Je, Umezaliwa Mara ya Pili?

Hili ni mojawapo ya maswali muhimu kuliko yote katika dini. Yesu Kristo asema, "Mtu asipozaliwa mara ya pili, hawezi kuuona ufalme wa Mungu"-Yohana 3:3.

Je, umezaliwa mara ya pili? Haitoshi kujibu, "Mimi ni mshiriki wa kanisa; na nadhani nimezaliwa." Maelfu ya Wakristo wa jina tu hawana hata moja ya alama na dalili za kuzaliwa mara ya pili ambazo Maandiko yametupa.

Je, ungependa kujua alama na dalili za kuzaliwa mara ya pili? Nisikilize kwa makini, nami nitakuonyesha kutoka katika waraka wa kwanza wa Yohana.

Kwanza kabisa, Yohana asema kwamba "kila aliyezaliwa na Mungu hatendi dhambi;" na tena, "kila aliyezaliwa na Mungu hatendi dhambi."-1 Yohana 3:9; 5:18. Mtu aliyezaliwa mara ya pili, yaani aliyefanywa upya, hatendi dhambi kama mazoea. Hatendi tena dhambi kwa moyo wake, kwa nia yake na kwa mwelekeo wake wote, kama afanyavyo mtu ambaye hajafanywa upya. Huenda palikuwa na wakati ambapo hakujali kama matendo yake ni dhambi au siyo, wala hakuwahi kuhuzunika baada ya kutenda uovu. Hapakuwa na ugomvi kati yake na dhambi; walikuwa marafiki. Sasa anaichukia dhambi, anaikimbia, anapigana nayo, anaihesabu kuwa tauni yake kubwa kuliko zote, anaugua chini ya mzigo wa kuwapo kwake, anaomboleza aangukapo chini ya nguvu zake, na anatamani kuokolewa nayo kabisa. Kwa neno moja, dhambi haimpendezi tena, wala si jambo lisilomhusu; imekuwa chukizo analolichukia. Hawezi kuizuia isikae ndani yake. Kama angesema hana dhambi, kweli isingekuwamo ndani yake (1 Yohana 1:8). Lakini anaweza kusema kwamba anaichukia kwa moyo wote, na shauku kuu ya nafsi yake ni kutotenda dhambi kabisa. Hawezi kuzuia mawazo mabaya yasizuke ndani yake, wala mapungufu, makosa ya kuacha, na kasoro zisionekane, katika maneno yake na katika matendo yake pia. Alijua, kama asemavyo Yakobo, kwamba "katika mambo mengi twajikwaa sote" (Yakobo 3:2). Lakini anaweza kusema kweli, kana kwamba yu mbele za Mungu, kwamba mambo hayo ni huzuni na majonzi kwake kila siku, na kwamba utu wake wote haukubaliani nayo.

Naiweka alama hii mbele yako. Mtume angesema nini juu yako? Je, umezaliwa mara ya pili?

Pili, Yohana asema, "Kila mtu aaminiye ya kwamba Yesu ndiye Kristo amezaliwa na Mungu"-1 Yohana 5:1.

Basi, mtu aliyezaliwa mara ya pili, yaani aliyefanywa upya, huamini kwamba Yesu Kristo ndiye Mwokozi pekee ambaye kwa yeye nafsi yake inaweza kusamehewa; kwamba Yeye ndiye nafsi ya Kimungu aliyewekwa na Mungu Baba kwa kusudi hili hasa, na kwamba zaidi yake hakuna Mwokozi hata kidogo. Ndani yake mwenyewe haoni kitu ila kutostahili, lakini ndani ya Kristo huona msingi wa tumaini lililo kamili kabisa, na kwa kumtegemea Yeye huamini kwamba dhambi zake zote zimesamehewa. Huamini kwamba kwa ajili ya kazi ya Kristo iliyokamilika na kifo chake msalabani, anahesabiwa kuwa mwenye haki machoni pa Mungu, na anaweza kukitazamia kifo na hukumu bila hofu. Huenda akawa na hofu zake na mashaka yake. Huenda wakati mwingine akakuambia kwamba anajisikia kana kwamba hana imani kabisa. Lakini muulize kama ataweka tumaini lake la uzima wa milele juu ya wema wake mwenyewe, juu ya marekebisho yake mwenyewe, juu ya maombi yake, juu ya mchungaji wake, au juu ya kanisa lake, uone atakavyojibu. Muulize kama atamwacha Kristo, na kuweka tumaini lake katika njia nyingine yo yote ya dini. Uwe na hakika, angesema kwamba ingawa anajisikia dhaifu na mbaya, hangemwacha Kristo hata kwa ulimwengu wote. Uwe na hakika, angesema kwamba ameona thamani ndani ya Kristo, na kufaa kwa nafsi yake ndani ya Kristo, ambako hakukuona mahali pengine po pote, na kwamba lazima ashikamane naye.

Naiweka alama hii mbele yako. Mtume angesema nini juu yako? Je, umezaliwa mara ya pili?

Tatu, Yohana asema kwamba "kila atendaye haki amezaliwa na yeye"-1 Yohana 2:29.

Basi, mtu aliyezaliwa mara ya pili, yaani aliyefanywa upya, ni mtu mtakatifu. Hujitahidi kuishi kwa kufuata mapenzi ya Mungu, kutenda mambo yanayompendeza Mungu, na kuepuka mambo ambayo Mungu huyachukia. Lengo lake na shauku yake ni kumpenda Mungu kwa moyo na roho na akili na nguvu, na kumpenda jirani yake kama nafsi yake. Hamu yake ni kumtazama Kristo daima kama kielelezo chake na pia kama Mwokozi wake, na kujionyesha kuwa rafiki wa Kristo kwa kutenda lo lote analoamuru Kristo. Bila shaka yeye si mkamilifu. Hakuna atakayekuambia hivyo upesi kuliko yeye mwenyewe. Anaugua chini ya mzigo wa uovu ukaao ndani yake na kuambatana naye. Huona ndani yake kanuni ya uovu ikipigana daima na Neema, na kujaribu kumvuta mbali na Mungu. Lakini hakubaliani nayo, ingawa hawezi kuzuia kuwapo kwake. Licha ya mapungufu yote, mwelekeo wa jumla na mwegemeo wa njia yake ni mtakatifu-matendo yake ni matakatifu, mapendezi yake ni matakatifu, na mazoea yake ni matakatifu. Licha ya kupotoka na kugeuka kando huku kote, kama merikebu inayojikaza dhidi ya upepo wa mbisho, mwenendo wa jumla wa maisha yake unaelekea upande mmoja-kwa Mungu na kwa ajili ya Mungu. Na ingawa wakati mwingine huenda akashuka chini mno hata akajiuliza kama yeye ni Mkristo hata kidogo, kwa kawaida ataweza kusema pamoja na mzee John Newton, "Mimi si vile nipaswavyo kuwa, mimi si vile nitakavyo kuwa. Mimi si vile nitumainivyo kuwa katika ulimwengu mwingine, lakini bado mimi si vile nilivyokuwa zamani, na kwa neema ya Mungu nimekuwa hivi nilivyo."

Naiweka alama hii pia mbele yako. Mtume angesema nini juu yako? Je, umezaliwa mara ya pili?

Nne, Yohana asema, "Sisi twajua ya kuwa tumepita toka mautini kuingia uzimani, kwa maana twawapenda ndugu"-1 Yohana 3:14.

Basi, mtu aliyezaliwa mara ya pili, yaani aliyefanywa upya, ana upendo wa pekee kwa wanafunzi wote wa kweli wa Kristo. Kama Baba yake aliye mbinguni, huwapenda watu wote kwa upendo mkuu wa jumla, lakini ana upendo wa pekee kwa wale walio na nia moja naye. Kama Bwana wake na Mwokozi wake, huwapenda hata wenye dhambi walio wabaya kuliko wote, na angeweza kuwalilia; lakini ana upendo maalum kwa wale walio waaminio. Hajisikii nyumbani kamwe kama anapokuwa pamoja nao. Hana furaha kamwe kama anapokuwa kati ya watakatifu na walio bora wa dunia. Wengine huenda wakathamini elimu, au werevu, au uchangamfu, au mali au cheo, katika jamii wanayoichagua. Mtu aliyefanywa upya huthamini Neema. Wale walio na Neema nyingi zaidi, na walio kama Kristo zaidi, ndio anaowapenda kuliko wote. Huona kwamba wao ni washiriki wa jamaa moja pamoja naye. Huona kwamba wao ni askari wenzake, wakipigana na adui yule yule. Huona kwamba wao ni wasafiri wenzake, wakienda katika njia ile ile. Anawaelewa, nao wanamwelewa. Yeye na wao huenda wakatofautiana sana kwa njia nyingi-kwa cheo, kwa hali, kwa mali. Je, hilo lina maana gani? Wao ni watu wa Yesu Kristo. Wao ni wana na binti za Baba yake. Basi hawezi kujizuia kuwapenda.

Naiweka alama hii pia mbele yako. Mtume angesema nini juu yako? Je, umezaliwa mara ya pili?

Tano, Yohana asema kwamba "kila kitu kilichozaliwa na Mungu huushinda ulimwengu"-1 Yohana 5:4.

Mtu aliyezaliwa mara ya pili, yaani aliyefanywa upya, haifanyi rai ya ulimwengu kuwa kanuni yake ya jema na baya. Hajali kwenda kinyume cha mkondo wa njia, mawazo na desturi za ulimwengu. "Mwanadamu atasema nini?" si tena jambo la kumwamulia. Huushinda upendo wa ulimwengu. Haoni furaha katika mambo ambayo wengi walio kandokando yake huyaita furaha. Hawezi kufurahia anasa zao: zinamchosha: zinaonekana kwake kuwa ubatili, zisizo na faida, na zisizomstahili kiumbe asiyekufa. Huishinda hofu ya ulimwengu. Yuko radhi kufanya mambo mengi ambayo wote walio kandokando yake huyaona kuwa si ya lazima, kwa uchache. Wanamlaumu: haimtikisi. Wanamdhihaki: halegei. Huipenda sifa ya Mungu kuliko sifa ya wanadamu. Huogopa kumchukiza Yeye kuliko kumchukiza mwanadamu. Amehesabu gharama. Kwake ni jambo dogo sasa kama analaumiwa au anasifiwa. Yeye si mtumwa tena wa mitindo na desturi. Kuupendeza ulimwengu ni jambo la pili kabisa kwake. Lengo lake la kwanza ni kumpendeza Mungu.

Naiweka alama hii pia mbele yako. Mtume angesema nini juu yako? Je, umezaliwa mara ya pili?

Sita, Yohana asema kwamba "yeye aliyezaliwa na Mungu hujilinda nafsi yake"-1 Yohana 5:18.

Mtu aliyezaliwa mara ya pili, yaani aliyefanywa upya, huiangalia sana nafsi yake mwenyewe. Hujitahidi si tu kujiepusha na dhambi, bali pia kujiepusha na kila kitu kinachoweza kumwongoza kwayo. Huwa mwangalifu kuhusu watu anaoandamana nao. Huona kwamba mazungumzo mabaya huuharibu moyo, na kwamba uovu huambukiza kwa urahisi zaidi sana kuliko wema, kama vile ugonjwa uambukizavyo kuliko afya. Huwa mwangalifu kuhusu matumizi ya wakati wake: shauku yake kuu juu yake ni kuutumia kwa faida. Huwa mwangalifu kuhusu urafiki anaoufanya: haimtoshi kwamba watu ni wema na wapole na wenye tabia nzuri; hayo yote ni mazuri sana; lakini je, wataifaa nafsi yake? Huwa mwangalifu juu ya mazoea yake ya kila siku na mwenendo wake: hujaribu kukumbuka kwamba moyo wake mwenyewe ni mdanganyifu, ulimwengu umejaa uovu, na Ibilisi yu kazini daima kumdhuru; na kwa hiyo, angependa kwa dhati kuwa macho daima. Hutamani kuishi kama askari katika nchi ya adui, kuvaa silaha zake daima, na kuwa tayari kwa majaribu. Hujifunza kwa uzoefu kwamba nafsi yake i katikati ya adui daima, naye hujitahidi kuwa mtu wa kukesha, mnyenyekevu, na mwombaji.

Naiweka alama hii pia mbele yako. Mtume angesema nini juu yako? Je, umezaliwa mara ya pili?

Hizo ndizo alama kuu sita za kuzaliwa mara ya pili. Kila mmoja aliyefuatana nami hadi hapa na azisome tena kwa makini, na kuziweka moyoni.

Najua kuna tofauti kubwa katika kina na uwazi wa alama hizi kwa watu mbalimbali. Kwa wengine ni hafifu, zimefifia, dhaifu, na ni vigumu kuzitambua. Kwa wengine ni dhahiri, kali, wazi, bayana, na zisizoweza kukosewa, hata mtu ye yote aweza kuzisoma. Baadhi ya alama hizi huonekana zaidi kwa watu fulani, na nyingine huonekana zaidi kwa wengine. Ni mara chache sana alama zote kudhihirika kwa kiwango sawa katika nafsi moja. Hayo yote niko tayari kabisa kuyakubali.

Lakini hata hivyo, baada ya kukubali hayo yote, hapa tunaona zimechorwa waziwazi alama sita za kuzaliwa na Mungu. Hapa yupo Mtume aliyevuviwa akiandika mojawapo ya nyaraka za mwisho za jumla kwa Kanisa la Kristo, akituambia kwamba mtu aliyezaliwa na Mungu, Hatendi dhambi, Huamini kwamba Yesu ndiye Kristo, Hutenda haki, Huwapenda ndugu, Huushinda ulimwengu, na Hujilinda nafsi yake. Namwomba msomaji ayaangalie hayo yote.

Basi tuseme nini juu ya mambo haya? Wale wanaoshikilia kwamba kuzaliwa upya ni kukubaliwa tu katika mapendeleo ya nje ya kanisa wanaweza kusema nini, hakika mimi sijui. Kwa upande wangu nasema kwa ujasiri, naweza kufikia hitimisho moja tu. Hitimisho hilo ni kwamba, ni wale tu walio na alama hizi sita ndio waliozaliwa mara ya pili; na kwamba wanaume na wanawake wote wasio na alama hizi, hawajazaliwa mara ya pili. Nami naamini kwa uthabiti kwamba hili ndilo hitimisho ambalo Mtume alitaka tulifikie.

Msomaji, je, una alama hizi? Je, umezaliwa mara ya pili?