo anaona jinsi tunavyowatendea jirani zetu wahitaji, kwa wema na ukarimu, au kwa ukatili na pasipo upendo, kuwa ndivyo tunavyomtendea yeye mwenyewe?

Kama Kristo mwenyewe angekuwa duniani, akakaa kati yetu katika mwili dhaifu, kama alivyofanya hapo kwanza, naye akawa katika hali ya msiba na uhitaji, je, tusingekuwa radhi kumkimu? Je, tungekuwa wepesi wa kujitetea tusimsaidie? Je, tusingekuwa radhi kumkimu hivi kwamba apate kuishi bila umaskini unaotaabisha? Na kama tungefanya vinginevyo, je, tusingejiletea hatia kubwa? Na je, mwenendo wetu usingechukiwa sana na Mungu kwa haki? Kristo aliwahi kuwa hapa katika mwili dhaifu, akahitaji msaada wa upendo, naye akakimiwa kwa huo; Luka 8:2, 3. “Na wanawake kadha wa kadha waliokuwa wameponywa pepo wabaya na magonjwa, Mariamu aitwaye Magdalene, ambaye pepo saba walikuwa wamemtoka, na Yoana mkewe Kuza, msimamizi wa nyumba ya Herode, na Susana, na wengine wengi, waliokuwa wakimhudumia kwa mali zao.” Vivyo hivyo hata sasa, katika viungo vyake vingi, anahitaji upendo wa wengine.

III. Fikirini kwamba ni lazima kabisa tuutimize wajibu mgumu wa dini. Kuwapa maskini kwa namna na kwa kipimo kinachoagizwa na injili ni wajibu mgumu, yaani, ni kinyume kabisa cha asili iliyoharibika, cha ile tamaa na ubinafsi ambao umejaa sana katika moyo mwovu wa mwanadamu. Kwa asili mwanadamu hutawaliwa tu na kanuni ya kujipenda; na ni jambo gumu kwa asili iliyoharibika, watu kujinyima faida yao ya sasa, wakimtumaini Mungu kuwafidia baadaye.—Lakini ni mara ngapi Kristo ametuambia kwamba ni lazima kutenda wajibu mgumu wa dini, ikiwa tunataka kuwa wanafunzi wake; kwamba tunapaswa kuuza vyote, kujitwika msalaba wetu kila siku, kujikana nafsi zetu, kuacha faida zetu za kidunia na maslahi yetu, n.k. Na ikiwa wajibu huu unaonekana mzito na mgumu kwenu, jambo hilo lisiwe kisingizio chenu dhidi ya kuutenda; kwa maana mmeshika wazo potofu kabisa la mambo, kama mnatarajia kwenda mbinguni pasipo kutenda wajibu mgumu; kama mnatarajia jambo lingine lolote zaidi ya kuiona njia iendayo uzimani kuwa njia nyembamba.

IV. Maandiko yanatufundisha kwamba wajibu huu hasa ni wa lazima. Hasa,

1. Maandiko yanafundisha kwamba Mungu atatutendea kama tunavyowatendea wanadamu wenzetu katika jambo hili, na kwamba kwa kipimo kile tunachowapimia wengine katika jambo hili, Mungu atatupimia sisi. Maandiko yanalisisitiza jambo hili kwa pande zote mbili; yanasisitiza kwamba ikiwa tuna roho ya rehema, Mungu atatuhurumia: Mathayo 5:7. “Heri wenye rehema; kwa kuwa hao watapata rehema.” Zaburi 18:25. “Kwa mwenye rehema utajionyesha mwenye rehema.” Kwa upande mwingine yanatuambia kwamba tusipokuwa na rehema, Mungu hatatuhurumia; na kwamba madai yetu yote ya imani na ya kazi ya kuongoka hayatatufaa kitu ili kupata rehema, tusipowahurumia walio katika uhitaji. Yakobo 2:13-16. “Kwa maana hukumu haina rehema kwake yeye asiyefanya rehema.—Ndugu zangu, yafaa nini, mtu akisema kwamba ana imani, lakini hana matendo? Je! ile imani yaweza kumwokoa? Ndugu mmoja au dada akiwa uchi, na kukosa riziki ya kila siku; na mmoja wenu akawaambia, Enendeni zenu kwa amani, mkaote moto na kushiba; lakini asiwape mahitaji ya mwili; yafaa nini?”

2. Jambo hili hasa linatajwa mara nyingi katika Maandiko kama sehemu ya msingi ya tabia ya mtu mcha Mungu; Zaburi 37:21. “Mwenye haki hufadhili, hutoa;” na tena, mstari 26. “Sikuzote hufadhili, hukopesha.” Zaburi 112:5. “Mtu mwema hufadhili, hukopesha:” na mstari 9. “Ametawanya, amewapa maskini.” Vivyo hivyo Mithali 14:31. “Amheshimuye Mungu humhurumia maskini.” Tena, Mithali 21:26 na Isaya 57:1. Mtu mwenye haki na mtu mwenye rehema yanatumika kama maneno yenye maana moja: “Mwenye haki hupotea, na watu wenye rehema huondolewa,” n.k.

Unatajwa katika Agano Jipya kama jambo la msingi hivi, kwamba kinyume chake hakiwezi kwenda pamoja na upendo wa kweli kwa Mungu. 1 Yohana 3:17-19. “Lakini mwenye riziki ya dunia, akimwona ndugu yake ni mhitaji, akamzuilia huruma yake, upendo wa Mungu wakaaje ndani yake? Watoto wadogo, tusipende kwa neno wala kwa ulimi, bali kwa tendo na kweli. Na katika hili tutajua kwamba sisi tu wa kweli, na tutaituliza mioyo yetu mbele zake.” Vivyo hivyo mtume Paulo, anapowaandikia Wakorintho, na kupendekeza wachange kwa ajili ya mahitaji ya watakatifu maskini, anawaambia kwa nini anafanya hivyo, yaani, ili kuujaribu unyofu wao: tazama 2 Wakorintho 8:8. “Nanena ili kuuthibitisha unyofu wa upendo wenu.”

3. Kristo anafundisha kwamba hukumu itatolewa siku ile kuu kulingana na matendo ya watu katika jambo hili. Jambo hili tunafundishwa na Kristo katika maelezo ya kina kuliko yote ya mambo ya siku ile tuliyo nayo katika Biblia nzima; tazama Mathayo 25:34, n.k. Ni dhahiri kwamba Kristo aliyaeleza hivyo mambo na maamuzi ya siku ile kuu, kana kwamba yanategemea jambo hili moja, kwa makusudi, na kwa nia ya kutuongoza katika wazo hili, na kulikaza ndani yetu, kwamba roho na mwenendo wa upendo kwa ndugu zetu ni wa lazima kwa wokovu.

V. Fikirini jinsi neno la Mungu linavyotoa faraja tele kwamba hamtapata hasara kwa upendo wenu na ukarimu wenu kwa walio katika uhitaji. Kama vile hakuna karibu wajibu wowote ulioagizwa katika neno la Mungu unaosisitizwa sana kama huu; vivyo hivyo hakuna karibu wajibu wowote ambao kwa ajili yake zimetolewa ahadi nyingi hivyo za thawabu. Fadhila hii hasa ina ahadi za maisha haya na ya yale yajayo. Ikiwa tunayaamini Maandiko, mtu anapompa jirani yake mhitaji kwa upendo, mtoaji anapata faida kubwa kuliko zote kwa jambo hilo, kubwa hata kuliko mpokeaji: Matendo 20:35. “Katika mambo yote nimewaonyesha kwamba kwa kufanya kazi hivyo imewapasa kuwasaidia wanyonge, na kuyakumbuka maneno ya Bwana Yesu, jinsi alivyosema mwenyewe, Ni heri kutoa kuliko kupokea.” Yeye atoaye kwa ukarimu ni mtu mwenye heri zaidi kuliko yeye apokeaye kwa ukarimu; Mithali 14:21. “Amhurumiaye maskini, heri yake.”

Watu wengi wako tayari kukiona kile kinachotolewa kwa matumizi ya upendo kuwa kimepotea. Lakini hatupaswi kukiona kuwa kimepotea, kwa sababu kinawanufaisha wale tunaopaswa kuwapenda kama nafsi zetu. Wala si hivyo tu, bali hakijapotea kwetu, ikiwa tunayaamini Maandiko hata kidogo. Tazama shauri analotoa Sulemani katika Mhubiri 11:1. “Utupe mkate wako juu ya maji, kwa maana utauona baada ya siku nyingi.” Kwa kuutupa mkate wetu juu ya maji, Sulemani anamaanisha kuwapa maskini, kama inavyoonekana katika maneno yanayofuata, “Uwape sehemu watu saba, hata na wanane.” Maji wakati mwingine yanatumika kumaanisha mataifa na makutano.

Shauri hili lingeonekana la ajabu kama nini kwa wengi, kuutupa mkate wao juu ya maji, jambo ambalo lingeonekana kwao kama kuutupilia mbali! Ni njia gani iliyo ya moja kwa moja zaidi ya kuupoteza mkate wetu, kuliko kwenda na kuutupa baharini? Lakini mwenye hekima anatuambia, La, haujapotea; utauona tena baada ya siku nyingi. Haujazama, bali mnaukabidhi kwa Uongozi wa Mungu; mnaukabidhi kwa upepo na mawimbi: hata hivyo utawarudia, nanyi mtauona tena baada ya siku nyingi. Hata kama zitapita siku nyingi kwanza, hata hivyo mtauona mwishowe, wakati ambapo mnauhitaji kuliko wakati wowote. Ampaye maskini humkopesha Bwana: naye Mungu si mmoja wa wale wasiotaka kulipa kile walichokopeshwa. Mkimkopesha Mungu kitu chochote, mnakikabidhi katika mikono iliyo aminifu. Mithali 19:17. “Amhurumiaye maskini humkopesha Bwana; na kwa tendo lake jema atamlipa.” Mungu hatawalipa tu, bali atawalipa kwa ongezeko kubwa; Luka 6:38. “Toeni, nanyi mtapewa,” yaani, kwa “kipimo cha kujaa na kushindiliwa, na kusukwa-sukwa hata kumwagika.”

Watu hawahesabu kuwa kimepotea kile kilichokopeshwa kwa riba: lakini kile kinachotolewa kwa upendo kimekopeshwa kwa Bwana, naye hulipa kwa ongezeko kubwa. Isaya 32:8. “Mtu mkarimu huazimia mambo ya ukarimu; naye kwa mambo ya ukarimu atasimama.” Hapa ningependa kuonyesha hasa,

1. Kwamba mkitoa kwa roho ya upendo wa kweli, mtapewa thawabu kwa kitu chenye thamani isiyo na kikomo kuliko kile mnachotoa; yaani, utajiri wa milele mbinguni. Mathayo 10:42. “Ye yote atakayemnywesha mmojawapo wa wadogo hawa hata kikombe cha maji baridi tu, kwa jina la mwanafunzi, amin nawaambia, hatakosa thawabu yake kamwe.”

Kuwapa ndugu zetu wahitaji, katika Maandiko kunaitwa kujiwekea hazina mbinguni, katika mifuko isiyochakaa; Luka 12:33. “Viuzeni mlivyo navyo, mkatoe sadaka; jifanyieni mifuko isiyochakaa, hazina mbinguni isiyopungua, mahali ambapo mwivi hakaribii, wala nondo haharibu.” Watu, wanapoweka fedha zao ndani ya masanduku yao, hawadhani kwamba wamezitupilia mbali; bali, kinyume chake, kwamba zimewekwa salama. Sembuse hazina haitupwi, inapowekwa mbinguni. Kilichowekwa huko kiko salama zaidi sana kuliko kile kilichowekwa katika masanduku au makabati.

Hamwezi kujiwekea hazina duniani isiwe katika hatari ya kuibwa, au kupotea kwa njia nyingine. Lakini huko mwivi hakaribii, wala nondo haharibu. Imekabidhiwa kwa uangalizi wa Mungu, naye ataitunza salama kwa ajili yenu; na mtakapokufa, mtaipokea kwa ongezeko lisilo na kikomo. Badala ya sehemu ya mali yenu ya kidunia iliyotolewa hivyo, mtapokea utajiri wa mbinguni, ambao kwa huo mtaweza kuishi katika utimilifu mkuu kupita yote, heshima, na furaha, hata milele yote; wala hamtahitaji kitu chochote kamwe. Baada ya kuwalisha kwa sehemu ya mkate wenu wale wasioweza kuwalipa, mtapewa thawabu katika ufufuo, na kula mkate katika ufalme wa Mungu. Luka 14:13-16. “Bali ufanyapo karamu, waite maskini, vilema, viwete, na vipofu: nawe utakuwa heri; kwa kuwa hao hawana cha kukulipa: kwa maana utalipwa katika ufufuo wa wenye haki. Na mmoja wao walioketi chakulani pamoja naye, aliposikia hayo, alimwambia, Heri yeye atakayekula mkate katika ufalme wa Mungu.”

2. Mkiwapa wahitaji, hata kama ni kwa kutenda fadhila ya kimaadili tu, mtakuwa katika njia ya kupata faida kubwa kwa jambo hilo katika maslahi yenu ya kidunia. Wale wanaotoa kwa kutenda upendo wa neema wako katika njia ya kupata faida hapa na baadaye pia; na wale wanaotoa kwa kutenda ukarimu wa kimaadili wana ahadi nyingi za kidunia walizopewa. Tunajifunza katika neno la Mungu kwamba wako katika njia ya kufanikishwa katika mambo yao ya nje. Kwa kawaida watu kama hao hawapati hasara kwa jambo hilo, bali baraka kama hiyo inaambatana na shughuli zao, hata wanalipwa maradufu kwa hilo: Mithali 11:24, 25. “Kuna atawanyaye, lakini huongezewa zaidi; na kuna azuiaye isivyostahili, lakini huelekea uhitaji. Nafsi ya mkarimu itanenepeshwa: na yeye anywesheaye atanyweshwa mwenyewe pia.” Na Mithali 28:27. “Yeye ampaye maskini hatahitaji kitu.”

Watu wanapowapa wahitaji, ni kana kwamba wanapanda mbegu ili wapate mavuno. Watu wanapopanda mbegu zao, wanaonekana kuzitupilia mbali; hata hivyo hawazioni kuwa zimetupwa; kwa sababu, ingawa hawatarajii kupata zile zile tena, wanatarajia mengi zaidi kama matunda yake: na hata kama si hakika kwamba watapata mavuno, wako radhi kujihatarisha; kwa maana hiyo ndiyo njia ya kawaida ambayo kwayo watu hupata ongezeko. Ndivyo ilivyo watu wanapowapa maskini; ingawa ahadi za kupata faida kwa hilo, katika hali zetu za nje, labda si za lazima kabisa; hata hivyo ni matokeo yake ya kawaida kama vile ongezeko lilivyo matokeo ya kupanda mbegu. Kuwapa maskini, kwa namna hii, kunafananishwa na kupanda mbegu, katika Mhubiri 11:6. “Asubuhi panda mbegu zako, wala jioni usiuzuie mkono wako: kwa maana hujui ni ipi itakayofanikiwa, kama ni hii au ni hii, au kama zote mbili zitakuwa njema sawasawa.” Kwa kuuzuia mkono, mwenye hekima anamaanisha kutowapa maskini. (Tazama mstari 1, 2.) Inadokeza kwamba kuwapa maskini ni njia ya kuelekea kupata ufanisi na ongezeko kama vile kupanda mbegu shambani.

Mkulima haioni mbegu yake kuwa imepotea, bali anafurahi kwamba ana nafasi ya kuipanda. Haimhuzunishi kwamba ana shamba la kupandwa, bali anafurahia jambo hilo. Kwa sababu kama hiyo hatupaswi kuhuzunika kwamba tunawapata watu wahitaji wa kuwatendea upendo wetu; kwa maana hii ni nafasi ya kupata ongezeko kama ile nyingine.

Wengine wanaweza kudhani kwamba hili ni fundisho la ajabu; na inahofiwa kwamba si wengi watakaoliamini kiasi cha kuwapa maskini kwa furaha ile ile wanayopanda nayo mashamba yao. Hata hivyo, ni fundisho lenyewe hasa la neno la Mungu, 2 Wakorintho 9:6, 7, 8. “Lakini nasema neno hili, Apandaye kwa uchache atavuna kwa uchache; apandaye kwa ukarimu atavuna kwa ukarimu. Kila mtu na atoe kama alivyokusudia moyoni mwake, si kwa huzuni, wala si kwa lazima; kwa maana Mungu humpenda yeye atoaye kwa moyo wa ukunjufu. Na Mungu aweza kuwazidishia neema yote, ili ninyi, mkiwa na riziki za kutosha sikuzote katika mambo yote, mpate kuzidi sana katika kila tendo jema.”

Ni rahisi kwa Mungu kuwafidia watu kile wanachotoa kwa upendo. Wengi hufikiri kidogo tu jinsi kufanikiwa kwao au kutofanikiwa kwao katika mambo yao ya nje kunavyotegemea Uongozi wa Mungu. Kuna mageuzi elfu ya Uongozi wa Mungu ambayo mambo yao yako wazi kwayo, ambayo kwayo Mungu aweza ama kuongeza mali yao ya nje, au kuipunguza, kwa kiasi kikubwa zaidi sana kuliko kile wanachoitwa kwa kawaida kuwapa jirani zao. Ni rahisi kama nini kwa Mungu kupunguza walicho nacho kwa ugonjwa katika familia zao, kwa ukame, au baridi kali, au ukungu, au wadudu waharibifu; kwa ajali mbaya, kwa mafundo katika mambo yao, au kwa kuvunjika moyo katika biashara zao! Na ni rahisi kama nini kwa Mungu kuongeza mali yao, kwa majira yafaayo, au kwa afya na nguvu; kwa kuwapa nafasi nzuri za kuendeleza maslahi yao katika kushughulika kwao na watu; kwa kuwaongoza katika uongozi wake, hata wakayafikia makusudi yao; na kwa njia nyingine zisizohesabika ambazo zingeweza kutajwa! Ni mara ngapi tendo moja tu la Uongozi wa Mungu katika mambo ya mtu huiongeza mali yake, au kuipunguza, kuliko kile ambacho angehitaji kuwapa maskini katika mwaka mzima.

Mungu ametuambia kwamba hii ndiyo njia ya kuwa na baraka yake ikiambatana na mambo yetu. Hivyo, katika andiko letu, mstari 10. “Hakika umpe, wala moyo wako usiwe na huzuni utakapompa; kwa sababu ni kwa ajili ya jambo hili Bwana, Mungu wako, atakubarikia katika kazi yako yote, na katika yote utakayotia mkono wako;” na Mithali 22:9. “Mwenye jicho la ukarimu atabarikiwa.” Ni ushahidi wa ajabu wa jinsi watu wengi wanavyoyaona kidogo tu mambo ya dini kuwa halisi, hata wajidai nini; jinsi wanavyoona kidogo kuwa halisi kwamba Maandiko ni neno la Mungu, au kama ni hivyo, kwamba anasema kweli; kwamba licha ya ahadi zote zilizotolewa katika Maandiko kwa ukarimu kwa maskini, bado wao ni wazito hivyo katika wajibu huu, na wanaogopa hivyo kumwamini Mungu kwa sehemu ndogo ya mali zao. Uchunguzi unaweza kuthibitisha jambo lile lile ambalo neno la Mungu linafundisha juu ya jambo hili. Mungu, katika Uongozi wake, kwa kawaida huwatabasamia na kuwafanikisha watu wale walio na roho ya ukarimu, ya upendo, na ya kutoa kwa wingi.

6. Mungu ametisha kuwafuatia kwa laana yake wale wasio na upendo kwa maskini; kama Mithali 28:27. “Yeye ampaye maskini hatahitaji kitu; bali afumbaye macho yake atapata laana nyingi.” Imesemwa, afumbaye macho yake, kwa sababu hii ndiyo njia ya watu wasio na upendo; huyafumba macho yao wasiyaone mahitaji ya jirani yao. Mtu mwenye upendo, ambaye moyo wake unamwelekeza kwenye ukarimu na kutoa kwa wingi, atakuwa mwepesi wa kuona mahitaji ya wengine. Hawatapata shida yoyote kugundua ni nani aliye katika uhitaji; wataona watu wa kutosha wa kuwatendea upendo wao, popote watakapokwenda.

Lakini, kinyume chake, yeye aliye na roho ya ubahili, hata kutoa kitu chochote ni kinyume cha nafsi yake, sikuzote atakosa watu wa kuwatendea upendo wake. Watu kama hao hujitetea kwa hili, kwamba hawampati mtu yeyote wa kumpa. Huyafumba macho yao, wala hawataki kuyaona mahitaji ya jirani yao. Mtu fulani akiletwa mbele yao, hawataiona upesi hali yake; wanachukua muda mrefu kusadiki kwamba anastahili msaada. Huyafumba macho yao; na si jambo rahisi kuwafanya wazitambue shida na dhiki za jirani yao, au angalau kuwasadikisha kwamba shida zake ni za namna inayowapasa kumpa kitu chochote cha maana.

Watu wengine, walio na roho ya ukarimu, wanaweza kuwaona kwa urahisi sana wale wanaostahili msaada; lakini wasio na upendo ni wazito sana kuwaona wanaostahili msaada, na pia kuona wajibu wao katika jambo hili. Sababu ni kwamba wao ni wa aina ile inayotajwa hapa na mwenye hekima, huyafumba macho yao. Watu wataona upesi pale walipo radhi kuona; lakini pale wanapochukia kuona, watayafumba macho yao.

Mungu asema kwamba mtu afumbaye macho yake katika jambo hili atapata laana nyingi. Mtu kama huyo yuko katika njia ya kulaaniwa nafsini na mwilini, katika mambo yake ya kiroho na ya kidunia pia. Tumekwisha kuonyesha jinsi wale walio na upendo kwa maskini walivyo katika njia ya kubarikiwa. Kuna ahadi nyingi hivyo za baraka ya Mungu, hata tunaweza kuliona kuwa njia ya kubarikiwa katika mambo yetu ya nje kama vile kupanda mbegu shambani kulivyo njia ya kupata ongezeko. Na kuwa mchoyo na bila upendo ni njia ya kufuatwa na laana kama vile kuwa na upendo kulivyo njia ya kufuatwa na baraka. Kuzuia zaidi ya ipasavyo huelekea umaskini kama vile kutawanya kunavyoelekea ongezeko, Mithali 11:24. Kwa hiyo, mkizuia zaidi ya ipasavyo, mtaipinga nia yenu wenyewe, na kulivunja kusudi lenu wenyewe. Kile mnachokitafuta kwa kumnyima jirani yenu ni maslahi yenu ya kidunia na mali yenu ya nje; lakini ikiwa mnaamini kwamba Maandiko ni neno la Mungu, lazima mwamini kwamba hamwezi kufuata njia iliyonyooka zaidi ya kupoteza, ya kuzuiliwa na kulaaniwa katika maslahi yenu ya kidunia, kuliko hii ya kumnyima jirani yenu aliye fukara.

7. Fikirini kwamba hamjui ni katika hali gani ya msiba na uhitaji ninyi wenyewe au watoto wenu mtakayoweza kuwa. Labda mko tayari kujipongeza mioyoni mwenu, kana kwamba hakuna hatari ya kuletwa katika hali ya msiba na dhiki. Kwa sasa hakuna dalili yake; nanyi mnatumaini kwamba mtaweza kuwaandalia watoto wenu vizuri. Lakini hamfikiri kidogo jinsi ulimwengu mnaoishi ndani yake unavyobadilika-badilika, unavyogeuka, usivyo wa hakika, na ni mara ngapi imetokea kwamba watu wameshushwa kutoka katika ufanisi mkuu kupita yote hadi katika taabu kuu kupita zote, na ni mara ngapi watoto wa matajiri wameshushwa hata katika uhitaji unaobana.

Sawasawa na jambo hili ni shauri ambalo mwenye hekima anatupa, Mhubiri 11:1, 2. “Utupe mkate wako juu ya maji, kwa maana utauona baada ya siku nyingi. Uwape sehemu watu saba, hata na wanane; kwa maana hujui ni baya gani litakalokuwa juu ya nchi.” Hujui ni katika hali gani ya msiba wewe mwenyewe utakayoweza kuwa, katika ulimwengu huu unaobadilika usio wa hakika. Hamjui ni katika hali gani ninyi au watoto wenu mtakayoweza kuletwa kwa kuchukuliwa mateka, au kwa matukio mengine ya Uongozi wa Mungu yasiyotazamiwa. Uongozi wa Mungu unatawala mambo yote. Labda mnaweza kuitegemea hekima yenu wenyewe kuudumisha ufanisi wenu; lakini hamwezi kubadilisha kile ambacho Mungu anaamua na kukiagiza katika Uongozi wake, kama katika maneno yanayofuata mara moja andiko lililotajwa katika Mhubiri, “Mawingu yakijaa mvua, hujimwaga juu ya nchi; na mti ukianguka upande wa kusini, au upande wa kaskazini; mahali pale mti ulipoanguka, hapo utakuwapo;” yaani, hamwezi kubadilisha maamuzi ya Uongozi wa Mungu. Mnaweza kuitegemea hekima yenu wenyewe kwa ufanisi wa siku zijazo; lakini ikiwa Mungu ameagiza taabu, itakuja: kama vile mawingu yanapojaa mvua hujimwaga juu ya nchi; vivyo hivyo kile kilichomo tumboni mwa Uongozi wa Mungu hakika kitatokea. Na kama vile Uongozi wa Mungu unavyouangusha mti, kama ni kuelekea kusini, au kuelekea kaskazini, kama ni kwa ufanisi au kwa taabu, hapo utakuwapo, kwa yote mnayoweza kufanya kuubadilisha; sawasawa na yale anayoyaona mwenye hekima katika sura 7:13. “Uitafakari kazi ya Mungu; maana ni nani awezaye kunyosha kile alichokipotoa yeye?”

Wazo hili, kwamba hamjui ni katika msiba gani na uhitaji gani ninyi wenyewe au watoto wenu mtakayoweza kuwa, linaelekea kwa nguvu sana kuuhimiza wajibu huu kwa njia kadhaa.

1. Hili linaweza kuwafanya mfikiri jinsi mioyo yenu ingeguswa, ikiwa ingetokea hivyo. Ikiwa ingetokea kwamba ninyi au baadhi ya watoto wenu mngeletwa katika hali kama zile za jirani zenu, ingewaumiza kama nini! Sasa labda mnasema juu ya huyu na yule jirani maskini kwamba wanaweza kujikimu vizuri tu; hata wakibanwa kidogo, wanaweza kuishi. Hivyo mnaweza kuzidharau shida zao. Lakini ikiwa Uongozi wa Mungu ungeagiza hivyo, kwamba ninyi au watoto wenu mngeletwa katika hali zile zile, je, mngezidharau wakati huo? Je, msingetumia lugha ya namna nyingine juu ya jambo hilo? Je, msingedhani kwamba hali yenu ni ya namna inayohitaji wema wa jirani zenu? Je, msingedhani kwamba wanapaswa kuwa tayari kuwasaidia? Na je, msingeona uchungu, kama mngeona roho iliyo kinyume ndani yao, na kuona kwamba wanazidharau shida zenu?

Ikiwa mmoja wa watoto wenu angeletwa katika umaskini kwa kuchukuliwa mateka, au kwa njia nyingine, mioyo yenu ingeguswaje katika hali kama hiyo? Kama mngesikia kwamba watu fulani wamemhurumia mtoto wenu, na wamekuwa wakarimu sana kwake, je, msingeona kwamba wametenda vyema? Je, mngekuwa wepesi hata kidogo kuwashtaki kwa upumbavu au kwa ubadhirifu, kwamba wampe mengi hivyo?

2. Ikiwa wakati kama huo utakuja kamwe, wema wenu kwa wengine sasa utakuwa tu ni kujiwekea akiba kwa ajili ya wakati huo. Ikiwa ninyi wenyewe mngeletwa katika msiba na uhitaji, ndipo mngekiona kile mlichowapa wengine kwa upendo kikiwangojea tayari ghalani kwa ajili yenu. Utupe mkate wako juu ya maji, nawe utauona baada ya siku nyingi, asema mwenye hekima. Lakini tutauona lini? Anatuambia katika mstari unaofuata; “Uwape sehemu watu saba, hata na wanane; kwa maana hujui ni baya gani litakalokuwa juu ya nchi.” Huo ndio wakati mtakapouona, siku ya uovu itakapokuja. Mtauona tena mkate wenu mlioutupa juu ya maji, wakati mtakapouhitaji kuliko wakati wowote, na kuwa katika uhitaji mkubwa kupita wote wa kuupata. Mungu atautunza kwa ajili yenu hata wakati huo. Mkate mwingine utakapokwisha, ndipo Mungu atawaletea mkate ule mliotupa zamani juu ya maji; hata hamtakufa kwa njaa. Yeye ampaye maskini hatahitaji kitu.

Kuwapa wahitaji ni kama kujiwekea akiba kwa ajili ya kipupwe, au kwa ajili ya wakati wa msiba. Ndiyo njia bora kuliko zote ya kujiwekea akiba ninyi wenyewe na watoto wenu. Watoto wakati wa uhitaji mara nyingi sana huupata mkate wa baba zao, mkate ule ambao baba zao walikuwa wameutupa juu ya maji. Zaburi 37:25. “Nalikuwa kijana, na sasa ni mzee, lakini sijamwona mwenye haki ameachwa, wala mzao wake akiomba mkate.” Kwa nini? ni nini sababu yake? Inafuata katika mstari unaofuata, “Sikuzote hufadhili, hukopesha, na mzao wake hubarikiwa.”

Kama wakati utakuja kamwe au hautakuja, ambapo sisi au watoto wetu tutakuwa katika uhitaji wa kutaabisha wa mkate; hata hivyo bila shaka uovu utakuwa juu ya nchi. Tutakuwa na nyakati zetu za msiba, ambazo ndani yake tutahitaji sana huruma na msaada wa Mungu, kama si wa wanadamu wenzetu. Na Mungu ameahidi kwamba wakati kama huo, yeye aliyekuwa na roho na mwenendo wa upendo atapata msaada, Zaburi 41:1-4. “Heri amwangaliaye maskini; Bwana atamwokoa siku ya taabu. Bwana atamlinda, na kumhifadhi hai, naye atabarikiwa katika nchi; wala hutamtia katika mapenzi ya adui zake. Bwana atamtegemeza juu ya kitanda cha kuugua; utamtandikia kitanda chake chote katika ugonjwa wake.” Wale waliokuwa na rehema na ukarimu kwa wengine katika dhiki zao, Mungu hatalisahau jambo hilo, bali ataongoza mambo hivi, kwamba watapata msaada wanapokuwa katika dhiki.

Naam, watoto wao watavuna matunda yake katika siku ya taabu.

3. Mungu amewatishia watu wasio na upendo kwamba, ikiwa watafika kamwe kuwa katika msiba na dhiki, wataachwa bila msaada; Mithali 21:3. “Azibaye masikio yake asisikie kilio cha maskini, yeye naye atalia mwenyewe, wala hatasikiwa.”

IV. Visingizio ambavyo wakati mwingine hutolewa dhidi ya kutenda upendo, vyajibiwa

Sasa naendelea kujibu baadhi ya visingizio ambavyo wakati mwingine hutolewa dhidi ya wajibu huu.

Kisingizio I. Mimi niko katika hali ya asili, na kama ningewapa maskini, nisingefanya hivyo kwa roho iliyo sawa, na hivyo nisingepata kitu kwa jambo hilo.—Kwa hili najibu,

1. Tumekwisha kuonyesha kwamba baraka ya kidunia imeahidiwa kwa ukarimu na utoaji wa kimaadili. Hii ndiyo njia ya kufanikishwa; hii ndiyo njia ya kupata ongezeko. Tunaona katika Maandiko ahadi nyingi za baraka za kidunia kwa fadhila za kimaadili; kama kwa bidii katika kazi zetu, kwa haki katika kushughulika kwetu, kwa uaminifu, kwa kiasi,. Vivyo hivyo kuna baraka nyingi zilizoahidiwa kwa ukarimu na utoaji.

1. Mngeweza vile vile kutoa kisingizio hicho hicho dhidi ya wajibu mwingine wowote wa dini. Mngeweza vile vile kupinga kuishika sabato, kuomba, au ibada ya hadharani, au kupinga kufanya jambo lolote kabisa katika dini; kwa maana mkiwa katika hali ya asili, hamtendi wajibu wowote kati ya hii kwa roho iliyo sawa. Mkisema kwamba mnatenda wajibu huu kwa sababu Mungu ameuamuru au ameutaka kwenu, na kwamba mtatenda dhambi kubwa mkiupuuza; mtaiongeza hatia yenu; na hivyo kujiweka katika hatari ya hukumu na adhabu kubwa zaidi. Hilo hilo laweza kusemwa juu ya kuupuuza wajibu huu; kuupuuza kunamkasirisha Mungu vile vile.

Mkisema kwamba mnasoma, na kuomba, na kuhudhuria ibada ya hadharani, kwa sababu hiyo ndiyo njia iliyoagizwa ili mtafute wokovu; vivyo hivyo ukarimu kwa maskini ni njia hiyo, sawasawa kabisa na hayo.—Njia iliyoagizwa kwetu ya kutafuta upendeleo wa Mungu na uzima wa milele ni njia ya kutimiza wajibu wote unaojulikana, ambao kuwapa maskini ni mmojawapo, unaojulikana vile vile, na wa lazima vile vile, kama kusoma Maandiko, kuomba, au wajibu mwingine wowote. Kuwahurumia maskini ni sehemu ya njia iliyoagizwa ya kutafuta wokovu kama ulivyo wajibu mwingine wowote ule. Kwa hiyo hii ndiyo njia ambayo Danieli alimwelekeza Nebukadreza kutafuta rehema, katika Danieli 4:27. “Basi, Ee mfalme, shauri langu na likubalike kwako, ukaache dhambi zako kwa kutenda haki, na maovu yako kwa kuwahurumia maskini.”

Kisingizio II. Nikiwa mkarimu na mtoaji, nitajifanyia tu haki kwa jambo hilo, na hivyo litaniletea madhara zaidi kuliko mema. Kwa hili nasema,

1. Jibu lile lile laweza kutolewa kwa hili kama kwa kisingizio cha kwanza, yaani, Kwamba mngeweza vile vile kutoa kisingizio hicho hicho dhidi ya kutenda wajibu wowote wa kidini au wa kimaadili kabisa. Ikiwa hiki ni kisingizio cha kutosha dhidi ya matendo ya upendo, basi ni kisingizio cha kutosha dhidi ya kuomba; kwa maana hakuna jambo la kawaida zaidi kuliko watu kujifanyia haki kwa maombi yao. Vivyo hivyo ni kisingizio kizuri dhidi ya kuishika kwenu sabato, au kuhudhuria ibada yoyote ya hadharani, au kusoma Biblia kamwe; kwa maana katika mambo haya yote mko katika hatari ya kujifanyia haki.—Naam, ikiwa kisingizio hiki ni kizuri dhidi ya matendo ya upendo, basi ni kizuri vile vile dhidi ya matendo ya haki; nanyi mnaweza kuacha kusema kweli, mnaweza kuacha kulipa madeni yenu, mnaweza kuacha matendo ya utu wa kawaida; kwa maana katika mambo hayo yote mko katika hatari ya kujifanyia haki. Hata ikiwa kisingizio chenu ni kizuri, mnaweza kuiacha dini yote, na kuishi kama wapagani au wasioamini kuwa kuna Mungu, na mnaweza kuwa wezi, wanyang’anyi, waasherati, wazinzi, wauaji, na kutenda dhambi zote mnazoweza kuziwaza, ili msije, mkifanya vinginevyo, mkajifanyia haki kwa mwenendo wenu.

2. Kisingizio chenu kinamaanisha hivi, kwamba si bora kwenu kufanya kama Mungu anavyowaamuru na kuwashauri kufanya. Tunaona amri nyingi katika Maandiko za kuwa na upendo kwa maskini; Biblia imejaa amri hizo; wala ninyi hamkuondolewa katika amri hizo. Mungu hafanyi ubaguzi wa aina yoyote ya watu walio katika hatari hasa ya kujifanyia haki kwa yale wanayoyatenda; na Mungu mara nyingi

huwaelekeza na kuwashauri watu kutimiza wajibu huu. Basi, je, mtathubutu kusema kwamba Mungu hakuwaelekeza katika njia iliyo bora? Amewashauri kufanya hivi; lakini ninyi mnaona si bora kwenu, bali kwamba kungewaletea madhara zaidi kuliko mema, kama mngefanya hivyo. Mnadhani kuna shauri lililo bora kuliko la Mungu, na kwamba njia bora kwenu ni kwenda kinyume cha amri za Mungu.

Kisingizio III. Nyakati zilizopita nimewapa maskini, lakini sikujiona kuwa bora zaidi kwa jambo hilo. Nimewasikia wahubiri wakihubiri kwamba kuwapa maskini ndiyo njia ya kufanikiwa: lakini sioni kwamba nimefanikiwa zaidi kuliko nilivyokuwa hapo kwanza.—Naam, nimekutana na misiba mingi, mapingamizi, na kuvunjika moyo katika mambo yangu tangu hapo. Na huenda wengine watasema, Mwaka ule ule, au mara baada ya wakati ule ule nilipokuwa nimewapa maskini, nikitumaini kubarikiwa kwa hilo, nilipata hasara kubwa, na mambo yakawa magumu kwangu; na kwa hiyo sioni kwamba yale ninayosikia yakihubiriwa juu ya kuwapa maskini, kuwa ndiyo njia ya kubarikiwa na kufanikiwa, yanapatana na uzoefu wangu.

Kwa kisingizio hiki nitajibu mambo kadhaa:

1. Labda mliutazamia utimizo wa ahadi mapema mno, kabla hamjatimiza sharti lake; kama hasa, labda mmekuwa wabahili hivyo na wenye kinyongo hivyo katika wema wenu kwa maskini, hata kile mlichofanya kimekuwa afadhali ufunuo wa roho ya tamaa na ubahili, kuliko wa ukarimu wowote au utoaji. Ahadi hazikutolewa kwa kila mtu anayewapa maskini kitu chochote kabisa, hata kiwe kidogo kiasi gani, na hata kitolewe kwa namna gani. Mlizielewa vibaya ahadi, ikiwa mlizielewa hivyo. Mtu aweza kuwapa maskini kitu fulani, na bado asistahili ahadi yoyote, ya kidunia wala ya kiroho. Ahadi zimetolewa kwa rehema na ukarimu. Lakini mtu aweza kutoa kitu fulani, na bado akawa bahili na mwenye kinyongo hivyo katika kukitoa, hata kile anachotoa kikawa, kama mtume anavyokiita, jambo la choyo. Anachokifanya kinaweza kuwa zaidi udhihirisho wa tamaa yake na uchoyo wake kuliko kitu kingine chochote. Lakini hakuna ahadi zilizotolewa kwa watu kuidhihirisha tamaa yao.

Labda kile mlichotoa hakikutolewa kwa moyo mkunjufu, bali kana kwamba ni kwa lazima. Kilitolewa kwa kinyongo; mioyo yenu ilihuzunika mlipotoa. Na hata kama mlitoa mara moja au mbili kitu cha maana, hilo halitimizi kanuni. Huenda, licha ya hayo yote, katika mwenendo wa jumla wa maisha yenu mmekuwa mbali na kuwa wema na wakarimu kwa jirani zenu. Labda mlidhani kwamba kwa sababu mara moja au mbili mlimpa maskini shilingi chache, basi mmestahili ahadi za kubarikiwa katika mambo yenu yote, na za kuongezeka na kuthibitishwa kwa mambo ya ukarimu; ingawa kwa jumla mmeishi katika kuupuuza kwa makosa wajibu wa upendo. Mnatoa visingizio kutokana na uzoefu kabla hamjajaribu. Kutoa mara moja, au mara mbili, au mara tatu si kujaribu, hata kama mnatoa kwa kiasi kikubwa. Hamwezi kujaribu kamwe, isipokuwa mkiwa mtu mkarimu, au isipokuwa mkiwa wa namna ambayo mnaweza kwa kweli kusemwa kuwa na mwenendo wa ukarimu na utoaji. Na yule aliye hivyo kwa kweli, na aliyekuwa hivyo katika mwenendo wa jumla wa maisha yake, aseme ameona nini kwa uzoefu.

2. Ikiwa mmekuwa wakarimu kwa maskini, na mmekutana na misiba tangu hapo, hata hivyo mnawezaje kujua ni misiba na hasara kubwa kiasi gani zaidi mngeweza kukutana nazo, kama mngekuwa vinginevyo? Mnasema mmekutana na mapingamizi, na kuvunjika moyo, na nyakati za uso uliokunjamana. Ikiwa mlitarajia kutokutana na taabu yoyote ulimwenguni, kwa sababu mliwapa maskini, mlilielewa jambo vibaya. Ingawa kuna ahadi nyingi na kubwa zilizotolewa kwa wakarimu, hata hivyo Mungu hakuahidi popote kwamba hawatauona ulimwengu huu kuwa ulimwengu wa taabu. Utakuwa hivyo kwa wote. Mwanadamu amezaliwa kwa huzuni, na hapaswi kutarajia jambo lingine ila kukutana na huzuni hapa. Lakini mnawezaje kujua ni huzuni kubwa kiasi gani zaidi mngekutana nayo, kama mngekuwa wachoyo na wasio na rehema kwa maskini? mnawezaje kujua ni hasara kubwa kiasi gani zaidi mngekutana nazo? ni masumbufu na taabu kiasi gani zaidi zingewafuata? Je, hakuna waliowahi kukutana na mapigo makubwa zaidi katika mambo yao ya nje kuliko ninyi?

3. Mnawezaje kujua ni baraka gani ambazo Mungu bado amewawekea akiba, ikiwa tu mtadumu katika kutenda mema? Ingawa Mungu ameahidi baraka kubwa kwa ukarimu kwa maskini, hata hivyo hajajifunga kuhusu wakati wa kuzitoa. Ikiwa bado hamjaona tunda lolote lililo dhahiri la wema wenu kwa maskini, hata hivyo wakati waweza kuja ambapo mtaliona kwa namna ya ajabu, na hilo wakati ambapo mnalihitaji kuliko wakati wowote. Mliutupa mkate wenu juu ya maji, mkautafuta, na kutarajia kuuona tena mara moja. Na wakati mwingine ndivyo ilivyo; lakini hili halikuahidiwa: kilichoahidiwa ni, “Utauona tena baada ya siku nyingi.” Mungu anajua jinsi ya kuwachagulia wakati, vizuri zaidi kuliko ninyi wenyewe. Kwa hiyo mnapaswa kuungoja wakati wake. Mkiendelea kutenda mema, Mungu aweza kuwaletea wakati mtakapouhitaji kuliko wakati wowote.

Huenda kuna kipupwe kinakuja, siku fulani ya taabu; na Mungu anautunza mkate wenu kwa ajili yenu hata wakati huo; na hapo Mungu atawapa kipimo cha kujaa, na kushindiliwa, na kusukwa-sukwa, hata kumwagika. Tunapaswa kuliamini neno la Mungu kwa ajili ya kutolewa kwa thawabu iliyoahidiwa, kama tunaweza kuona jinsi inavyofanyika au hatuwezi. Yanafaa kwa kusudi hili maneno yale ya mwenye hekima katika Mhubiri 11:4. “Yeye aangaliaye upepo hatapanda; naye ayatazamaye mawingu hatavuna.” Katika mazingira haya mwenye hekima anazungumza juu ya upendo kwa maskini, na kuulinganisha na kupanda mbegu; na anatushauri kuutumainia Uongozi wa Mungu kwa ajili ya kufanikiwa katika jambo hilo, kama tunavyofanya katika kupanda mbegu. Yeye aangaliaye pepo na mawingu, ili kutabiri kutoka kwayo kama mbegu itafanikiwa, wala hataki kuukabidhi Uongozi wa Mungu, hataelekea kupanda, wala kupata nafaka ya mkate. Vivyo hivyo yeye asiyetaka kuutumainia Uongozi wa Mungu kwa thawabu ya upendo wake kwa maskini, ataelekea kukosa baraka. Baada ya maneno yaliyonukuliwa sasa hivi, linafuata shauri lake, mstari 6. “Asubuhi panda mbegu zako, wala jioni usiuzuie mkono wako: kwa maana hujui ni ipi itakayofanikiwa, kama ni hii au ni hii, au kama zote mbili zitakuwa njema sawasawa.”—Kwa hiyo, (Wagalatia 6:9.) “Tusichoke katika kutenda mema; kwa maana kwa wakati wake tutavuna, tusipozimia roho.” Mnadhani bado hamjavuna. Kama mmevuna au hamjavuna, endeleeni bado kutoa na kutenda mema; na mkifanya hivyo, mtavuna kwa wakati wake. Mungu peke yake anaujua wakati unaofaa, wakati ulio bora kuliko yote, wa ninyi kuvuna.

Kisingizio IV. Wengine wanaweza kupinga kuwatendea upendo watu fulani kwamba hawalazimiki kuwapa kitu chochote; kwa maana ingawa ni wahitaji, hata hivyo hawako katika hali ya mwisho kabisa. Ni kweli wanakutana na shida, lakini si kiasi kwamba hawawezi kuishi, ingawa wanapata taabu fulani.—Lakini,

Haitimizi kanuni za upendo wa Kikristo kuwasaidia wale tu walioshushwa hadi hali ya mwisho kabisa, kama ingeweza kuonyeshwa kwa wingi. Kwa wakati huu nitataja mambo mawili tu kama ushahidi wake.

1. Tunaamriwa kupendana na kutendeana kama ndugu: 1 Petro 3:8. “Mhurumiane; pendaneni kama ndugu; iweni wenye huruma.” Basi, je, ni tabia ya ndugu kukataa kusaidiana, na kufanyiana jambo lolote kwa ajili ya faraja ya mmoja na mwingine, na kwa ajili ya kupunguziana shida, isipokuwa tu wanapokuwa katika hali ya mwisho kabisa? Je, haiwapasi ndugu wa kiume na wa kike kuwa na moyo wa urafiki zaidi kati yao kuliko huo? na kuwa tayari kuhurumiana katika shida, hata kama si za mwisho kabisa?

Kanuni ya injili ni kwamba tunapomwona ndugu yetu katika shida yoyote au mzigo wowote, tunapaswa kuwa tayari kuubeba mzigo pamoja naye: Wagalatia 6:2. “Bebeaneni mizigo, nanyi mtaitimiza sheria ya Kristo.” Vivyo hivyo tunaamriwa, “tumikianeni kwa upendo,” Wagalatia 5:13. Roho ya Kikristo itatufanya tuwe wepesi wa kumhurumia jirani yetu, tunapomwona katika shida yoyote: Warumi 12:15. “Furahini pamoja nao wafurahio; lieni pamoja nao waliao.” Jirani yetu anapokuwa katika shida, anateseka; nasi tunapaswa kuwa na roho ya upendo kwake kiasi cha kuteseka pamoja naye katika mateso yake. Na ikiwa tunapaswa kuteseka pamoja naye, basi itafuata kwamba tunapaswa kuwa tayari kumsaidia; kwa sababu, ikiwa tunateseka pamoja naye, kwa kumsaidia tunajisaidia wenyewe. Msaada wake ni msaada wetu wenyewe kwa kadiri ile ile ambayo mateso yake ni mateso yetu. Ukristo unatufundisha kuteseka katika mateso ya jirani yetu; na asili inatufundisha kujisaidia wenyewe tunapoteseka.

Tunapaswa kujiendesha sisi kwa sisi kama ndugu walio wasafiri wenzi; kwa maana sisi ni wapitaji na wageni hapa duniani, na tuko safarini. Basi, ikiwa ndugu wako safarini pamoja, na mmoja akakutana na shida njiani, je, haiwapasi wengine kumsaidia, si tu katika hali ya mwisho ya kuvunjika mifupa, au kitu kama hicho, bali pia kuhusu riziki ya safari kama yake mwenyewe ikipungua? Inawapasa wasafiri wenzake kumpa riziki kutoka katika akiba zao, wala wasiwe wachaguzi mno, wadakiki, na wenye hofu wasije wakampa kupita kiasi: kwa maana ni riziki ya safari tu; na wote hutoshelezwa wanapofika mwisho wa safari yao.

2. Kwamba tumsaidie jirani yetu tu anapokuwa katika hali ya mwisho kabisa, hakupatani na kanuni ya kumpenda jirani yetu kama nafsi zetu. Kanuni hiyo inamaanisha kwamba upendo wetu kwa jirani yetu unapaswa kufanya kazi kwa namna ile ile, na kujidhihirisha kwa njia zile zile, kama upendo wetu kwa nafsi zetu. Tunazihisi sana shida zetu wenyewe; tunapaswa pia kuzihisi upesi shida zao. Kwa kujipenda wenyewe, tunapokuwa katika shida, na kupata taabu, tunajishughulisha kwa ajili ya kusaidiwa kwetu, tumezoea kutafuta msaada, na kujitoa kwa ajili yake.—Na kama tunavyotaka kumpenda jirani yetu kama nafsi zetu, tunapaswa vivyo hivyo kujishughulisha jirani yetu anapokuwa katika shida, na kutafuta msaada wake. Tumezoea kujishughulisha sana na shida zetu wenyewe, hata kama hatujashushwa hadi hali ya mwisho kabisa, na katika hali hizo tuko radhi kujitoa kwa ajili ya kujisaidia wenyewe. Vivyo hivyo, kama tunavyotaka kumpenda jirani yetu kama nafsi zetu, tunapaswa vivyo hivyo kujitoa ili apate msaada, hata kama shida zake si za mwisho kabisa.

Kisingizio V. Wengine wanaweza kupinga kumtendea upendo mtu fulani, kwa sababu ni mtu wa aina mbaya; hastahili watu wawe wema kwake; ni wa tabia mbaya sana, wa roho isiyo na shukrani, na hasa, kwa sababu hajawatendea mema wao, bali amewatendea vibaya, amewadhuru, na hata sasa ana roho mbaya dhidi yao.

Lakini tunalazimika kuwasaidia watu walio katika uhitaji, licha ya mambo haya, kwa kanuni za jumla na za pekee za neno la Mungu pia.

1. Tunalazimika kufanya hivyo kwa kanuni za jumla za Maandiko. Nitataja mbili.

(1.) Ile ya kumpenda jirani yetu kama nafsi zetu. Mtu aweza kuwa jirani yetu, hata kama ni mtu wa aina mbaya, na hata adui yetu, kama Kristo mwenyewe anavyotufundisha kwa mazungumzo yake na yule mwanasheria, Luka 10:25, n.k. Mwanasheria mmoja alimjia Kristo, akamwuliza afanye nini ili aurithi uzima wa milele? Kristo akamwuliza, imeandikwaje katika torati? Akajibu, “Mpende Bwana Mungu wako kwa moyo wako wote, na kwa roho yako yote, na kwa nguvu zako zote, na kwa akili zako zote; na jirani yako kama nafsi yako.” Kristo akamwambia kwamba akifanya hivyo, ataishi. Lakini ndipo mwanasheria akamwuliza, jirani yake ni nani? kwa sababu lilikuwa fundisho lililokubalika miongoni mwa Mafarisayo kwamba hakuna mtu aliyekuwa jirani yao, isipokuwa rafiki zao, na wale wa taifa moja na dini moja nao.—Kristo akamjibu kwa mfano, au habari ya mtu mmoja aliyeshuka kutoka Yerusalemu kwenda Yeriko, akaangukia mikononi mwa wanyang’anyi, waliomvua mavazi yake, wakamjeruhi, wakaenda zao, wakimwacha karibu kufa. Mara baada ya hapo kuhani mmoja akapita njia ile, akamwona yule maskini aliyetendwa ukatili hivyo na wanyang’anyi; lakini akapita kando bila kumpa msaada wowote. Vivyo hivyo alifanya Mlawi.—Lakini Msamaria mmoja alipofika njia ile, mara alipomwona yule mtu aliyekaribia kufa, alimwonea huruma, akamwinua, akamfunga jeraha zake, akampandisha juu ya mnyama wake mwenyewe, akampeleka mpaka nyumba ya wageni, akamtunza, akimlipa mwenye nyumba ya wageni fedha kwa gharama zake zilizopita na zijazo; na kumwahidi zaidi tena, kama angeona ni lazima kuingia gharama zaidi kwa ajili ya mtu yule.

Ndipo Kristo akamwuliza yule mwanasheria, ni yupi kati ya hawa watatu, kuhani, Mlawi, au Msamaria, aliyekuwa jirani wa yule aliyeangukia mikononi mwa wanyang’anyi. Kristo aliliweka jambo hili kwa namna ambayo mwanasheria hakuweza kujizuia kukiri kwamba Msamaria alitenda vyema kumsaidia yule Myahudi, kwamba alitimiza wajibu wa jirani kwake. Basi, kulikuwa na uadui wa muda mrefu uliokita mizizi kati ya Wayahudi na Wasamaria. Walichukiana kuliko taifa lingine lolote ulimwenguni; na Wasamaria walikuwa watu wa kuwasumbua sana Wayahudi; hata hivyo tunaona kwamba Kristo anafundisha kwamba Wayahudi walipaswa kutimiza wajibu wa majirani kwa Wasamaria; yaani, kuwapenda kama nafsi zao; kwa maana hilo ndilo jambo ambalo Kristo alikuwa akilizungumzia.

Na matokeo yake yalikuwa wazi. Ikiwa Msamaria alikuwa jirani wa Myahudi aliyekuwa katika dhiki, basi Wayahudi, kwa hoja ile ile, walikuwa majirani wa Wasamaria. Ikiwa Msamaria alitenda vyema katika kumsaidia Myahudi aliyekuwa adui yake; basi Wayahudi wangetenda vyema katika kuwasaidia Wasamaria, adui zao.—Ninachotaka kuonyesha hasa ni kwamba Kristo hapa anafundisha waziwazi kwamba adui zetu, wale wanaotutendea vibaya na kutudhuru, ni jirani zetu, na kwa hiyo wanaingia chini ya kanuni ya kumpenda jirani yetu kama nafsi zetu.

(2.) Kanuni nyingine ya jumla inayotulazimisha jambo lile lile ni ile ambayo kwayo tunaamriwa kupendana, kama Kristo alivyotupenda. Tunayo katika Yohana 13:34. “Amri mpya nawapa, Mpendane. Kama vile nilivyowapenda ninyi, nanyi mpendane vivyo hivyo.” Kristo anaiita amri mpya kwa kulinganisha na ile amri ya zamani ya kumpenda jirani yetu kama nafsi zetu. Amri hii ya kumpenda jirani yetu kama Kristo alivyotupenda inatufunulia wajibu wetu kwa namna mpya, na kwa kiwango cha juu zaidi kuliko ile ilivyofanya. Hatupaswi tu kumpenda jirani yetu kama nafsi zetu, bali kama Kristo alivyotupenda. Tuna jambo lile lile tena, Yohana 15:12. “Amri yangu ndiyo hii, Mpendane, kama nilivyowapenda ninyi.”

Basi, maana ya jambo hili si kwamba tupendane kwa kiwango kile kile ambacho Kristo alitupenda; ingawa inapaswa kuwe na uwiano, tukizingatia asili yetu na uwezo wetu; bali kwamba tuutende upendo wetu sisi kwa sisi kwa namna ile ile. Kwa mfano, Kristo ametupenda kiasi cha kuwa radhi kujinyima, na kuteseka sana, ili atusaidie; vivyo hivyo tunapaswa kuwa radhi kujinyima, ili tusaidiane. Kristo alitupenda, na kutuonyesha wema mkubwa ingawa tulikuwa chini yake mbali sana; vivyo hivyo tunapaswa kuwaonyesha wema wale wanadamu wenzetu walio chini yetu mbali sana. Kristo alijinyima ili atusaidie, ingawa hatuwezi kumlipa; vivyo hivyo tunapaswa kuwa radhi kujitoa kumsaidia jirani yetu, bure, bila kutumaini kupata kitu tena. Kristo alitupenda, alikuwa mwema kwetu, na alikuwa radhi kutusaidia, ingawa tulikuwa waovu sana na wa kuchukiza, wenye tabia mbaya, tusiostahili mema yoyote, bali tukistahili tu kuchukiwa, na kutendewa kwa ghadhabu; vivyo hivyo tunapaswa kuwa radhi kuwa wema kwa wale walio na tabia mbaya, na wasiostahili kabisa. Kristo alitupenda, na kujitoa kutusaidia, ingawa tulikuwa adui zake, na tulikuwa tumemtendea vibaya; vivyo hivyo sisi, kama tunavyotaka kupendana kama Kristo alivyotupenda, tunapaswa kuwasaidia wale walio adui zetu, wanaotuchukia, walio na roho mbaya kwetu, na waliotutendea vibaya.

2. Tunalazimika kutimiza wajibu huu kwa kanuni nyingi za pekee. Tunatakiwa hasa kuwa wema kwa wasio na shukrani na kwa waovu; na kwa jambo hilo kufuata mfano wa Baba yetu wa mbinguni, ambaye huwachomozea jua lake waovu na wema, na kuwanyeshea mvua wenye haki na wasio haki. Tunalazimika kuwa wema si tu kwa wale walio wema kwetu, bali kwa wale wanaotuchukia, na wanaotutendea kwa jeuri. Sihitaji kuyataja mahali hasa panaponena hivyo.

Si kwamba watu wanapokuwa wema na wacha Mungu, na wenye moyo wa shukrani, na wenye urafiki kwetu, hawastahili zaidi upendo wetu kwa sababu hiyo, na kwamba wajibu wetu wa kuwa wema kwao si mkubwa zaidi. Lakini ikiwa mambo ni vinginevyo, jambo hilo haliwafanyi wasistahili upendo wetu, wala halituwekei huru kutoka katika wajibu wa kuwa wema kwao.

Kisingizio VI. Wengine wanaweza kupinga kutokana na hali zao wenyewe, kwamba hawana cha ziada; hawana zaidi ya kinachowatosha wao wenyewe.—Najibu,

1. Bila shaka lazima ikubalike kwamba katika hali fulani watu, kwa sababu ya hali zao wenyewe, hawalazimiki kuwapa wengine.—Kwa mfano, ikiwa kuna changizo kwa ajili ya maskini, hawalazimiki kujiunga katika changizo hilo wale walio katika uhitaji sawa na wale wanaochangiwa. Ni dalili ya majivuno ya kipuuzi kwao kuchanga pamoja na wengine kwa ajili ya watu wasio wahitaji zaidi kuliko wao. Ni dalili ya tamaa ya kiburi ya kuficha hali zao wenyewe, na kujidai hali zao zihesabiwe kuwa juu kuliko zilivyo kwa kweli.

2. Karibu hakuna mtu ambaye hawezi kutoa kisingizio hiki, kwa jinsi anavyokifasiri. Hakuna mtu ambaye hawezi kusema kwamba hana zaidi ya kinachomtosha yeye mwenyewe, kwa jinsi anavyoweza kumaanisha neno kinachotosha. Anaweza kumaanisha kwamba hana zaidi ya anachokitamani, au zaidi ya anachoweza kukitumia kwa faida yake mwenyewe; au si kiasi kwamba, kama angekuwa na kitu chochote pungufu, asingejiona kuwa katika hali mbaya zaidi kuliko alivyo sasa. Atakiri kwamba angeweza kuishi kama angekuwa na kidogo zaidi; lakini kisha atasema asingeweza kuishi vizuri hivyo. Matajiri wanaweza kusema hawana zaidi ya kinachowatosha wao wenyewe, kwa jinsi wanavyoweza kumaanisha. Wanakihitaji chote, wanaweza kusema, ili kutegemeza heshima yao na hadhi yao, kama inavyofaa kwa nafasi na cheo walichomo. Wale walio maskini, hakika, watasema wao hawana kingi mno kwa ajili yao wenyewe; wale walio wa hali ya kati watasema wao hawana kingi mno kwa ajili yao wenyewe; na matajiri watasema wao hawana kingi mno kwa ajili yao wenyewe. Hivyo hatapatikana yeyote wa kuwapa maskini.

3. Katika hali nyingi, tunaweza, kwa kanuni za injili, kulazimika kuwapa wengine, hata wakati hatuwezi kufanya hivyo bila kuteseka wenyewe; kama vile ikiwa shida na mahitaji ya jirani yetu ni makubwa zaidi sana kuliko yetu, nasi tunaona kwamba hataelekea kusaidiwa kwa njia nyingine, tunapaswa kuwa radhi kuteseka pamoja naye, na kuchukua sehemu ya mzigo wake juu yetu; la sivyo kanuni ile ya kuchukuliana mizigo itatimizwaje? Ikiwa hatulazimiki kamwe kuwapunguzia wengine mizigo yao, isipokuwa tunapoweza kufanya hivyo bila kujitwika mzigo sisi wenyewe, basi tunaibebaje mizigo ya jirani yetu, wakati hatubebi mzigo wowote kabisa? Ingawa hatuna ziada, bado tunaweza kulazimika kuwasaidia wengine walio katika uhitaji mkubwa zaidi sana; kama inavyoonekana kwa kanuni ile, Luka 3:11. “Mwenye kanzu mbili, na amgawie asiye na kitu; na mwenye chakula, na afanye vivyo hivyo.”—Naam, wale walio maskini sana wanaweza kulazimika kutoa kwa ajili ya kuwasaidia wengine walio katika dhiki kubwa zaidi sana kuliko wao. Ikiwa hakuna njia nyingine ya msaada, wale walio na mzigo mwepesi kuliko wote bado wanalazimika kuchukua sehemu fulani ya mzigo wa jirani yao, ili kuufanya uchukulike zaidi. Ndugu anaweza kulazimika kumsaidia ndugu aliye katika hali ya mwisho kabisa, ingawa wote wawili wako katika uhitaji mkubwa sana. Mtume anawasifu Wakristo wa Makedonia kwamba walikuwa wakarimu kwa ndugu zao, ingawa wao wenyewe walikuwa katika umaskini mwingi: 2 Wakorintho 8:1, 2. “Tena, ndugu, twawaarifu habari ya neema ya Mungu waliyopewa makanisa ya Makedonia; ya kuwa walipokuwa wakijaribiwa kwa dhiki nyingi, wingi wa furaha yao, na umaskini wao ulio mwingi, ulizidi kuwa utajiri wa ukarimu wao.”

4. Wale wasio na kingi mno kwa ajili yao wenyewe wako radhi kutenga mbegu ya kupanda, ili wapate matunda baadaye. Labda wanakihitaji kile wanachokitawanya shambani, na kuonekana kukitupilia mbali. Wanaweza kukihitaji kuwa mkate kwa familia zao; hata hivyo watatenga mbegu ya kupanda, ili wajiandalie kwa ajili ya wakati ujao, na wapate ongezeko. Lakini tumekwisha kuonyesha kwamba kuwapa maskini katika Maandiko kunafananishwa na kupanda mbegu, na ni njia ya ongezeko kama vile kupanda mbegu kulivyo. Hakuelekei umaskini, bali kinyume chake; si njia ya kupunguza mali yetu, bali ya kuiongeza. Shida yote katika jambo hili iko katika kumwamini Mungu kwa kile tunachotoa, katika kuziamini ahadi zake. Kama tu watu wangeweza kuuamini uaminifu wa Mungu kwa ahadi zake mwenyewe, wangetoa kwa moyo mkunjufu.

Kisingizio VII. Wengine wanaweza kupinga kuhusu mtu fulani, kwamba hawajui kwa hakika kama anastahili msaada au la. Hawazifahamu kikamilifu hali zake; wala hawajui ni mtu wa aina gani. Hawajui kama yuko katika uhitaji kama anavyodai. Au kama wanajua hilo, hawajui jinsi alivyofika katika uhitaji; kama haikuwa kwa uvivu wake mwenyewe, au kwa ubadhirifu. Hivyo wanahoji kwamba hawawezi kulazimika, hadi wajue mambo haya kwa hakika.—Najibu,

1. Hiki ni kisingizio cha Nabali, ambacho kwa ajili yake anahukumiwa vikali katika Maandiko; tazama 1 Samweli 25. Daudi katika hali yake ya uhamishoni alikuja akamwomba Nabali msaada. Nabali akapinga, mstari 10, 11. “Daudi ni nani? Na mwana wa Yese ni nani? Siku hizi kuna watumishi wengi wanaojitenga kila mtu na bwana wake. Basi je! Nichukue mkate wangu, na maji yangu, na nyama yangu niliyowachinjia wakataji manyoya yangu, niwape watu nisiowajua watokako?” Kisingizio chake kilikuwa kwamba Daudi alikuwa mgeni kwake; hakujua alikuwa nani, wala hali zake zilikuwa za namna gani. Hakujua kama hakuwa mtumwa aliyetoroka: naye hakulazimika kumtegemeza na kumpa hifadhi mtoro. Alipinga kwamba hakujua kama alikuwa mtu anayestahili msaada; kwamba hakujua kama hakuwa kinyume kabisa cha hivyo.

Lakini Abigaili hakuunga mkono mwenendo wake katika jambo hili hata kidogo, bali aliuhukumu vikali. Anamwita mtu wa Beliali, na anasema kwamba alikuwa kama lilivyo jina lake; Nabali lilikuwa jina lake, na upumbavu ulikuwa pamoja naye. Na mwenendo wake ulikuwa kinyume kabisa cha ule wa mumewe; naye anasifiwa sana kwa jambo hilo. Roho Mtakatifu anatuambia katika sura ile, mstari 3, kwamba “alikuwa mwanamke mwenye akili njema.” Wakati ule ule Mungu aliuchukia mno mwenendo wa Nabali katika tukio hili, kama tunavyoarifiwa kwamba kama siku kumi baadaye Mungu alimpiga Nabali, akafa; mstari 38.

Habari hii bila shaka tumeambiwa kwa sehemu kwa kusudi hili, kuuzuia uangalifu uliopita kiasi juu ya mtu tunayempa upendo wetu, na kuufanya tu jambo hili kuwa kisingizio dhidi ya kuwatendea wengine upendo, kwamba hatuzijui kwa hakika hali zao. Ni kweli, tunapokuwa na nafasi ya kuzifahamu kwa hakika hali zao, ni vyema kuitumia: na kuongozwa kwa kiasi fulani na uwezekano katika mambo kama hayo hakupaswi kuhukumiwa. Hata hivyo ni afadhali kuwapa watu kadhaa wasiostahili msaada kuliko kumrudisha mikono mitupu mmoja anayestahili.

2. Tunaamriwa kuwa wema kwa wageni tusiowajua, wala hali zao. Jambo hili linaamriwa mahali pengi; lakini nitataja mahali pamoja tu; Waebrania 13:2. “Msisahau kuwafadhili wageni; maana kwa njia hii wengine wamewakaribisha malaika pasipo kujua.” Kwa wageni hapa mtume anamaanisha mtu tusiyemjua, na ambaye hali zake hatuzijui; kama ilivyo dhahiri kwa maneno haya, “maana kwa njia hii wengine wamewakaribisha malaika pasipo kujua.” Wale waliowakaribisha malaika pasipo kujua hawakuwajua watu waliowakaribisha, wala hali zao: la sivyo ingewezekanaje kuwa pasipo kujua?

Kisingizio VIII. Wengine wanaweza kusema kwamba hawalazimiki kuwapa maskini, hadi waombe. Ikiwa mtu yeyote yuko katika uhitaji, na aje anijulishe shida zake, na hapo utakuwa wakati wa kutosha kwangu kumpa. Au ikiwa anahitaji changizo la hadharani, na aje aombe. Sijui kwamba kusanyiko au kanisa linalazimika kusaidia hadi waombe msaada.—Najibu,

1. Hakika ni upendo mkuu kuliko wote kuwasaidia wahitaji kwa njia ile ambayo kwayo tutawatendea wema mkubwa kuliko wote. Basi ni hakika kwamba tutawatendea wema mkubwa zaidi kwa kuzichunguza hali zao, na kuwasaidia, bila kuwalazimisha kuomba-omba. Hakuna hata mmoja wetu ambaye, kama ingekuwa hali yake, asingeona kuwa ni wema zaidi kwa jirani zetu kuzichunguza hali zetu, na kutusaidia kwa hiari yao wenyewe. Kuwalazimisha jirani zetu kuomba-omba ili wapate msaada ni jambo lenye uchungu. Ni upendo zaidi, ni undugu zaidi, inawafaa zaidi Wakristo na wanafunzi wa Yesu, kufanya hivyo bila hilo. Nadhani jambo hili linajidhihirisha lenyewe, wala halihitaji uthibitisho.

2. Jambo hili halipatani na tabia ya mtu mkarimu iliyoelezwa katika Maandiko; yaani, kwamba huazimia mambo ya ukarimu. Isaya 32:8. Si kuazimia mambo ya ukarimu, ikiwa tunapuuza ukarimu wote hadi maskini waje kutuomba-omba. Bali kuchunguza ni nani wanaohitaji upendo wetu, na kubuni njia ya kuwasaidia kwa namna itakayowatendea wema mkubwa kuliko wote; huko ndiko kuazimia mambo ya ukarimu.

3. Tusingemsifu mtu kwa kumtendea hivyo ndugu yake mwenyewe. Ikiwa mtu angekuwa na ndugu yake halisi wa kiume au wa kike katika shida kubwa, naye angeweza vizuri kumkimu, kwa kisingizio kwamba, kama yeye au yeye anahitaji kitu chochote, na aje aombe nami nitampa; vigumu tungeona kwamba mtu kama huyo amejiendesha kama ndugu. Wakristo wanaamriwa kupendana kama ndugu, kuonana kama ndugu katika Kristo, na kutendeana kama hivyo.

4. Tungewasifu wengine kwa kufuata njia iliyo kinyume cha ile inayopendekezwa na mwenye kisingizio. Ikiwa tungesikia au kusoma juu ya watu waliokuwa na upendo hivyo, waliowatunza maskini hivyo, na waliojali sana kwamba asiwepo hata mmoja kati yao wa kuteseka, miongoni mwa wanaostahili msaada; kwamba walikuwa na desturi ya kuchunguza kwa bidii hali za jirani zao, ili kuwagundua wahitaji, na kuwakimu kwa ukarimu kwa hiari yao wenyewe; nasema, ikiwa tungesikia au kusoma juu ya watu kama hao, je, jambo hilo lisingetupendeza? Je, tusingewafikiria watu hao vizuri zaidi kwa sababu hiyo?

Kisingizio IX. Amejiletea uhitaji kwa kosa lake mwenyewe.—Kwa kujibu, lazima ifikiriwe mnamaanisha nini kwa kosa lake.

1. Ikiwa mnamaanisha ukosefu wa uwezo wa asili wa kuendesha mambo kwa faida, jambo hilo linapaswa kuhesabiwa kuwa msiba wake. Uwezo kama huo ni kipawa ambacho Mungu huwapa baadhi, na si wengine; wala hakitokani na wao wenyewe. Mnapaswa kushukuru kwamba Mungu amewapa kipawa kama hicho, ambacho amemnyima mtu yule anayehusika. Na itakuwa njia ifaayo sana kwenu kuonyesha shukrani yenu, kuwasaidia wale walionyimwa kipawa hicho, na kuwaacha washiriki faida yake pamoja nanyi. Hili ni la busara kama vile ilivyo kwamba yule ambaye Uongozi wa Mungu umempa kuona, awe radhi kumsaidia yule aliyenyimwa kuona, na kwamba yule asiye na kuona kwake mwenyewe apate faida ya kuona kwa wengine: au, kama vile ilivyo kwamba yule ambaye Mungu amempa hekima, awe radhi wajinga wapate faida ya maarifa yake.

2. Ikiwa wameshushwa hadi uhitaji kwa kutokuwa makini fulani, na wanastahili lawama kwamba hawakujifikiria vizuri zaidi; hata hivyo jambo hilo halituwekei huru kutoka katika wajibu wote wa kuwatendea upendo. Kama tungekataa milele kuwasaidia watu kwa sababu hiyo, ingekuwa ni sisi kukifanya kutofikiri kwao na tendo lao lisilo la busara kuwa uhalifu usiosameheka, kinyume kabisa cha kanuni za injili, zinazosisitiza sana msamaha.—Tusingekuwa na mwelekeo wa kuchukia sana kutokuwa makini kama huko kwa mtu yeyote tunayemwonea upendo mkubwa, kama watoto wetu, au rafiki zetu. Tusingekataa kuwasaidia katika uhitaji na dhiki ile waliyojiletea kwa kutofikiri kwao wenyewe. Lakini tunapaswa kuwa na upendo mkubwa na kujali hali njema ya Wakristo wenzetu wote, ambao tunapaswa kuwapenda kama ndugu, na kama Kristo alivyotupenda.

3. Ikiwa wamefika katika uhitaji kwa uvivu wa kiovu na ubadhirifu; hata hivyo hatujaondolewa kwa sababu hiyo katika wajibu wote wa kuwasaidia, isipokuwa wakiendelea katika maovu hayo. Ikiwa hawaendelei katika maovu hayo, kanuni za injili zinatuelekeza tuwasamehe; na ikiwa kosa lao limesamehewa, basi halitabaki kuwa kizuizi katika njia ya kuwasaidia kwa upendo. Tukifanya vinginevyo, tutatenda kwa namna iliyo kinyume kabisa cha kanuni ya kupendana kama Kristo alivyotupenda. Basi Kristo ametupenda, ametuhurumia, na amejitoa sana kutuokoa kutoka katika uhitaji na taabu ile tuliyojiletea kwa upumbavu wetu wenyewe na uovu wetu. Kwa upumbavu na ukaidi tuliutupilia mbali utajiri ule tuliokuwa tumepewa, ambao kwa huo tungeweza kuishi na kuwa na furaha hata milele yote.

4. Ikiwa bado wanaendelea katika njia zile zile, hata hivyo jambo hilo halituondolei wajibu wa kuzitendea upendo familia zao zisizo na hatia. Ikiwa hatuwezi kuwasaidia wale wa familia zao bila wao kupata sehemu ya msaada huo, hata hivyo jambo hilo halipaswi kuwa kizuizi katika njia ya upendo wetu; na hivyo kwa sababu inadhaniwa kwamba wale wa familia zao wanastahili msaada; na wale wanaostahili, tunalazimika kuwasaidia: amri ni ya wazi na kamili. Ikiwa tunaona kwamba kile ambacho vichwa vya familia wanapata katika tunachotoa kimepotea kabisa; hata hivyo ni afadhali tupoteze kitu fulani cha mali yetu, kuliko kuwaacha wale wanaostahili msaada kweli wabaki bila msaada.

Kisingizio X. Wengine wanaweza kupinga na kusema, Wengine hawatimizi wajibu wao. Kama wengine wangetimiza wajibu wao, maskini wangekimiwa kwa kutosha. Kama wengine wangefanya kiasi kama tunachofanya sisi kwa uwiano wa uwezo wao na wajibu wao, maskini wangekuwa na vya kutosha kuwatoa katika shida zao. Au wengine wanaweza kusema, ni jukumu la wengine zaidi kuliko letu. Wana jamaa wanaopaswa kuwasaidia; au kuna wengine ambao jukumu hilo ni lao zaidi kuliko letu.

Jibu. Tunapaswa kuwasaidia walio katika uhitaji hata kama wamefikishwa huko kwa kosa la wengine. Ikiwa jirani yetu ni maskini, hata kama wengine ndio wa kulaumiwa kwa hali hiyo, jambo hilo halituondolei wajibu wa kumsaidia. Ikiwa ni jukumu la wengine zaidi kuliko letu, hata hivyo ikiwa hao wengine watapuuza wajibu wao, na kwa sababu hiyo jirani yetu anabaki katika uhitaji, tunaweza kulazimika kumsaidia. Ikiwa mtu ameletwa katika shida kwa udhalimu wa wengine, tuseme na wezi au wanyang’anyi, kama yule Myahudi maskini aliyesaidiwa na Msamaria; hata hivyo tunaweza kulazimika kumsaidia, ingawa si kwa kosa letu kwamba yuko katika uhitaji, bali kwa kosa la watu wengine. Na kama kosa hilo ni la kutenda au la kupuuza, halibadilishi jambo.

Kuhusu yule Myahudi maskini aliyeangukia mikononi mwa wanyang’anyi kati ya Yerusalemu na Yeriko, ilikuwa ni jukumu hasa la wanyang’anyi wale waliomleta katika dhiki ile kumsaidia, kuliko la mtu mwingine yeyote. Hata hivyo kwa kuwa hawakutaka kufanya hivyo, wengine hawakuondolewa wajibu; na Msamaria hakufanya zaidi ya wajibu wake, kwa kumsaidia kama alivyofanya, ingawa jukumu hilo hasa lilikuwa la wengine.—Hivyo ikiwa mtu ana watoto au jamaa wengine, ambao kwao jukumu la kumsaidia ni lao hasa kuliko wote; hata hivyo ikiwa hawataki kufanya hivyo, wajibu wa kumsaidia unawaangukia wengine. Vivyo hivyo kwa sababu ile ile tunapaswa kufanya zaidi kwa ajili ya kuwasaidia maskini, kwa sababu wengine wanapuuza kufanya sehemu yao, au kile kinachowahusu; na hivyo kwa sababu kwa kupuuza kwa wengine kufanya sehemu yao wanahitaji zaidi, uhitaji wao ni mkubwa zaidi.

Kisingizio XI. Sheria inaweka riziki kwa ajili ya maskini, na inailazimisha miji wanamoishi kuwakimu; kwa hiyo wengine wanahoji kwamba hakuna sababu ya watu binafsi kutenda upendo wowote kwa njia hii. Wanasema kwamba hali yetu sasa si sawa na ilivyokuwa katika kanisa la kwanza; kwa maana wakati huo Wakristo walikuwa chini ya serikali ya kipagani; na ingawa upendo wa Wakristo nyakati zile unastahili kusifiwa sana, hata hivyo sasa, kwa sababu ya hali zetu zilizo tofauti, hakuna sababu ya upendo wa mtu binafsi; kwa sababu, katika hali ambayo Wakristo wako sasa, riziki kwa ajili ya maskini imewekwa kwa njia nyingine.—Kisingizio hiki kimejengwa juu ya madhanio haya mawili, ambayo yote mawili nadhani ni ya uongo.

1. Kwamba miji inalazimishwa na sheria kumsaidia kila mtu ambaye vinginevyo angestahili msaada. Hili nadhani ni la uongo, isipokuwa ikidhaniwa kwamba hakuna wanaostahili msaada isipokuwa wale wasio na mali yoyote iliyobaki ya kuishi nayo, jambo ambalo si la busara kabisa, na ambalo nimekwisha kuonyesha kuwa ni la uongo, katika kujibu kisingizio cha nne, kwa kuonyesha kwamba haitimizi kanuni za upendo wa Kikristo kuwasaidia wale tu walioshushwa hadi hali ya mwisho kabisa.

Wala sidhani kwamba ilikuwa kamwe nia ya sheria, inayoitaka miji mbalimbali kuwakimu maskini wake, kukata kila nafasi ya upendo wa Kikristo: wala haifai kuwe na sheria kama hiyo. Inafaa kwamba sheria iweke riziki kwa ajili ya wale wasio na mali zao wenyewe; haifai kwamba watu walioshushwa hadi hali hiyo ya mwisho waachwe kutegemea chanzo cha riziki kisicho cha uhakika hivyo kama upendo wa hiari. Wako katika uhitaji wa mwisho kabisa wa msaada, na kwa hiyo inafaa kuwe na kitu cha hakika cha wao kukitegemea. Lakini upendo wa hiari katika ulimwengu huu ulioharibika ni jambo lisilo la hakika. Kwa hiyo hekima ya bunge haikuona inafaa kuwaacha wale walioshushwa hivyo juu ya msingi usio wa hakika hivyo kwa ajili ya kujikimu. Lakini sidhani kwamba ilikuwa kamwe nia ya sheria kuweka riziki kama hiyo kwa ajili ya wote walio katika uhitaji, hata kusiwe na nafasi yoyote ya upendo wa Kikristo.

2. Kisingizio hiki kimejengwa juu ya dhana nyingine, iliyo ya uongo vile vile, yaani, Kwamba kwa kweli hakuna wanaostahili msaada isipokuwa wale wanaosaidiwa na mji. Nia ya sheria na iwe vyovyote itakavyokuwa, hata hivyo ikiwa kwa kweli kuna watu walio katika uhitaji kiasi cha kuhitaji upendo wetu, basi sheria hiyo haituwekei huru kutoka katika wajibu wa kuwasaidia kwa upendo wetu. Kwa maana kama tulivyoonyesha sasa hivi, katika kujibu kisingizio kilichotangulia, ikiwa ni jukumu la wengine zaidi kuliko letu kuwasaidia; hata hivyo ikiwa hawalifanyi, hatuko huru. Hivyo ikiwa ni kweli kwamba ni jukumu la mji kuwasaidia wote wanaostahili msaada; hata hivyo ikiwa mji kwa kweli haulifanyi, hatujaondolewa wajibu.

Ikiwa mmoja wa jirani zetu anateseka kwa kosa la mtu fulani, la mwizi au mnyang’anyi, au la mji, haibadilishi jambo: bali ikiwa anateseka na hana msaada, ni tendo la upendo wa Kikristo kwetu kumsaidia. Basi ni dhahiri mno kuweza kukanwa kwamba kwa kweli kuna watu walio katika uhitaji kiasi kwamba lingekuwa tendo la upendo kwetu kuwasaidia, licha ya yote yanayofanywa na mji. Mtu lazima ayafumbe macho ya akili yake ili afikiri vinginevyo.