Kila Andiko Lenye Pumzi ya Mungu

Kila andiko, lenye pumzi ya Mungu, lafaa kwa mafundisho, na kwa kuwaonya watu makosa yao, na kwa kuwaongoza, na kwa kuwaadibisha katika haki; ili mtu wa Mungu awe kamili, amekamilishwa apate kutenda kila tendo jema.

Kwa kuwa neno la Mungu linaitwa upanga wetu wa kiroho, imetupasa kujivika silaha hiyo: kwa maana katika ulimwengu huu ibilisi hupigana nasi bila kukoma, akijitahidi kutudanganya na kutuvuta dhambini. Kwa hiyo Mtume Paulo anasema kwamba neno la Mungu lastahili heshima kubwa kiasi kwamba imetupasa kujitiisha chini yake bila kubishana. Vilevile anatujulisha faida tunayoipata kutoka kwalo; na hiyo ni sababu nyingine ya kulipokea kwa heshima na utii. Nyakati zote wamekuwapo watu wa mawazo ya ajabu, ambao wangependa kuyatia Maandiko Matakatifu katika shaka; ingawa waliona haya kukana kwamba neno la Mungu lapaswa kupokelewa bila kupingwa. Siku zote wamekuwapo watu waovu, ambao wamekiri waziwazi kwamba neno la Mungu lina utukufu wa kifalme ndani yake hata ulimwengu wote unapaswa kuliinamia; na hata hivyo wanaendelea kukufuru na kusema mabaya juu ya Mungu.

Neno la Mungu laweza kupatikana wapi, isipokuwa tulione katika torati, na katika manabii, na katika Injili? Hapo ndipo Mungu ametufunulia nia yake. Basi, ili wanadamu wasipate kujitetea, Mtume Paulo anatuonyesha waziwazi kwamba, tukitaka kumheshimu Mungu na kuishi chini ya mamlaka yake, imetupasa kupokea yale yaliyomo katika torati na manabii. Na ili mtu yeyote asijipe uhuru wa kuchagua apendacho, na hivyo kumtii Mungu nusunusu, anasema kwamba Maandiko yote yana utukufu huo anaouzungumzia, na kwamba yote yanafaa. Kwa ufupi, Mtume Paulo anatujulisha kwamba hatupaswi kuyachagua-chagua Maandiko ili kupendeza mawazo yetu wenyewe, bali imetupasa kuyapokea yote bila kuacha lolote. Hivyo tunaona maana ya Mtume Paulo mahali hapa ni nini; kwa maana anaposema juu ya Maandiko Matakatifu, hakusudii yale aliyokuwa akiyaandika wakati huo, wala yale ya mitume wengine na wainjilisti, bali Agano la Kale.

Hivyo twatambua kwamba nia yake ilikuwa torati na manabii vihubiriwe daima katika kanisa la Kristo; kwa maana ni fundisho ambalo lazima lidumu, na litadumu, milele. Kwa hiyo, wale ambao wangetaka torati iwekwe kando na isitajwe tena kamwe hawapaswi kusikilizwa. Wamelifanya kuwa methali ya kawaida katika masinagogi yao na vilabu vyao vya pombe, wakisema, “hatuhitaji tena torati wala manabii:” na jambo hili ni la kawaida kwao kama lilivyo kwa Waturuki.

Lakini Mtume Paulo anamtia Mkristo hatamu, na kutuambia kwamba, tukitaka kuthibitisha imani na utii wetu kwa Mungu, torati na manabii lazima vitawale juu yetu; imetupasa kuyapanga maisha yetu kwa kuvifuata; imetupasa kujua kwamba ni kweli idumuyo na isiyokufa; isiyopita wala kubadilika; kwa maana Mungu hakutoa fundisho la muda la kufaa kwa majira fulani tu, kwa maana nia yake ilikuwa kwamba liwe na nguvu siku hizi pia; na kwamba ulimwengu ungeangamia mapema zaidi, na mbingu na nchi kuchakaa, kuliko mamlaka yake kushindwa. Hivyo tunaona kwamba maana ya Mtume Paulo ni kwamba tujiachilie kutawaliwa na Maandiko Matakatifu, wala tusitafute hekima mahali pengine popote.

Imetupasa kuangalia (kama ilivyokwisha kusemwa) kwamba hatupi uhuru wa kuchagua tupendavyo, bali anataka tumtii Mungu katika mambo yote, tukiyakubali yote yaliyomo katika Maandiko Matakatifu. Basi tuyaangalie mambo mawili yaliyowekwa hapa mbele yetu. Anasema kwanza, Kila andiko, lenye pumzi ya Mungu; kisha anaongeza, lafaa. Maneno haya Mtume Paulo anayasema juu ya Maandiko Matakatifu ili kutuvuta tuyapende, na kuonyesha kwamba yanastahili kupokelewa kwa unyenyekevu mkubwa. Anaposema kwamba yametolewa kwa pumzi ya Mungu, ni kwa makusudi kwamba mwanadamu yeyote mwenye kufa asijaribu kuupinga uweza wake mkuu. Je, viumbe duni watafanya vita juu ya Mungu, na kukataa kuyapokea Maandiko Matakatifu? Sababu ya jambo hili ni nini? Hayakubuniwa na wanadamu (asema Mtume Paulo), hakuna kitu cha kidunia ndani yake.

Yeyote asiyetaka kujionyesha kuwa mwasi juu ya Mungu, na kumdharau, sharti ajitiishe chini ya Maandiko Matakatifu. Mtume Paulo anaongeza katika nafasi ya pili kwamba, zaidi ya heshima tunayomdai Mungu kwa kumtukuza, imetupasa kukiri pia kwamba alitafuta faida yetu na wokovu wetu, ilipompendeza kutufundisha kwa Maandiko Matakatifu: kwa maana hataki tujishughulishe na mambo yasiyo na faida. Kwa hiyo, tukiwa na bidii katika kusoma Maandiko Matakatifu, tutatambua kwamba hakuna kitu ndani yake isipokuwa kilicho chema na kitufaacho, ambacho kwacho twaweza kupata faida fulani.

Jinsi tulivyo wasio na shukrani, tusipozipokea baraka ambazo Mungu anazitoa bure namna hii! Baada ya Mtume Paulo kuyatukuza Maandiko Matakatifu, akionyesha kwamba utukufu wa Mungu unaonekana ndani yake, alitaka pia kutuonjesha kidogo, ili tuyaendee kwa upendo na hamu ya kupata faida kutoka kwayo; tukijua kwamba hilo ndilo lililokuwa kusudi la Mungu, na lengo alilolikusudia. Na tukumbuke daima kwamba Maandiko Matakatifu hayatatufaa kitu kamwe, isipokuwa tuwe tumesadikishwa kwamba Mungu ndiye mwasisi wake. Tunapomsoma Musa, au yeyote wa manabii, kama habari za wanadamu wenye kufa, je, tunasikia uhai wa roho ya Mungu ukituwasha moto? La, la; ni mbali kabisa na hivyo.

Kwa hiyo Maandiko Matakatifu yatakuwa bila uhai, na bila nguvu, mpaka tujue kwamba ni Mungu anayesema ndani yake, na kwa njia hiyo anamfunulia mwanadamu mapenzi yake; kwa maana Mtume Paulo anasema kwamba Maandiko Matakatifu yametolewa kwa pumzi ya Mungu. Papa atajivuna kwamba yote aliyoyatoa yanatoka kwa Mungu: hivyo tunaona kwamba, kwa kulitumia jina la Mungu kama joho na kifuniko, ulimwengu umedanganywa, na kuwekwa katika ujinga tangu mwanzo. Kwa maana hapajapata kuwa na sumu yoyote ya mafundisho ya uongo isipokuwa ilitiwa katika kikombe cha dhahabu; yaani, ilifichwa chini ya cheo hiki cha heshima: kwamba Mungu alisema na mwanadamu.

Tukiridhika kutawaliwa na mapenzi ya Mungu, imani yetu itatiwa muhuri ipasavyo; hata tupate kutambua kwamba si udanganyifu wa shetani, wala hadithi iliyobuniwa na wanadamu; namaanisha yale mambo yaliyomo katika Maandiko Matakatifu, yaliyonenwa na Mungu, aliye mwasisi wake. Na tuutafakari wema usio na mipaka wa Mungu wetu, kwa kuwa imempendeza kuitia muhuri kweli yake mioyoni mwetu, na kutufanya tuisikie nguvu yake; hali wasioamini wanaachwa katika ujinga wao, wakiyadharau mamlaka ya Maandiko Matakatifu.

Twaweza kuelewa kutokana na anayoyasema Mtume Paulo kwamba hakuna mamlaka katika kanisa la Mungu isipokuwa yale yapokelewayo kutoka kwake. Basi tukikubali fundisho fulani, halipaswi kuazimwa kutoka kwa mamlaka au hekima ya wanadamu, bali imetupasa kujua kwamba lilitoka kwa Mungu. Hili ni jambo la maana sana; kwa maana Mungu atatupima kwalo kama sisi ni watu wake au sivyo. Yeye ni mfalme wetu kweli, kwa sababu hatuna sheria wala amri isipokuwa zitokazo kwake; roho zetu haziongozwi kwa bahati, kwa maana yeye anatutawala, nasi tuko chini ya nira yake. Ikiwa sivyo, hatuonyeshi kwamba Mungu anatutawala, hata tukijifanya kwa taratibu nyingi kiasi gani; ni maonyesho ya uongo tu.

Mtume Paulo, ili kuthibitisha kwamba Maandiko Matakatifu ni kweli isiyo na shaka, hatuambii kwamba Musa alikuwa mtu bora; hasemi kwamba Isaya alikuwa na ufasaha mwingi; hatangazi lolote juu yao ambalo kwalo angeweza kuinua sifa ya nafsi zao; bali anasema kwamba walikuwa vyombo mikononi mwa Mungu: ndimi zao ziliongozwa na Roho Mtakatifu: hawakusema neno lolote la kwao wenyewe, bali ni Mungu aliyesema kupitia kwao. Hatupaswi kuwaona kama watu wasio na uvuvio, bali kama watumishi wa Mungu aliye hai; kama mawakili waaminifu wa hazina walizokabidhiwa.

Kama mambo haya yangalizingatiwa, wanadamu wasingaliingia katika machafuko ya kutisha namna hiyo, kama walivyo wafuasi wa papa leo hii. Kwa maana imani yao imejengwa juu ya nini, isipokuwa juu ya wanadamu? Hakuna kitu ila unafiki katika matendo yao yote. Ni kweli, wanalitangaza jina la Mungu, lakini wakati huohuo wanashika taratibu zao wenyewe. Lakini Mtume Paulo anatutaka tujifunge katika Maandiko Matakatifu peke yake; kwa sababu Mungu ndiye anayesema humo, wala si mwanadamu. Hivyo tunaona kwamba anayatenga mamlaka yote ya kibinadamu: Mungu lazima awe na ukuu juu ya viumbe vyote vyovyote; vinapaswa kujitiisha chini yake, wala visithubutu kuingilia enzi yake. Tunapopanda mimbarini, imetupasa kuwa na hakika kwamba ni Mungu aliyetutuma, na kwamba tunaleta ujumbe aliotukabidhi.

Anayesema na aseme kwa kufuata neno la Mungu: yaani, na aonyeshe kwamba hajiingizi kwa haraka bila kufikiri, wala hatii viraka vya kazi zake mwenyewe, bali anaishika kweli ya Mungu katika usafi wake; sharti alifanye fundisho lake liwajenge watu, ili Mungu aheshimiwe kwalo. Kwa kuwa fundisho la wanadamu limeangushwa chini hapa, na tulifukuze katika kanisa la Kristo, lisipate kukubaliwa tena kamwe. Kwa hiyo, na tujihadhari, tukijiweka imara katika unyofu wa Injili: kwa maana Bwana wetu amekuwa na neema kiasi cha kutufunulia mapenzi yake kwa torati na manabii: basi, na tuyashike kwa nguvu yale tuliyoyapokea, wala tusiwaache wanadamu wazifunge dhamiri zetu, na kututungia kanuni za imani kwa kufuata mawazo yao wenyewe.

Mtume Paulo anasema, kila andiko lafaa. Kwa hiyo, ikiwa Maandiko Matakatifu yanafaa, sisi hatuna shukrani hata kidogo tusipojitoa kuyachunguza. Ni nani kati yetu asiyetamani faida na wokovu? Na vyaweza kupatikana wapi, isipokuwa katika Maandiko Matakatifu? Ole wetu basi, tusipolisikia neno la Mungu, ambaye hatafuti kitu ila heri yetu. Zaidi ya hayo, hatupaswi kusoma Maandiko Matakatifu ili kuyategemeza mawazo yetu wenyewe na maoni tunayoyapenda; bali tujitiishe chini ya fundisho lililomo ndani yake, kwa kupatana na yote yaliyomo; kwa maana yote yanafaa.

Ninapoyafafanua Maandiko Matakatifu, imenipasa daima kujipima kwayo; ili wale wanaonisikiliza wapate faida kwa fundisho linalotolewa, na kujengwa nalo. Ikiwa sina moyo huu, ikiwa siwajengi wale wanaonisikiliza, ninafanya kufuru ya kunajisi kitu kitakatifu, na kulitia unajisi neno la Mungu. Vivyo hivyo wale wanaosoma Maandiko Matakatifu, au wanaokuja kusikiliza mahubiri, ikiwa wanatafuta makisio ya kipumbavu, ikiwa wanakuja hapa ili kujifurahisha tu, wana hatia ya kuinajisi Injili. Tukiyageuza Maandiko Matakatifu mbali na matumizi yake halisi, na kutafuta maswali ndani yake, bila kujitahidi kupata faida kwayo, tunayatia unajisi.

Mtume Paulo ametufundisha kwamba imetupasa kumwendea Mungu kwa shauku ya dhati, kwa kuwa yeye hatafuti kitu ila faida yetu na wokovu wetu. Anatuonyesha pia kwamba hatupaswi kuyatia unajisi Maandiko Matakatifu, ili kuyafanya yatumikie mawazo yetu wenyewe; bali, tukijua kwamba ni nia ya Mungu kwamba yatufae, imetupasa kuyaendea ili tufundishwe: naam, na kufundishwa katika yale yatakayotufaa kwa wokovu wetu. Basi imesalia kwetu, kila mmoja wetu, kuchunguza na kuona faida hii ni nini: kama Mtume Paulo angalitamka neno hili moja tu, maana ingaliweza kuwa na giza kidogo: lakini anaifunua waziwazi hata hatuwezi kukosea kuielewa maana yake; kwa maana anasema, “Andiko lafaa kwa mafundisho, na kwa kuwaonya watu makosa yao, na kwa kuwaongoza, na kwa kuwaadibisha katika haki; ili mtu wa Mungu awe kamili, amekamilishwa apate kutenda kila tendo jema.”

Mtume Paulo hataji matumizi moja tu ya Maandiko Matakatifu, bali akiisha kusema juu ya mafundisho, anaongeza, kuonya, kuongoza, na kuadibisha. Na kwa nini hivyo? Haitoshi Mungu kutuonyesha lililo jema, kwa sababu sisi ni baridi mno hata tusingeweza kulitambua kwa shida: kwa hiyo sharti atuchochee tuwe na bidii: imetupasa kujua kwamba anasema nasi. na kwamba tunalazimika kutii. Hivyo tunaona kwamba hakuna fundisho lililokufa katika Maandiko Matakatifu; bali kuna maonyo na marudi ya kutuchochea, ili tupate kumjia Mungu.

Mtume Paulo anasema, kila andiko lafaa kwa mafundisho: kisha anaongeza, kuonya, kuongoza, n.k. Kwa nini anaanza na neno hili mafundisho? Kwa sababu ndio mpangilio wa asili; kwa maana tusipofundishwa kusema, hii ndiyo kweli, mausia hayatafaa kitu: kwa hiyo, imetupasa kwanza kabisa kufanywa tuelewe kwamba lile tunalofundishwa ni jema, na la kweli, na la haki. Hivyo neno mafundisho lamaanisha kwamba imetupasa kufundishwa katika kweli, kwamba imetupasa kuwa na uthabiti kamili ndani yake, na kujengwa nalo hata tusiwe na shaka juu ya uhakika wake. Mtume Paulo anatujulisha kwamba fundisho hili ni kumjua Yesu Kristo, na kumtumaini yeye kwa moyo wote; kuishi kwa kiasi, na kwa haki, na kwa kumcha Mungu.

Tunapomwita Mungu kwa sala na dua, imetupasa kumtumaini, na kuyatazamia maisha ya mbinguni ambayo anatuitia: imetupasa kuzifisha tamaa zetu zote mbaya, na kujifananisha na haki yake. Fundisho la Injili, kwa maneno machache, ni hili: kumjua Mungu, na kumtumaini kwa moyo wote: na kujua ni kwa njia gani yeye ni Mwokozi wetu; yaani, katika nafsi ya Bwana wetu Yesu Kristo, Mwanawe pekee, aliyekufa ili tuhesabiwe haki. Hii ndiyo njia ambayo kwayo tunapatanishwa na Mungu, na kutakaswa dhambi zote; na kutokana na hilo hutoka ujasiri tulio nao wa kumwita, tukijua kwamba hatatutupa, tunapokuja kwa jina la yule aliyewekwa kuwa mwombezi wetu.

Tunapofikiri kwamba hakuna kitu ndani yetu ila dhambi na uovu, imetupasa kujifunza kutopendezwa na nafsi zetu, na kumtumikia Mungu kwa bidii, kwa moyo safi: hili ndilo fundisho lililomo katika Maandiko Matakatifu. Imetupasa kuelewa maana ya Mtume Paulo anaposema, kuonya: yaani, tukitaka kufundishwa vyema katika shule ya Mungu, imetupasa kujikiri kuwa na hatia; imetupasa kuchomwa mioyoni; imetupasa kuonywa kwa makosa yetu. Neno la Mungu linapofafanuliwa ipasavyo, waaminio hawajengwi tu, bali asiyeamini akiingia kanisani na kulisikia fundisho la Mungu, yeye anaonywa na kuhukumiwa. Kwa hili tunaelewa kwamba, ingawa asiyeamini aweza kuwa amefunikwa gizani, na kupendezwa na ujinga wake mwenyewe, hata hivyo Mungu anapomwangaza hata akaiona taabu na uovu aliomoishi, anapoiona hali yake ya kusikitisha, huku akilitegea sikio neno la Mungu, yeye anaziona mbingu zikifunguka, kana kwamba, na kwamba mwanadamu hakuumbwa kwa ajili ya maisha haya tu, bali ili ainuliwe kwenye cheo cha juu zaidi. Hivyo wasioamini wanathibitishwa kuwa na hatia.

Na ili kulifanya liwe wazi zaidi, Mtume Paulo anaongeza kwamba siri za moyo huwa wazi wakati huo; kwa maana tunajua kwamba, neno la Mungu likiwa limezikwa, hakuna mtu anayejiangalia nafsi yake; mioyo yetu iko gizani. Basi imetupasa kufanya nini? Imetupasa kulitumia neno la Mungu kwa ajili yetu wenyewe, na kuamshwa kutoka usingizini: tusimsahau tena Mungu, wala wokovu wa roho zetu wenyewe; imetupasa kuchunguza vilindi vyenyewe vya mioyo yetu, na kuyapima maisha yetu yote; ili tuuonee haya uchafu wetu, na kuwa waamuzi wa nafsi zetu wenyewe, tupate kuepuka hukumu iliyo tayari mkononi mwa Mungu. Hivyo tunaelewa Mtume Paulo anamaanisha nini kwa neno kuonya.

Haitoshi wanadamu kuziweka baraka za Mungu mbele yetu, na kusema, haya ndiyo mapenzi ya Mungu; bali imetupasa kuamshwa ili tuyafikiri kwa dhati kabisa, na kujiangalia kwa makini: naam, na kumkaribia Mungu, kana kwamba ametuita tusimame mbele ya kiti chake cha hukumu: imetupasa kuleta yote nuruni, ili tuyaonee haya matendo yetu maovu: na tunapovuta pumzi ya hewa hii ya mbinguni, imetupasa kujihadhari tusigeuke kando kuiacha njia iliyo sawa.

Haitoshi kuonywa hivyo, bali marudi lazima yaongezwe pia: imetupasa kuadhibiwa, kana kwamba, kwa neno la Mungu; ili tupate kurekebishwa. Imetupasa kuziacha dhambi zetu; imetupasa kushughulikiwa kwa ukali, ili zing'olewe kwa mizizi yake, na kutengwa nasi. Hivyo, tunapokuwa tumeamshwa kumfikiri Mungu, tunajiona tumehukumiwa mbele zake, huku dhambi zetu zikiwekwa wazi zionekane; nasi tunakuwa na hatia machoni pa Mungu na pa wanadamu pia. Zaidi ya hayo, imetupasa kuvutwa kwa nguvu; ikiwa tumelewa kwa anasa, ikiwa tumejiachilia katika upumbavu na ubatili, na kwa hivyo tumedanganyika, marudi sharti yawe ya haraka na makali, ili tumpe Mungu heshima, na kumwacha aturekebishe, na kutuleta chini ya mapenzi yake.

Baba anapowaona watoto wake wakijiendesha vibaya na kwa uovu, haoni kuwa yatosha kusema, mbona mnafanya hivyo? bali atasema, enyi viumbe wenye kusikitisha, je, niliwalea na kuwatunza mpaka sasa ili mnilipe hivi? je, yawapasa kunitendea aibu hii baada ya kuwatendea kwa upole namna hii? mwastahili kutiwa mikononi mwa mnyongaji. Ndivyo ilivyo kwetu: Mungu anapoona kwamba sisi ni waasi juu yake kuliko watoto wasiotii walivyo juu ya wazazi wao wa duniani, je, hana sababu ya kutukasirikia? Si kwamba kuna hasira zisizotawalika ndani yake, bali anatumia ukali huu ili tuletwe chini ya mamlaka yake, na kujifunza kumtii.

Sasa twaweza kupima kama ingetosha kwa mtu, anapotaka kuyafafanua Maandiko Matakatifu, kuyazungumzia kana kwamba ni historia tu; kwa maana kama ingekuwa hivyo, yale anayoyasema Mtume Paulo juu yake hayana faida: ingetosha yeye kusema kwamba, ili kuihubiri Injili, tunahitaji tu kusema, ndivyo alivyosema Mungu. Kazi ya mchungaji mwema na mwaminifu si kuyafafanua Maandiko tu, bali sharti atumie bidii na ukali, ili kulipa neno la Mungu nguvu na uwezo. Mtume Paulo anasema mahali pengine kwamba wachungaji wa kanisa lazima wawe na bidii, hata kufikia kusisitiza bila kuchoka; na si kuwaonyesha watu lililo jema tu, bali kuwaonya.

Ni kweli, anasema kwamba lazima lifanyike kwa upole, kwa utaratibu, na kwa uvumilivu: lakini iwe vyovyote vile, marudi lazima yatumiwe. Watu wasiseme, hili ni gumu mno kustahimilika, hupaswi kututendea namna hii; wale wasioweza kuvumilia maonyo na wamtafute bwana mwingine badala ya Mungu, kwa maana hawastahili kulisikia neno lake. Ulimwengu ungependa sana kuachiliwa; nasi tunaona wengi walio tayari kupasuka kwa ghadhabu wanapotishwa na kurudiwa. Wanasema kwamba wanataka kuvutwa kwa upole. Basi na waende shuleni kwa ibilisi; yeye atawabembeleza, naam, na kuwaangamiza.

Lakini kwa habari ya waaminio, wakiisha kulipokea fundisho, imewapasa kujinyenyekeza, na kuwa tayari kupokea maonyo: imewapasa kuonywa wanapokosa: imewapasa kukemewa kwa ajili ya dhambi na makosa yao, ili wapate kusafishwa kutoka kwa uovu wote. Kwa namna hii imetupasa kujiendesha, tukitaka kufundishwa katika fundisho la Mungu. Mtume Paulo anaongeza, andiko lafaa kwa kuwaadibisha katika haki; ili mtu wa Mungu awe kamili, amekamilishwa apate kutenda kila tendo jema. Anaposema kwamba Maandiko Matakatifu yafaa kuadibisha katika haki, anafungia nje chochote ambacho mwanadamu angeweza kuleta; akionyesha kwamba hatutakuwa wenye haki kwa kushika matendo yaliyoanzishwa na mwanadamu.

Tunaona jinsi wafuasi wa papa wanavyojitesa bure; wakishika chochote wanachoamriwa na wanadamu. Haki yao iko katika nini? imejengwa juu ya nini? Imejengwa juu ya hili: kanisa ndivyo linavyoamuru. Lakini Mtume Paulo anaonyesha kwamba hakuna dini wala fundisho, isipokuwa katika yale yaliyomo katika Maandiko Matakatifu; naam, na katika hayo tu ndimo ilimo haki. Basi je, wanafuata yale ambayo Mungu ameamuru? La; kwa maana wanakwenda kinyume chake kabisa. Kwa hiyo, tukitaka maisha yetu yawe yamepangwa vyema, tusijiegemeze juu ya matendo ya wanadamu, bali tufuate yale ambayo Mungu anatuamuru.

Tukiyapanga maisha yetu kwa mafundisho yaliyomo katika Maandiko Matakatifu, tutahesabiwa haki kwa hayo: lakini fundisho la wanadamu si kitu ila upumbavu, na chukizo kwa Mungu. Basi na tukumbuke kwamba si bure Mtume Paulo anasema, kuadibisha katika haki. Tena, anatufahamisha kwamba, ili tuwe wanatheolojia wema, imetupasa kuishi maisha matakatifu. Neno la Mungu halikutolewa ili kutufundisha jinsi ya kuzungumza, kutufanya tuwe na ufasaha na werevu, bali ili kuyarekebisha maisha yetu, ili ulimwengu upate kujua kwamba sisi ni watumishi wa Mungu. Tukitaka kujua kama mtu anapata faida kwa Injili au la, na tuyaangalie maisha yake: watu waweza kujua jinsi ya kuzungumza, waweza kukiri utauwa kwa maneno mazuri, na hata hivyo maisha yao yasipatane na neno la Mungu lililoandikwa.

Mtume Paulo anatujulisha kwamba imetupasa kulifanya neno la Mungu kuwa mshauri wetu, ili tuenende kwa unyoofu, na kuyaunda maisha yetu kwalo: hivyo, mtu wa Mungu atakuwa kamili, na kukamilishwa apate kutenda kila tendo jema. Kwa namna hii imetupasa kufundishwa katika haki, na kuyakataa mabuni ya wanadamu, kwa maana Mungu hapendezwi nayo. Wanadamu wanataka kumtumikia Mungu kwa kufuata mawazo yao wenyewe, na kwa hiyo wanaleta matendo yao wenyewe katika hesabu; lakini Mungu hatayakubali. Mtume Paulo, akiona ujasiri huo usio na haya ndani ya wanadamu, hata hawawezi kujizuia ndani ya mipaka ambayo Mungu amewawekea, analionyesha ugonjwa huo, ili upate kuponywa: anasema kwamba, tukiwa na neno la Mungu mioyoni mwetu, tutakuwa wanyoofu katika maisha, na kukamilishwa kutenda kila tendo jema.

Wanadamu waweza kujivuna kadiri wapendavyo kwamba matendo yao ni mema na matakatifu; lakini watakaposimama mbele ya Hakimu wa mbinguni, yote yatakuwa kama makapi.

Tunapochanganya mabuni yetu na yale ambayo Mungu ameamuru, tunaharibu yote: Kwa hiyo twaweza kuhitimisha kwamba mambo yoyote yaliyobuniwa na wanadamu si kitu ila uharibifu. Wafuasi wa papa huyaita haya matendo mema: kufunga katika mkesha wa sikukuu ya mtakatifu; kutokula nyama siku ya Ijumaa; kushika Kwaresima; kuwatumikia watakatifu; kwenda kutoka altare hadi altare, na kutoka kikanisa hadi kikanisa, kuhudhuria misa; kwenda kuhiji, n.k. wametunga sheria na kanuni nyingi mno hata mtu hawezi kuzielewa. Lakini mwishowe lazima tusimame mbele ya Hakimu mkuu, kutoa hesabu ya matendo yetu yote.

Inasemwa hapa kwamba tutakamilishwa kutenda kila tendo jema, tukipata faida kwa Maandiko Matakatifu. Lakini mapokeo na mabuni ya wafuasi wa papa yatakuwaje? ambayo ndani yake neno la Mungu laonekana kuzikwa. Hawalipi neno la Mungu hata sehemu moja ya mia ya uzito wanaoyapa mapokeo ya wanadamu. Kwa hiyo tusijidanganye kwa makusudi, tukizingatia kwamba tutapewa kipimo cha ukamilifu wetu: Mungu anafungia nje chochote kinachoongezwa kwenye Maandiko Matakatifu, na kuonyesha kwamba hakitahesabiwa wala kupokelewa naye; kwa hiyo wanadamu wanaorodhesha vitu vyao bure; kitaongeza tu hukumu yao mara mbili.

Mtu angeweza kuuliza, Injili ina faida gani, kwa kuwa kuna unyoofu mwingi namna hii katika torati na manabii? Swali hili laweza kujibiwa kwa urahisi; Injili haikutolewa ili kuongeza kitu chochote kwenye torati au manabii; na tulisome Agano Jipya; hatutapata hata silabi moja iliyoongezwa kwenye yoyote kati ya hayo; ni kuweka wazi zaidi tu yale yaliyofundishwa hapo awali. Ni kweli kwamba Mungu ametuonea neema zaidi kuliko mababa walioishi kabla ya kuja kwa Bwana wetu Yesu Kristo; kwa kuwa mambo yamewekwa wazi zaidi mbele yetu, ingawa hakuna kilichoongezwa. Basi, Mtume Paulo anaposema kwamba tutapata unyoofu na haki kamili katika torati na katika manabii, hilo haliipunguzii Injili kitu.

Kuna upatano katika Maandiko yote Matakatifu; ya Agano la Kale, na Agano Jipya. Fundisho lililokuwamo katika torati limefafanuliwa kwetu kwa ukaribu namna hii na mitume tangu Yesu Kristo, hata hatuwezi kusema imetupasa kufanya hiki au kile, bali imetupasa kujifunga katika yale yaliyoamriwa tangu mwanzo. Mungu ameyajulisha mapenzi yake kwa maneno yaliyo wazi namna hii, na ametupa sababu nyingi mno za kuyaamini, hata imetupasa kusadikishwa juu ya kweli yake, isipokuwa sisi tuwe mazimwi wa uovu. Kwa hiyo, tukitaka kupata faida kwa Maandiko Matakatifu, imetupasa kujitahidi kuwa na maisha matakatifu, tukijua kwamba Mungu hatatumikiwa kwa kufuata mawazo yetu wenyewe; kwa maana ametupa kanuni thabiti ambayo kwayo tunapaswa kuyapanga maisha yetu, tena kanuni isiyoweza kulaumiwa. Basi na tuielekeze mioyo yetu, mawazo yetu, na mapenzi yetu, kwa yale yaliyomo katika Maandiko Matakatifu; ndipo Hakimu wa mbinguni atatupokea. Imetupasa kuvutwa zaidi kuyazingatia mambo haya, kwa sababu Mungu wetu mwema anakaribia mno, na anayaweka mapenzi yake mbele yetu kwa namna iliyo wazi namna hii, hata hatuwezi kujitetea, isipokuwa tushikamane naye kwa moyo wote.