Mary Slessor — Malkia Mweupe Aliyeziangusha Ngome kwa Maombi

Alikuwa Nani

Mary Mitchell Slessor alizaliwa tarehe 2 Desemba 1848, huko Aberdeen, Uskochi, mtoto wa pili kati ya watoto saba wa baba aliyekuwa mtengeneza-viatu, ambaye ulevi wake ulitanda kivuli kirefu juu ya utoto wake.

Alifanya kazi katika kiwanda cha nguo huko Dundee tangu umri wa miaka kumi na moja ili kusaidia kuikimu familia yake, akijisomesha mwenyewe alfajiri kabla ya zamu zake kuanza. Baada ya kifo cha David Livingstone mwaka 1873 kumchochea kuutoa uhai wake kwa ajili ya Afrika, aliomba kujiunga na Misheni ya Calabar (katika nchi iitwayo leo Nigeria) na akawasili mwaka 1876. Kwa muda wa miaka thelathini na minane iliyofuata alizidi kusonga ndani zaidi katika maeneo ambayo hayajahubiriwa injili, hatimaye akakaa miongoni mwa watu wa Okoyong na Ibibio, mahali ambapo hakuna Mzungu aliyewahi kuishi kabla yake. Alijifunza lugha zao, akazikubali desturi zao, akaokoa mamia ya mapacha — waliouawa wakati wa kuzaliwa kutokana na ushirikina wa wenyeji uliowaona kuwa ishara mbaya — naye akawa mtu wa kuaminiwa kiasi kwamba serikali ya Uingereza ikamteua kuwa hakimu. Alifariki tarehe 13 Januari 1915, huko Use Ikot Oku, Nigeria, mahali alipokuwa ameishi kwa miaka mingi katika kibanda rahisi cha udongo, naye alijulikana katika eneo lote kama Ma — Mama.

Fundisho Lake Kuu Juu ya Maombi

Mary Slessor aliomba kwa ukakamavu na haraka vilivyolingana na tabia yake. Aliomba akiwa amepiga magoti, aliomba kwa sauti usiku, aliomba juu ya watoto waliolala, naye aliomba akisimama kati ya wapiganaji wenye silaha waliokuwa karibu kuuana. Maisha yake ya maombi hayakutengwa na maisha yake ya kila siku bali yalisukwa katika kila dakika yake — mazungumzo yaliyoendelea daima na Mungu ambaye hakumshughulikia kwa mbali wa kiadabu bali kwa ukaribu wa mtoto anayemwendea Baba anayeaminika, mwenye nguvu, na anayepatikana kikamilifu.

Utayari wa Slessor wa kwenda mahali ambapo hakuna mtu mwingine angekwenda, wa kuzikabili hatari ambazo wamisionari wengi walikataa kuzikaribia, ulikuwa na msingi wa uhakika mahususi juu ya tabia ya Mungu. Alikuwa amepokea wito wa Mungu kwa maneno yale yale ambayo Mungu amekuwa akiutoa siku zote: “Usiogope, wala usifadhaike; kwa kuwa Bwana, Mungu wako, yu pamoja nawe kila uendako” (Yoshua 1:9). Aliichukua ahadi hii kihalisi kabisa. Vijiji vya mbali vya Calabar havikuwa nje ya ufikaji wa ahadi hii. Makabiliano ya usiku wa manane na watu wenye silaha hayakuwa nje ya mamlaka ya Mungu aliyekuwa amenena maneno haya. Alikwenda kwa sababu aliamini Mungu alikwenda pamoja naye, na ushahidi aliokusanya kwa miaka thelathini na minane ulithibitisha imani hiyo pasipo shaka yoyote yenye maana.

Maombi yake ya maombezi yalikuwa na sifa ya ujasiri mtakatifu uliotokana na kumjua kwa kina Mungu aliyemsemesha. Hakuomba kwa adabu tu. Aliomba kwa haraka, kwa unyofu wa mtu aliyejua kwamba maisha yategemea jibu. Alikuwa ameupokea moyoni mwake mwaliko wa wazi wa Mungu kama Isaya alivyousimulia: “Mimi hapa, nitume mimi” (Isaya 6:8) — naye alikuwa amesema hivyo, na Mungu akamtuma, na sasa aliomba kwa mamlaka ya mtu aliyekuwa akifanya kazi kikamilifu na kwa ufahamu chini ya utume wa kimungu. Maombi yake juu ya watu mahususi, hali mahususi, na ngome mahususi za kiroho huko Calabar hayakuwa mapendekezo ya kusitasita bali maombezi ya bidii na mamlaka yaliyotolewa kwa jina la Yule aliyemtuma.

Mojawapo ya mambo yaliyoandikwa zaidi kuhusu huduma yake ilikuwa desturi yake ya kujiweka mwenyewe kimwili kati ya pande zilizokuwa vitani na kuomba huku janga likiendelea kumzunguka. Aliamini kabisa kwamba Roho wa Mungu angeweza kutimiza kwa sekunde chache kile ambacho diplomasia ya kibinadamu ingehitaji miezi kadhaa kukamilisha. Alifanya kazi kwa uthabiti wa imani ambao Zekaria aliueleza: “Si kwa uwezo, wala si kwa nguvu, bali kwa roho yangu, asema Bwana wa majeshi” (Zekaria 4:6). Hakuna nguvu za kibinadamu, hakuna mamlaka za kisiasa, hakuna kizuizi cha kimwili kilichokuwa cha maamuzi hatimaye mbele ya uwepo wa Roho. Maombi yake yalikuwa njia ambayo kwayo uwepo huo ulialikwa na kuachiliwa katika hali ambazo zingeushinda uingiliaji kati wowote wa kibinadamu tu.

Mary Slessor pia aliomba kwa uvumilivu wa ajabu kwa ajili ya jamii alizozitumikia. Alikuwa ameishi miongoni mwa watu wa Okoyong kwa miaka kabla ya kuona waamini wa kwanza — miaka ambayo hakuna kilichobadilika kwa dhahiri, ambamo desturi za zamani na hofu za zamani zilionekana zisizoweza kupenyeka. Alishikilia ahadi kwamba hakuna giza lililo la mwisho: “Watu wale waliokaa katika giza wameona nuru kuu; nao waliokaa katika nchi na uvuli wa mauti nuru imewazukia” (Mathayo 4:16). Aliiombea nuru ishuke. Alibaki muda mrefu zaidi ya pale ambapo wamisionari wengi wangehitimisha kwamba shamba halikuwa na matunda. Na hatimaye — daima hatimaye — nuru ilipenya.

Urithi wake ni urithi wa kila mmisionari mwombezi ambaye amekwenda mahali ambapo hapakuwa salama, akabaki mahali ambapo hapakuwa pa starehe, na akaomba mahali ambapo haikuwa rahisi. Alidhihirisha katika nafsi yake kanuni ile ambayo Waraka kwa Waebrania unaisherehekea katika wingu lake kuu la mashahidi: “ambao kwa imani walishinda milki za wafalme, walitenda haki, walipata zilizoahidiwa, waliziba vinywa vya simba, walizima nguvu za moto, waliokoka makali ya upanga, ambao udhaifu wao uligeuzwa kuwa nguvu, nao wakawa hodari katika vita” (Waebrania 11:33–34). Udhaifu wa Mary Slessor — mfanyakazi mdogo wa kiwanda kutoka Uskochi mwenye nywele nyekundu — uligeuzwa kuwa nguvu za ajabu, na ngome zilizokuwa zimesimama kwa vizazi zilianguka mbele ya maombi yake.

Maombi

Ee Bwana Mungu, utupe ujasiri wa Mary Slessor — kwenda mahali tunapotumwa, kubaki tunapojaribiwa, na kuomba wakati rasilimali zote za kibinadamu zimekwisha. Pale tunapotishwa na giza linalotuzunguka, tukumbushe kwamba Wewe umelishinda. Pale tunapojaribiwa kurudi nyuma kutoka shamba gumu, utupe ukaidi mtakatifu unaokataa kuacha kile ulichotuagiza. Udhaifu wetu na uwe nguvu zako. Amina.